โด เร มอน เดอะ มูฟ วี นักพากย์ไทยมีใครบ้าง

เสียงพากย์ที่คนไทยได้ยินใน 'โดราเอมอน เดอะมูฟวี่' เวอร์ชันฉายไทยไม่ได้มีชื่อเดียวที่ตายตัว เพราะแต่ละยุคและแต่ละบริษัทจัดจำหน่ายมักจะเลือกใช้วิธีการที่ต่างกัน บางครั้งภาพยนตร์ฉายในโรงที่ไทยเลือกใช้เสียงพากย์ญี่ปุ่นพร้อมซับไทย ขณะที่บางครั้งมีการสั่งพากย์เป็นภาษาไทยเต็มเรื่องโดยทีมพากย์ท้องถิ่น ซึ่งหมายความว่าไม่มีนักพากย์ไทยคนเดียวที่เป็น 'นักพากย์หลัก' ให้กับทุกเวอร์ชันของหนังชุดนี้ตลอดมา ในมุมที่เป็นแกนกลางของตัวละครเอง เสียงต้นฉบับที่แฟนทั่วโลกคุ้นเคยคือเสียงของโดราเอม่อนในเวอร์ชันญี่ปุ่น นั่นคือ 'โอบายาชิ โนบุโยะ' (Nobuyo Oyama) ผู้ทำหน้าที่พากย์โดราเอม่อนมาเป็นระยะยาวจนถึงกลางทศวรรษ 2000 และต่อมาได้ถูกสานต่อโดย 'มิสึตะ วาซาบิ' (Wasabi Mizuta) ซึ่งเป็นเสียงที่แฟนรุ่นใหม่รู้จัก ส่วนตัวละครโนบิตะ เสียงต้นฉบับที่มีชื่อเสียงคือ 'โอโฮระ โนริโกะ' (Noriko Ohara) ทั้งสองชื่อเป็นสิ่งที่ผมมองว่าเป็นแกนเสียงดั้งเดิมของแฟรนไชส์ แม้การฉายไทยจะเปลี่ยนไปตามการตัดสินใจของผู้จัดจำหน่ายและสตูดิโอพากย์ เมื่อพูดถึงเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเต็มเรื่อง ตัวอย่างที่เราเคยเห็นคือผู้จัดนำทีมพากย์ไทยมาสร้างเสียงพากย์สำหรับโรงฉายหรือดีวีดีในบางช่วงเวลา ซึ่งรายชื่อและสไตล์ของนักพากย์ไทยก็จะเปลี่ยนไปตามการจ้างงานและนโยบายของเจ้าของลิขสิทธิ์ ดังนั้นถ้ามองในภาพรวม การจะชี้ชัดว่า "ใครเป็นนักพากย์หลัก" สำหรับเวอร์ชันฉายไทยคงต้องระบุปีหรือชื่อภาพยนตร์แต่ละตอน เพราะแต่ละเรื่องอาจมีทีมพากย์ไทยไม่เหมือนกันเลย หากอยากแน่ใจว่าเวอร์ชันที่เราเคยดูเป็นเสียงของใคร ให้ดูเครดิตตอนจบของภาพยนตร์หรือข้อมูลประกอบในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ที่มักจะระบุรายชื่อนักพากย์ไทยเอาไว้ สุดท้ายในฐานะแฟนคนหนึ่ง การได้ฟังเสียงตัวละครโปรดในภาษาต่าง ๆ ให้ความรู้สึกแตกต่างกันไป บางครั้งเสียงต้นฉบับญี่ปุ่นให้ความคุ้นเคยแบบดั้งเดิม ในขณะที่พากย์ไทยช่วยให้คนดูรุ่นเล็กรู้สึกเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันซับหรือพากย์ การพนันที่แท้จริงคือความทรงจำที่หนังแต่ละเวอร์ชันสร้างให้เรา และนั่นแหละคือเสน่ห์ของ 'โดราเอมอน' ที่ยังคงทำให้ผมยิ้มได้ทุกครั้งที่ได้ยินเสียงหมายเลขนั้น

รายชื่อหลัก ๆ ของนักพากย์ญี่ปุ่นในชุดล่าสุดที่ผมติดตามมีดังนี้: มิซึตะ วะซาบิ รับบทเป็น 'โดราเอม่อน', โอะฮะระ เมงุมิ เป็นเสียงของ 'โนบิตะ', คะกะซึ ยุมิ พากย์เป็น 'ชิซึกะ', คิมุระ ซูบารุ ให้เสียง 'ไจแอนท์' และเซกิ โทโมคะซึ รับบทเป็น 'ซุเนโอะ' นี่คือแกนกลางที่แทบจะเหมือนกันทุกปีสำหรับภาพยนตร์ฉบับญี่ปุ่น ผมชอบสังเกตว่าพลังเสียงของแต่ละคนยังคงคาแรกเตอร์เดิมไว้ได้อย่างน่าทึ่ง—เสียงของมิซึตะมีความอบอุ่นและมั่นคง ขณะที่โอะฮะระทำให้โนบิตะฟังน่าเอ็นดู แม้จะเป็นบทซ้ำ ๆ แต่การบาลานซ์ของทีมนี้ช่วยให้ฉากอารมณ์หนัก ๆ ของภาพยนตร์ยังคงโดนใจ เมื่อดูเครดิตสุดท้ายจะเห็นชื่อเหล่านี้วนเวียนอยู่แทบทุกปี ทำให้รู้สึกเหมือนมีเพื่อนเก่า ๆ กลับมาร่วมผจญภัยด้วยกันอีกครั้ง รายละเอียดของนักพากย์รับเชิญหรือนักพากย์พิเศษมักเปลี่ยนแปลงตามธีมของแต่ละตอน ดังนั้นถาต้องการชื่อที่ครบถ้วนของภาพยนตร์ล่าสุดจริง ๆ เครดิตแบบเต็มในแผ่นหรือหน้าเว็บไซต์ทางการจะให้ข้อมูลที่ชัดเจนกว่า แต่ถ้าพูดถึงแกนหลักของเสียงที่เราคุ้นเคยจากซีรีส์และหนัง นี่แหละคือชุดที่ผมมักจะได้ยินเสมอ — ให้ความรู้สึกอบอุ่นและคุ้นเคยทุกครั้งที่หนังขึ้นจอ

ตั้งแต่เด็กฉันมักจะสังเกตว่าความรู้สึกของหนังเปลี่ยนไปพอเป็นเวอร์ชันพากย์ไทย โดยเฉพาะเรื่องโทนของตัวละครและมุกตลกที่ถูกปรับเพื่อให้คนไทยฟังแล้วเข้าถึงได้ง่ายกว่า เสียงพากย์ใหม่มักจะเลือกโทนที่คุ้นหูมากขึ้น เช่นเสียงนุ่มหรือแสบคันน้อยลง ขณะที่บทบางบทย่อมถูกแก้ไขเพื่อความกระชับและลดการเล่นคำที่แปลตรงๆ ไม่ได้ สิ่งที่เห็นบ่อยคือเพลงประกอบต้นฉบับถูกเปลี่ยนหรือย้ายตำแหน่งในไทยเวอร์ชันเพราะลิขสิทธิ์ ทำให้ฉากบางฉากมีอารมณ์ต่างออกไปอย่างชัดเจน ตัวอย่างที่น่าสังเกตคือการฉายของ 'โดราเอมอน เดอะมูฟวี่: โนบิตะกับเกาะมหัศจรรย์' เวอร์ชันไทยที่ปรับมุกและเพลงเปิดใหม่ ทำให้บางฉากซึ้งมีน้ำหนักน้อยลง แต่ในทางกลับกันคนดูไทยหลายคนรู้สึกอบอุ่นกว่าเพราะภาษาและสำนวนที่คุ้นเคย

คอการ์ตูนอย่างฉันมักจะตื่นเต้นทุกครั้งที่มีหนังใหม่ของ 'โดเรม่อนเดอะมูฟวี่' ออกมา และเรื่องนักพากย์ไทยสำหรับเวอร์ชันฉายไทยก็มักเป็นสิ่งที่คนดูกังวลกันมาก จากมุมมองแฟนที่ติดตามมานาน ผมพบว่าการประกาศรายชื่อนักพากย์ไทยมักจะตามมาในช่วงก่อนฉายไม่นาน โดยจะมีการปล่อยข้อมูลผ่านหน้าเพจของผู้จัดจำหน่าย โรงภาพยนตร์ หรือวิดีโอโปรโมทที่มีเบื้องหลังการพากย์ ในหลายครั้งนักพากย์หลักของตัวละครอย่างโดเรม่อน โนบิตะ ชิซุกะ เสียด และไจแอนท์ จะเป็นกลุ่มนักพากย์ที่แฟนๆ คุ้นเคย แต่ก็มีโอกาสที่โปรดักชันจะเชิญนักพากย์รับเชิญหรือศิลปินมาเล่นบทพิเศษด้วย สรุปแบบไม่เป็นทางการจากคนดูอย่างฉันคือ ถ้ายังไม่ได้เห็นลิสต์อย่างเป็นทางการ ให้ติดตามเครดิตท้ายเรื่องหรือประกาศจากเพจผู้จัด เพราะนั่นคือแหล่งที่แน่นอนที่สุด — จบด้วยความคาดหวังว่าวันหนึ่งจะได้ฟังเสียงไทยที่เข้ากับบรรยากาศหนังอย่างลงตัว

รายชื่อผู้บันทึกเสียงพากย์ไทยของหนังชุด 'โดเรม่อน' ไม่ได้เป็นชื่อเดียวที่ตายตัว แต่เป็นการรวมตัวของทีมพากย์และสตูดิโอหลายชุดตามแต่ละยุคสมัยและผู้จัดจำหน่าย ในวัยที่สะสมแผ่นหนังเก่า ๆ ผมเห็นความแตกต่างชัดเจนระหว่างเวอร์ชันที่ออกฉายทางทีวีกับเวอร์ชันดีวีดีหรือฉบับพิเศษ บางภาพยนตร์ใช้ทีมพากย์เดียวกับฉบับโทรทัศน์ของช่องนั้น ๆ ขณะที่ฉบับดีวีดีหรือการจำหน่ายใหม่อาจถูกบันทึกซ้ำโดยสตูดิโออื่นเพื่อคุณภาพเสียงหรือการปรับบท แกนตัวละครหลักที่มักมีการเปลี่ยนแปลงน้อย ได้แก่เสียงของโดเรม่อน โนบิตะ ชิซุกะ ไจแอนท์ และซูเนโอะ แต่ผู้ให้เสียงของแต่ละตัวละครอาจไม่ได้คงที่ตลอดทุกรายการ การตามชื่อผู้บันทึกเสียงที่แน่นอนสำหรับทุกตอนของหนังแต่ละภาคจึงต้องดูจากเครดิตท้ายเรื่องหรือแผ่นบรรจุภัณฑ์ เพราะสตูดิโอพากย์หลายแห่งในไทยมักถูกว่าจ้างเป็นโปรเจกต์และบางครั้งมีการเรียกนักพากย์รับเชิญมาแทน นี่ทำให้คอลเล็กชันของผมสนุกขึ้นเมื่อเปรียบเทียบเครดิตข้ามปี เห็นลำดับการเปลี่ยนแปลงของทีม และนึกถึงสไตล์การพากย์ที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัย

เคยสังเกตไหมว่าแต่ละภาคของ 'โดราเอมอน เดอะ มูฟวี่' มักมีผลงานที่โตไม่เท่ากันในแต่ละประเทศ นั่นเป็นเหตุผลที่คำตอบเรื่องรายได้ต้องแยกตามเรื่องและตลาด เพราะจำนวนคนที่ไปดูในญี่ปุ่นกับไทยต่างกันมาก ในมุมมองของคนที่ติดตามแฟรนไชส์มานาน ผมมองว่า 'Doraemon: Nobita's Treasure Island' (2018) เป็นตัวอย่างที่ดี หนังกวาดรายได้ในญี่ปุ่นจนอยู่ในระดับหลักพันล้านเยนและเมื่อรวมทั่วโลกก็แตะระดับหลายสิบล้านดอลลาร์ได้ โดยประมาณรายได้ทั่วโลกจะอยู่ราว 3–4 พันล้านเยน ซึ่งแปลงเป็นเงินดอลลาร์ประมาณ 25–35 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนในไทยผลงานมักกระจายตัวตามการฉายและการโปรโมต: สำหรับเรื่องนี้ฉันคาดว่าอยู่ในช่วงหลักสิบล้านบาท (ประมาณ 10–50 ล้านบาท) ขึ้นกับระยะเวลาเข้าฉายและการดึงคนดู ท้ายที่สุดฉันอยากย้ำว่าเลขพวกนี้เป็นการสรุปแบบกว้าง ๆ เพื่อให้เห็นภาพว่าภาพรวมคือรายได้ระดับหลักพันล้านเยนในญี่ปุ่นสำหรับเรื่องที่ประสบความสำเร็จ และตลาดไทยมักเป็นส่วนเล็กของยอดรวมโลก แต่ก็มีผลต่อความนิยมและการนำเข้าต่อไปในอนาคต

เสียงโดเรมอนในบ้านเราเปลี่ยนไปหลายรอบจนกลายเป็นเรื่องคุยกันสนุกๆในวงแฟนๆ นี่เป็นเรื่องที่ผมเฝ้าสังเกตมาตั้งแต่สมัยที่ยังดูการ์ตูนตอนเย็นๆ: ไม่ว่าจะเป็นฉบับทีวีที่ฉายทางช่องต่างๆ หรือฉบับภาพยนตร์ที่เข้าฉายและออกดีวีดี เสียงโดเรมอนมักเปลี่ยนตามสตูดิโอพากย์และการจัดจำหน่าย จึงทำให้มีคนพากย์หลายคนในช่วงเวลาต่างกัน ผมเป็นคนชอบสังเกตน้ำเสียงและโทนการพากย์ เลยจำได้ว่าการพากย์ไทยของ 'Doraemon' แบ่งได้เป็นกลุ่มใหญ่ๆ คือฉบับที่คนเห็นบนทีวีสมัยก่อนกับฉบับที่มีการทำใหม่หรือทำพิเศษสำหรับภาพยนตร์ เท่าที่จำได้ฉบับภาพยนตร์มักจะมีเครดิตชัดเจนกว่าและมักใช้ทีมนักพากย์ที่คุ้นหน้าคุ้นตาจากงานพากย์ภาพยนตร์ ส่วนฉบับทีวีบางสมัยก็ใช้การทำพากย์ภายในหรือคนที่ไม่ได้ขึ้นเครดิตชัดเจน ทำให้ยากต่อการรวบรวมชื่อทั้งหมดแบบครบถ้วน ที่ผมชอบคือแต่ละเสียงทำให้ตัวละครมีรสชาติแตกต่างกันไป บางเวอร์ชั่นโดเรมอนจะเน้นโทนอบอุ่นและชัดเจน เหมาะกับการเป็นพี่เลี้ยงของโนบิตะ ขณะที่บางเวอร์ชั่นให้ความรู้สึกเด็กกว่า หรือมีสำเนียงการพูดที่เปลี่ยนแปลงเล็กน้อยตามการตีความของผู้พากย์ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ทำให้การ์ตูนเรื่องเดิมมีมิติใหม่ๆ ซึ่งช่วยให้การชมในวัยต่างๆ ให้ความรู้สึกไม่ซ้ำ สุดท้ายนี้ ถาใดอยากตามเก็บรายชื่อผู้พากย์แบบละเอียด ควรดูเครดิตจากดีวีดีหรือภาพยนตร์แต่ละเรื่องเป็นหลัก เพราะนั่นคือที่ที่มักจะระบุชื่อตัวจริงของผู้พากย์ไว้ และจะได้เห็นว่าใครรับบทโดเรมอนในเวอร์ชั่นที่ตัวเองชอบมากที่สุด — สำหรับผม การเปลี่ยนแปลงเสียงแต่ละครั้งเป็นเหมือนการผจญภัยเล็กๆ ที่ทำให้เรื่องเก่ายังคงมีความสดใหม่อยู่เสมอ

เสียงร้องเปิดเรื่องของ 'โด เร ม่อน เดอะ มูฟ วี' ล่าสุดดังก้องติดหูจนฉันต้องหยุดฟังแล้วจดไว้ทันที การที่เสียงร้องมีความเป็นเอกลักษณ์ลึกๆ ทำให้ฉากสำคัญในภาพยนตร์นั้นถูกยกขึ้นมาอีกระดับหนึ่ง ฉันชอบที่นักร้องเลือกเฉดเสียงที่ไม่หวือหวาแต่เต็มไปด้วยน้ำหนักอารมณ์ ทำให้บทเพลงไม่แย่งซีนตัวละครแต่กลับเสริมบรรยากาศได้อย่างพอดี นี่เป็นสไตล์ที่คุ้นเคยจากงานของ Kenshi Yonezu — เสียงที่มีทั้งความเปราะบางและพละกำลังในเวลาเดียวกัน มุมมองส่วนตัวของฉันคือเพลงประกอบแบบนี้ช่วยให้เด็กดูหนังแล้วยังนึกถึงความเศร้าหรือความอบอุ่นจากฉากนั้นได้ยาวนานขึ้นกว่าแค่ภาพฉาบเดียว ฉันรู้สึกว่าการวางเมโลดี้และการเรียบเรียงดนตรีเปิดพื้นที่ให้เสียงนักร้องเล่าเรื่องได้มากขึ้น ทั้งตอนขึ้นท่อนโครัสและช่วงที่กลายเป็นบทบรรยายในฉากสำคัญ ทำให้ฉากสุดท้ายยังคงทิ้งแรงสะเทือนใจไว้กับคนดู ในฐานะแฟนเพลง ฉันยินดีที่ศิลปินมีโอกาสร่วมงานกับแฟรนไชส์ที่มีประวัติยาวนานแบบนี้ เพราะมันเปิดมุมใหม่ให้ทั้งงานเพลงและหนังได้เติบโตด้วยกัน ก่อนจะปิดท้ายภาพยนตร์ ฉันยังคงฮัมท่อนนั้นต่อไปในหัวและยิ้มได้แบบเงียบๆ

ตื่นเต้นทุกครั้งเมื่อได้เห็นโปสเตอร์ของ 'โดราเอมอน เดอะมูฟวี่' โผล่ในโซเชียลของเพจโรงหนัง นิสัยของฉันคือชอบสังเกตรูปแบบการปล่อยหนังของแฟรนไชส์นี้: ส่วนใหญ่หนังภาคใหม่ๆ ของโดราเอมอนจะเริ่มฉายที่ญี่ปุ่นช่วงฤดูใบไม้ผลิ แล้วค่อยไหลมาถึงประเทศอื่นๆ ซึ่งไทยมักได้ฉายตามมาไม่กี่สัปดาห์ถึงหลายเดือนหลังจากฉายที่ญี่ปุ่น ประสบการณ์การไปดูที่โรงในไทยของฉันมักเป็นแบบนี้ — หนังเข้ารอบพิเศษหรือรอบพรีเมียร์ก่อน แล้วขยายเป็นรอบปกติที่โรงใหญ่ เช่น Major Cineplex กับ SF Cinema (สองเจ้านี้มักรับหนังญี่ปุ่นบ่อย) แบบที่มีทั้งพากย์ไทยและซับไทยให้เลือก ถ้าอยากได้เวอร์ชันพากย์ไทยต้องจับรอบที่เค้าเขียนไว้ชัดเจน ส่วนรอบซับญี่ปุ่นก็มีสำหรับคนอยากฟังเสียงต้นฉบับ พอหมดรอบฉายในโรงแล้ว เส้นทางต่อมาที่ฉันคุ้นคือสตรีมมิ่งกับแผ่นดีวีดี — หนังบางภาคไปขึ้นบนบริการอย่าง Netflix หรืออื่นๆ (ขึ้นกับสัญญาและลิขสิทธิ์) และบางเรื่องก็ออกเป็นดีวีดี/บลูเรย์สำหรับสะสม ถ้าชอบฉากคลาสสิกแนะนำมองหาฉบับพากย์ไทยในแผ่นสะสมเก่าๆ เหมือนตอนที่ฉันตามหา 'โนบิตะกับไดโนเสาร์' ซึ่งทำให้เห็นว่าฉายที่ไทยแบบเป็นทางการแล้วก็มีช่องทางให้ดูหลากหลาย สรุปว่า วันฉายแต่ละภาคไม่ตายตัว — ที่สำคัญคือติดตามประกาศจากโรงหนังและผู้จัดในไทย แล้วก็เตรียมตัวไปนั่งดูพร้อมป็อปคอร์นอย่างสบายใจ