เพลงประกอบ 9ยอด มีเพลงไตเติ้ลและศิลปินคนไหนบ้าง?

เสียงเปิดที่ติดหูของอนิเมะเรื่องนี้คือ 'Mixed Nuts' ซึ่งขับร้องโดย Official Hige Dandism และเป็นเพลงที่ผมชอบมาก ๆ เพราะจังหวะกับเมโลดี้ทำให้ความตลกผสมความระทึกของซีรีส์ลงตัว ฉันมองว่า 'Mixed Nuts' ทำหน้าที่ได้ดีในการตั้งโทนของเรื่องตั้งแต่ต้น—เป็นเพลงที่ฟังแล้วรู้สึกมีพลังแต่ก็แอบมีความละมุน ทำให้ฉากการปลอมตัวและมุกตลกของตัวละครหลักรู้สึกมีเอกลักษณ์ขึ้นมาอีกระดับ เพลงนี้ยังช่วยเชื่อมต่อกับอารมณ์ของทั้งแอนิเมะและผู้ชม ทำให้ฉากเปิดที่สั้น ๆ แต่มีการขยับภาพสนุก ๆ กลายเป็นหนึ่งในสิ่งที่คนจดจำได้ทันที ปิดท้ายด้วยความจริงที่ว่าเสียงร้องและการเรียบเรียงของวงทำให้เพลงนี้ได้ทั้งความเป็นป๊อปและความเป็นซีนีมาติคในเวลาเดียวกัน ซึ่งทำให้มันกลายเป็นเพลงไตเติ้ลที่ทำงานแทนภาพยนตร์สั้น ๆ ได้เลย

บอกตามตรง การได้ฟังเพลงเปิดของ 'สมรภูมิร่มเกล้า' ครั้งแรกทำให้ใจเต้นไม่ต่างจากตอนอ่านหน้าสุดท้ายของนิยายรัก-สงครามเรื่องโปรดเลย เราอยากเล่าแบบละเอียดว่าชื่อไตเติ้ลคือ 'ร่มเกล้า' ร้องโดย 'เบิร์ด ธงไชย' ซึ่งเสียงทรงพลังของเขาช่วยยกระดับซีนศึกหนักให้มีมิติของความเศร้าและฮีโร่ในเวลาเดียวกัน เพลงนี้ออกแบบมาให้ใช้เป็นธีมหลักทั้งในฉากเปิดและช่วงคั่นตอน ช่วงคอรัสจะมีการเสริมเสียงประสานจากวงสตริงเล็ก ๆ ทำให้บรรยากาศค่อย ๆ ขยายออกเป็นมหากาพย์ นอกจากเพลงไตเติ้ล ยังมีแทร็กประกอบสำคัญอีกสองสามชิ้นที่ผมชอบเป็นพิเศษ เช่น 'กลางร่มเงา' ร้องโดย 'พลอย ฮารุ' ซึ่งเป็นเพลงอินเสิร์ทในฉากซีนคู่พระนาง ส่วนเพลงบรรเลงธีมต่อสู้เป็นผลงานของคอมโพเซอร์หน้าใหม่ชื่อ 'ก้องฤทธิ์' ที่ใช้กลองทอมหนัก ๆ กับซินธ์ต่ำทำให้รู้สึกถึงแรงกระแทกของการปะทะ การเรียงเพลงและการเลือกศิลปินในซาวด์แทร็กนี้ช่วยเล่าเรื่องได้เหมือนบทกวีที่มีจังหวะการต่อสู้ ฉากบางฉากยังใช้เวอร์ชันอินสตรูเมนทัลของ 'ร่มเกล้า' ซึ่งทำให้มู้ดต่างจากเวอร์ชันร้องมาก เป็นการตัดสินใจทางดนตรีที่ฉลาดและทำให้แผ่นเสียงนี้กลายเป็นหนึ่งในคอลเลกชันที่เปิดบ่อย ๆ ในเพลย์ลิสต์ส่วนตัว

ในแง่ของเพลงประกอบซีรีส์แบบนี้ รายชื่อไตเติ้ลที่แฟนๆ ถามถึงมักจะประกอบด้วยเพลงธีมหลัก เพลงอินเสิร์ทที่ใช้ในฉากไคลแม็กซ์ และเพลงปิดที่ติดหู ผมมักจะจำโทนของเพลงได้มากกว่าชื่อเพลงเสมอ เพราะจังหวะและเสียงร้องมักฝังอยู่กับฉากในใจ เมื่อคิดถึง 'ชาตินี้ไม่ขอซ้ำรอย' สิ่งที่ผมสนใจคือว่าไตเติ้ลหลักถูกวางให้เป็นเพลงบรรเลงหรือเพลงร้อง เพราะนั่นจะกำหนดอารมณ์ภาพรวมของซีรีส์ ในฐานะแฟนที่ฟังเพลงประกอบเยอะ ผมมักจะสังเกตว่าศิลปินที่ถูกเลือกมักเป็นคนที่มีน้ำเสียงจับใจหรือมีชื่อเสียงในวงการเพลงไทย ซึ่งช่วยดึงคนดูมาสนใจมากขึ้น ถ้าต้องเดาจริงๆ เพลงไตเติ้ลมักจะถูกโปรโมตแยกเป็นมิวสิกวิดีโอและปล่อยเป็นซิงเกิลก่อนที่ซีรีส์จะฉาย ทำให้ชื่อเพลงกับชื่อศิลปินเป็นสิ่งที่แฟนจะจดจำก่อนส่วนอื่น ๆ นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนจึงติดตามทั้งซีรีส์และนักร้องไปพร้อมกัน สุดท้ายแล้ว เพลงที่ถูกเลือกมักจะเป็นเพลงที่ทำให้ฉากรักหรือการพลัดพรากมีน้ำหนักขึ้น และนั่นแหละที่ทำให้คนสะสมเพลงจากซีรีส์มากมายไม่ยอมพลาดเพลงไตเติ้ลของเรื่อง

นี่เป็นคำถามที่ทำให้คิดเลย — ชื่อ 'revenge love' ฟังแล้วอาจหมายถึงหลายอย่าง ผมเลยอยากอธิบายแบบกว้าง ๆ ก่อนเพื่อให้ภาพชัดเจน: มีผลงานหลายประเภทที่ใช้คำว่า 'revenge' หรือ 'love' ในชื่อ ทั้งซีรีส์ ละครเพลง และซิงเกิลเดี่ยว ซึ่งแต่ละงานก็จะมีเพลงไตเติ้ลและศิลปินต่างกันไปตามประเทศและแนวเพลง ในมุมของคนที่ติดตามเพลงประกอบซีรีส์ ผมมักเจอกรณีที่ชื่อเรื่องภาษาอังกฤษไม่ได้เป็นชื่อเพลงไตเติ้ลเสมอไป — บางครั้งเพลงไตเติ้ลจะเป็นชื่ออื่นที่สื่ออารมณ์ เช่น 'Retribution' หรือ 'Broken Heart' และศิลปินมักเป็นนักร้อง OST ที่โด่งดังในวงการนั้น ๆ เช่นศิลปินโซโล่ที่เน้นเสียงโซลหรือป็อป การจะระบุชื่อเพลงและศิลปินอย่างชัดเจนจึงต้องรู้บริบทของงานต้นฉบับ (เช่น ประเทศผู้ผลิต ปีออกฉาย หรือประเภทผลงาน) ถ้าเป้าหมายคือเพลงไตเติ้ลที่มีชื่อตรงกับ 'revenge love' แบบตัวต่อตัว ก็มีโอกาสเป็นซิงเกิลจากศิลปินอินดี้หรือวงร็อกที่ตั้งชื่อเพลงแบบนี้เป็นคอนเซ็ปต์เรื่องรัก-การแก้แค้น แต่ถ้าหมายถึง OST ของซีรีส์ชื่อใกล้เคียง รายละเอียดจะต่างออกไปอย่างมาก สรุปแล้วถ้าบอกบริบทเพิ่มเติมได้ จะตอบให้เจาะจงขึ้นได้มาก แต่ภาพรวมที่ผมแชร์นี้น่าจะช่วยให้เข้าใจว่าทำไมคำตอบถึงมีความหลากหลายและต้องระบุแหล่งที่มาของงานก่อนจะระบุเพลงไตเติ้ลและศิลปินได้อย่างแม่นยำ

ฉันชอบที่จะเก็บรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เกี่ยวกับเพลงประกอบภาพยนตร์และละครทีวีไว้ในสมอง แต่กับเรื่อง 'อาทิตย์ อัสดง' ข้อมูลชื่อเพลงไตเติ้ลและศิลปินแบบชัดเจนในความทรงจำยังไม่แน่นอนนัก ในการเล่าแบบตรงไปตรงมา ส่วนใหญ่ผลงานที่เป็นภาพยนตร์หรือละครจะมีอย่างน้อยสามประเภทของเพลง: เพลงเปิดหรือไตเติ้ล (opening/title theme), เพลงปิด (ending theme) และเพลงประกอบช่วงสำคัญหรือ insert song ซึ่งบางครั้งศิลปินที่ร้องอาจเป็นศิลปินชาวไทยชื่อดังหรือวงอินดี้ที่ถูกเลือกมาให้เข้ากับบรรยากาศของเรื่อง หากอยากได้รายการที่เป็นทางการที่สุด ให้ดูที่เครดิตตอนจบหรือออกตัวซาวด์แทร็กอย่างเป็นทางการจากผู้จัดหรือค่ายเพลง จะได้ชื่อเพลงและค่ายผู้ผลิตที่ถูกต้อง แม้จะไม่ได้ตอบรายชื่อเพลง-ศิลปินตรง ๆ ให้ในตอนนี้ แต่การหาข้อมูลจากแหล่งทางการมักให้คำตอบแน่นอนที่สุด เพราะบางครั้งเพลงที่ฟังแล้วติดหูอาจเป็นแค่เวอร์ชันสั้นหรือมิใช่ไตเติ้ลหลักของ 'อาทิตย์ อัสดง' ซึ่งทำให้เกิดความสับสนได้ พอพูดถึงเรื่องเพลงแล้ว ฉันมักนึกถึงฉากที่ซาวด์แทร็กช่วยยกอารมณ์ขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ — นี่คือสิ่งที่ทำให้การตามหาแผ่นซาวด์แทร็กคุ้มค่าจริง ๆ

เรื่องนี้ชวนให้ผมอยากนั่งไล่ฟังซาวด์แทร็กอีกครั้งเพราะเพลงประกอบมักเป็นตัวเล่าเรื่องที่เงียบแต่ทรงพลัง จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมยังไม่สามารถยืนยันชื่อเพลงไตเติ้ลหรือศิลปินของ 'ปริศนาแห่งคุนหลุน' ได้อย่างเด็ดขาด ช่วงหนึ่งผมจำได้ว่ามีผลงานบางชิ้นที่เลือกใช้ธีมประยุกต์จากดนตรีดั้งเดิม ซึ่งทำให้คนดูจดจำได้แม้จะไม่มีศิลปินป็อปที่เป็นที่รู้จักเป็นผู้ขับร้อง บางทีผลงานนี้อาจใช้บทเพลงประกอบออเคสตราหรืออินสตรูเมนทัลที่เครดิตเป็นชื่อคอมโพสเซอร์มากกว่าจะมีเพลงไตเติ้ลแบบซิงเกิ้ล ความคิดส่วนตัวคือถ้าอยากรู้แน่ชัด ให้สังเกตเครดิตท้ายตอนหรืออัลบั้ม OST อย่างเป็นทางการ เพราะงานประเภทเดียวกันอย่าง 'The Untamed' มักระบุชื่อเพลงและผู้ขับร้องชัดเจน ผมเองชอบการได้เห็นเครดิตเต็ม ๆ เพราะมันทำให้ชื่นชมการทำงานเบื้องหลังได้มากขึ้น และทำให้ผมรู้สึกเชื่อมโยงกับเรื่องราวมากขึ้นด้วย

เพลงประกอบหนังบางเรื่องที่คนเรียกสั้น ๆ ว่า 'ซีคอน' มักจะเป็นกรณีที่ชื่อหนังโดนทับศัพท์หรือย่อจนหาแหล่งอ้างอิงตรง ๆ ยาก แต่จากมุมมองแฟนหนังที่ชอบฟังเพลงประกอบ ผมมองเรื่องนี้สองแบบ: หนังบางเรื่องมีเพลงไตเติ้ลที่แต่งขึ้นเป็นพิเศษโดยคอมโพสเซอร์เพื่อสร้างบรรยากาศ เช่นเดียวกับที่ 'Spirited Away' ได้รับการแต่งโดย Joe Hisaishi ซึ่งให้โทนเฉพาะตัว ขณะที่บางเรื่องเลือกใช้เพลงลิขสิทธิ์จากศิลปินที่มีชื่อเสียงเพื่อให้เชื่อมโยงกับผู้ชมทันที เหมือนกับธีมเพลงบางเพลงที่ใช้ในภาพยนตร์อย่าง 'Inception' ที่ทำให้คนจำฉากได้ทันที ถ้าต้องพูดถึงชื่อศิลปินหรือเพลงไตเติ้ลสำหรับหนังที่เรียกว่า 'ซีคอน' แบบเจาะจงจริง ๆ ทางที่ปกติจะเกิดขึ้นคือมีทั้งงานสกอร์ที่ไม่ได้ปล่อยเป็นซิงเกิล และเพลงที่ถูกโปรโมตเป็น 'single' โดยศิลปินร่วมสมัย ถ้าเป็นหนังไทย บ่อยครั้งเพลงไตเติ้ลจะได้ศิลปินอินดี้หรือป็อปที่กำลังมาแรงมาร้องเพื่อตลาด แต่ถ้าเป็นหนังต่างประเทศ เพลงไตเติ้ลมักมาจากคอมโพสเซอร์ชื่อดังหรือศิลปินระดับนานาชาติ สุดท้ายแล้วสิ่งที่ผมมักทำเมื่ออยากรู้คือฟังจบเครดิตท้ายเรื่องแล้วสังเกตชื่อเพลง—นั่นแหละจะบอกได้ชัดว่าใครเป็นคนแต่งหรือใครร้อง และมักทำให้ผมได้ค้นพบเพลงที่กลายเป็นเพลงโปรดประจำหนังต่อไปด้วย

เพลงประกอบที่ฉันชื่นชอบจาก 'เร็วแรงทะลุนรก 9' คือธีมหลักที่กลับมาในรูปแบบที่หนักแน่นขึ้น โดยเฉพาะช่วงเปิดเรื่องที่ใช้สเกลเครื่องสายผสมกับเบสไฟฟ้า ทำให้บรรยากาศทั้งภาพและเสียงรวมกันจนรู้สึกว่าแรงดึงดูดของรถกับคนมันสัมพันธ์กันอย่างลงตัว การนำธีมเก่าของแฟรนไชส์มาปรับให้สดใหม่ทำให้แฟนเก่ารู้สึกอบอุ่น แต่ก็ยังดึงคนดูใหม่ได้ด้วยความเป็นออร์เคสตราเต็มพลัง ฉันติดใจพาร์ตที่สลับเป็นท่อนซินธ์และกลองอิเล็กทรอนิกส์ตอนไคลแมกซ์ เพราะมันเพิ่มความเร็วและตื่นเต้นได้มากกว่าที่คาด เพลงแนวออเคสตราเหล่านี้เลยกลายเป็นที่พูดถึงในกลุ่มฟังเพลงประกอบภาพยนตร์ — มีคอมโบของธีมตัวละครกับจังหวะแอ็กชันที่แฟน ๆ ชอบตัดมาเป็นคลิปสั้น ๆ ลงโซเชียล ทำให้ฉากสำคัญดูยิ่งใหญ่ขึ้นไปอีก

มีหลายเวอร์ชันของเรื่องราว 'เล่าปี่' ที่ถูกนำมาสร้างเป็นการ์ตูนหรืออนิเมะ จึงไม่มียุคเดียวที่มีเพลงประกอบชุดเดียวกัน แต่ถาจะตอบแบบรวม ๆ ในฐานะแฟนสายคลาสสิก ผมมักนึกถึงเวอร์ชันการ์ตูนจีนและอนิเมะญี่ปุ่นที่หยิบเอาตัวละคร 'เล่าปี่' ไปใช้เป็นแกนกลางของเรื่อง เพลงไตเติ้ลที่มักปรากฏในหลายเวอร์ชันมีทั้งเพลงเปิดที่ให้ความรู้สึกยิ่งใหญ่แบบบรรเลงประสานเสียง และเพลงปิดที่ละมุนกว่า โดยตัวอย่างที่คุ้นหู ได้แก่เพลงเปิดที่ใช้ธีมสากลเกี่ยวกับโชคชะตาและมิตรภาพ ซึ่งในบางการผลิตถูกขับร้องโดยนักร้องประจำสตูดิโอของประเทศนั้น ๆ ขณะที่เพลงปิดมักเป็นบัลลาดร้องประสานเสียงเพื่อเน้นความโศกของชะตากรรม อีกมุมที่ผมชอบคือตามหาเพลงประกอบจากแผ่นซีดีซาวด์แทร็กของแต่ละสตูดิโอ: เวอร์ชันการ์ตูนจีนมักมีเพลงไตเติ้ลสไตล์โซรัลที่ร้องโดยศิลปินประจำช่อง ส่วนอนิเมะญี่ปุ่นที่หยิบตัวละครนี้ไปใช้บางครั้งก็จ้างศิลปินเจาะตลาดวัยรุ่นมาร้องเพลงเปิด/ปิด ทำให้ได้ทั้งเวอร์ชันออร์เคสตราและป็อปร่วมสมัย ทั้งหมดนี้ทำให้ผมชอบไล่ฟังและเปรียบเทียบว่าการเลือกศิลปินกับทำนองส่งผลต่อโทนของเรื่องอย่างไร — เสียงร้องหนึ่งท่อนสามารถเปลี่ยนอารมณ์การเล่าเรื่องได้ทั้งตอนเลยล่ะ

ฉันชอบฟังเพลงประกอบที่เล่าเรื่องด้วยทำนองมากกว่าคำพูด ซึ่งกับ 'ดอกผีเสื้อแสนสวย' ก็มีเพลงไตเติ้ลที่ฝังอยู่ในความทรงจำของฉันมานาน เพลงไตเติ้ลหลักของเวอร์ชันที่ฉันติดตามคือเพลงชื่อเดียวกับเรื่อง 'ดอกผีเสื้อแสนสวย' ซึ่งถูกขับร้องโดย 'พลอย-ธันยา' เสียงของเธอใสแต่มีมิติ ทำให้ภาพดอกผีเสื้อที่ลอยละล่องในฉากเปิดดูละเอียดขึ้นไปอีก เพลงเปิด (OP) อีกเพลงหนึ่งชื่อ 'บินลอดฟ้า' ร้องโดยวงโฟล์กอินดี้ 'Mellow Moon' ท่วงทำนองค่อนข้างโปร่ง เหมาะกับความเป็นเรื่องราวที่เล่าจากมุมมองเด็กๆ ส่วนเพลงปิด (ED) ชื่อ 'คืนที่ปีกเราหยุด' ขับร้องโดย 'อิศรา' ซึ่งเสียงเธอมีความอบอุ่นปิดท้ายตอนด้วยความรู้สึกค้างคาและหวานอมขมกลืน ในอัลบั้มซาวด์แทร็กยังมีเพลงแทรก (insert songs) หลายชิ้นที่ไม่ได้ใช้เป็น OP/ED แต่เด่นเมื่ออยู่ในซีนสำคัญ อย่าง 'แป้งฝุ่นบนปีก' ร้องโดยเด็กนักแสดงรับเชิญที่ผสมเสียงประสานกันแบบโครัส ทำให้ฉากการจากลามีความอ่อนโยนขึ้น หรือ 'รอยสีบนหน้าต่าง' ที่เป็นบัลลาดเปียโน-ไวโอลินสั้นๆ เป็นผลงานของนักแต่งเพลงประกอบหลักชื่อ 'เตช' ซึ่งถ้าฟังรวมกับท่อนธีมหลักจะเข้าใจถึงการเล่าเรื่องแบบสัญลักษณ์ของซีรีส์ได้ชัดขึ้น ฉันมักชอบกลับไปฟังเพลงไตเติ้ลเวอร์ชันอะคูสติกที่ถูกปล่อยเป็นซิงเกิลหลังซีรีส์จบ เพราะมันเผยรายละเอียดเส้นเมโลดี้ที่บางครั้งถูกกลบในเวอร์ชันสตูดิโอ เมื่อเปรียบเทียบกันแล้วเวอร์ชันสตูดิโอยังคงให้ความยิ่งใหญ่ เหมาะกับการสร้างบรรยากาศ แต่เวอร์ชันอะคูสติกทำให้คำร้องและอารมณ์ของนักร้องโดดเด่นขึ้น ถ้าอยากได้รายชื่อแทร็กแบบเป็นรายการเต็ม ๆ ให้ลองหาแผ่นซาวด์แทร็กของ 'ดอกผีเสื้อแสนสวย' ฉบับแรกที่มักรวมทั้ง OP, ED, insert และธีมดั้งเดิมไว้ครบ — ฟังแล้วจะเข้าใจว่าทำไมเพลงเหล่านี้ถึงติดอยู่ในหัวฉันจนถึงตอนนี้