อวี๋ซื่อมีผลงานที่ถูกดัดแปลงเป็นละครหรือไม่

แค่เห็นชื่อเหอเจี้ยนฉีแล้วฉันก็อยากเล่าให้ฟังถึงภาพรวมของเรื่องนี้แบบตรงๆ: ณ ตอนนี้ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าผลงานของเขาถูกดัดแปลงเป็นซีรีส์หรือละครที่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง ฉันเป็นคนที่ชอบติดตามแวดวงนวนิยายจีนกับการแปลงงานขึ้นจอ นานๆ ครั้งจะเจอคนเขียนบางคนที่ดังในกลุ่มคนอ่านแต่ยังไม่เคยกลายเป็นละครทีวีหรือซีรีส์สตรีมมิ่ง—เหตุผลมีตั้งแต่เรื่องสิทธิ์ การตลาด ไปจนถึงความเหมาะสมของเนื้อหาในการแปลงรูปแบบ ฉะนั้นการที่ยังไม่เห็นชื่อเหอเจี้ยนฉีปรากฏในรายชื่อผู้เขียนต้นฉบับของซีรีส์ดังๆ ไม่ได้แปลว่าเขาไม่มีคุณค่าทางวรรณกรรม แต่อาจหมายถึงผลงานของเขายังไม่ถูกจับจองสิทธิ์ หรือยังไม่มีทีมงานที่พร้อมจะลงทุนแปลงเป็นบทโทรทัศน์ เมื่อเปรียบเทียบกับบางกรณีที่เราเห็นการแปลงนวนิยายจีนประสบความสำเร็จ เช่น 'Joy of Life' (ซึ่งเริ่มจากนิยายออนไลน์แล้วกลายเป็นซีรีส์ที่มีงบและโปรดักชันสูง) จะเห็นว่าปัจจัยสำคัญคือฐานแฟนคลับที่กว้าง ข้อจำกัดทางเนื้อหา และความพร้อมของผู้ผลิต หากเหอเจี้ยนฉีมีงานที่จับใจคนอ่านอย่างกว้างขวาง มีโครงเรื่องที่สามารถย่อหรือขยายให้เข้ากับการเล่าเชิงภาพได้ โอกาสถูกนำมาทำเป็นซีรีส์ก็มีอยู่เสมอ แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่มีการยืนยันจากแหล่งข้อมูลหลักว่ามีการดัดแปลงเป็นละครจริงๆ สุดท้าย ฉันคิดว่าแฟนๆ ที่ติดตามผลงานของเขาน่าจะใจเย็นและมองหาโอกาส—บางครั้งงานดีๆ ก็รอการเจอทีมที่เข้าใจมันพอดี และเมื่อถึงวันนั้นชื่อของเขาอาจจะโผล่บนหน้าจอใหญ่ๆ ให้เราเซอร์ไพรส์ก็ได้

ชื่อ 'อวี่ซื่อ' ทำให้ผมต้องไล่ความทรงจำว่าน่าจะหมายถึงใครหรือเรื่องไหนมากกว่าเรื่องเดียวเลย ผมเคยตามดูผลงานจีนที่มีตัวละครชื่อคล้าย ๆ กัน และถ้าคนถามด้วยคำสะกดแบบไทยบางครั้งก็มักจะหมายถึงตัวละครจากนิยายออนไลน์ที่โด่งดัง เช่น ตัวละครที่ถูกแปลงเป็นอนิเมะหรือซีรีส์ไลฟ์แอ็กชันหลายชุด งานที่มักถูกพูดถึงบ่อยคือการดัดแปลงแบบเดียวกับที่เกิดขึ้นกับ 'Mo Dao Zu Shi' ซึ่งมีทั้งนิยายภาพ (donghua), ซีรีส์ไลฟ์แอ็กชัน 'The Untamed', และพ็อดคาสท์/ละครเวทีด้วย จากมุมมองแฟนที่ชอบเก็บสะสมเวอร์ชันต่าง ๆ ผมคิดว่าเมื่อชื่อถูกทับศัพท์ผิดเพี้ยน ความสับสนเรื่องต้นทางกับการดัดแปลงจึงเกิดได้ง่าย แต่ถ้าคุณหมายถึงตัวละครหลักจากนิยายจีนแฟนตาซีที่ได้รับการแปลงเป็นทั้งซีรีส์และแอนิเมชัน ลำดับแรกที่ผมจะนึกถึงก็มักเป็นชุดแบบนี้ ซึ่งมีทั้งเวอร์ชันภาพยนตร์สั้น บทละครวิทยุ และไลฟ์แอ็กชันที่ทำให้คนรู้จักตัวละครกว้างขึ้น โดยส่วนตัวผมชอบการตีความในรูปแบบแอนิเมชันมากที่สุดเพราะเก็บรายละเอียดต้นฉบับได้เยอะและอารมณ์คงที่

เคยอ่านนิยายของกฤษณา อโศกสินหลายเรื่อง แล้วก็สังเกตว่ามีบางเรื่องที่ถูกนำไปทำละครทีวีด้วยนะ นวนิยายเรื่อง 'ดาวเรือง' ของท่านนี่โด่งดังมาก เคยมีการดัดแปลงเป็นละครทางช่อง 7 สีเมื่อหลายปีก่อน ตัวละครเอกอย่างเรืองรอง ดาวเรือง ที่มีปมความรักและความผูกพันในครอบครัว ดึงดูดผู้ชมได้เยอะ สิ่งที่ชอบเวลาดูละครดัดแปลงจากผลงานของกฤษณาคือ การถ่ายทอดอารมณ์ของตัวละครที่ละเมียดละไม แม้พล็อตเรื่องอาจดูเรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยความลึกซึ้งทางความรู้สึก บรรยากาศในเรื่องก็สัมผัสได้ถึงเอกลักษณ์การเขียนของนักเขียนคนนี้เลย

ไม่ค่อยมีข่าวว่าผลงานนิยายของสวี อี้ หยาง ถูกดัดแปลงเป็นละครทีวีในวงกว้างนัก — นี่เป็นความประทับใจที่เกิดจากการเฝ้ามองวงการมาระยะหนึ่ง แง่มุมที่ทำให้ผมสนใจคือความแตกต่างระหว่างงานเขียนเชิงทดลองหรือแนวโรแมนซ์เล็กๆ กับละครทีวีที่มักต้องการพล็อตกว้าง ตัวอย่างเช่น 'The Untamed' ถูกยกระดับจากนิยายแฟนตาซีให้กลายเป็นมหากาพย์ด้วยการเพิ่มฉากและเชื่อมเรื่องราวให้เหมาะกับผู้ชมจำนวนมาก ซึ่งไม่ใช่ทุกนิยายจะผ่านกระบวนการนั้นได้ราบรื่น ด้วยเหตุนี้ นิยายของสวี อี้ หยาง ถ้าเป็นแนวซับซ้อนหรือเน้นเสียงภายในตัวละครมาก อาจต้องมีการปะติดปะต่อมากกว่าปกติเพื่อกลายเป็นละครที่คนจดจำได้ ฉันจึงเห็นว่าโอกาสถูกดัดแปลงอาจมี แต่ต้องขึ้นกับสิทธิ์และผู้จัด ถ้ามีข่าวใหม่ๆ ผมคงตื่นเต้นที่จะเห็นว่าวิธีการจับประเด็นของผู้กำกับจะเปลี่ยนน้ำหนักเรื่องอย่างไร

นึกภาพว่าฉันกำลังนั่งคุยกับเพื่อนเก่าเกี่ยวกับนักเขียนยุคหลังสงครามและชื่อหนึ่งที่มักโผล่มาทุกครั้งคือ 'พจมาน สว่างวงศ์' — ความทรงจำของฉันเกี่ยวกับงานดัดแปลงของเธอไม่ใช่ภาพของละครทีวียาวหลายตอน แต่เป็นภาพเล็กๆ ของเวทีชุมชนและการอ่านบทละครวิทยุ ฉันเคยได้ดูการแสดงละครเวทีท้องถิ่นที่นำเรื่องสั้นแนวความสัมพันธ์ของเธอมาปรับขึ้นเวที การตีความที่เห็นมีความตั้งใจเน้นบทสนทนาและจังหวะอารมณ์มากกว่าการใส่ฉากใหญ่ ฉากหนึ่งที่ยังติดตาเป็นบทสนทนาระหว่างสองตัวละครในห้องนอนเก่าๆ แสงไฟส่องผ่านหน้าต่าง สิ่งนั้นแสดงให้เห็นว่าเนื้อหาของเธอเข้ากันได้ดีกับสื่อที่ให้ความใกล้ชิดและละเอียดอ่อนมากกว่าโครงสร้างละครโทรทัศน์แบบทันทีทันใด ความรู้สึกส่วนตัวคือผลงานของเธอมักถูกย่อและปรับเป็นรูปแบบที่ intimate — อ่านบนเวทีหรือเป็นการอ่านบท — มากกว่าจะกลายเป็นละครซีรีส์ใหญ่ นั่นไม่ได้หมายความว่าไม่มีการดัดแปลงเลย เพียงแต่รูปแบบการปรับมักจะอยู่ในวงจำกัดของผู้ชมที่ชื่นชอบวรรณกรรมคลาสสิกและการเล่าเรื่องชั้นเชิง นั่นทำให้ทุกครั้งที่ได้เห็นงานของเธอปรากฏในช่องทางอื่น มันกลายเป็นประสบการณ์เฉพาะตัวที่ค่อนข้างอบอุ่นและน่าจดจำ

เราไม่เคยคิดว่าจะต้องอธิบายเรื่องนี้ยาวขนาดนี้ แต่ก็ชอบที่ได้พูดเรื่องคนที่ทำให้วงการซีรีส์จีนฮือฮาได้แบบไม่ต้องสงสัย อู๋จิ่นเหยียนเป็นนักแสดง ไม่ได้เป็นนักเขียนหรือคนเขียนนิยาย ดังนั้นถ้าคำถามหมายถึง 'ผลงานของเธอที่ถูกดัดแปลงเป็นซีรีส์' คำตอบสั้นๆ คือ ผลงานที่เกี่ยวข้องกับชื่อของเธอส่วนใหญ่คือผลงานการแสดงในซีรีส์ มากกว่าจะเป็นงานต้นฉบับที่ถูกนำไปดัดแปลง บทบาทที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จักอย่างล้นหลามคือการรับบทเป็นเหวียหลิงหลัวในซีรีส์ 'Story of Yanxi Palace' (ชื่อจีน '延禧攻略') นั่นคือผลงานซีรีส์ที่คนจดจำเธอได้มากที่สุด และทำให้ชื่อเธอโดดเด่นในระดับประเทศและต่างประเทศ การพูดว่า 'ผลงานของอู๋จิ่นเหยียนถูกดัดแปลงเป็นซีรีส์' จึงอาจเกิดความเข้าใจผิดได้ เพราะจริงๆ แล้วเธอเป็นนักแสดงที่รับบทในซีรีส์มากกว่าจะเป็นผู้เขียนต้นฉบับให้ถูกนำมาดัดแปลง สรุปแบบเป็นมิตรและตรงไปตรงมาคือ ถ้าต้องการรายการซีรีส์ที่มีอู๋จิ่นเหยียน แนะนำให้มองที่ผลงานการแสดงของเธอเองอย่าง 'Story of Yanxi Palace' เป็นจุดเริ่มต้น เพราะนั่นคือซีรีส์ที่ทำให้คนทั่วไปรู้จักเธอ แต่ถ้าถามว่ามีนิยายหรือผลงานจากเธอซึ่งถูกเอาไปทำเป็นซีรีส์ คำตอบคือไม่มี เพราะเธอไม่ได้ทำงานในฐานะนักเขียน—แค่คนดูคนหนึ่งบอกได้เลยว่าเห็นบทบาทและการแสดงของเธอแล้วประทับใจจริงๆ

ความแตกต่างที่เด่นชัดในสายตาของฉันคือโทนและจังหวะของเรื่องที่ถูกปรับเพื่อให้เหมาะกับหน้าจอมากขึ้น เมื่อต้นฉบับมักจะเน้นการบรรยายภายใน จิตวิทยาตัวละคร และฉากที่ค่อยๆ ทะยอยเปิดเผย ความดัดแปลงโดยซ่งอวีฉีกลับเลือกเร่งจังหวะบางจุดและยืดออกในบางฉากเพื่อสร้างความตึงเครียดแบบภาพยนตร์มากขึ้น ฉากที่ในนิยายอาจเป็นบทสนทนายาวถูกย่อหรือแปลงเป็นฉากเงียบที่มีภาพและดนตรีเป็นตัวสื่อแทนความคิดภายในของตัวละคร ทำให้ผู้ชมที่ไม่เคยอ่านรู้สึกเชื่อมต่อได้เร็วขึ้น แต่คนอ่านเดิมอาจรู้สึกว่าบางชั้นเชิงหายไป ฉันชอบที่การดัดแปลงใส่สัญลักษณ์ภาพและมู้ดที่ชัดเจนขึ้น เช่นการใช้สีและคอมโพสกิ่งภาพเพื่อบ่งบอกสถานะจิตใจ ซึ่งเตือนให้คิดถึงการเปลี่ยนที่เกิดขึ้นใน 'Game of Thrones' เวอร์ชันทีวี ที่หลายฉากถูกปรับโทนจนผลลัพธ์ออกมาแตกต่างจากความรู้สึกในหนังสือ นอกจากนี้การกระจายเวลาให้ตัวละครรองมีพื้นที่มากขึ้นในซีรีส์ทำให้เรื่องราวบางมิติถูกขยาย แต่ก็แลกมาด้วยการลดรายละเอียดบางอย่างของเรื่องราวต้นฉบับ สรุปคือฉันรู้สึกว่าดัดแปลงนี้เป็นการแลกเปลี่ยนอารมณ์และรายละเอียดมาเป็นภาพและจังหวะ ซึ่งได้ผลในเชิงภาพมาก แต่สูญเสียความลุ่มลึกบางส่วนไปบ้าง

แฟนวรรณกรรมไทยหลายคนคงสงสัยว่าผลงานของทัดดาวบุษยาจะเคยถูกนำไปดัดแปลงเป็นละครหรือไม่ และคำตอบสั้นๆ ที่ฉันยืนยันได้คือ ผลงานของเธอไม่ค่อยถูกนำไปทำเป็นละครโทรทัศน์ในเชิงพาณิชย์เหมือนนักเขียนบางท่าน แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่มีการหยิบยกเรื่องราวหรือบรรยากาศจากงานของเธอไปใช้เลย งานเขียนของทัดดาวบุษยาเน้นสำนวนเป็นเอกลักษณ์ การบรรยายจังหวะอารมณ์ และรายละเอียดจิตวิทยาตัวละครที่ค่อนข้างละเอียดละไม ซึ่งมักจะยากต่อการแปลงเป็นรูปแบบละครกระแสหลักที่ต้องการจังหวะเร็วและฉากดราม่าชัดเจนเพื่อตอบโจทย์ผู้ชมจำนวนมาก ฉันมองว่าเหตุผลหนึ่งที่เห็นน้อยครั้งในการดัดแปลงมาจากความเป็นงานวรรณกรรมที่เน้นน้ำหนักบนภาษากับมู้ดซึ่งผู้กำกับหรือนักดัดแปลงต้องใช้ความกล้าและความละเอียดในการถ่ายทอด ถ้ามีการนำไปดัดแปลงจริงมักจะเป็นในรูปแบบเล็กๆ เช่น การอ่านบท การแสดงละครเวทีอิสระ หรืองานแสดงในมหาวิทยาลัยที่อยากทดลองถ่ายทอดบรรยากาศแทนการยึดติดกับพล็อตเชิงพาณิชย์ ซึ่งบางครั้งแฟนๆ ก็ทำสั้นๆ สู่สื่อออนไลน์ เช่น วิดีโอสั้นเล่าอารมณ์ตัวละคร หรือการแสดงแบบอินดี้ที่รักษาโทนของต้นฉบับไว้มากกว่า แต่การเห็นเป็นละครโทรทัศน์เต็มรูปแบบยังถือว่าน้อยมาก มุมมองส่วนตัวฉันคิดว่าถ้าจะมีการดัดแปลงผลงานของทัดดาวบุษยาให้ประสบความสำเร็จ ควรเลือกงานที่มีแกนกลางเรื่องชัดเจน แล้วออกแบบการดัดแปลงในรูปแบบมินิซีรีส์หรือภาพยนตร์อาร์ตเฮาส์มากกว่าจะยืดเป็นละครยาว เพราะจะช่วยรักษาจังหวะและรายละเอียดของตัวละครได้ดีกว่า นอกจากนี้การเลือกผู้กำกับที่เข้าใจน้ำเสียงของต้นฉบับและนักแสดงที่สามารถสื่อความละเอียดทางอารมณ์ได้จะเป็นกุญแจสำคัญ ฉันวาดภาพไปว่าการดัดแปลงแบบมินิซีรีส์ 6-8 ตอนที่ใช้ภาษาภาพและดนตรีช่วยสร้างบรรยากาศ จะทำให้ผู้ชมได้สัมผัสแก่นแท้ของผลงานมากกว่าการปรับให้เป็นละครเช้าหรือเย็นทั่วไป ท้ายที่สุดแล้ว ความเป็นไปได้ยังคงเปิดกว้างหากมีผู้สร้างงานที่กล้าเสี่ยงและเข้าใจงานวรรณกรรม เฉพาะเจาะจงกับสิ่งที่ทำให้งานของทัดดาวบุษยาโดดเด่น ฉันเองอยากเห็นการทดลองในรูปแบบอินดี้หรือมินิซีรีส์ที่เคารพต้นฉบับ เพราะเชื่อว่ามันจะช่วยเผยเสน่ห์ที่แท้จริงของงานออกมาได้ และการได้เห็นฉากหนึ่งฉากที่คงรักษาโทนและภาษาของต้นฉบับคงเป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจสำหรับแฟนๆ ทุกคน

ชื่อของเขามักไม่ค่อยโผล่ในกระแสบทปรับเป็นซีรีส์จนคนทั่วไปรู้จักกันกว้างนัก แต่ในมุมของคนอ่านที่ติดตามงานวรรณกรรมไทย ฉันพอมีความเห็นที่อยากแบ่งปัน งานของ 'วิศิษฐ เดชกุญชร' ถ้าพูดตามภาพรวมแล้ว ยังไม่มีรายงานการดัดแปลงเป็นซีรีส์โทรทัศน์ใหญ่หรือเป็นละครชุดที่เป็นกระแสหลักในวงการบันเทิงไทย การดัดแปลงที่ได้รับความสนใจมักมาจากนักเขียนที่มีผลงานเป็นนวนิยายขายดีหรือมีธีมที่ถูกใจผู้ชมวงกว้าง เช่นเดียวกับกรณีของ 'บุพเพสันนิวาส' ที่กลายเป็นละครชุดโด่งดังภายหลังการนำไปดัดแปลง ฉะนั้นถ้าใครสงสัยว่าทำไมชื่อของ 'วิศิษฐ เดชกุญชร' ถึงไม่ค่อยถูกยกมาพูดถึงในการปรับเป็นซีรีส์ คำตอบหนึ่งคือขนาดและความเข้าถึงของผลงานในตลาดนั่นเอง อีกประเด็นที่น่าสนใจคือบางครั้งนักเขียนอาจมีงานที่ถูกนำไปดัดแปลงในรูปแบบเล็กกว่า เช่น หนังสั้น บทละครเวที หรือโปรเจ็กต์อิสระที่ไม่ได้เผยแพร่ในช่องหลัก ซึ่งสิ่งเหล่านี้มักไม่ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการในฐานข้อมูลใหญ่ ๆ ดังนั้นถ้าความอยากรู้ยังแอบค้างใจ ฉันมักแนะนำให้สังเกตงานเวทีเทศกาลหนังสั้นหรือโครงการนิทรรศการวรรณกรรมท้องถิ่น เพราะบางครั้งผลงานที่ไม่ค่อยโดดเด่นทางการค้าอาจได้ชีวิตใหม่ในสื่อประเภทนั้น และถ้าชอบสไตล์งานของเขา เห็นทีคงต้องรอดูว่าคนทำซีรีส์ไทยจะตัดสินใจดึงเรื่องไหนมาปัดฝุ่นบ้าง