เทพเจ้าญี่ปุ่น มีใครบ้างที่คนไทยรู้จักมากที่สุด?

การค้นหาเทพญี่ปุ่นของคนไทยมักสะท้อนความอยากไปเที่ยวและเซลฟี่กับมุมไอคอนของญี่ปุ่นมากกว่าการศึกษาศาสนาเชิงลึก, ผมเลยคิดว่าเทพที่ถูกค้นมากที่สุดในกลุ่มนักท่องเที่ยวไทยน่าจะเป็นเทพ 'อินาริ' หรือที่คนไทยมักพิมพ์ว่า ฟุชิมิ อินาริ การที่ทริปญี่ปุ่นบนโซเชียลมีเดียเต็มไปด้วยภาพประตูโทริอิแดงเรียงกันและรูปปั้นจิ้งจอก ทำให้คำว่า 'อินาริ' เด้งขึ้นบ่อยครั้งเวลาใครอยากวางแผนไปถ่ายรูปหรือหาข้อมูลว่าควรแต่งตัวอย่างไร เด็กวัยเรียนจนถึงวัยทำงานที่ชอบถ่ายรูปท่องเที่ยวมักค้นคำเกี่ยวกับการเดินขึ้นเขาไปถึงศาลเจ้า วิธีการเดินทาง และโอกาสในการทำพิธีเล็ก ๆ ที่นั่น พอผมนึกถึงคนรอบตัวที่กลับมาจากญี่ปุ่น จะเห็นว่าพวกเขาแชร์ภาพซึ่งจุดขายคือความสวยของโทริอิและความน่ารักของรูปปั้นจิ้งจอก นั่นช่วยอธิบายได้ว่าทำไมชื่อเทพที่เกี่ยวกับศาลเจ้าแบบนี้ถึงฮิตในกลุ่มคนไทยที่อยากเที่ยวและเก็บภาพประทับใจ เป็นความฮิตแบบภาพสวย ๆ มากกว่าจะเป็นการตามศึกษาตำนานลึก ๆ แต่ก็ชอบที่มันพาให้คนทั่วไปสนใจวัฒนธรรมญี่ปุ่นมากขึ้น

พิจารณาจากความนิยมในยุคโบราณและวัฒนธรรมสมัยใหม่ ซีอุสหรือจูปิเตอร์น่าจะครองตำแหน่งนี้อย่างไม่ต้องสงสัย พระองค์ทรงเป็นราชาแห่งเทพทั้งปวง ทั้งยังเชื่อมโยงกับอำนาจฟ้าผ่าและกฎหมาย สังเกตได้จากวิหารมากมายที่สร้างถวาย รวมถึงการถูกอ้างถึงในวรรณกรรมกรีก-โรมันแทบทุกเรื่อง ในทางตรงข้าม แอฟรอดายท์หรือวีนัสก็ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน ด้วยความงามและเรื่องราวโรแมนติกที่ดึงดูดมนุษย์มาตลอดกาล งานศิลปะนับไม่ถ้วนที่สร้างขึ้นเพื่อบูชานางช่วยยืนยันเรื่องนี้ แถมยังมีเทศกาลประจำปีเพื่อเฉลิมฉลองพระนางโดยเฉพาะ

ความเชื่อเรื่องเทพเจ้ากรีกในไทยน่าสนใจตรงที่หลายองค์ถูกปรับให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่นจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันไปแล้ว เริ่มจาก 'อะธีนา' เทพีแห่งปัญญาที่คนไทยมักบูชาในช่วงสอบหรือทำงานสำคัญ เพราะเชื่อว่าจะช่วยเสริมสติปัญญา บางคนถึงกับนำรูปปั้นเล็กๆ มาวางบนโต๊ะทำงาน อีกองค์ที่เห็นบ่อยคือ 'อะโฟรไดท์' ที่ถูกผสมผสานกับความเชื่อเรื่องความรักแบบไทยๆ วัดหลายแห่งมีศาลเล็กๆ ที่คนมาเสี่ยงเซียมซีถามเรื่องความสัมพันธ์ ส่วน 'โพไซดอน' ก็ถูกบูชาในชุมชนประมงแถบชายทะเล บางบ้านถึงขั้นเซ่นผ้าแดงแบบจีนเพื่อขอให้เดินเรือปลอดภัย ที่น่าสนใจคือ 'เฮดีส' กลับได้รับความนิยมในวงการธุรกิจใต้ดิน ตามร้านสักยันต์บางแห่งจะเห็นลายสักสัญลักษณ์ของท่านอยู่ไม่น้อย เพราะเชื่อว่าให้พลังด้านอำนาจและความลึกลับ

ในโลกของเกมที่ฉันตาม เล่นแล้วชอบที่สุดคือการเห็นเทพญี่ปุ่นถูกนำมาแปลงโฉมเป็นตัวละครที่มีบุคลิกชัดเจน อย่าง 'Ōkami' ที่เอา 'Amaterasu' มาทำเป็นพระเอกสีขาวทรงพลังและนุ่มนวลในคราวเดียว ทำให้แบบของเทพในตำนานกลายเป็นประสบการณ์การเล่นที่อิ่มเอมและมีสไตล์เฉพาะตัว การเล่าเรื่องของ 'Ōkami' ใช้ภาพวาดแบบญี่ปุ่นผสมกับเมคานิกการต่อสู้ที่ทำให้การเป็นเทพไม่ใช่แค่คำพูด แต่กลายเป็นพลังที่เราควบคุมได้ ฉันชอบตรงที่ Amaterasu ถูกตีความไม่ใช่แค่เทพยิ่งใหญ่ แต่ยังมีมุมอ่อนโยนและการเรียนรู้กับโลกมนุษย์ ซึ่งต่างจากภาพจำแบบพิธีกรรมในหนังสือประวัติศาสตร์ เกมอื่น ๆ ก็ทำได้ดีในแนวนี้เช่นกัน — ใน 'Persona 4' ตัวละครหลักมีเพอร์โซนาที่อ้างอิงถึง 'Izanagi' ทำให้ตำนานโบราณถูกถักทอเข้ากับปัญหาวัยรุ่น ส่วนในฝั่งออนไลน์แบบ MOBA อย่าง 'Smite' ก็หยิบเทพเช่น 'Susano-o' มาเป็นฮีโร่ที่มีคอมโบและสกิลเฉพาะตัว การได้เห็นเทพแต่ละองค์ถูกออกแบบสกิลและรูปลักษณ์เพื่อให้เข้ากับระบบเกม เป็นแบบฝึกคิดที่สนุกสำหรับคนรักตำนานอย่างฉัน

ปีนี้กระแสพระเอกจีนโบราณในหมู่แฟนๆ ไทยยังแรงต่อเนื่อง โดย 'หลาง หยาง' จากซีรีส์ 'The Long Ballad' ยังครองใจผู้ชมด้วยบทบาทที่ทั้งแกร่งและอ่อนไหว สไตล์การแสดงที่สมจริงพาให้คนดูอินไปกับอารมณ์ทุกฉาก ส่วน 'เสี่ยว จ้าน' ก็มาแรงไม่แพ้กันจากผลงาน 'Word of Honor' ที่ดึงเสน่ห์ความเป็นชายชาตรีแห่งยุคโบราณออกมาได้อย่างลงตัว เส้นเรื่องที่เข้มข้นกับการต่อสู้ด้วยดาบทำให้แฟนๆ ติดงอมแงม นอกจากนี้ยังมี 'หลิว เฟย' จาก 'The Legends' ที่กลับมาฮอตอีกครั้งกับความสามารถด้านกังฟูและการแสดงทีเล่นทีจริง แนวทางการแสดงแบบนี้แหละที่ตรงใจคอซีรีส์พีเรียดไทยสุดๆ

เพลงที่คนนึกถึงติดปากที่สุดคงหนีไม่พ้น 'Vivir Mi Vida'. เพลงนี้ถูกเล่นบ่อยตามงานเลี้ยง โรงเรียน งานแต่ง หรืองานเต้นรำต่างๆ จังหวะซัลซ่าที่สนุกและท่อนฮุคที่ร้องตามง่ายทำให้มันกลายเป็นเพลงที่คนไทยหลายรุ่นรู้จัก แม้บางคนจะไม่รู้จักชื่อศิลปินแต่พอได้ยินท่อนเปิดก็แทบจะร้องตามได้ทันที ความสดใสของเมโลดี้กับพลังเสียงที่ส่งให้ความรู้สึกฮึกเหิม ทำให้ในครั้งแรกที่ได้ยินผมแทบลุกขึ้นเต้นโดยไม่ตั้งใจ เวอร์ชันนี้ไม่ต้องการความเศร้าใดๆ แต่กลับชวนให้เฉลิมฉลองการมีชีวิตอยู่ ซึ่งเข้ากับบรรยากาศงานสังสรรค์ของคนไทยได้ดี การเห็นคนหลายวัยร้องและยิ้มไปพร้อมกันเป็นภาพที่ติดตาและเป็นเหตุผลว่าทำไมเพลงนี้ถึงได้รับความนิยม มุมมองที่ชอบส่วนตัวคือการที่เพลงสามารถเชื่อมคนที่ภาษาแตกต่างกันได้ ไม้ว่าคนฟังจะไม่เข้าใจทุกคำร้อง ความรู้สึกสนุกและท่อนร้องที่ติดหูกลับพาไปถึงกันได้ ถ้ามีเพลงเดียวจากผลงานของมาร์ก แอนโทนีที่คนไทยจดจำได้ เพลงนี้น่าจะเป็นตัวแทนที่ดีที่สุดของความสนุกและพลังบวกแบบลาตินที่เข้ามาอยู่ในวัฒนธรรมเพลงบ้านเราอย่างไม่ยากลำบาก

ตั้งแต่เริ่มดูอนิเมะที่หยิบประเด็นเทพเข้ามาเล่น ฉันก็หลงเสน่ห์การตีความเทพในแบบร่วมสมัยทันที 'Noragami' เป็นเรื่องแรกที่ทำให้ฉันอยากติดตามเทพที่ทั้งป่วงและน่าสงสารอย่างจริงจัง เพราะตัวเอกเป็นเทพจรจัดที่ต้องหาแฟนคลับและจัดการกับผลพวงของความเชื่อ มุมมองทางปฏิบัติ เช่น ระบบ 'อาวุธศักดิ์สิทธิ์' (shinki) และความสัมพันธ์กับมนุษย์ ทำให้เรื่องนี้มีทั้งฉากแอ็กชันและบทสนทนาที่กินใจ ต่อมาฉันชอบความอบอุ่นปนโรแมนติกใน 'Kamisama Kiss' ที่เล่าเกี่ยวกับเทพเจ้าที่รับหน้าที่ประจำศาลเจ้าทั้ง ๆ ที่เป็นคนธรรมดา การสวมบทบาทของเทพในชีวิตประจำวัน ความขัดแย้งระหว่างคน กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และมิตรภาพกับโยไคที่ถูกวาดออกมาชวนยิ้ม อีกเรื่องที่แนะนำคือ 'Inari, Konkon, Koi Iroha' ซึ่งโฟกัสที่ความเชื่อเรื่องเทพอินาริและจิ้งจอกนักแปลงกาย ทำให้เห็นมุมอ่อนโยนของความศรัทธาที่ถูกนำมาบอกเล่าอย่างเรียบง่าย ถ้าชอบความแปลกและการตีความเทพแบบมีชั้นเชิง ฉันแนะนำ 'The Eccentric Family' ด้วยโทนเรื่องที่ผสมระหว่างความเป็นมนุษย์และตำนานพื้นบ้าน เทพและสิ่งเหนือธรรมชาติถูกใส่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมญี่ปุ่นในเรื่องอย่างกลมกลืน ซึ่งทำให้ฉันรู้สึกว่าเทพในอนิเมะไม่ได้ถูกยกให้ไกลตัว แต่เป็นเพื่อนร่วมเมืองที่มีนิสัยเฉพาะตัว

รายชื่อตัวละครที่คนไทยมักเอ่ยถึงเมื่อพูดถึงองค์หญิงในอนิเมะญี่ปุ่นมีหลายคนและแต่ละคนก็โดดเด่นในแบบของตัวเอง—ฉันชอบวิธีที่บางตัวละครไม่ได้เป็นแค่องค์หญิงที่ต้องการความคุ้มครอง แต่กลับผลักดันเรื่องราวด้วยความเชื่อและการตัดสินใจของตัวเอง เริ่มจาก 'Akatsuki no Yona' กับองค์หญิงโยนะ ตัวละครนี้เติบโตจากความอ่อนแอไปสู่ความเข้มแข็งอย่างชัดเจน ฉากที่เธอออกเดินทางกับผู้พิทักษ์ทั้งสี่และเรียนรู้โลกกว้างเป็นเหตุผลที่คนไทยรวมทั้งฉันเองอิน เพราะมันให้ความหวังและภาพของการลุกขึ้นสู้ที่จับต้องได้ อีกองค์ที่คนไทยมักพูดถึงบ่อยคือองค์หญิง 'Euphemia li Britannia' จาก 'Code Geass' เธอมีเสน่ห์แบบอ่อนโยนและอุดมคติ การกระทำที่ตั้งใจจะเปลี่ยนโลกด้วยเมตตาทำให้เธอเป็นสัญลักษณ์ของความไร้เดียงสาซึ่งทั้งน่ายกย่องและน่าเศร้า ขณะเดียวกันก็มีองค์หญิงแห่งความฝันแบบคลาสสิกอย่าง 'Princess Serenity' จาก 'Sailor Moon' ที่ยังคงครองใจแฟนๆ ด้วยความเป็นอมตะของความรักและมิตรภาพ ฉากย้อนอดีตของเธอและชั่วขณะที่ความทรงจำเก่า ๆ ถูกปลุกขึ้นมานั้นทำให้ผู้ชมรู้สึกถึงความอลังการและโศกซึ้งในเวลาเดียวกัน ผันมาทางฟากที่ดูเข้มแข็งและดุดันบ้าง 'Princess Mononoke' หรือซังในชื่อจริงเป็นตัวอย่างองค์หญิงที่ไม่ได้เกิดมาในวังแต่ถูกเรียกว่าองค์หญิงแห่งป่า เธอมีความเฉียบคมและยืนหยัดเพื่อธรรมชาติ ซึ่งคนไทยชื่นชอบการนำเสนอความเป็นฮีโร่หญิงแบบไม่หวานแหวว ส่วนอีกมุมที่สร้างรอยยิ้มคือองค์หญิงแบบตลกอย่าง 'Princess Syalis' จาก 'Sleepy Princess in the Demon Castle'—การ์ตูนที่ทำให้คนรักองค์หญิงได้หัวเราะกับซีนเล็ก ๆ อย่างการที่องค์หญิงขี้เซาทำเรื่องกวนใจทหารปีศาจ ทั้งสองแบบนี้สะท้อนว่าความเป็นองค์หญิงในอนิเมะรอบรู้ได้ทั้งความดราม่าและคอเมดี้ ยังมีองค์หญิงที่มีเสน่ห์เชิงการเมืองอย่าง 'Asseylum Vers Allusia' จาก 'Aldnoah.Zero' และองค์หญิงนักสู้ที่มีอุดมการณ์อย่าง 'Nausicaä' จาก 'Nausicaä of the Valley of the Wind' ทั้งคู่ต่างถูกชื่นชมเพราะไม่ได้เป็นแค่สัญลักษณ์ทางสายเลือด แต่เป็นตัวแทนของความหวังและการเปลี่ยนแปลงในโลกของพวกเขา ฉันมักนึกถึงโมเมนต์เล็ก ๆ—รอยยิ้ม การตัดสินใจตอนวิกฤต หรือคำพูดสั้น ๆ ที่ฝังใจ—ซึ่งทำให้คนไทยเชื่อมโยงกับตัวละครเหล่านี้ได้ง่ายกว่าสิ่งอื่นใด สุดท้ายแล้วองค์หญิงที่โดนใจคนไทยคือคนที่มีความเป็นมนุษย์ มีเป้าหมายและบาดแผลเป็นของตัวเอง นั่นแหละที่ทำให้พวกเธออยู่ในใจฉันนานและชวนให้กลับไปดูซ้ำอีกครั้งด้วยความคิดที่เปลี่ยนไปตามเวลาที่ผ่าน