เจสันสเตแธมจะมีหนังใหม่เข้าฉายในปีไหน?

ตื่นเต้นมากที่ได้เห็นเขากลับมาในภาพยนตร์แอ็กชันใหม่ หลังจากตามผลงานมาหลายปี ข่าวการฉายของหนังเรื่องนี้ทำให้วงการแฟนบู๊คึกคักเลยทีเดียว ผมคาดหวังตั้งแต่เห็นทีเซอร์แล้วว่า 'The Beekeeper' จะเป็นภาพยนตร์ที่เล่นกับคาแรกเตอร์แข็งเหมือนเดิม แต่ขยายมิติเข้าไปในโลกของการสมรู้ร่วมคิดและองค์กรลับได้อย่างน่าสนใจ หนังเรื่องนี้เข้าฉายในสหรัฐฯ ช่วงต้นปี 2024 ซึ่งในภาพรวมเป็นช่วงที่เหมาะกับหนังแอ็กชันตลาดกว้าง ส่วนบ้านเราแม้วันฉายอาจเลื่อนไปอีกนิดแต่โดยทั่วไปจะตามมาภายในไม่กี่สัปดาห์ถึงหนึ่งเดือนหลังจากนั้น สิ่งที่ชอบคือเขายังรักษาจังหวะการแสดงบู๊แบบเรียล และมุมมองการแก้ปัญหาของตัวละครยังคงให้ความพึงพอใจแบบเก่าๆ อยู่ เอาเป็นว่าถ้าชอบสไตล์ลุยเดี่ยว-ตรงเป้าของเขา เรื่องนี้น่าจะตอบโจทย์ได้ดีและคุ้มค่าตั๋วอยู่ดี

นี่คือแหล่งที่ฉันมักแนะนำเมื่อคนถามหาชื่อหนังของเจสัน สเตแธมพร้อมปีฉาย: เว็บไซต์ที่ครบถ้วนและอัปเดตที่สุดมักจะเป็น 'IMDb' กับ 'Wikipedia' (หน้าอังกฤษ) แต่ยังมีตัวเลือกอื่นที่ใช้งานสะดวกในแง่ต่างกัน ในมุมมองของฉัน 'IMDb' จะตอบโจทย์ถ้าต้องการรายการฟิล์มแบบละเอียด แสดงปีฉาย บทบาท (ตัวละคร) และรายละเอียดเครดิตการถ่ายทำ รวมถึงลิงก์ไปยังหน้าแต่ละเรื่องที่มีสกรีนช็อตและรีวิวจากผู้ใช้ ส่วน 'Wikipedia' (หน้าอังกฤษ) มักมีตารางไทม์ไลน์ผลงานที่แยกประเภทหนังยาว หนังสั้น ซีรีส์ และงานอื่น ๆ ทำให้เห็นภาพรวมผลงานของเขาได้เร็วกว่า ทั้งสองแหล่งนี้ต่างกันที่มุมมอง: IMDb เน้นฐานข้อมูล ไว้เช็กปีฉายได้ชัดเจน ส่วน Wikipedia มักมีโน้ตกำกับว่าเรื่องไหนลงฉายในประเทศไหน หรือมีการเลื่อนฉายอย่างไร ถ้าต้องการมุมมองจากแฟนคลับหรือคนดูทั่วไป 'Letterboxd' จะให้ความรู้สึกชุมชน และถ้าสนใจตัวเลขบ็อกซ์ออฟฟิศพร้อมปีฉายจริง ๆ 'Box Office Mojo' เป็นตัวช่วยที่ดี แต่ถ้าต้องการฐานข้อมูลแบบเปิดที่สามารถเรียกผ่าน API หรือใช้งานแอปได้สะดวก ลองดู 'TMDb' ซึ่งชุมชนแก้ไขข้อมูลกันคล้าย Wikipedia จุดที่ควรระวังคือบางเรื่องอาจมีปีฉายหลายค่าตามการฉายในเทศกาล vs การฉายเชิงพาณิชย์ ดังนั้นถ้าเป็นหนังอย่าง 'Lock, Stock and Two Smoking Barrels' หรือ 'Snatch' คุณอาจเห็นปีฉายที่แตกต่างกันตามประเทศ ในทางกลับกันหนังแอ็กชันที่ทำตลาดทั่วโลกอย่าง 'The Transporter' หรือ 'The Meg' ส่วนใหญ่จะมีปีฉายที่ตรงกันในทุกฐานข้อมูล ส่วนตัวฉันมักจะเช็กรายชื่อจากสองแหล่งหลักก่อน แล้วใช้ TMDb หรือ Letterboxd เป็นตัวยืนยันเพิ่ม บางครั้งถ้าต้องการรายละเอียดเรื่องการฉายของประเทศใดประเทศหนึ่งก็จะกลับไปตรวจตารางในหน้า Wikipedia ของหนังเรื่องนั้น สุดท้ายแล้วถาต้องการรายการที่ดูง่ายและรวดเร็ว 'IMDb' กับ 'Wikipedia' คือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด — พอได้รายการแล้วก็สนุกกับการย้อนดูฟอร์มการแสดงของเขาจากยุคแรก ๆ ถึงปัจจุบันได้เลย

การจัดเรียงหนังของเจสัน สเตแธมตามปีฉายนั้นทำได้เป็นระบบและชัดเจนถ้าเริ่มจากการกำหนดขอบเขตก่อน จัดลำดับว่าต้องการรวมเฉพาะภาพยนตร์โรงเท่านั้นหรือจะเพิ่มงานทีวี งานสั้น งานเสียง หรือการแสดงรับเชิญด้วย ซึ่งวิธีที่ผมใช้จะเน้นที่ปีของการฉายครั้งแรกอย่างเป็นทางการ (world premiere หรือการฉายโรงครั้งแรก) เพราะมันสะท้อนช่วงเวลาที่คนทั่วไปได้เห็นหนังนั้น ๆ เป็นครั้งแรก กรณีตัวอย่างที่ผมมักคิดถึงคือการแยกแยะหนังที่มีทั้งรอบเทศกาลกับการฉายเชิงพาณิชย์ เช่นถ้าหนังเข้าฉายรอบปฐมทัศน์ที่เทศกาลก่อนแล้วค่อยเข้าฉายในโรงในปีถัดมา ให้บันทึกปีของรอบปฐมทัศน์เป็นหลัก แต่ถาต้องการมุมมองตลาดกว้าง ๆ ที่คนส่วนใหญ่รู้จัก ให้ใช้ปีฉายในประเทศหลัก (เช่นสหรัฐฯ หรืออังกฤษ) แยกเรื่องพวกนี้ออกไปจะช่วยให้ลิสต์สุดท้ายไม่สับสน ตัวอย่างชื่อเรื่องที่มักพบปัญหาแบบนี้ เช่น 'Lock, Stock and Two Smoking Barrels' กับงานต่อ ๆ มาในสังกัดผู้กำกับเดียวกันที่มีการฉายต่างประเทศต่างเวลา ขั้นตอนปฏิบัติที่ผมใช้จริง ๆ คือรวบรวมชื่อหนังทั้งหมดที่อยากจัด (จากแหล่งข้อมูลเชื่อถือได้) แล้วใส่ปีฉายที่ชัดเจนลงในตารางสเปรดชีต จากนั้นเลือกว่าจะเรียงจากเก่าสุดไปใหม่สุดหรือกลับกัน ในกรณีที่เจอปีหลายค่า ก็จะระบุหมายเหตุเช่น 'เทศกาล 2001 / โรง 2002' เพื่อไม่ให้ข้อมูลสูญหาย การรวมคาเมโอหรือบทสั้น ๆ เป็นเรื่องของความชอบส่วนตัว — ถาต้องการภาพรวมผลงานทั้งชีวิตก็ใส่ทั้งหมด ถ้าเน้นฟีลหนังยาวเชิงพาณิชย์ก็กรองออกได้ ท้ายที่สุดการแสดงผลลัพธ์ให้คนอื่นอ่านง่ายนั้นสำคัญมาก การแบ่งเป็นปีแล้วใส่ชื่อหนังในวงเล็บพร้อมบทบาทหรือการมีส่วนร่วมช่วยให้ลิสต์มีคุณค่าและอ่านสบายตา ผมมักชอบใส่หมายเหตุสั้น ๆ เมื่อหนังมีหลายปีฉายเพื่อให้คนที่ดูลิสต์เข้าใจเหตุผลและที่มาของการเรียงอย่างรวบรัดและเป็นมิตร

ล่าสุดยังไม่มีประกาศวันฉายอย่างเป็นทางการสำหรับภาคใหม่ของเจสัน สเตแธมในไทยที่ชัดเจนเหมือนป้ายเปิดตัว แต่มีปัจจัยหลายอย่างที่ควรจับตา เช่น สำนักจัดจำหน่ายในภูมิภาค การวางแผนฉายสากล และการจัดสรรคิวของโรงภาพยนตร์ ผมมองว่าการรอประกาศอย่างเป็นทางการจากเครือผู้จัดจำหน่ายหรือบัญชีโซเชียลของสตูดิโอเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด เพราะบางครั้งงานโปรโมตกับเทศกาลภาพยนตร์หรือรอบพรีเมียร์ในต่างประเทศอาจมาเร็วหรือช้ากว่าที่คิด ผมเคยสังเกตรูปแบบการปล่อยหนังของสเตแธมกับเรื่องอย่าง 'Wrath of Man' ที่บางประเทศได้ฉายใกล้เคียงกับสหรัฐฯ ในขณะที่บางที่ต้องรอเวลาพอสมควร นั่นทำให้ผมคาดหวังว่า ถ้าหนังภาคใหม่นี้เป็นโปรเจกต์ใหญ่และมีการโปรโมตระดับนานาชาติ ไทยน่าจะได้วันฉายที่ไม่ได้ล่าช้ามากนัก แต่ถ้าเป็นโปรเจกต์เฉพาะตลาดหรือมีเรื่องสิทธิ์การฉาย ก็มีโอกาสต้องรอหรือข้ามไปสตรีมมิ่งแทน ในฐานะแฟนประเภทติดตามข่าว ผมจึงมักเช็กประกาศจากเครือโรงหนังใหญ่และหน้าเพจของผู้จัดจำหน่าย เพราะนั่นมักเป็นแหล่งยืนยันวันที่แน่นอนก่อนบรรดาสื่อจะรายงานกันแบบละเอียด

บนจอใหญ่ปีนี้ เจสัน สเตแธมรับบทเป็นตัวละครชื่อ Adam Clay ในภาพยนตร์เรื่อง 'The Beekeeper' — บทที่ให้โอกาสเขาโชว์ทั้งความเงียบขรึมและความรุนแรงแบบเนียนๆ ผมมองว่า Adam Clay ไม่ได้เป็นแค่ตัวละครแอ็กชันธรรมดา แต่เป็นคนที่มีแรงจูงใจชัดเจนและพลังแบบเงียบๆ ซึ่งต่างจากตัวละครที่เน้นท่าเท่หรือมุกคอมเมดี้ในบางเรื่อง ก่อนหน้านี้ผมชอบสไตล์การแสดงของเขาในหนังที่ใช้ท่าต่อสู้เฉียบคม แต่บทนี้ให้ความรู้สึกเกือบจะเป็นท่อนเดียวของคนที่ทำงานภายใต้แรงกดดันมากกว่า ทำให้สายตาที่มองฉากต่อสู้เปลี่ยนจากแค่ว่า 'สวย' เป็น 'มีเหตุผล' ด้วยเหตุผลแบบนี้ Adam Clay เลยลงตัวกับภาพรวมของโทนหนังและทีมงานที่เลือกงานภาพกับจังหวะการตัดต่อที่เร็วแต่ไม่สะเปะสะปะ

ตารางฉายใหม่ที่จัดเรียงผลงานเก่าเป็นธีม ทำให้เส้นทางการเป็นดาวของเจสัน สเตแธมชัดเจนขึ้นมากกว่าการปล่อยหนังเดี่ยว ๆ ลงสตรีมมิ่งแล้วปล่อยผ่านไป การนำ 'Lock, Stock and Two Smoking Barrels' มาวางในชุดฉายแบบย้อนยุคทำให้คนเห็นว่าบทบาทแรก ๆ ของเขาไม่ได้เริ่มจากการเป็นนักบู๊ล้วน ๆ แต่มีเสน่ห์แบบคาแรกเตอร์ในงานกลุ่ม ซึ่งช่วยเชื่อมต่อคนที่ติดตามงานผู้กำกับกับคนที่กำลังตามนักแสดงใหม่ ๆ อยู่ด้วยกัน นอกจากนั้น การฉายแบบรีมาสเตอร์และมีสัมมนาเบื้องหลังเพิ่มขึ้นช่วยให้คนรุ่นใหม่เข้าใจบริบทของยุค 90s มากขึ้น และผมรู้สึกว่ามันทำให้ภาพลักษณ์ของเขาครบถ้วนขึ้น—ทั้งนักแสดงที่มีเอกลักษณ์และเป็นส่วนหนึ่งของกระแสภาพยนตร์อังกฤษยุคนั้น ซึ่งส่งผลให้ผู้ชมพร้อมติดตามผลงานต่อไป

การดูผลงานของเจสัน สเตแธมตามปีช่วยให้เห็นพัฒนาการทั้งทางฝีมือการต่อสู้และแนวหนังได้ชัดเจนกว่าแค่เลือกดูเรื่องที่ชอบแบบกระจัดกระจาย ผมมักแนะนำให้เริ่มจากชุด 'The Transporter' — เรียงตาม 'The Transporter' → 'Transporter 2' → 'Transporter 3' เพราะโทนของตัวเอกและเทคนิคการคิวบู๊มีวิวัฒนาการชัดเจน การดูเรียงจะเห็นว่าโลจิกของตัวละคร ความสัมพันธ์กับลูกเล่นรถและสไตล์การต่อสู้เปลี่ยนไปอย่างไร ซึ่งช่วยให้ฉากแอ็กชันที่เรียกว่าเป็นลายเซ็นของซีรีส์มีน้ำหนักมากขึ้นเมื่อดูต่อเนื่อง อีกชุดที่ควรดูเรียงคือตระกูล 'Crank' และชุด 'The Mechanic' — เริ่มจาก 'Crank' → 'Crank: High Voltage' และ 'The Mechanic' → 'Mechanic: Resurrection' ตามลำดับ เพราะทั้งสองคู่มีพล็อตที่ต่อเนื่องกันตรงๆ การดูแบบเรียงปีทำให้การตัดสินใจของตัวละครและผลลัพธ์ท้ายเรื่องมีความหมายขึ้น นอกจากนี้ยังเห็นการเปลี่ยนบทบาทของสเตแธมจากคาแรกเตอร์คูลๆ มาสู่บทที่มีมิติทางอารมณ์มากขึ้น ซึ่งเป็นอีกเหตุผลว่าทำไมการดูตามปีจึงให้ประสบการณ์ครบถ้วนกว่าแยกดูแบบสุ่ม สรุปสั้นๆ ว่าอยากให้เน้นชุดที่มีภาคต่อชัดเจนก่อน ส่วนหนังสแตนด์อโลนของเขาไว้คั่นกลางจะช่วยให้การดูสนุกและไม่สับสนกับลำดับเหตุการณ์ ผมมักเลือกดูแบบนี้เวลาอยากติดตามพัฒนาการทั้งด้านแอ็กชันและบทของเขา

เจสัน สเตแธมใน 'The Transporter' เป็นภาพจำแรกๆ ที่ผมมักจะนึกถึงเมื่อพูดถึงลุคของเขา บท Frank Martin ให้ความรู้สึกของคนที่เย็นชาแต่มั่นคง—เขาไม่ได้พูดมาก แต่ทุกการเคลื่อนไหวมีเหตุผล ฉากที่เด่นที่สุดสำหรับผมคือช่วงที่เขาจัดการกับการขนส่งแบบมืออาชีพ: การจัดกระเป๋า การตรวจเช็ครถ และกฎ 3 ข้อที่เหมือนเป็นพิธีกรรม แค่วิธีที่เขารู้จักคล้องเข็มขัด หยิบของ ด้วยการเคลื่อนไหวที่เรียบง่ายแต่กระชับ ก็สื่อถึงคาแรกเตอร์ได้ชัดเจนกว่าบทพูดยาวๆ หลายเท่า อีกสิ่งที่ทำให้ภาพลักษณ์ของบทนี้ติดตาคือการผสมระหว่างท่าเตะต่อสู้ที่เนี๊ยบกับการขับรถที่ลื่นไหล ฉากไล่ล่าบนถนนในชุดเรียบๆ กับท่าต่อยที่ไม่ยืดเยื้อ ทำให้ตัวละครดูมีทั้งความสามารถและความเป็นมนุษย์ในเวลาเดียวกัน นอกจากนี้สไตล์การแต่งตัว—สูทคม เข็มขัดดี เท้าที่มั่นคง—กลายเป็นซิกเนเจอร์ที่คนดูจดจำได้ทันที บทนี้ยังเป็นต้นแบบของภาพยนตร์แอ็กชันแนวผู้ชายเจนเอ็กซ์ที่ชอบฮีโร่ชนิดไม่ต้องพูดมาก สเตแธมทำให้ฉากแอ็กชันดูเป็นงานฝีมือ ไม่ใช่แค่โชว์กล้าม แต่เป็นการสื่ออารมณ์ผ่านท่าทาง ซึ่งนั่นแหละคือเหตุผลว่าทำไม 'The Transporter' ถึงกลายเป็นภาพจำที่ยากจะลบไปจากหัวคนดู นอนคิดถึงมุมกล้องกับท่าเตะฉับๆ อยู่บ่อยๆ แบบที่ยังเห็นเป็นภาพชัดเจน

รายการหนังของเจสัน สเตแธมที่ผมแนะนำมีทั้งงานเก่าแบบกลิ่นอายคัลท์ ไปจนถึงบล็อกบัสเตอร์แนวแอ็กชันบริสุทธิ์ ซึ่งถ้าจะให้เลือกเป็นชุดเพื่อเห็นวิวัฒนาการของเขา แนะนำเริ่มจากหนังที่ทำให้คนเริ่มจำเขาได้ก่อนเลยอย่าง 'Lock, Stock and Two Smoking Barrels' กับ 'Snatch' สองเรื่องนี้ไม่ใช่แอ็กชันซัดกระจายแต่เป็นบทบาทที่โชว์เสน่ห์การแสดงแบบดิบ เฮี้ยว และมีสไตล์การเล่าเรื่องเฉพาะตัว ทำให้เห็นว่าเขาไม่ได้เกิดมาเพื่อเตะต่อยอย่างเดียว แต่มีท่าทีและน้ำเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ เมื่อติดตามจากหนังพวกนี้จะรู้สึกได้ว่าเขาเติบโตจากนักแสดงหน้าใหม่สู่คาแรคเตอร์ที่คนจดจำได้ทันที หลังจากนั้นมาที่ยุคแอ็กชันคอมเมดี้และแอ็กชันสไตล์บู๊ล้างผลาญอย่าง 'The Transporter' ซึ่งเป็นภาพยนตร์ที่นิยามวิธีการบู๊ของเขา: เท่ กริบ คอนโทรลบอดี้ชัดเจน และการคิวบู๊ที่ทำให้เราเชื่อได้ว่าผู้ชายคนนี้ทำแบบนั้นได้จริง ต่อด้วย 'Crank' ที่พาเขาไปสุดทางของความบ้าระห่ำ หนังเรื่องนี้ฉีกทุกกฎ ไม่ต้องการความสมจริง แต่ต้องการพลังและพล็อตแบบไม่หยุดนิ่ง ทำให้ได้เห็นมุมที่โหดร้ายฮาร์ดคอร์และทุ่มเทฝีมือทางกายภาพอย่างเต็มเหนี่ยว แล้วใครจะลืม 'The Mechanic' ไปได้—งานนี้แสดงให้เห็นการฝึกฝนและความประณีตในการออกแบบการฆ่าในมุมมองของตัวเอก เป็นอีกแบบของแอ็กชันที่เน้นเทคนิคและจังหวะมากกว่าการระเบิดล้างจอ สุดท้ายอยากแนะนำหนังแนวคิดเยอะหน่อยแต่ยังคงความตึงเครียดอย่าง 'The Bank Job' ซึ่งให้ภาพอีกด้านของเขา—บทบาทที่ต้องใช้มิติของการแสดงมากกว่าแค่กำปั้น หนังแนวอาชญากรรมแบบนี้ช่วยสมดุลภาพพจน์นักบู๊ให้คนเห็นว่าความสามารถของเขาครอบคลุมตั้งแต่คาแรคเตอร์ที่ดิบไปจนถึงบทที่ต้องเนี้ยบและมีเลเยอร์ ถ้าจะเรียงลำดับการดู ผมมักจะแนะนำให้ดูจากงานเก่าไปงานใหม่เพื่อรับรู้พัฒนาการ แล้วค่อยกระโดดข้ามไปเรื่องที่แอ็กชันสุดโต่ง จะได้สัมผัสได้ทั้งเสน่ห์การเป็นนักแสดงคนหนึ่งและความเป็นสตาร์แอ็กชันของเขา นี่คือชุดหนังที่ผมมองว่าเป็นตัวแทนสำคัญของเจสัน สเตแธม ซึ่งดูแล้วรู้สึกคุ้มค่า ทั้งความสนุกและมุมมองการแสดงที่หลากหลาย

แปลกใจเหมือนกันที่หนังบู๊ระดับบล็อกบัสเตอร์บางเรื่องสร้างแรงกระเพื่อมได้ไกลถึงเมืองไทย และถ้าว่ากันตามรายได้ในไทย ผลงานของเจสัน สเตแธมที่ทำเงินสูงสุดก็คือ 'Furious 7' นี่แหละ เพราะเป็นส่วนหนึ่งของแฟรนไชส์ที่คนดูไทยชอบมาก ทั้งคอนเทนต์รถแข่งระทึก ฉากแอ็กชันหนัก ๆ และการรวมทีมตัวละครที่คุ้นเคย ทำให้ผู้ชมมาซ้ำและพากันไปดูเป็นกลุ่ม ในมุมมองคนชอบหนังแอ็กชันอย่างผม ปัจจัยที่ช่วยให้ 'Furious 7' โดดเด่นในตลาดไทยมีหลายอย่าง เช่น ความเข้าถึงง่ายของธีมครอบครัวผสมกับสตั๊นต์สุดอลัง นอกจากนั้นช่วงเวลาฉายและการตลาดที่เข้าถึงแฟน ๆ ในเอเชียก็มีผล ถ้าย้อนดูการฉายที่ไทย จะเห็นว่าหนังได้นั่งในตำแหน่งรายได้สูงสุดนานพอสมควร เทียบกับผลงานเดี่ยวของสเตแธมอย่างสไตล์บู๊เดี่ยว ๆ หนังแฟรนไชส์นี้ได้เปรียบตรงที่มีฐานแฟนข้ามชาติ ระบบฉายหลายรอบ และการบอกปากต่อปากทำงานเร็ว สรุปคือถาวรที่สุดสำหรับตลาดไทยก็คือ 'Furious 7' ซึ่งเป็นงานที่รวมทั้งความบันเทิงและพลังดารามาช่วยกันจนเกิดผลทางรายได้แบบชัดเจน