โกลเด้นบอย สินค้าและฟิกเกอร์ที่หายากมีอะไรบ้าง

เวอร์ชันจำกัดของม้าไม้ กา ร์ เด้ น มักเป็นของที่สะสมยากที่สุดในความคิดของผม เพราะมันรวมทั้งความหายากและความหมายเชิงประวัติของแบรนด์ไว้ด้วยกัน ผมมักจะมองหาสิ่งที่เรียกว่า 'Limited Color Ver.' หรือรุ่นสีพิเศษที่ทำออกมาเพียงไม่กี่ชุด บางชิ้นเป็นของแจกในงานฟิเกอร์โชว์ บางชิ้นเป็นของที่ขายผ่านร้านญี่ปุ่นบางร้านเท่านั้น ยิ่งถ้าเป็นรุ่นที่มีหมายเลขซีเรียลหรือเซ็นของช่างปั้นด้วยแล้ว ราคากระโดดพรวดมาเลย นอกจากนี้รุ่นตัวอย่างหรือ 'Prototype Test Shot' ที่ใช้โชว์ก่อนการผลิตจริงก็หายากสุด ๆ เพราะชิ้นงานพวกนี้มักจะถูกเก็บไว้เป็นตัวอย่างของบริษัทหรือถูกตัดออกไปจากสายการผลิต การดูแลและความสมบูรณ์ของกล่องกับการ์ดพิเศษของรุ่นเปิดจอง (pre-order bonus) ก็มีผลมาก ผมเคยตามหาเวอร์ชันคลาสสิกของตัวละครชื่อ 'ฮานะ' ที่มีแถมแผ่นลายเซ็นจากโปรดักชั่น ซึ่งพบยากกว่ารุ่นทั่วไปหลายเท่า — การได้ถือไว้ในมือมันให้ความรู้สึกเหมือนถือชิ้นงานประวัติศาสตร์ฉบับเล็ก ๆ ของม้าไม้ กา ร์ เด้ น เลย

ยอมรับว่าตอนสะสมของเล่นเกี่ยวกับ 'ชินจัง' ผมมีตาที่เปล่งประกายเมื่อเจอของโบราณที่เกี่ยวกับพ่อชินจัง—โดยเฉพาะรุ่นโซฟุบิน (soft vinyl) ยุค 90s ที่ผลิตจากโรงงานขนาดเล็กซึ่งตอนนี้หายากสุด ๆ ของพวกนี้มักมาในกล่องสีซีดหรือไม่มีบรรจุ ภาพพิมพ์บนกล่องเป็นแบบเก่า ๆ ที่ทำให้รู้เลยว่าสมัยนั้นทำมือมากกว่าการผลิตจำนวนมาก ถ้าพบตัวที่ยังมีสติกเกอร์ร้านค้าหรือใบรับประกันเล็ก ๆ ด้วย ราคาจะพุ่งขึ้นทันที ฉันเคยเห็นรุ่นพ่อชินจังสีธรรมดาหนึ่งตัวขายในงานประมูลออนไลน์แล้วราคาขึ้นเป็นเท่าตัวเพราะเป็นของปีแรก ๆ นอกจากสภาพและบ็อกซ์แล้ว รุ่นจำกัดออริจินัลที่มีสีผิดเพี้ยนจากต้นแบบ หรือตัวที่เป็นเวอร์ชันสำหรับของรางวัลร้านค้า (shop exclusive) ก็หายากมาก การตามหาแบบนี้มันได้ทั้งความตื่นเต้นและความทรงจำเก่า ๆ กลับมา เหมือนเจอชิ้นประวัติศาสตร์เล็ก ๆ ของแฟรนไชส์ที่เรารัก

คนรักของเก่าของ 'Captain Tsubasa' มักจะพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าโกเอนจิมีของหายากหลายชิ้นที่นักสะสมรุ่นใหม่มักตามหาไม่เจอ ในมุมมองของคนที่สะสมมาเป็นสิบปี ผมเห็นของหายากที่โดดเด่นคือแผ่นงานต้นฉบับหรือ 'production cel' ของฉากที่โกเอนจิยิงลูกหนัก ๆ ในอนิเมะยุค 80s เพราะสต็อกงานเหล่านี้น้อยและหลายชิ้นถูกเก็บไว้เป็นส่วนตัวหรือถูกตัดแบ่งขายทีละชิ้น ความเป็นเจ้าของของงานศิลป์แอนิเมเตอร์ดั้งเดิมให้ความรู้สึกแตกต่างจากฟิกเกอร์หรือตราสินค้า ผลงานสเก็ตช์ลงหมึกที่มีลายเซ็นผู้วาดหรือแผ่นวาดคีย์เฟรมที่โชว์ท่าทางสุดคลาสสิกของเขา มักมีราคาขยับขึ้นเยอะเมื่อปรากฏในงานประมูล ของสะสมอีกประเภทที่ผมตามมานานคือการ์ดเวอร์ชันดั้งเดิมจากชุด 'Carddass' หรือการ์ดเทรดยุค 90s ที่มีภาพโกเอนจิในชุดประจำทีมพิเศษ แบบฮาโลแกรมหรือพิมพ์จำกัดจำนวน บางใบที่อยู่ในสภาพซีลหรือมุมยังคมมีมูลค่าสูงมาก นอกจากนี้ฟิกเกอร์รุ่นโปรโตไทป์หรือฟิกเกอร์ของเล่นจากยุคแรก ๆ เช่น ของยี่ห้อที่ผลิตก่อนส่งขายจริง จะมีรายละเอียดและสีเพี้ยนจากรุ่นมวลผลิต ทำให้เป็นที่ต้องการสำหรับคนที่อยากเก็บเวอร์ชันหายาก ไม่ใช่แต่ฟิกเกอร์เท่านั้น แต่ยังมีโปสเตอร์โปรโมทงานฉายโรงหรือโปสเตอร์เวอร์ชันญี่ปุ่นแบบจำกัด ที่มักถูกแจกในงานโปรโมชันปีแรก ๆ ซึ่งหาได้ยากเพราะถูกทิ้งหรือถูกฉีกใช้ไปแล้ว เมื่อพูดถึงของลงลึกระดับน้อยมาก ๆ ผมเคยเห็นสกินตัวอย่างสำหรับเครื่องเกมนิช (pre-release game demo) ที่มีภาพโกเอนจิสกรีนอยู่ด้วย ถูกประมูลด้วยราคาสูงเพราะเป็นชิ้นที่ไม่เคยออกสู่ตลาดจริง ๆ เหล่านี้เป็นสิ่งที่คนสะสมสายจริงจังจะกวาดตาม เพราะนอกจากหายากแล้วยังมีเรื่องราวเบื้องหลังที่ทำให้แต่ละชิ้นพิเศษขึ้นไปอีก

ของสะสม 'กั๊ชเบล' ที่ทำให้ใจเต้นที่สุดในมุมมองของผมมักจะเป็นชิ้นงานที่ผลิตมาน้อยหรือเป็นต้นแบบโชว์งานจากงานอีเวนต์ เช่น ฟิกเกอร์แกะโครงหรือ 'garage kit' ที่วางขายเฉพาะในงาน Wonder Festival หรือออกแบบโดยช่างปั้นอิสระ งานพวกนี้บางตัวถูกทำแค่ไม่กี่ชิ้นและไม่มีการผลิตซ้ำอีก ทำให้เป็นของหายากในตลาดรอง เมื่อเจอชิ้นแบบนี้ราคากระโดดค่อนข้างมาก: ฟิกเกอร์ 'garage kit' ที่ผ่านการขึ้นรูปและลงสีเรียบร้อย ราคามักอยู่ราว 4,000–20,000 บาท ขึ้นกับฝีมือช่างและความนิยมของตัวละคร หากเป็นต้นแบบโชว์หรือชิ้นงานที่ผู้วาดต้นฉบับเซ็นต์ให้ ราคาสามารถพุ่งไปไกลถึง 30,000–100,000 บาทได้เลย เหตุผลคือความเฉพาะตัวและจำนวนจำกัด ซึ่งผมเองมักเลือกซื้อชิ้นที่สภาพสมบูรณ์และมีรูปถ่ายต้นฉบับประกอบการรับรอง เพราะมันช่วยลดความเสี่ยงเวลาเอาไปขายต่อ

สะสม 'Eva-01' มานาน ทำให้ผมได้เห็นความหลากหลายของสินค้าตั้งแต่ของแจกตามร้านจนถึงชิ้นงานลิมิเต็ดที่ราคาพุ่งทะลุคาด วงการฟิกเกอร์ของ 'Evangelion' โดยเฉพาะ 'Eva-01' จะแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ที่คนสะสมตามหา ได้แก่ ฟิกเกอร์เกรดของเล่นแจก (prize figures) ที่มักเป็นของ Banpresto/SEGA, ฟิกเกอร์ไฮเอนด์แบบขยับได้จากแบรนด์อย่าง Kaiyodo ในสาย 'Revoltech', ชุดฟิกเกอร์ที่มีการเคลือบสีพิเศษหรือเวอร์ชันงานอีเวนต์จาก 'Premium Bandai' และแกะโม/garage kit เรซิ่นที่มักทำแบบจำนวนจำกัด ผมให้ความสำคัญกับสภาพกล่องและสติกเกอร์รับประกันมาก เวอร์ชันแรก ๆ ของรุ่นไหนก็ตามที่ยังมีสติกเกอร์ผู้จัดจำหน่ายหรือซีลเดิมจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเยอะ อีกอย่างที่ควรระวังคือสีพิเศษหรือเวอร์ชันโปรโตไทป์: บางครั้งมีชิ้นเดียวที่ลงขายในงานนิทรรศการหรือคอมิเก็ต ซึ่งพวกนั้นกลายเป็นของหายากทันที เมื่อได้มาหนึ่งชิ้นแล้วรู้สึกเหมือนถือชิ้นประวัติศาสตร์เล็ก ๆ ของ 'Evangelion' ไว้ในมือ

บอกเลยว่าผมมีความเห็นชัดเจนเกี่ยวกับฟิกเกอร์ 'Gokurakugai' แบบสเกลที่ควรค่าแก่การสะสม — ถ้าเป้าหมายคือมุมมองและรายละเอียดที่ทำใจละลาย ให้มองหาไซส์ 1/7 หรือ 1/8 ที่เป็น PVC แบบออกสเกล เพราะงานพวกนี้มักเก็บแสงเงา เสื้อผ้า และสัดส่วนร่างกายได้สมจริงกว่ารุ่นพิมพ์ใหญ่ ผมชอบภาพที่ฟิกเกอร์ถ่ายทอดอารมณ์ฉากสำคัญจากเรื่องได้ เช่นท่าทางดุเด็ดเผ็ดมัน หรือลักษณะใบหน้าที่มีเลเยอร์ของการแสดงออก ซึ่งส่วนมากจะออกมาในรุ่นสเกลและเวอร์ชันพิเศษ ถ้าเป็นผู้ผลิตชื่อดังผมมักรอพรีออเดอร์กับร้านที่เชื่อถือได้ แต่ถ้าพลาดพรีก็ยังมีตลาดมือสองให้ขุดสมบัติ แหล่งหาซื้อที่ผมใช้บ่อยคือร้านจากญี่ปุ่นอย่าง AmiAmi, HobbyLink Japan หรือ Mandarake สำหรับคนไทยลองเช็กร้านฟิกเกอร์ในช็อปฮอบบี้ของไทยและกลุ่มซื้อขายใน Facebook ที่มีรีวิวประกอบการตัดสินใจ การเลือกซื้อให้คำนึงถึงมาตราฐานการแพ็คและการคืนสินค้า เพราะฟิกเกอร์สเกลมีความเปราะบางพอสมควร สุดท้ายแล้วการมีชิ้นโปรดไว้ในตู้แสดงผลนี่เติมพลังชีวิตให้ผมทุกครั้งที่เดินผ่านตู้เลย

คอลเลกชันที่ฉันตามล่ามานานมักจะมีชิ้นที่หายากจริงจัง และสำหรับผู้อี๋ งานที่ผลิตจำกัดตามงานอีเวนต์หรือรุ่นโปรโตไทป์มักเป็นสุดยอดของสะสมที่ต้องใช้เวลารอคอย ตัวอย่างที่ชัดเจนคือฟิกเกอร์ต้นแบบของ 'Neon Genesis Evangelion' แบบไม่ลงสีหรือที่เรียกกันว่า prototype ซึ่งบางชิ้นถูกแจกให้เฉพาะสตาฟหรือผู้ร่วมงานเท่านั้น สิ่งเหล่านี้มักไม่มีแพ็กเกจมาตรฐาน ไม่ผ่าน QC ของล็อตขายจริง และมีจำนวนน้อยมาก ทำให้เมื่อเข้าตลาดรองแล้วราคาสูงและมักตามหาเจอยากมาก อีกอย่างที่น่าจับตามองคือชิ้นที่มีลายเซ็นศิลปินหรือกล่องที่มีจุดผิดพลาดทางการพิมพ์ เพราะนักสะสมมักให้ความสำคัญกับความไม่สมบูรณ์แบบแบบนั้น ด้วยความที่บางชิ้นออกมาแค่ครั้งเดียว ความรู้สึกเวลาพบเจอชิ้นที่ครบกล่องและสภาพดีจึงพิเศษมากๆ — มันเหมือนเจอบทพิสูจน์ว่าการรอคอยและความอดทนมันคุ้มค่า

ตลาดฟิกเกอร์บลูมาที่หายากในไทยมักจะเป็นรุ่นลิมิเต็ดที่ขายเฉพาะงานหรือผ่านเว็บช็อปพิเศษ เช่น เวอร์ชันที่ออกเฉพาะงาน Wonder Festival หรือ Tamashii Web Shop ซึ่งตัวจริงมักมีจำนวนผลิตน้อยและแทบไม่เข้าไทยเลย ผมเป็นคนที่ชอบไล่ตามรุ่นลิมิเต็ดเหล่านี้ เพราะความต่างมันอยู่ที่รายละเอียดเล็ก ๆ เช่นการลงสีพิเศษ หรืออุปกรณ์เสริมที่ไม่มีในรุ่นมาตรฐาน ผลคือพอเข้าร้านมือสองหรือกลุ่มขายของจะเจอแต่คนที่เก็บไว้ไม่ยอมปล่อย ทำให้ราคาในไทยพุ่งไปไกลกว่าตลาดญี่ปุ่น บ่อยครั้งต้องรอเครื่องหลุดสภาพดีจากนักสะสมจริง ๆ ถึงจะมีโอกาสได้ของแบบครบ ๆ ซึ่งสำหรับคนสะสมอย่างผมมันทั้งทรมานและตื่นเต้นในเวลาเดียวกัน

มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ฉันตามหา 'อุบุยาชิกิ' เวอร์ชันงานสเกลแบบพิเศษที่ออกเฉพาะงาน WonFes; ชิ้นพวกนี้หายากสุดๆ เพราะมักผลิตเพียงจำนวนจำกัดและไม่ได้วางขายผ่านร้านค้าทั่วไป ความแตกต่างคือรายละเอียดการแต่งสีกับวัสดุที่ทำให้แต่ละตัวมีเอกลักษณ์ บางครั้งจะมีเวอร์ชันแบบ 'clear' หรือสวมมงกุฎพิเศษที่ขายเฉพาะวันงานเท่านั้น — พอผ่านไปไม่กี่ปีก็หาซื้อใหม่ได้ยาก และราคาจะพุ่งในตลาดมืด ฉันเองเคยเห็นรุ่นงานโชว์ที่ถูกประมูลด้วยราคาเกินสามเท่าของราคาออกใหม่ เพราะคนที่ชอบสะสมอยากได้ชิ้นที่ไม่มีใครมี ถ้าคุณกำลังมองหาความหายาก แนะนำให้สังเกตสติกเกอร์หรือป้ายแสดงว่าเป็น 'event exclusive' หรือ 'limited edition' เพราะนั่นมักเป็นสัญญาณชัดเจนว่าของนั้นจะหายากในระยะยาว

แฟนบอนนี่คนไหนเห็นคำถามนี้ต้องยิ้มแน่ — สำหรับคนพูดถึงบอนนี่ที่เป็นหุ่นแอนิแมทรอนิกจาก 'Five Nights at Freddy's' สินค้าลิขสิทธิ์มีให้เลือกเยอะจริง ๆ ฉันมองเห็นชุดสินค้าที่เด่น ๆ ได้แก่ ฟิกเกอร์สไตล์วินิลแบบสะสม (เช่น Funko Pop) ที่มักจะออกเวอร์ชันของบอนนี่หลายแบบ ทั้งบอนนี่ธรรมดาและบอนนี่ในสภาพสึกหรอ นอกจากนี้ยังมีตุ๊กตาพลัชเวอร์ชันต่าง ๆ ที่จับมือได้หรือยืดได้สำหรับวางบนชั้นของสะสม และมักจะมีพวงกุญแจ pins และสติกเกอร์ลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการให้ตามเก็บ นอกจากของชิ้นเล็กแล้ว บางชุดจะออกเป็นชุดกล่องพิเศษหรือสแตทชันนารีส์ที่ทำธีมตามซีรีส์ ถ้าชอบแบบใกล้เคียงกับงานแสดงจริง ๆ ก็มีมาสก์และพร็อพจำลองที่ออกแบบมาให้แฟน ๆ ใช้แต่งคอสเพลย์หรือจัดฉากถ่ายรูป — ของลิขสิทธิ์คุณภาพดีมักมีหมายเลขล็อตหรือป้ายรับรอง ทำให้ของสะสมมีคุณค่าเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ