เมะเคะคือความหมายในนิยาย BL และมังงะอย่างไร?

เมื่อเริ่มคุยเรื่องศัพท์เฉพาะในวงการนิยาย BL คำว่า 'เมะเคะ' มักโผล่มาก่อนเป็นคำสั้น ๆ ที่คนอ่านนึกภาพออกได้ทันที: ฝ่ายหนึ่งรับบทเป็นเมะ (seme) ซึ่งมักถูกวาดหรือเขียนให้มีความแข็งแรง มั่นใจ เป็นฝ่ายรุกหรือคอยปกป้อง ขณะที่ฝ่ายเคะ (uke) มักมีลักษณะอ่อนโยน ตอบรับฝ่ายเมะ และมักถูกวางบทเป็นฝ่ายยอมรับความรักหรือสื่ออารมณ์ได้ชัดเจน มากกว่าการให้สถานะนั้นเป็นเพียงตำแหน่งทางกายภาพ 'เมะเคะ' ในความหมายพื้นฐานสุดคือการอธิบายคู่รักที่มีฝ่ายหนึ่งเป็นเมะ อีกฝ่ายเป็นเคะ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าลักษณะนิสัยทุกอย่างต้องลงล็อกตามแบบแผนเสมอไป

ในรายละเอียด ผมชอบมองว่า 'เมะ' กับ 'เคะ' เป็นชุดของโทนบทบาทและการนำเสนอมากกว่าจะเป็นกฎตายตัว: เมะอาจเป็นคนขี้อายด้านในแต่รับบทเป็นผู้คุมเกมความสัมพันธ์ได้ ขณะที่เคะอาจมีความเข้มแข็งทางใจแต่ยอมเปิดเปราะในความรัก เห็นแบบนี้แล้วการตีความของนักเขียนและสไตล์การวาดมังงะก็สำคัญมาก—บางเรื่องเชิดชูความต่างชัดเจนแบบคลาสสิกเหมือนใน 'Junjou Romantica' ที่โครงเรื่องมักวางบทบาทเมะ/เคะไว้ชัดเจน ในขณะที่บางเรื่องเลือกเบลอเส้นแบ่ง เพื่อให้ตัวละครมีความหลากหลายมากขึ้น ผมคิดว่าผู้เขียนมักใช้เครื่องมืออย่างภาษากาย การบรรยายความคิด และฉากสัมผัสเพื่อบอกบทบาทนั้นแทนการออกป้ายชัด ๆ

มุมที่น่าสนใจอีกอย่างคือกระแส “บทบาทสลับ” หรือคนที่เป็นได้ทั้งเมะและเคะ ซึ่งในภาษาแฟนคลับบางครั้งเรียกสั้น ๆ ว่า 'ริวบ' หรือใช้คำว่า 'เมะเคะ' ในความหมายว่าเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ นี่สะท้อนว่าความชอบของแฟน ๆ เริ่มมองหาความยืดหยุ่นทางเพศและอารมณ์มากขึ้น เรื่องที่เน้นความจริงจังเช่น 'Sekaiichi Hatsukoi' กับเรื่องที่เล่นบทบาทสลับกันจะให้ความรู้สึกต่างกันโดยสิ้นเชิง—อันแรกเน้นเคมีตามรูปแบบ อันหลังเน้นพัฒนาการความสัมพันธ์และการค้นหาอัตลักษณ์ของตัวละคร สุดท้ายแล้วคำว่า 'เมะเคะ' เป็นฉลากที่ช่วยให้คนอ่านสื่อสารกันเร็ว แต่เมื่อลงลึกก็เป็นพื้นที่ให้ความหลากหลายของตัวละครได้เติบโต ซึ่งผมชอบที่มันยังพัฒนาไปเรื่อย ๆ ไม่หยุดนิ่ง

หลายคนใช้คำว่า 'เมะเคะ' แบบรวบรัดเพื่อบอกว่าเป็นคู่ระหว่างเมะและเคะ แต่มันมีมิติหลายชั้นมากกว่านั้น: ในมุมหนึ่งมันคือคำจำกัดความบทบาท (ใครเป็นฝ่ายรุก ใครเป็นฝ่ายรับ) แต่อีกมุมหนึ่งมันสะท้อนสไตล์การเล่าเรื่องและการออกแบบตัวละคร เช่น บางเรื่องให้ความสำคัญกับอำนาจและการคุมเกม บางเรื่องกลับเน้นความเปราะบางและการรักษาพยาบาลทางอารมณ์ ฉันมักสนุกกับการเห็นบทบาทที่ไม่ตายตัว—เมื่อเมะแสดงความอ่อนโยน หรือเคะที่มีความเด็ดขาด ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ทำให้ความสัมพันธ์ในงานอย่าง 'Ten Count' หรือ 'Doukyuusei' (ในรูปแบบต่าง ๆ) มีชั้นเชิงมากขึ้น และทำให้แฟน ๆ ถกเถียงกันว่าอะไรคือเสน่ห์ของเมะหรือเคะในงานนั้น ๆ ซึ่งผมคิดว่านี่แหละคือเสน่ห์ของวงการ BL ที่ไม่หยุดนิ่ง