หนังภาคไทยเรื่องไหนได้แรงบันดาลใจจากการ์ตูนหรือมังงะ?

เคยสงสัยไหมว่าทำไมภาพยนตร์ไทยถึงแทบไม่เคยเห็นการดัดแปลงมังงะญี่ปุ่นแบบโจ่งแจ้ง? นี่เป็นเรื่องที่ผมคุยกับเพื่อนๆ ในวงการเสมอ — มีเพียงไม่กี่ชิ้นที่เข้าใกล้คำว่า 'ดัดแปลง' โดยตรง ตัวอย่างที่ใกล้เคียงที่สุดคือการที่มังงะโรแมนติกคลาสสิก 'Itazura na Kiss' ถูกนำไปทำเป็นเวอร์ชันซีรีส์ภาษาไทยในชื่อ 'Kiss Me' มากกว่าจะเป็นภาพยนตร์โรง การเล่นกับโครงเรื่อง การปรับวัฒนธรรม และรูปแบบการเล่าเรื่องในไทยมักทำให้ผู้สร้างเลือกช่องทางทีวีหรือซีรีส์มากกว่าหนังโรง การเปรียบเทียบทำให้ภาพชัดขึ้น: ในญี่ปุ่นมีงานอย่าง 'Rurouni Kenshin' ที่เปลี่ยนจากมังงะเป็นภาพยนตร์คนแสดงสำเร็จทั้งเชิงภาพและยอดขาย เป็นตัวอย่างที่ชัดว่าถ้ามีสเกลและการลงทุนที่เหมาะสม มังงะสามารถเป็นหนังโรงที่แข็งแรงได้ แต่บริบทการผลิตของไทยยังไม่เอื้อแบบนั้นสำหรับมังงะญี่ปุ่นโดยตรง ผมเลยมองว่าในประวัติศาสตร์ของไทยกับการดัดแปลงมังงะ ต้องพูดถึงคำว่า "ใกล้เคียง" มากกว่าคำว่า "มีจริง" — คือมีงานที่ยืมโครงเรื่อง แนวทาง และไอเดียจากมังงะ แต่ไม่ค่อยมีการซื้อสิทธิ์มาทำเป็นหนังโรงแบบตรงๆ นี่เลยกลายเป็นความน่าสนใจของวงการที่ยังรอเวลาหรือผู้ลงทุนที่กล้ามากขึ้น

แฟนสยองขวัญอย่างฉันมักจะเล่าให้เพื่อนฟังว่า ‘Gyo’ คือประสบการณ์ที่ทำเอาใจเต้นไม่เป็นจังหวะ ภาพของปลาตัวเป็น ๆ เดินได้ด้วยเท้าโลหะ และกลิ่นเน่าที่กลายเป็นเทคโนโลยี มันไม่ได้แค่ชวนขนลุก แต่มันสะท้อนความรู้สึกว่าโลกธรรมดาอาจจะถูกสิ่งที่เข้าใจไม่ได้บิดให้ผิดรูปไปเลย ฉันชอบที่จุนจิ อิโตะเล่นกับความคลุมเครือระหว่างวิทยาศาสตร์กับหายนะเหนือธรรมชาติ ซึ่งเป็นแก่นของงานที่ได้แรงบันดาลใจจากคธูลู — ไม่ต้องมีเทพโบราณปรากฏตัวตรงๆ แต่ความรู้สึกถูกกลืนหายคือสิ่งเดียวกัน เวลาอ่านฉันมักจะจดจำฉากที่รายละเอียดเล็กๆ ถูกขยายจนกลายเป็นฝันร้ายจริงจัง งานเส้นมีพลังที่จะทำให้ฉากทะเลและศพเคลื่อนไหวในหัวผู้อ่านได้มากกว่าคำบรรยายยาว ๆ ถ้าอยากหาเรื่องที่ให้บรรยากาศคธูลูแบบญี่ปุ่นผสมสไตล์ body horror แบบสุดโต่ง ‘Gyo’ คือตัวเลือกแรกที่ฉันจะแนะนำให้หยิบมาอ่านก่อน นั่งในมุมมืด ดื่มน้ำเย็น ๆ แล้วเตรียมตัวให้พร้อมกับความอึดอัดที่ค่อยๆ เพิ่มขึ้น

วันนี้อยากเล่าเรื่องหนึ่งที่มักเป็นตัวอย่างแรก ๆ ในหัวเวลาพูดถึงงานแอนิเมชันไทยที่มาจากงานเขียน นั่นคือ 'ก้านกล้วย' ซึ่งเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ดัดแปลงจากนิยายเด็กชื่อเดียวกัน ความรู้สึกตอนดูครั้งแรกคือเหมือนเห็นตัวละครจากหน้ากระดาษวิ่งออกมามีชีวิต ทั้งการออกแบบช้างน้อย ท่าทางการต่อสู้ และฉากประวัติศาสตร์ที่ถูกย่อให้เข้าใจง่ายขึ้นโดยยังคงกลิ่นอายความเป็นไทยไว้ชัดเจน เราเห็นว่าการดัดแปลงครั้งนี้ไม่พยายามยัดทุกรายละเอียดจากต้นฉบับ แต่เลือกสิ่งที่ขับเคลื่อนอารมณ์มาเล่าในรูปแบบภาพยนตร์อย่างมีจังหวะ บทสนทนาบางส่วนถูกปรับให้เข้ากับผู้ชมเด็กมากขึ้น ขณะเดียวกันฉากสงครามหรือความเศร้าก็ยังมีโทนหนักพอที่จะเตือนว่าต้นตอเป็นงานเขียนที่มีบริบททางประวัติศาสตร์ การเลือกเพลงประกอบและสีของงานภาพช่วยเสริมให้รู้สึกภูมิใจในวัฒนธรรมไทยโดยไม่กลายเป็นภาพจำกัดแบบยืนหนึ่ง ฉะนั้นในมุมมองของคนที่ชอบอ่านแล้วดูงานดัดแปลง งานชิ้นนี้ทำหน้าที่เชื่อมโลกทั้งสองได้ดีและยังเป็นจุดเริ่มต้นให้คนไทยหลายคนเห็นศักยภาพของอุตสาหกรรมแอนิเมชันบ้านเรา

ลองนึกภาพโลกของประวัติศาสตร์จีนถูกย่อมาปรากฏในหน้ากระดาษมังงะด้วยสีสันและคนมีชีวิต — นั่นคือสิ่งที่ผมชอบมากเมื่อเจอผลงานที่ดัดแปลงจากเรื่องจริงหรือวรรณกรรมจีนโบราณ ตัวอย่างชัดเจนที่สุดคงต้องพูดถึง 'Kingdom' ของฮาระ ยาสุฮิสะ ที่นำสงครามยุครัฐราชวงศ์จ้านกวน (Warring States) มาถ่ายทอดผ่านตัวละครที่มีรอยเท้าจากบุคคลจริง เช่น 'ชิน' (Xin / Shin) ได้แรงบันดาลใจจากแม่ทัพลี่ซิน (Li Xin) ในประวัติศาสตร์ ส่วน 'อีเส้ย' (Ei Sei) ก็คือร่างอิงขององค์พระราชาเยิงเฉิง (Ying Zheng) ผู้กลายเป็นจักรพรรดิฉิน ผู้เขียนผสมผสานความยิ่งใหญ่อันโหดเหี้ยมของสงครามเข้ากับรายละเอียดชีวิตทหารระดับรากหญ้า ทำให้เราเห็นมุมมนุษย์ของบุคคลในตำนานมากขึ้น การดัดแปลงจาก 'สามก๊ก' ก็มีให้เห็นหลายแบบ ตั้งแต่เวอร์ชันตรงไปตรงมาอย่างมังงะคลาสสิกของ 'Mitsuteru Yokoyama' ที่เล่าเรื่องราวของ 'เล่าปี่' 'กวนอู' และ 'จูล่ง' ในรูปแบบเอพิค ต่อเนื่องมาจนถึงงานที่หยิบธีมไปพลิกแพลงอย่าง 'Ikki Tousen' ซึ่งย้ายตัวละครสามก๊กมาเป็นนักเรียนมัธยม แต่ยังคงอ้างอิงตัวตนและชะตากรรมเดิมไว้ เช่นตัวละครอย่าง Ryofu Housen ก็ชวนให้นึกถึง 'ลูปู้' ในตำนาน ส่วน Sonsaku Hakufu เต็มไปด้วยภาพลักษณ์ของ 'ซุนเซ็ก' การตีความแบบนี้ทำให้ตัวละครจีนโบราณถูกนำเสนอในบริบทร่วมสมัยและน่าสนใจสำหรับคนรุ่นใหม่ งานที่ยึดเอาวรรณกรรมจีนโบราณมาเป็นแหล่งแรงบันดาลใจยังรวมถึง 'Saiyuki' ที่ดัดแปลงจาก 'ไซอิ๋ว' (Journey to the West) อย่างชัดเจน โดยตัวละครเช่น Son Goku, Genjo Sanzo, Sha Gojyo และ Cho Hakkai มีพื้นฐานมาจากซุนหงอคง พระถังซัมจั๋ง และเพื่อนร่วมทางในตำนาน การตีความที่เข้มข้นและมืดมนของผู้แต่งทำให้เรื่องราวคลาสสิกได้รับมิติใหม่ ๆ ขณะที่ 'Houshin Engi' หยิบเอาเรื่องราวจาก 'Investiture of the Gods' (Fengshen Yanyi) มาเล่าในสไตล์แฟนตาซี-การเมือง โดยตัวเอกอย่าง Taikoubou คือการรวมคุณสมบัติของเจียงจื่อ (Jiang Ziya) ไว้ทั้งแผนการและความขัดแย้งระหว่างเทพและมนุษย์ นอกเหนือจากนั้น Francises ญี่ปุ่นและเกมต่างๆ ก็หยิบตัวละครจีนจากตำนานหรือประวัติศาสตร์มาปรากฏตามบทบาทต่าง ๆ เช่นบ้างก็เป็นนักรบระดับตำนาน (Lu Bu) หรือขงเบ้งแบบฉบับใหม่ ในภาพรวม ผมชอบที่งานมังงะและสื่อร่วมสมัยไม่เพียงแต่ลอกเล่าเหตุการณ์ แต่ยังถอดแก่นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์มาเล่นกับตัวละคร เพิ่มมิติทางอารมณ์และความขัดแย้ง ทำให้ตัวละครจีนโบราณยิ่งเป็นคนที่เรารู้สึกเชื่อมโยงได้มากขึ้น — ชอบความรู้สึกเหมือนได้เจอหน้าประวัติศาสตร์แบบมีชีวิตทุกครั้งที่อ่าน

เลือกได้เรื่องหนึ่งที่ทำให้คนทั่วไปยิ้มได้ก็คือ 'พี่มาก..พระโขนง' — มันไม่ใช่การดัดแปลงการ์ตูนแบบเคร่งครัด แต่มุมมองการเล่าเรื่องและโทนตลกผสมสยองของหนังสะท้อนงานภาพและการ์ตูนพื้นบ้านหลายฉบับที่เคยเห็นตามหนังสือการ์ตูนโบราณ ฉันชอบตรงที่ผู้กำกับไม่ได้พยายามยัดทุกฉากจากต้นฉบับ (เพราะจริงๆ เรื่องราวต้นฉบับมีหลายเวอร์ชัน) แต่เลือกจับแก่นของตัวละครทั้งความฮา ความอ่อนโยน และความน่ากลัวอย่างบาลานซ์ ฉากตัวละครทำหน้าตาตลกๆ ในฉากกล้องกว้างให้ความรู้สึกเหมือนอ่านการ์ตูนหน้าเปิดเต็ม ทว่าฉากสยองกลับใช้เงา แสง และจังหวะเสียงอย่างฉลาด ทำให้คนที่ชอบการ์ตูนแนวผีโบราณรู้สึกว่าได้เห็นหน้ากระดาษนั้นขยับขึ้นมาบนจอ สุดท้ายแล้ว 'พี่มาก' ทำได้ดีเพราะเลือกโฟกัสที่อรรถรสของเรื่อง มากกว่าจะยึดติดกับการแปะแปลนจากต้นฉบับแบบเคร่งครัด — นี่แหละความตั้งใจที่ทำให้คนหัวเราะและหนาวสลับกันจนหนังยังคงถูกพูดถึง

ฉันชอบพาใจตัวเองย้อนกลับไปตอนที่ดูหนังอนิเมะจอใหญ่แล้วตื่นเต้นจนลืมหายใจ ในช่วงหลังๆ ที่ฉันตามไปดูตามโรงในไทย หลายเรื่องพากย์ไทยที่ออกใหม่ก็ชัดเจนว่าดัดแปลงมาจากมังงะ เช่น 'Spy x Family Code: White' ที่ได้ความรู้สึกเหมือนอ่านมังงะแผ่นหนึ่งมาต่อหน้าจอ หรือถ้าพูดถึงภาคที่เคยสร้างกระแสจนคนกรี๊ดเป็นแถวก็ต้องยกให้ 'Demon Slayer: Mugen Train' และ 'Jujutsu Kaisen 0' ซึ่งแม้จะไม่ใช่ของปีนี้ตรงๆ แต่ฉบับพากย์ไทยที่ฉันได้ยินคุณภาพเสียงและการแสดงอารมณ์ทำออกมาได้อบอุ่นและเข้าถึงอารมณ์ตัวละครได้ดี เสียงพากย์ไทยบางครั้งให้มุมมองใหม่ที่ต่างไปจากต้นฉบับ ภาพและดนตรียังคงพาฉันอินเหมือนเดิม แต่การได้ฟังบทพูดในภาษาแม่ทำให้รายละเอียดของความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครกระชับขึ้นมาก ท้ายที่สุดฉันมักเลือกดูเวอร์ชันพากย์ไทยเมื่ออยากให้เพื่อนที่ไม่ถนัดซับแปลกใจไปกับพล็อตและมุกตลกที่แปลทับศัพท์ได้ดี — อีกอย่างคือได้เห็นว่าทีมพากย์ไทยจับน้ำเสียงของตัวละครจากมังงะมาปรุงให้เข้ากับฉากได้ยังไง ซึ่งเป็นความสนุกอีกแบบหนึ่งสำหรับฉัน

ภาพจำของ 'Joker' เวอร์ชัน 2019 ติดตาฉันตั้งแต่ฉากแรกที่เมืองเหมือนกำลังจะพังทลายลง สิ่งที่ชัดเจนคือหนังเอาแนวคิดเรื่องการทำให้โจ๊กเกอร์ดูเป็นคนธรรมดาที่ล้มเหลว มาเล่นกับจิตวิทยาและความไม่แน่นอนของต้นกำเนิดมากกว่าการยึดติดกับประวัติศาสตร์ในคอมมิกเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยตรง แต่ถ้าต้องชี้ว่าหนังได้แรงบันดาลใจจากคอมมิกชิ้นไหนที่สุด ผมจะบอกว่าเงาของ 'The Killing Joke' ปรากฏชัด ทั้งในแง่ธีมของความบ้าคลั่งที่อาจเกิดขึ้นกับใครก็ได้ และการตั้งคำถามว่าจริง ๆ แล้วความเป็นโจ๊กเกอร์มีต้นตอจากเหตุการณ์เดียวหรือเป็นการรวมของความเจ็บปวดหลายอย่าง ที่ผมชอบคือการนำความคลุมเครือของ 'The Killing Joke' มาขยายเป็นพล็อตยาวของคน ๆ หนึ่ง โดยเปลี่ยนจากภาพนิ่งเป็นการเดินทางทางอารมณ์ที่ยาวขึ้นและมีบริบททางสังคมมากขึ้น ผลลัพธ์ทำให้ตัวละครดูเป็นมนุษย์จนบางครั้งก็เจ็บปวดไปกับเขา ต่างจากคอมมิกที่ยังคงเก็บความเป็นสัญลักษณ์ไว้แน่น แต่กลิ่นอายจากเรือธงผลงานของ Alan Moore ยังคงหลงเหลือ ไม่ว่าจะเป็นการเล่นกับธีมความบ้าและการตั้งคำถามทางศีลธรรม นี่แหละคือเหตุผลที่ผมคิดว่า 'The Killing Joke' เป็นหนึ่งในรากแรงบันดาลใจที่ชัดเจนของหนังเรื่องนั้น

หัวใจยังเต้นแรงทุกครั้งที่มีข่าวหนังการ์ตูนใหม่ ๆ เพราะสิ่งแรกที่ผมอยากรู้คือมันมาจากมังงะเรื่องไหนกันแน่ ความรู้สึกแบบแฟนเฝ้าตามงานสังเกตได้จากรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่หนังมักจะยกมาจากต้นฉบับ—เสื้อผ้า ลายเส้นการ์ตูนคาแรกเตอร์ หรือฉากเด่นที่แฟนมังงะจะจำได้ทันที ตัวอย่างเช่นเมื่อ 'Demon Slayer' มีหนัง 'Mugen Train' ปรากฏออกมา ใครที่อ่านมังงะจะจำได้ว่าฉากบนขบวนรถไฟนั้นเป็นส่วนหนึ่งของอาร์คสำคัญ ซึ่งบอกชัดว่าเป็นการดัดแปลงจากมังงะของผู้แต่งคนนั้น ไม่ใช่เรื่องราวต้นฉบับใหม่จากสตูดิโอ ผมมักจะชอบอ่านเครดิตและสังเกตชื่อผู้แต่งหรือสำนักพิมพ์ที่ขึ้นต้นเรื่อง เพราะถ้ามีการใส่คำว่า 'ดัดแปลงจากมังงะ' ตามด้วยชื่อเรื่องหรือชื่อผู้แต่ง นั่นแหละคือคำตอบชัดเจน นอกจากนั้น การติดตามประกาศจากช่องทางอย่างเป็นทางการหรือบทสัมภาษณ์ทีมงานก็ให้ภาพชัดขึ้นว่าเนื้อหาของหนังยึดตามมังงะตอนไหนหรือปรับเปลี่ยนอย่างไร สรุปแล้วถ้าเห็นฉากหรือองค์ประกอบที่แฟนมังงะคุ้นเคยพร้อมเครดิตที่ชี้ชัด ก็แทบจะยืนยันได้เลยว่าเป็นการดัดแปลงมาจากมังงะเรื่องนั้น — และนั่นแหละความตื่นเต้นที่ชวนให้กลับไปอ่านต้นฉบับซ้ำ ๆ

รายการการ์ตูนบน Netflix ที่ดัดแปลงจากมังงะมีหลายเรื่องที่น่าสนใจและมีสไตล์แตกต่างกันไป 'Blame!' เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนของการนำมังงะไซไฟแนวดาร์กของ Tsutomu Nihei มาทำเป็นภาพยนตร์อนิเมชั่นแบบ CG บนแพลตฟอร์มนี้ ความรู้สึกตอนดูครั้งแรกคือภาพกับบรรยากาศตรงตามต้นฉบับด้านความเยือกเย็นและความกว้างใหญ่ของโลกอนาคต แม้ว่าจะย่อเนื้อหามังงะลงมาก แต่ฉากแอ็กชันและการออกแบบสถาปัตยกรรมไซเบอร์ให้ฟีลหนังคนละแบบกับอนิเมะปกติ ทำให้คนที่ติดตามมังงะได้ลุ้นว่าผลงานเวอร์ชันภาพยนตร์จะจับเอาจุดเด่นไหนมาโชว์ ฝั่งหนังดราม่าประวัติศาสตร์ที่อ่อนโยนกว่า มีเรื่อง 'In This Corner of the World' ซึ่งดัดแปลงจากมังงะของ Fumiyo Kōno งานชิ้นนี้มาในโทนเรียบแต่เต็มไปด้วยรายละเอียดชีวิตประจำวัน สไตล์การเล่าเรื่องและการถ่ายทอดสภาพสังคมสมัยสงครามถือว่าซื่อตรงต่อต้นฉบับมาก เหมาะกับคนที่อยากเห็นมังงะกลายเป็นภาพยนตร์ที่ยังรักษาโทนและอารมณ์ต้นฉบับไว้ อีกมุมหนึ่งที่โดดเด่นคือ 'Devilman Crybaby' ซึ่งถึงแม้จะเป็นซีรีส์แต่การดัดแปลงจากผลงานคลาสสิกของ Go Nagai บน Netflix นั้นทำให้ชื่อชั้นมังงะคลาสสิกถูกยกมาท้าทายด้วยภาษาวันนี้ งานนี้ไม่เหมือนกับสองเรื่องแรกตรงที่เน้นตีความใหม่ มีความรุนแรงและการใช้ดนตรีช่วยส่งอารมณ์มากกว่า ดูแล้วรู้สึกว่าแพลตฟอร์มให้พื้นที่ทดลองมากขึ้น นับเป็นชุดตัวอย่างที่ดีว่ามังงะดังหลากแนวถูกแปลงเป็นงานภาพยนตร์หรือซีรีส์ได้อย่างมีรสชาติแตกต่างกัน

ในโลกของมังงะ การปั้นภาพ 'ยา' มักเต็มไปด้วยชั้นความหมายมากกว่าการเป็นวัตถุทางเภสัชกรรม ธงเล่าเรื่องที่ผมชอบคือการที่ผู้เขียนดัดแปลงแหล่งแรงบันดาลใจจากของจริง เช่น ยารักษาโรค ยาเสพติดในตลาดมืด ยาสมุนไพรดั้งเดิม หรือแม้แต่การทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่หลุดจากห้องทดลองมาเป็นองค์ประกอบของพล็อต การนำเสนอไม่ใช่แค่เอฟเฟกต์ทางกายภาพเท่านั้น แต่มักสอดแทรกเรื่องศีลธรรม ความสัมพันธ์อำนาจ และผลกระทบทางสังคม ทำให้ยากลายเป็นสัญลักษณ์ที่เล่าเรื่องได้กว้างขึ้นและมีชั้นตีความ ตัวอย่างเช่นฉากการทดลองที่เย็นชาหรือแคปซูลสีแปลกตาที่กลายเป็นไอคอนลึกลับของเรื่อง มันทำให้ผมตั้งคำถามว่าผู้เขียนกำลังพูดถึงอะไรในระดับที่ลึกกว่าเรื่องบุคคลเดียวเสมอ แรงบันดาลใจเฉพาะมักมาจากหลายแหล่งพร้อมกัน บางเรื่องได้แรงกระตุ้นจากข่าวจริง เช่น การทดลองทางการแพทย์ที่ไม่ชอบธรรมหรือการค้ายาในสงคราม ซึ่งผู้เขียนจะนำรายละเอียดเหล่านั้นมาถ่ายทอดในรูปแบบสมมติที่เข้มข้นและน่ากลัว ยกตัวอย่างงานบางชิ้นที่เล่นกับความคิดทดลองยุคหลังสงครามหรือโปรเจ็กต์ลับทางรัฐบาล ก็ได้แรงสั่นสะเทือนจากประวัติศาสตร์ ในขณะที่อีกหลายเรื่องรับอิทธิพลจากวัฒนธรรมป็อปและฉากไนต์คลับ ยาที่ทำให้ผู้คนหลุดเข้าไปในภวังค์หรือเห็นภาพหลอนจะมีโทนศิลป์ที่แตกต่างจากยาที่ใช้เป็นมาตรการควบคุมสังคมแบบเย็นชาสไตล์ดิสโทเปีย เช่น งานอย่าง 'Akira' ที่ความรุนแรงของการทดลองและอนาธิปไตยของวัยรุ่นสะท้อนภาพรวมของเมืองและการทดลองทางจิตใจ อีกด้านหนึ่ง 'Black Lagoon' แสดงความโหดร้ายของการค้ายาและผลกระทบต่อคนธรรมดาอย่างไม่ปรานี วิธีการนำเสนอของผู้เขียนก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ยาในมังงะน่าจดจำ บางคนออกแบบรูปลักษณ์ของเม็ดยาให้มีความไอคอนิกจนกลายเป็นเครื่องหมายของเรื่อง บางคนให้ข้อมูลเชิงเทคนิคพอให้รู้สึกสมจริงโดยไม่จมกับศัพท์วิชาการ สไตล์ศิลป์สามารถทำให้ภาพการเสพเป็นทั้งสิ่งที่เย้ายวนและน่ารังเกียจพร้อมกัน ขณะเดียวกัน การเอาองค์ประกอบเชิงสังคมมาใส่ เช่น ความยากจน การทุจริต หรืออำนาจนิยม ก็ทำให้ยาไม่ใช่แค่สารเคมี แต่นัยยะของการเปลี่ยนแปลงทางความคิดและร่างกาย ผลลัพธ์ที่ผมมักชอบคือเมื่อผู้เขียนใช้ยาเป็นเครื่องมือเล่าเรื่องเพื่อสำรวจความเป็นมนุษย์—จะเลือกทำร้าย ปรับปรุง หรือบงการ ผู้เขียนมักปล่อยคำถามนั้นไว้ให้ผู้อ่านคิดต่อ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้การอ่านสนุกและคิดตามได้นานกว่าฉากแอ็กชั่นเพียงอย่างเดียว ในมุมของผม ยาในมังงะจึงไม่ใช่แค่เทคนิคแต่เป็นบาดแผลและกระจกสะท้อนสังคม ที่ทำให้เรื่องคมขึ้นและตราตรึงใจมากขึ้น