โด เร มอน เดอะ มูฟ วี ทำรายได้เท่าไหร่ในไทยและทั่วโลก

ตื่นเต้นทุกครั้งเมื่อได้เห็นโปสเตอร์ของ 'โดราเอมอน เดอะมูฟวี่' โผล่ในโซเชียลของเพจโรงหนัง นิสัยของฉันคือชอบสังเกตรูปแบบการปล่อยหนังของแฟรนไชส์นี้: ส่วนใหญ่หนังภาคใหม่ๆ ของโดราเอมอนจะเริ่มฉายที่ญี่ปุ่นช่วงฤดูใบไม้ผลิ แล้วค่อยไหลมาถึงประเทศอื่นๆ ซึ่งไทยมักได้ฉายตามมาไม่กี่สัปดาห์ถึงหลายเดือนหลังจากฉายที่ญี่ปุ่น ประสบการณ์การไปดูที่โรงในไทยของฉันมักเป็นแบบนี้ — หนังเข้ารอบพิเศษหรือรอบพรีเมียร์ก่อน แล้วขยายเป็นรอบปกติที่โรงใหญ่ เช่น Major Cineplex กับ SF Cinema (สองเจ้านี้มักรับหนังญี่ปุ่นบ่อย) แบบที่มีทั้งพากย์ไทยและซับไทยให้เลือก ถ้าอยากได้เวอร์ชันพากย์ไทยต้องจับรอบที่เค้าเขียนไว้ชัดเจน ส่วนรอบซับญี่ปุ่นก็มีสำหรับคนอยากฟังเสียงต้นฉบับ พอหมดรอบฉายในโรงแล้ว เส้นทางต่อมาที่ฉันคุ้นคือสตรีมมิ่งกับแผ่นดีวีดี — หนังบางภาคไปขึ้นบนบริการอย่าง Netflix หรืออื่นๆ (ขึ้นกับสัญญาและลิขสิทธิ์) และบางเรื่องก็ออกเป็นดีวีดี/บลูเรย์สำหรับสะสม ถ้าชอบฉากคลาสสิกแนะนำมองหาฉบับพากย์ไทยในแผ่นสะสมเก่าๆ เหมือนตอนที่ฉันตามหา 'โนบิตะกับไดโนเสาร์' ซึ่งทำให้เห็นว่าฉายที่ไทยแบบเป็นทางการแล้วก็มีช่องทางให้ดูหลากหลาย สรุปว่า วันฉายแต่ละภาคไม่ตายตัว — ที่สำคัญคือติดตามประกาศจากโรงหนังและผู้จัดในไทย แล้วก็เตรียมตัวไปนั่งดูพร้อมป็อปคอร์นอย่างสบายใจ

บอกตามตรงว่าภาพยนตร์ชุด 'โดราเอมอน เดอะ มูฟวี' ในไทยมีเวอร์ชันพากย์หลายรุ่น ผมเลยคุ้นกับความสับสนของคนชอบดูแบบซับไทยหรือพากย์ไทย เพราะรายการทีวี แผ่นดีวีดี และสตรีมมิงแต่ละเจ้าใช้สตูดิโอพากย์และนักพากย์ที่ต่างกันไป ในมุมมองของแฟนเก่า ผมจำได้ว่ามีทั้งเวอร์ชันที่ฉายทางช่องโทรทัศน์ซึ่งมักเปลี่ยนนักพากย์เพื่อให้เหมาะกับตารางงานของนักพากย์ไทย และเวอร์ชันที่ออกเป็นแผ่นอย่างเป็นทางการซึ่งมักระบุเครดิตชัดเจนกว่า เวลาจะยืนยันรายชื่อนักพากย์จริง ๆ ผมมักจะย้อนกลับไปดูเครดิตตอนท้ายของแผ่นหรือของรายการที่ฉาย เพราะนั่นเป็นแหล่งที่เชื่อถือได้มากที่สุด ในฐานะคนที่ชอบสังเกตเรื่องเสียง พอได้ฟังหลาย ๆ เวอร์ชันแล้วจะรู้สึกได้เลยว่าอารมณ์ของตัวละครเปลี่ยนไปตามน้ำเสียงของนักพากย์ บางเวอร์ชันให้โทนตลกมากกว่า ขณะที่บางเวอร์ชันย้ำความอบอุ่นและซึ้ง ทำให้ผมชอบเก็บเวอร์ชันต่าง ๆ ไว้เพื่อเทียบกันเล่น ๆ เวลาแนะนำผมมักบอกให้เพื่อนดูเครดิตก่อนตัดสินใจว่าชอบเวอร์ชันไหนมากกว่า

เสียงพากย์ที่คนไทยได้ยินใน 'โดราเอมอน เดอะมูฟวี่' เวอร์ชันฉายไทยไม่ได้มีชื่อเดียวที่ตายตัว เพราะแต่ละยุคและแต่ละบริษัทจัดจำหน่ายมักจะเลือกใช้วิธีการที่ต่างกัน บางครั้งภาพยนตร์ฉายในโรงที่ไทยเลือกใช้เสียงพากย์ญี่ปุ่นพร้อมซับไทย ขณะที่บางครั้งมีการสั่งพากย์เป็นภาษาไทยเต็มเรื่องโดยทีมพากย์ท้องถิ่น ซึ่งหมายความว่าไม่มีนักพากย์ไทยคนเดียวที่เป็น 'นักพากย์หลัก' ให้กับทุกเวอร์ชันของหนังชุดนี้ตลอดมา ในมุมที่เป็นแกนกลางของตัวละครเอง เสียงต้นฉบับที่แฟนทั่วโลกคุ้นเคยคือเสียงของโดราเอม่อนในเวอร์ชันญี่ปุ่น นั่นคือ 'โอบายาชิ โนบุโยะ' (Nobuyo Oyama) ผู้ทำหน้าที่พากย์โดราเอม่อนมาเป็นระยะยาวจนถึงกลางทศวรรษ 2000 และต่อมาได้ถูกสานต่อโดย 'มิสึตะ วาซาบิ' (Wasabi Mizuta) ซึ่งเป็นเสียงที่แฟนรุ่นใหม่รู้จัก ส่วนตัวละครโนบิตะ เสียงต้นฉบับที่มีชื่อเสียงคือ 'โอโฮระ โนริโกะ' (Noriko Ohara) ทั้งสองชื่อเป็นสิ่งที่ผมมองว่าเป็นแกนเสียงดั้งเดิมของแฟรนไชส์ แม้การฉายไทยจะเปลี่ยนไปตามการตัดสินใจของผู้จัดจำหน่ายและสตูดิโอพากย์ เมื่อพูดถึงเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเต็มเรื่อง ตัวอย่างที่เราเคยเห็นคือผู้จัดนำทีมพากย์ไทยมาสร้างเสียงพากย์สำหรับโรงฉายหรือดีวีดีในบางช่วงเวลา ซึ่งรายชื่อและสไตล์ของนักพากย์ไทยก็จะเปลี่ยนไปตามการจ้างงานและนโยบายของเจ้าของลิขสิทธิ์ ดังนั้นถ้ามองในภาพรวม การจะชี้ชัดว่า "ใครเป็นนักพากย์หลัก" สำหรับเวอร์ชันฉายไทยคงต้องระบุปีหรือชื่อภาพยนตร์แต่ละตอน เพราะแต่ละเรื่องอาจมีทีมพากย์ไทยไม่เหมือนกันเลย หากอยากแน่ใจว่าเวอร์ชันที่เราเคยดูเป็นเสียงของใคร ให้ดูเครดิตตอนจบของภาพยนตร์หรือข้อมูลประกอบในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ที่มักจะระบุรายชื่อนักพากย์ไทยเอาไว้ สุดท้ายในฐานะแฟนคนหนึ่ง การได้ฟังเสียงตัวละครโปรดในภาษาต่าง ๆ ให้ความรู้สึกแตกต่างกันไป บางครั้งเสียงต้นฉบับญี่ปุ่นให้ความคุ้นเคยแบบดั้งเดิม ในขณะที่พากย์ไทยช่วยให้คนดูรุ่นเล็กรู้สึกเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันซับหรือพากย์ การพนันที่แท้จริงคือความทรงจำที่หนังแต่ละเวอร์ชันสร้างให้เรา และนั่นแหละคือเสน่ห์ของ 'โดราเอมอน' ที่ยังคงทำให้ผมยิ้มได้ทุกครั้งที่ได้ยินเสียงหมายเลขนั้น

แวบแรกที่คิดถึง 'โดราเอมอน เดอะ มูฟ วี' ใจก็พองโตไปด้วยภาพความมหัศจรรย์ของโลกที่สร้างขึ้นมาใหม่ ๆ ในแต่ละปี ฉันติดตามผลงานของแฟรนไชส์นี้มาตั้งแต่ยังเด็ก และมองเห็นแนวทางที่ชัดเจนว่าทีมงานชอบทดลองธีมใหม่ ๆ อยู่เสมอ ในมุมมองของคนที่โตมากับหนังเด็กยุคเก่า ฉันเห็นความเป็นไปได้สูงมากว่าจะมีภาคต่อหรือโปรเจกต์ใหม่ เพราะทั้งสตูดิโอและผู้ผลิตมักให้ความสำคัญกับไลน์หนังยาวของตัวละครนี้ นอกจากหนังปกติแล้วยังมีโปรเจกต์พิเศษ เช่น งานฉลองครบรอบ สเปเชียลคอลลาบอเรชั่น หรือหนังสั้นที่ขยายจักรวาล ซึ่งทำให้แฟน ๆ มีอะไรให้ตื่นเต้นอยู่ตลอด อย่างตอนที่ทีมงานเคยนำธีมจาก 'โนบิตะกับเกาะมหัศจรรย์' มาปรับให้เข้ากับยุคสมัยใหม่ ทำให้เห็นว่าพวกเขาไม่ยึดติดกับสูตรเดิม ๆ ฉันคิดว่าถ้ามีการประกาศโปรเจกต์ใหม่ จะเป็นรูปแบบที่ผสมทั้งความคลาสสิกและการทดลองเรื่องราวใหม่ ๆ ที่ดึงคนรุ่นใหม่เข้ามา อีกทั้งการร่วมมือกับสตูดิโอหรือแฟนครีเอเตอร์ภายนอกก็เป็นทางเลือกที่น่าจะเกิดขึ้นได้มาก ช่วงท้ายของทุกปีมักมีข่าวลือ อีเวนต์ และทริลเลอร์ที่กระพือความคาดหวัง แค่คิดว่ากำลังจะได้ดูเรื่องราวใหม่ ๆ ของแก๊งโนบิตะก็เพลินแล้ว

ตลอดการเป็นแฟนการ์ตูนมานาน ความชอบของเรามักจะผูกกับความทรงจำมากกว่าตัวเลข แต่ถาต้องพูดถึงหนังที่ทำเงินสูงสุดตลอดกาลสำหรับแฟรนไชส์นี้ ก็ต้องยกให้ 'Stand by Me Doraemon' แน่นอน เราเห็นว่าสาเหตุที่หนังเรื่องนี้ขึ้นแท่นอันดับหนึ่งไม่ได้มาจากการตลาดเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเพราะการเปลี่ยนโทนเป็นหนัง 3D ที่เน้นอารมณ์ ความสัมพันธ์ และบทที่ตีหัวใจคนดูอย่างหนัก ความรู้สึกคิดถึงวัยเด็กถูกนำมาผูกกับโครงเรื่องที่จริงจังขึ้น ทำให้คนทั้งรุ่นเก่าและรุ่นใหม่มาดูร่วมกัน ผลลัพธ์คือรายได้ในญี่ปุ่นทะลุหลักหลายพันล้านเยน ซึ่งมากกว่าผลงานภาคปกติอื่น ๆ พอคิดถึงฉากสุดท้ายแล้ว มันเป็นจังหวะที่ทำให้คนร้องไห้และกลับบ้านพร้อมความอิ่มเอม หนังเรื่องนี้จึงเป็นกรณีศึกษาว่าสมดุลระหว่างนวัตกรรมด้านภาพกับการรักษาแก่นเรื่องสามารถขยายฐานผู้ชมได้อย่างไร ไม่แปลกใจเลยที่มันจะเป็นหนังโดราเอมอนที่ทำเงินได้สูงสุดในประวัติศาสตร์ของแฟรนไชส์ สำหรับแฟนอย่างเรา นี่คือหนังที่ทำให้คิดถึงความหมายของมิตรภาพและการเติบโตในแบบที่คมชัดขึ้น

แฟรนไชส์ 'โดราเอมอน' เวอร์ชันภาพยนตร์สำหรับโรงฉายโดยทั่วไปมีความยาวไม่ยืดเยื้อมาก มักอยู่ในช่วงประมาณ 90–110 นาที ซึ่งเท่ากับราว ๆ ชั่วโมงครึ่งถึงชั่วโมงครึ่งบวกอีกเล็กน้อย ทำให้ดูจบได้สบาย ๆ ในรอบเดียวโดยไม่รู้สึกยืด ภาพยนตร์หลายเรื่องเน้นเล่าเรื่องชัดเจน มีจังหวะผจญภัยและอารมณ์ที่พอดีสำหรับการพาเด็กไปดูในวันหยุด ส่วนตัวฉันมองว่าเรื่องนี้เหมาะสำหรับผู้ชมกลุ่มครอบครัวโดยเฉพาะเด็กเล็กถึงเด็กวัยประถม ประมาณ 4–12 ปี จะเข้าใจมุกและธีมผจญภัยได้ดี แต่ถ้าหนังภาคไหนมีธีมเศร้าหรือฉากดราม่าลึกหน่อย เด็กอายุมากขึ้นอย่าง 8–12 ปีก็จะรับมือกับอารมณ์ได้ดีกว่า นอกจากนี้ผู้ปกครองที่พาเด็กเล็กควรเตรียมใจว่าบางฉากอาจมีความตื่นเต้นหรือความเครียดแบบเบา ๆ จึงเป็นการดีที่คอยอธิบายหรือปลอบเมื่อจำเป็น มุมมองง่าย ๆ ก็คือถ้าตั้งใจจะพาเด็กอายุต่ำกว่า 4 ปีไปด้วย อาจต้องพิจารณาความสามารถในการนั่งดูนาน ๆ และความไวต่อฉากตื่นเต้น แต่ถ้าเป็นครอบครัวที่ชอบหนังผจญภัยมีหัวใจอบอุ่น 'โดราเอมอน เดอะ มูฟวี่' ส่วนใหญ่ตอบโจทย์ได้ดี และส่วนตัวฉันชอบบรรยากาศอบอุ่นของหนังที่เหมาะกับการพาเด็ก ๆ ไปดูด้วยกัน

รายชื่อหลัก ๆ ของนักพากย์ญี่ปุ่นในชุดล่าสุดที่ผมติดตามมีดังนี้: มิซึตะ วะซาบิ รับบทเป็น 'โดราเอม่อน', โอะฮะระ เมงุมิ เป็นเสียงของ 'โนบิตะ', คะกะซึ ยุมิ พากย์เป็น 'ชิซึกะ', คิมุระ ซูบารุ ให้เสียง 'ไจแอนท์' และเซกิ โทโมคะซึ รับบทเป็น 'ซุเนโอะ' นี่คือแกนกลางที่แทบจะเหมือนกันทุกปีสำหรับภาพยนตร์ฉบับญี่ปุ่น ผมชอบสังเกตว่าพลังเสียงของแต่ละคนยังคงคาแรกเตอร์เดิมไว้ได้อย่างน่าทึ่ง—เสียงของมิซึตะมีความอบอุ่นและมั่นคง ขณะที่โอะฮะระทำให้โนบิตะฟังน่าเอ็นดู แม้จะเป็นบทซ้ำ ๆ แต่การบาลานซ์ของทีมนี้ช่วยให้ฉากอารมณ์หนัก ๆ ของภาพยนตร์ยังคงโดนใจ เมื่อดูเครดิตสุดท้ายจะเห็นชื่อเหล่านี้วนเวียนอยู่แทบทุกปี ทำให้รู้สึกเหมือนมีเพื่อนเก่า ๆ กลับมาร่วมผจญภัยด้วยกันอีกครั้ง รายละเอียดของนักพากย์รับเชิญหรือนักพากย์พิเศษมักเปลี่ยนแปลงตามธีมของแต่ละตอน ดังนั้นถาต้องการชื่อที่ครบถ้วนของภาพยนตร์ล่าสุดจริง ๆ เครดิตแบบเต็มในแผ่นหรือหน้าเว็บไซต์ทางการจะให้ข้อมูลที่ชัดเจนกว่า แต่ถ้าพูดถึงแกนหลักของเสียงที่เราคุ้นเคยจากซีรีส์และหนัง นี่แหละคือชุดที่ผมมักจะได้ยินเสมอ — ให้ความรู้สึกอบอุ่นและคุ้นเคยทุกครั้งที่หนังขึ้นจอ

เราเพิ่งนึกถึง 'โดราเอมอน เดอะ มูฟ วี' แล้วรู้สึกเหมือนย้อนกลับไปเป็นเด็กที่กำลังกวาดตาดูภาพยนตร์การ์ตูนเรื่องยิ่งใหญ่เรื่องหนึ่งอีกครั้ง เนื้อเรื่องโดยรวมมักเริ่มจากปมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวันของโนบิตะ ซึ่งกลายเป็นจุดที่เปิดประตูสู่การผจญภัยครั้งใหญ่ เส้นเรื่องหลักจะมีรูปแบบคือ โนบิตะพบปัญหา—ไม่ว่าจะเป็นความกลัว ความอยากได้ หรือความอยากช่วยคนอื่น—แล้วโดราเอมอนก็หยิบอุปกรณ์วิเศษจากกระเป๋าออกมาเพื่อพาโนบิตะและเพื่อน ๆ เดินทางไปยังโลกใหม่ ภาพยนตร์มักพัฒนาไปจากสถานการณ์สนุก ๆ เป็นอันตรายจริงจัง จนถึงจุดที่ทุกคนต้องเลือกว่าจะยืนหยัดหรือถอย ซึ่งฉากไคลแม็กซ์มักจะเน้นความกล้าหาญและมิตรภาพ พาร์ตที่ทำให้เราเชื่อมโยงกับเรื่องได้ลึกคือความเรียบง่ายในการเติบโตของตัวละคร ที่แสดงให้เห็นว่าคนธรรมดาอย่างโนบิตะก็สามารถกลายเป็นคนที่กล้าเผชิญหน้ากับสิ่งที่ยิ่งใหญ่ได้ ภาพยนตร์ภาคคลาสสิกอย่าง 'โนบิตะกับไดโนเสาร์' ก็เป็นตัวอย่างชัดเจนของสูตรนี้: จากการอยากมีเพื่อนจนกลายเป็นการปกป้องสิ่งที่รัก ฉากอารมณ์และมุกตลกผสมกันได้พอดี ทำให้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่รับความหมายได้ต่างระดับกันเสมอ เรามักจะออกจากโรงหนังด้วยความอบอุ่นในอกและบางทีน้ำตาเล็ก ๆ ที่บอกว่าเรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตก็อาจกลายเป็นการผจญภัยครั้งยิ่งใหญ่ได้

พอเห็นตัวเลขรายได้ของหนังเรื่องนี้ครั้งแรก เรายิ้มออกมาเพราะมันเกินกว่าที่หลายคนคาดหวังไว้เยอะเลย เราอยากเล่าให้ฟังแบบจับใจความสั้น ๆ: 'The Angry Birds Movie' (2016) ทำรายได้ทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 352.3 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยแยกเป็นราว 107 ล้านจากสหรัฐฯ และประมาณ 245 ล้านจากต่างประเทศ ซึ่งถ้าเทียบกับงบผลิตที่ประมาณ 73 ล้านเหรียญ ก็ถือว่าเป็นความสำเร็จทางการเงินที่ชัดเจนสำหรับหนังที่ขยายมาจากเกมมือถือ มุมมองส่วนตัวคือชอบที่มันพิสูจน์ว่าแฟรนไชส์จากเกมสามารถแปลงเป็นหนังโรงได้โดยไม่สูญเสียจุดเด่น ตัวหนังอาจไม่ได้ไปชนแชมป์บ็อกซ์ออฟฟิศของปีเดียวกันอย่าง 'Zootopia' แต่การที่ทำรายได้เกินสามร้อยล้านแสดงให้เห็นว่าคอนเซปต์เรียบง่ายกับการตลาดที่ดีให้ผล เรื่องนี้ยังเป็นตัวอย่างที่ดีของการจับตลาดครอบครัวและแฟนเกมพร้อมกัน เราจบด้วยความคิดว่าเป็นหนึ่งในโปรเจกต์ที่แปลงโฉมเกมให้กลายเป็นหนังได้อย่างน่าทึ่งและสนุกในแบบของมันเอง

การตอบรับจากนักวิจารณ์ต่อ 'โด เร ม่อน เดอะ มูฟ วี' รุ่นล่าสุดค่อนข้างหลากหลายและมีโทนไปทางบวกมากกว่าลบ โดยทั่วไปนักวิจารณ์ชมงานด้านภาพและการออกแบบโลกที่ทำให้แฟนเก่ารู้สึกคุ้นเคย ขณะที่รายละเอียดบางอย่างของบทถูกมองว่ายังยึดติดกับสูตรเดิมๆ และไม่เสี่ยงมาก หลายคนยกย่องการใส่อารมณ์แบบครอบครัว ความอบอุ่น และความเป็นมิตรที่ยังคงเป็นหัวใจของซีรีส์นี้ ส่วนผมเองชอบที่หนังยังรักษาสมดุลระหว่างความตลกและความซาบซึ้ง แต่ก็ต้องยอมรับว่าหลายบทวิพากษ์ว่าบทเดินเรื่องไม่ลึกเท่าที่ควรสำหรับผู้ชมที่คาดหวังอะไรใหม่ๆ ผลรวมคือคะแนนจากนักวิจารณ์มักกระจายตั้งแต่ 'น่าพอใจ' ถึง 'โดดเด่นสำหรับแฟนเก่า' มากกว่าจะเป็นคำชมเชิงวิพากษ์เต็มรูปแบบ