แมรี่ ป๊อปปิ้นส์ เวอร์ชัน 2018 ดีกว่าฉบับคลาสสิกหรือไม่

ย้อนไปหาเวอร์ชันต้นฉบับของ 'แมรี่ ป๊อปปิ้นส์' แล้วความรู้สึกมันไม่ได้หวานแค่ในแบบหนังเลย ฉบับหนังสือเป็นการรวมเรื่องสั้นที่ฉีกออกจากโครงเรื่องเดียวต่อเนื่อง — แต่ละบทเหมือนนิทานสั้น ๆ ที่มีบทเรียนเฉพาะตัวและบ่อยครั้งก็มืดมนกว่าเวอร์ชันจอเงิน บรรยากาศในหนังสือมีความลึกลับและไม่ประโลมใจนัก ตัวแมรี่ในหน้ากระดาษมักจะเย็นชา คมคาย และให้บทเรียนแบบเข้มงวดมากกว่าจะเป็นแม่สวยใจดีที่ร้องเพลงให้เด็ก ๆ ยิ้ม ฉากที่ยังติดตาฉันคือการพบกับ 'หญิงขายนก' ในบทหนึ่ง ที่หนังสือเล่าไว้แบบเงียบ ๆ แต่ทรงพลัง — นักอ่านอาจรับความหมายได้หลายชั้น ไม่ได้ถูกดัดแปลงเป็นเพลงเศร้าเพื่อบีบน้ำตาอย่างในหนัง ทั้งยังมีตอนที่เด็ก ๆ ล่องลอยกับนายอัลเบิร์ตจนเพดานเต็มไปด้วยจานชาม ซึ่งในหนังถูกนำมาตกแต่งให้สนุกขึ้นและเชื่อมเข้ากับโครงเรื่องครอบครัวมากขึ้น สรุปคือฉบับต้นฉบับให้ความรู้สึกเหมือนนิทานพื้นบ้านที่มีเสน่ห์แบบเขย่าจิตใจ ไม่ได้พยุงอารมณ์คนอ่านด้วยเพลงหรือบทพูดให้ยิ้มตลอดเวลา จบลงด้วยภาพของผู้หญิงปริศนาที่จากไปอย่างเป็นอิสระ ซึ่งยังคงทำให้ฉันคิดถึงการเล่าเรื่องที่ไม่ยอมแพ้ต่อความสะดวกสบายทางอารมณ์

ดิฉันชอบความกล้าที่หนังภาคใหม่แสดงออกมาโดยไม่พยายามก็อปปี้ทุกอย่างจากต้นฉบับโดยตรง แม้โครงเรื่องยังพัวพันกับครอบครัวแบงก์เหมือนเดิม แต่ 'Mary Poppins Returns' กล้าเดินไปที่เรื่องของคนโต—เด็กๆ โตเป็นผู้ใหญ่ มีความสูญเสียและความเศร้าที่จับต้องได้ อย่างเพลงใหม่อย่าง 'The Place Where Lost Things Go' ทำหน้าที่เป็นหัวใจของหนังที่พูดถึงความทรงจำและการเยียวยา มากกว่าจะเป็นแค่เพลงรื่นเริงแบบ 'A Spoonful of Sugar' ในเวอร์ชันคลาสสิก การเล่นโทนของหนังภาค 2018 จึงต่างออกไปชัดเจน: มีความเป็นผู้ใหญ่ปนกับความมหัศจรรย์ ซึ่งทำให้ฉากบางฉากซาบซึ้งกว่าเดิม แต่ยังไม่ทิ้งความสนุกสำหรับเด็ก หนังใช้สเปเชียลเอฟเฟกต์และการออกแบบฉากร่วมสมัยมากขึ้น ฉากเต้นร่วมกันแบบบรอดเวย์และการจัดแสงฉากสีสันสดใสจะให้ความรู้สึกใหม่ ๆ แต่ผู้ชมที่ผูกพันกับภาพจำของ Julie Andrews ก็จะเห็นว่า Emily Blunt สร้างตัวละครที่มีมิติทางอารมณ์ต่างออกไป—เธอแสดงความเข้มแข็งและอ่อนโยนในเวลาเดียวกัน ผลลัพธ์คือเป็นหนังที่เคารพต้นฉบับ แต่กล้าพูดเรื่องปัญหายุคเศรษฐกิจตกต่ำและการโตเป็นผู้ใหญ่ในรูปแบบของตัวเอง

ของสะสมที่มักจะขึ้นราคาในตลาดไทยคือชิ้นที่มีความหายากและมีเอกลักษณ์ทางประวัติศาสตร์ หนังสือเล่มแรกของนักเขียนผู้สร้างโลก 'Mary Poppins' เวอร์ชันต้นฉบับจากยุค 1930s ถือเป็นของที่นักสะสมตามหา โดยเฉพาะฉบับพิมพ์ครั้งแรกที่ยังมีปกหุ้ม (dust jacket) สภาพดีหรือมีลายเซ็นของผู้เขียน ราคาจะพุ่งขึ้นมาก เพราะผสมทั้งความเก่าและคุณค่าทางวรรณกรรมเข้าด้วยกัน ฉันเชื่อว่าหากมีหลักฐานการครอบครองที่ชัดเจนและสภาพเอกสารยังคงสมบูรณ์ ก็สามารถขายได้ในกลุ่มนักสะสมสายหนังสืออย่างดี โปสเตอร์ต้นฉบับของภาพยนตร์ปี 1964 ก็เป็นอีกกลุ่มที่มีมูลค่า โดยเฉพาะโปสเตอร์ต่างประเทศแบบหนึ่งชีตหรือโปสเตอร์อังกฤษแบบ quad ที่สภาพดีหาได้ยากในไทย ส่วนชิ้นที่ให้มูลค่าสูงสุดจริง ๆ มักเป็นไอเท็มที่ใช้ในกองถ่าย เช่นชุดหรือร่มที่ใช้ลงจอภาพยนตร์ ซึ่งหากมีหลักฐานยืนยันว่าเป็นชิ้นที่ใช้จริง (provenance) ราคาจะกระโดดเป็นหลักแสนขึ้นไปได้ แม้จะมีโอกาสพบได้ยากในตลาดบ้านเราก็ตาม สุดท้ายต้องบอกว่าความคุ้มค่าของแต่ละชิ้นขึ้นกับผู้ซื้อด้วย บางคนให้คุณค่าทางอารมณ์ บางคนมองเป็นการลงทุน ส่วนตัวยังคงชอบไล่หาแผ่นโปสเตอร์หายาก ถือเป็นความสนุกที่ทำให้ได้เห็นประวัติศาสตร์เล็ก ๆ ของวงการภาพยนตร์ด้วย

เราได้เห็นโปสเตอร์ของ 'Mary Poppins Returns' กระจายอยู่ตามโรงหนังเมืองไทยตั้งแต่กลางเดือนธันวาคม 2018 และวันที่ฉายจริงในไทยคือ 19 ธันวาคม 2018 ความรู้สึกตอนนั้นเป็นแบบคลาสสิกผสมตื่นเต้น — งานภาพและเพลงทำให้รู้สึกว่ากำลังเดินเข้าไปในโลกเดียวกับ 'Mary Poppins' เวอร์ชันดั้งเดิม การฉายในไทยมีทั้งสกรีนที่เป็นเสียงภาษาอังกฤษพร้อมซับไทย และบางรอบที่ฉายในเวอร์ชันพากย์ไทยเพื่อเอาใจครอบครัวเหมือนกับภาพยนตร์ตระกูลครอบครัวอื่นๆ ที่เคยเข้ามา ตัวหนังออกช่วงเทศกาลปลายปีพอดี ดังนั้นโรงหนังจึงคึกคัก มีคนพาครอบครัวมาดูค่อนข้างเยอะ มองย้อนกลับไปแล้ว ช่วงเวลาที่ไปดูทำให้ผมนึกถึงการได้เห็นเบื้องหลังและเรื่องราวของการสร้างสรรค์ตัวละครในหนังอย่าง 'Saving Mr. Banks' ที่ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมหนังแนวนี้ถึงมีเสน่ห์คงทน การผสมเพลงเต้นรำ คอสตูม และงานโปรดักชันอลังการทำให้การฉายในไทยครั้งนั้นรู้สึกเป็นเหตุการณ์เฉพาะตัว เหมือนเป็นการเฉลิมฉลองความทรงจำวัยเด็กที่กลับมามีชีวิตอีกครั้ง และนั่นแหละคือความประทับใจที่ติดตัวกลับบ้าน

คิดว่า 'Mary Poppins Returns' น่าจะเหมาะกับเด็กที่เริ่มเข้าใจเรื่องราวเชิงอารมณ์และจังหวะของหนังได้บ้างแล้ว ประมาณอายุ 6–10 ปีเป็นช่วงที่ลงตัวที่สุดในมุมมองของฉัน เพราะหนังมีทั้งช่วงสนุกสนานแบบเพลงและเต้นรำที่เด็กเล็กชอบ กับช่วงที่แตะประเด็นความเศร้าและการสูญเสียซึ่งต้องการความเข้าใจระดับหนึ่ง การเลือกอายุขึ้นกับความไวทางอารมณ์ของแต่ละครอบครัว โดยฉันมักแนะนำให้ผู้ปกครองนั่งดูไปด้วยในครั้งแรก เนื้อหาบางช่วงมีภาพเหตุการณ์ที่ตึงเครียด เช่น การสูญเสียคนที่รักหรือความเดือดร้อนทางการเงิน ซึ่งอาจทำให้เด็กเล็กตกใจได้ แต่ฉากเพลงและการออกแบบฉากถือว่าช่วยผ่อนโทนและสร้างความอบอุ่นกลับมาได้ดี ถ้าครอบครัวชอบหนังครอบครัวแนววินเทจที่มีบทเพลงและบทเรียนชีวิตเล็กๆ น้อยๆ นี่เป็นตัวเลือกที่ดีมาก ฉันรู้สึกว่าหนังให้ทั้งความบันเทิงและบทสนทนาให้พ่อแม่สามารถพูดคุยกับลูกหลังดูจบ เช่นเรื่องการยอมรับความเปลี่ยนแปลงและการรักษาความหวัง ซึ่งเป็นบทเรียนที่มีคุณค่า

ในความคิดของฉัน การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดที่สุดอยู่ที่ตัวพ่อของบ้าน — เขาเป็นตัวละครที่เดินทางจากความเคร่งครัดไปสู่ความอบอุ่นอย่างชัดเจน ฉากเปิดของพ่อใน 'Mary Poppins' ถูกวาดให้เป็นคนเคร่งกฎ ระเบียบสำคัญกว่าอารมณ์ และหน้าที่ทำให้เขาห่างจากลูกๆ แต่ละฉากที่เขาอยู่กับเจนกับไมเคิลจะมีแรงกดดันจากสังคมและงานเข้ามาเบียดบัง จนมองเห็นว่าความสัมพันธ์ในบ้านถูกละเลย ฉันรู้สึกว่าช็อตเล็กๆ เช่นการนิ่งเมื่อเด็กอยากเล่นหรือการยืนยันท่าทางที่แข็งกระด้าง แสดงว่าเขาถูกติดอยู่ในระบบความคิดบางอย่างมากกว่าเป็นพ่อจริงๆ ความเปลี่ยนแปลงเริ่มฉายชัดเมื่อเหตุการณ์ต่างๆ ทำให้เขาต้องเผชิญกับผลลัพธ์ของการห่างเหิน จากความเห็นของฉัน การยอมให้ตัวเองหัวเราะ ปล่อยให้ความสุขเรียบง่ายเข้ามา และฉากสุดท้ายที่ทุกคนออกไปเล่นว่าวด้วยกัน กลายเป็นสัญลักษณ์ที่ชัดเจนว่าพ่อเลือกครอบครัวเหนือความเป็นทางการ พัฒนาการของเขาจึงไม่ใช่แค่คำพูดหรือฉากเดียว แต่มาจากการเปลี่ยนพฤติกรรม ประกอบกับการยอมรับว่าเด็กๆ มีความสำคัญเท่ากับงาน ซึ่งทำให้เรื่องราวมีน้ำหนักและอบอุ่นในแบบที่ฉันชอบ

ฉากบินของ 'Mary Poppins' เวอร์ชันไทยมักถูกออกแบบให้ดูอบอุ่นและเป็นมิตรต่อสายตาคนไทยทั้งในด้านเทคนิคและอารมณ์ การแปลงภาษาเป็นไทยไม่ได้เป็นแค่การแปลถ้อยคำตรงตัวเท่านั้น แต่เป็นการเขียนเนื้อเพลงและบทสนทนาใหม่ให้จังหวะภาษาไทยไหลลื่น เหล่านักแปลมักรักษาเมโลดี้ของต้นฉบับไว้ แต่เปลี่ยนสำนวนให้เข้ากับสำนวนที่ผู้ชมไทยร้องตามได้ง่าย ตัวอย่างเช่น ท่อนคอรัสที่ต้องออกเสียงเร็วใน 'Supercalifragilisticexpialidocious' มักจะถูกเรียบเรียงคำใหม่ให้จำง่ายขึ้นและสนุกแบบไทย ๆ นอกจากภาษาแล้ว การจัดวางบนเวทีก็มีการลดขนาดหรือเปลี่ยนเทคนิคให้เหมาะกับโรงละครไทย เช่น การใช้ระบบรอกและโปรเจกชันแทนเอฟเฟ็กต์ยกทั้งฉาก ขณะเดียวกันท่าเต้นของนักแสดงอาจได้รับการผสมผสานระหว่างสเต็ปตะวันตกและการเคลื่อนไหวที่ใกล้ชิดกับอารมณ์ละครเพลงไทย ทำให้ฉากอย่าง 'Step in Time' ยังคงพลังแต่มีจังหวะที่ต่างออกไปเล็กน้อย เวลาดูเวอร์ชันไทยแล้วจะรู้สึกว่าเวทีกับตัวละครถูกปรับให้เข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นมากขึ้น

เสียงดนตรีของหนังเรื่องนี้ยังดังในหัวฉันแม้จะผ่านมานานแล้ว และรายชื่อนักแสดงหลักของ 'Mary Poppins Returns' คือสิ่งที่ทุกคนอยากรู้เมื่อตอนหนังออกฉาย ถ้าให้นับแบบชัด ๆ รายชื่อหลักที่เด่นคือ เอมิลี่ บลันท์ (รับบทเป็น แมรี่ ป๊อบปิ้นส์), ลิน-มานูเอล มิรันดา (รับบท แจ็ค), เบน วิชชอว์ (รับบท ไมเคิล แบงส์), เอมิลี่ มอร์ติมเมอร์ (รับบท เจน แบงส์), พิกซี่ เดวิส (รับบท แอนนาเบล), นาแธเนียล เซเลห์ (รับบท จอห์น), โจเอล ดอว์สัน (รับบท จอร์จี), จูลี่ วอลเตอร์ส (รับบท เอลเลน) และดิก แวน ไดค์ในบทพิเศษของ Mr. Dawes Jr. รายชื่อนี้ถือว่าเป็นแกนหลักของเรื่องที่ผลักดันทั้งโทนเพลงและความอบอุ่นของหนัง การเลือกนักแสดงทำให้ฉันสัมผัสได้ถึงความตั้งใจสร้างต่อจากภาพจำของรุ่นก่อน ทั้งการเล่นสบาย ๆ ของเอมิลี่ บลันท์ที่ให้ลมเย็นๆ แต่เธอก็ไม่ทิ้งความลึกลับ ส่วนลิน-มานูเอลมอบสีสันใหม่ ๆ ให้โลกของทูตในเมือง londontown และเบน วิชชอว์กับเอมิลี่ มอร์ติมเมอร์เติมมิติของคนที่โตแล้วแต่ยังมีเรี่ยวแรงในการรักครอบครัว ฉากที่มีดิก แวน ไดค์ก็ทำให้ฉันยิ้มออกเพราะเป็นการเชื่อมต่อกับอดีตอย่างนุ่มนวล จบแล้วฉันยังนึกชื่นชมการคัดนักแสดงที่รักษาจิตวิญญาณของต้นฉบับไว้อย่างน่าเอ็นดู