หนังสือภาคินมีฉบับแปลภาษาไทยหรือยัง?

เรื่องแบบนี้ชอบทำให้ผมคิดถึงบทสนทนาในร้านหนังสือเล็ก ๆ ว่าคนถามมักหมายถึงอะไรแน่ บางครั้งชื่อเรื่องเดียวกันอาจเป็นงานเขียนคนละชิ้นหรือชื่อที่ถูกถอดเสียงต่างกันมากพอที่จะทำให้สับสนได้ง่าย ๆ หากคุณหมายถึงหนังสือที่มีชื่อภาษาไทยตรงว่า 'ภาคิน' ก็เป็นไปได้ว่าเป็นงานเขียนภาษาไทยต้นฉบับซึ่งไม่จำเป็นต้องมีฉบับแปล แต่ถ้าชื่อมาจากชื่อภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น วิธีที่ผมใช้คิดคือดูว่าหนังสือนั้นมีการพูดถึงในสื่อไทยหรือไม่ เช่น รีวิว บทสัมภาษณ์ผู้แปล หรือประกาศจากสำนักพิมพ์ หากมีสัญญาณเหล่านั้น มักแปลว่ามีฉบับแปลไทยออกมาแล้ว ในท้ายที่สุด ความสะดวกของการอ่านก็มีหลายทางเลือก ทั้งรอฉบับแปล หรืออ่านต้นฉบับที่มีอยู่ก่อนก็เป็นทางเลือกที่ดี และผมมักเลือกวิธีที่ทำให้ตัวเองเข้าถึงเรื่องราวได้เร็วที่สุด

ลองมองจากมุมมองของคนรุ่นใหม่ที่ชอบอ่านทั้งต้นฉบับและฉบับแปล: ถ้า 'ภาคิน' เป็นนวนิยายต่างประเทศที่เพิ่งได้รับความสนใจ จะมีโอกาสถูกแปลเป็นภาษาไทยเมื่อสำนักพิมพ์เห็นว่าผู้อ่านมีจำนวนพอสมควรหรือเมื่อหนังสือชนะรางวัลใหญ่ ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังสือแนววรรณกรรมอย่าง 'The Alchemist' ที่ผ่านการแปลหลายภาษาและมีฉบับไทยออกมาหลายครั้ง เมื่อมีแรงดึงจากผู้อ่านหรือกระแสในสังคมออนไลน์ งานแปลไทยมักตามมาในไม่ช้า

ผมมองว่าอีกปัจจัยสำคัญคือสิทธิ์การแปล ถ้าสำนักพิมพ์ในไทยซื้อลิขสิทธิ์ได้เร็ว ก็มีโอกาสเห็นฉบับแปลวางขายเร็วขึ้น แต่ถ้าลิขสิทธิ์ยังไม่ถูกปล่อยหรือผู้ถือสิทธิ์เลือกไม่ขาย การรอคอยอาจยาวขึ้นได้ ในกรณีที่ไม่แน่ใจจริง ๆ ก็สามารถตรวจสอบชื่อผู้เขียนหรือประวัติการตีพิมพ์ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษก่อน เพื่อดูว่ามีการประกาศลิขสิทธิ์แปลไทยหรือไม่ และหากยังไม่มี ฉบับภาษาอังกฤษหรือฉบับออดิโออาจเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับการอ่านทันที

เผื่อมีคนสับสนเพราะชื่อคล้ายๆ กัน ผมขอเริ่มด้วยมุมมองของคนที่ติดตามหนังสือแปลอย่างตั้งใจ

เวลาที่เห็นคำถามว่า 'ภาคิน' มีฉบับแปลไทยหรือยัง ผมมักจะนึกถึงกรณีที่ชื่อเรื่องในภาษาต้นฉบับถูกถอดเสียงมาเป็นไทยไม่ตรงกัน ทำให้คนหาเจอหรือไม่เจอได้ง่าย ๆ ตัวอย่างเช่นเรื่องราวที่ดังระดับโลกอย่าง 'Pachinko' เคยถูกแปลและตีพิมพ์ในไทยในชื่อที่คนไทยจดจำได้ง่าย แม้ชื่อจะเปลี่ยนไปบ้างก็ตาม ดังนั้นถ้า 'ภาคิน' เป็นชื่อที่มาจากการถอดเสียงของชื่อภาษาต่างประเทศ มีโอกาสสูงที่สำนักพิมพ์ใหญ่จะพิจารณานำเข้าหรือตีพิมพ์แปลไทย แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดขึ้นทันทีเสมอไป

ในฐานะแฟนที่ชอบสแกนหน้าปกและสำนักพิมพ์ ผมแนะนำให้ลองเปรียบเทียบชื่อผู้เขียนหรือ ISBN ก่อน สำนวนแปลและปกหนังสือที่วางขายในร้านใหญ่จะช่วยบอกได้ชัดว่าเป็นฉบับแปลจริง ๆ หรือเป็นชื่อเรื่องคนละฉบับ ความที่แวดวงแปลหนังสือในไทยค่อนข้างมีความเคลื่อนไหวต่อผลงานที่ฮิตหรือได้รับรางวัลจากต่างประเทศ ถ้า 'ภาคิน' เป็นผลงานที่ได้รับความสนใจจากบรรณาธิการก็มีแนวโน้มว่าจะได้ฉบับแปลในท้ายที่สุด ผมเองมักจะตื่นเต้นทุกครั้งที่เห็นชื่อคุ้น ๆ ปรากฏในชั้นหนังสือไทย — เป็นความรู้สึกที่แบบว่าได้เจอเพื่อนจากอีกโลกหนึ่งกลับมาคุยกันในภาษาเดียวกัน