หนังฉทำเงินสูงสุดในไทยปีล่าสุดคือเรื่องอะไร?

พูดถึงภาพยนตร์ไทยที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล คงต้องยกให้ 'พี่มาก..พระโขนง' เป็นตัวอย่างชัดเจนที่ผมมักเอามาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังเสมอ ผมยังจำได้ถึงบรรยากาศตอนที่หนังเรื่องนี้ฉายครั้งแรก — มันกลายเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม ไม่ใช่แค่เพราะเนื้อเรื่องที่ผสมความตลกกับสยองอย่างลงตัว แต่เพราะการจับคู่ระหว่างนักแสดงยอดนิยม ลักษณะการเล่าเรื่องที่เข้าถึงง่าย และการวางเวลาเข้าฉายในช่วงเทศกาล ทำให้ผู้คนอยากดูซ้ำ ดูพร้อมกันเป็นกลุ่มครอบครัว หนังเรื่องนี้กวาดรายได้สูงจนขึ้นแท่นเป็นหนังไทยที่ทำเงินมากที่สุด โดยประมาณรายได้ในประเทศนั้นสูงกว่าเกณฑ์หลักร้อยล้านจนไปถึงระดับพันล้านบาท ซึ่งนั่นถือว่าเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จเชิงพาณิชย์ที่เหนือกว่าแค่คำวิจารณ์ มุมมองของผมในฐานะคนที่ดูหนังไทยมาหลายปีคือ ความสำเร็จแบบนี้ไม่ได้เกิดจากโชคฝ่ายเดียว มันคือผลรวมของหลายปัจจัย: แนวหนังที่เข้าถึงผู้ชมจำนวนมาก การตลาดที่ดี การเลือกช่วงฉายที่เหมาะสม และกระแสปากต่อปากที่เกิดจากฉากหรือมุกบางมุกที่คนพูดถึงกันทั่วเมือง สำหรับคนที่อยากเข้าใจว่าทำไมหนังไทยบางเรื่องถึงทำเงินมหาศาล ให้ลองมองที่องค์ประกอบทั้งหลายนี้ มันเป็นบทเรียนสำหรับคนทำหนังและนักดูหนังเหมือนกัน — ว่าการจับจังหวะและความเข้าใจผู้ชมสำคัญแค่ไหน และสำหรับผม การได้เห็นหนังไทยที่สร้างความฮือฮาแบบนี้ มันทำให้รู้สึกภูมิใจในความสามารถของวงการภาพยนตร์ไทยมากขึ้น

ฟีเวอร์ในโรงหนังยังไม่จางไปจากเมืองไทยหลังจากภาพยนตร์ซุปเปอร์ฮีโร่ชุดใหญ่ทะยานเข้าโรงในปีล่าสุด แสงสี เสียงหัวเราะ และบรรยากาศเต็มโรงช่วยผลักดันเรื่องหนึ่งให้ขึ้นมาเป็นผู้นำรายได้ในหมวดนี้: 'Deadpool & Wolverine' ขึ้นเป็นหนังซุปเปอร์ฮีโร่ที่ทำเงินสูงสุดในไทยของปีนั้น การที่ผมเห็นคนต่อคิวยาวทั้งกลางวันกลางคืน สะท้อนถึงปัจจัยหลายอย่างที่ช่วยให้เรื่องนี้ทำสถิติได้ ตั้งแต่คาแรกเตอร์ที่คุ้นเคยอย่าง Wolverine มารวมกับมุกฮาแบบ Deadpool ไปจนถึงการตลาดที่ฉลาดเลือกช่วงฉายที่ไม่ชนกับหนังท้องถิ่นใหญ่ ๆ ผลงานนี้ยังใช้เรต R เป็นข้อได้เปรียบในแง่ของการวางตำแหน่งตลาด ทำให้คนกลุ่มวัยทำงานและวัยรุ่นมองว่าเป็นหนังที่ 'ต้องดู' ซึ่งแปลเป็นตั๋วและเงินในระบบจริงๆ เมื่อเทียบกับคู่แข่งในช่วงที่ผ่านมา ความสำเร็จของเรื่องนี้มีมิติแตกต่างจากหนังแนวเดียวกันอย่าง 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' ที่เคยทำดีมากในอดีต ซึ่งเน้นไปที่แฟนเบสของแฟรนไชส์และสุนทรียะแบบกลุ่มมากกว่า ขณะที่ 'Deadpool & Wolverine' เล่นกับความคาดหวังของคนดูแบบตรงไปตรงมา ผลลัพธ์คือยอดขายตั๋วพุ่งและบรรดาซัพพลายเชนตั้งแต่ของที่ระลึกถึงคาเฟ่แฟนคลับก็พลอยคึกคักตามไปด้วย — นี่แหละคือเสน่ห์ของหนังที่อยู่ถูกที่ ถูกเวลา และโดนใจคนดูจริงๆ

ลองคิดจากบรรยากาศในโรงช่วงนี้เลย — บอกตามตรงว่าตัวเลขรายได้ในไทยเปลี่ยนเร็วมากและมักถูกครอบงำโดยหนังบล็อกบัสเตอร์ต่างประเทศที่เปิดตัวยิ่งใหญ่ แต่ยังมีปีที่หนังไทยหรือหนังเอเชียเข้ามาแย่งตำแหน่งสูงสุดได้เหมือนกัน ผมมองว่าเวลาพูดถึงหนังที่ 'ทะลุรายได้สูงสุดในไทยปีนี้' มันไม่ได้ขึ้นอยู่แค่คุณภาพของหนัง แต่เกี่ยวกับช่วงเวลาเปิดตัว การตลาด และกระแสคนดูด้วย ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังต่างประเทศที่มีแฟนคลับเยอะ มักจะกวาดรายได้มหาศาลภายในสัปดาห์แรก ส่วนหนังไทยที่ออกตรงเทศกาลหรือมีการพูดถึงหนักๆ บนโซเชียลก็มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งท็อปได้เช่นกัน ถ้าต้องสรุปแบบคนดูที่ติดตามโรงหนัง ผมแนะนำให้มองทั้งสองด้าน: หนังตะวันตกที่เล่นยาวทั้งเดือนและหนังไทยที่วิ่งดีเฉพาะถิ่น อย่างเช่นบางปีจะเห็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดกวาดรายได้ครึ่งปีแรก แล้วมีหนังไทยเด่นๆ เข้ามาตีตื้นช่วงปลายปี นี่แหละคือพลวัตที่ทำให้การคาดเดาน่าสนใจและสนุกที่จะติดตาม

วันนั้นสนามภาพยนตร์แทบระเบิดเมื่อ 'One Piece Film: Red' เข้าโรงและกลายเป็นปรากฏการณ์ที่คนพูดถึงกันทั้งเมือง ฉันเป็นแฟนซีรีส์เรื่องนี้มานาน การได้เห็นแฟน ๆ ทุกเพศทุกวัยร้องตามเพลง เปิดป้ายไฟ และแต่งคอสเพลย์มาดูพร้อมกัน ทำให้รู้สึกว่าไม่ใช่แค่หนังการ์ตูนธรรมดา แต่เป็นงานเทศกาลของชุมชนเลยทีเดียว ภาพยนตร์เรื่องนี้มีความสดใหม่ทั้งด้านมิวสิกัล การจัดวางตัวละครหลักกับตัวละครใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อฉากคอนเสิร์ต จึงดึงคนเข้าโรงได้อย่างต่อเนื่องในช่วงเปิดตัว ด้วยบรรยากาศแบบนี้ ตัวหนังจึงทำรายได้สูงสุดเมื่อเทียบกับการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องใหม่ ๆ ที่เข้าฉายในช่วงรอบสองสามปีที่ผ่านมาในไทย ฉันชอบที่ได้สัมผัสพลังของแฟนคลับแบบเรียลไทม์ — เสียงหัวเราะ เสียงเชียร์ และคนยืนถ่ายคลิปกันแต่ก็ยังตั้งใจดู สรุปว่าในมุมของคนที่หลงใหลงานภาพ เสียง และการแสดงสดบนจอใหญ่ เรื่องนี้คือผู้ชนะของรอบล่าสุดสำหรับฉัน

ลิสต์บ็อกซ์ออฟฟิศปี 2022 ในไทยอ่านแล้วยิ้มเลย เพราะหนังที่ครองแชมป์สุดท้ายคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งเป็นหนังที่ฉันรู้สึกว่าตีกรอบความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์กลับมาอย่างชัดเจน การดู 'Top Gun: Maverick' ในโรงบ้านเราเป็นประสบการณ์ที่ไม่เหมือนกันกับการดูโปสเตอร์หรือเทรลเลอร์ ฉันจำได้ดีว่าฉากเครื่องบินโฉบเฉี่ยวและซาวด์แทร็กที่ฮึกเหิมทำให้คนในโรงลุกขึ้นเฮกันหลายครั้ง นั่นล่ะคือสาเหตุหนึ่งที่ช่วยให้หนังทำรายได้ดีในตลาดไทย เพราะความรู้สึกร่วมของผู้ชมเวลานั่งดูในโรงมันคูณทวี บวกกับช่วงเวลาที่หนังเข้าฉายหลังจากที่คนโหยหาประสบการณ์ชมหนังใหญ่ในโรงกันมานาน จึงดึงให้คนกลับมาเสียตังค์ซื้อตั๋วอีกครั้ง มองในมุมการตลาด ฉันเห็นว่าการจับจุดเสน่ห์ของหนังแบบคลาสสิกผสมเทคนิคการถ่ายทำสมัยใหม่ช่วยให้หนังร้องเรียกคนหลายกลุ่ม ทั้งแฟนหนังเก่า ผู้ชมวัยรุ่น และคนชอบแอ็กชัน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของชื่อหรือความคาดหวัง แต่เป็นการมอบประสบการณ์ที่คนอยากมีร่วมกันในโรง นั่นทำให้แชมป์บ็อกซ์ออฟฟิศปีนั้นเป็นเรื่องที่ไม่น่าแปลกใจเลยสำหรับฉัน

ในปี 2018 ฉันเห็นภาพรวมของโรงหนังเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน เพราะมีหนังบล็อกบัสเตอร์ที่กระชากคนเข้าโรงจนเต็มแทบทุกรอบนั้นก็คือ 'Avengers: Infinity War' ฉันเป็นคนหนึ่งที่ชอบนั่งสังเกตความแตกต่างระหว่างหนังฮอลลีวูดยักษ์กับหนังท้องถิ่น วันฉาย 'Avengers: Infinity War' ที่ไปดูนั้นบรรยากาศเหมือนงานเทศกาล ทั้งเสียงเชียร์และการพูดคุยหลังฉากต่อฉาก ทำให้เห็นว่าความร่วมสมัยของจักรวาลซูเปอร์ฮีโร่และการตลาดระดับโลกส่งผลให้รายได้ในไทยทะยานมากกว่าหนังอื่น ๆ ในปีเดียวกัน แม้บางเรื่องอย่าง 'Black Panther' จะได้รับคำชมเชิงวัฒนธรรม แต่ตัวเลขในไทยของปี 2018 ถูกครอบงำโดยความยิ่งใหญ่และความคาดหวังที่ผนวกกับแฟนเบสของตัวละครหลายรุ่น นั่งลงดูหนังเรื่องนั้นเสร็จแล้วผมรู้สึกเหมือนได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ระดับโลก ซึ่งนั่นก็ช่วยดันรายได้ให้สูงสุดในปีนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย

หนึ่งในผลงานของค่ายที่กวาดรายได้สูงสุดบนบ็อกซ์ออฟฟิศไทยก็คือ 'พี่มาก..พระโขนง' ซึ่งเป็นหนังที่ชาวไทยยังพูดถึงกันมากหลังจากฉายครั้งแรก หนังเรื่องนี้ทำเงินในประเทศทะลุหลักพันล้านบาทและเคยขึ้นแท่นเป็นหนังไทยทำเงินสูงสุดในยุคหนึ่ง ที่ชอบเป็นการส่วนตัวคือการผสมผสานความตลกกับความสยองอย่างลงตัว ทำให้คนทุกเจนฯ กล้าซื้อบัตรเข้าดูด้วยกันได้ และการใช้มุกพื้นบ้านร่วมกับการเล่นมุขของนักแสดงหลักก็สร้างโมเมนต์ที่คนออกจากโรงยังคุยถึง ทั้งฉากที่เล่นกับความเชื่อพื้นบ้านและซีนตลกๆ ที่ทำให้คนหัวเราะจนลืมความน่ากลัวไปชั่วคราว เมื่อมองในแง่ของการตลาดและจังหวะการออกฉาย หนังจับเทรนด์ความบันเทิงในช่วงนั้นได้พอดี ทำให้ไม่เพียงแค่ทำเงินอย่างเดียว แต่ยังฝังตัวในวัฒนธรรมป๊อปไทยไปเลย นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมชื่อเรื่องนี้ยังคงถูกยกขึ้นมาเมื่อพูดถึงความสำเร็จเชิงพาณิชย์ของค่าย

บรรยากาศการไปดูหนังในปี 2022 ในไทยกลายเป็นเรื่องพูดคุยกันเยอะมากเมื่อ 'Top Gun: Maverick' ขึ้นแท่นทำรายได้สูงสุดของปี ถ้าจะบอกเหตุผลแบบตรงไปตรงมา การผสมผสานระหว่างความคิดถึงความคลาสสิกจากภาคแรกกับการใส่ลูกเล่นสมัยใหม่ทำให้คนหลากรุ่นอยากกลับเข้ามาดูในโรงอีกครั้ง จังหวะหนังที่ตึงและฉากการบินที่ถ่ายแบบจริงๆ บนหน้าจอใหญ่ช่วยดึงคนที่อยากได้ประสบการณ์ฉายใหญ่ ส่วนการตลาดและรีวิวปากต่อปากก็เข้ามาช่วยขยายกลุ่มคนดูให้กว้างขึ้นจนกลายเป็นปรากฏการณ์ในช่วงครึ่งปีแรก มุมมองส่วนตัวผมคือความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเทคโนโลยีอย่างเดียว แต่เพราะหนังมีหัวใจที่ทำให้คนผูกพันได้แบบเดียวกับที่หนังฮีโร่บางเรื่องเคยทำไว้ เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' แม้จะมาในแนวต่างกันก็ตาม ฉากที่คนรวมตัวไปดูพร้อมกันและคุยกันหลังหนังจบกลายเป็นหนึ่งในความทรงจำของปีนั้นสำหรับวงการหนังไทย เพราะท้ายที่สุดแล้วการได้เห็นคนกลับมาเติมเต็มบรรยากาศโรงและแชร์ความประทับใจร่วมกันมันคือสิ่งที่ช่วยให้ตัวเลขตั๋วพุ่ง ไม่ใช่แค่สถิติที่อ่านแล้วผ่านตา แต่เป็นเรื่องราวของคนดูที่ยังเล่าให้ผมฟังได้จนถึงตอนนี้

แปลกดีที่คำถามสั้น ๆ แบบนี้กลับพาให้ผมนั่งคิดถึงภาพรวมของหนังไทยนานเลยนะ ชัดเจนว่าสำหรับบ็อกซ์ออฟฟิศไทย หนังซอมบี้ในฐานะแนวเฉพาะยังไม่เคยเป็นผู้นำตลาด นักดูส่วนใหญ่ในประเทศมักจะตอบรับหนังผีหรือคอเมดี้-โรแมนซ์มากกว่า ดังนั้นเมื่อถามว่าเรื่องไหนทำเงินสูงสุดในไทย ผมมักจะชี้ไปที่ภาพรวมก่อน: หนังที่ทำเงินในระดับท็อปของไทยส่วนใหญ่ไม่ใช่ซอมบี้ ยกตัวอย่างให้ชัดขึ้นคือ 'Pee Mak' ซึ่งเป็นหนังไทยที่ทำรายได้สูงสุดในประเทศช่วงเวลาหนึ่ง แต่มันเป็นหนังผีผสมคอเมดี้ ไม่ใช่ซอมบี้เลย หลายคนสับสนระหว่างความเป็นสยองขวัญกับซอมบี้ แต่ถาวรแล้ว หนังซอมบี้จากต่างประเทศอย่าง 'Train to Busan' กลับเป็นตัวอย่างว่าแนวนี้ไปได้ดีในไทยเมื่อเป็นงานต่างชาติและมีการตลาดดี สรุปแบบที่ผมรู้สึกคือ ไม่มีหนังซอมบี้ไทยเรื่องเดียวที่สามารถเทียบชั้นบ็อกซ์ออฟฟิศระดับบนของวงการไทยได้อย่างชัดเจน ถ้าคุณอยากเห็นซอมบี้ที่คนไทยคุ้นเคยจริง ๆ มักจะเป็นผลงานต่างประเทศที่ฉายเข้ามา หรือผลงานไทยขนาดเล็กที่ไปโดนกลุ่มแฟนเจาะจงมากกว่า ซึ่งก็เป็นสัญญาณว่าทิศทางของแนวนี้ในไทยยังมีพื้นที่ให้โตอีกเยอะ

บน Netflix ในปีล่าสุด ผลงานที่ผมมองว่าได้รับคำชมและคะแนนบน IMDb สูงสุดบ่อยครั้งคือ 'All Quiet on the Western Front' ซึ่งโดดเด่นทั้งด้านการเล่าเรื่องและงานภาพที่เข้มข้น ผมเป็นคนชอบจับเทรนด์ภาพยนตร์แบบลึก ๆ และสำหรับปีล่าสุดงานชิ้นนี้ได้รับความสนใจจากทั้งผู้ชมและนักวิจารณ์ เรื่องเล่าที่หนักแน่นและการแสดงที่จริงจังทำให้คะแนนบน IMDb ขยับสูงอย่างเห็นได้ชัด คะแนนไม่ได้สูงเพียงเพราะกระแสชั่วคราว แต่เพราะองค์ประกอบทางศิลป์ที่ครบถ้วน เช่น การกำกับที่คุมโทนได้ดี ดนตรีประกอบที่ช่วยเสริมบรรยากาศ และฉากที่แสดงอารมณ์ได้เข้มข้น การที่หนังคว้ารางวัลหรือเข้าชิงตามเทศกาลใหญ่ ๆ ก็ช่วยยืนยันว่าคนดูให้ความเชื่อถือในงานชิ้นนี้มากกว่าหนังฟอร์มยักษ์บางเรื่อง นับเป็นหนึ่งในตัวเลือกแรก ๆ ที่ผมจะแนะนำให้เพื่อน ๆ ดูถ้าอยากสัมผัสหนัง Netflix ที่มีคะแนน IMDb สูงสุดในช่วงปีที่ผ่านมา