ใครพากย์เสียงริดดิคในเวอร์ชันภาษาไทย?

มีบางอย่างที่ทำให้ผมสะดุดใจกับการหาชื่อคนพากย์ไทยของ 'ริดดิค 2' ตรงที่มันไม่ค่อยมีข้อมูลรวมเล่มเดียวชัดเจนเหมือนหนังฮอลลีวูดบางเรื่อง ผมอยากเล่าจากมุมคนชอบสะสมแผ่นดีวีดี: เวอร์ชันพากย์ไทยมักแตกต่างกันตามช่องทางการปล่อย — บางครั้งมีเวอร์ชันพากย์สำหรับทีวี บางครั้งแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์มีเครดิตละเอียดกว่า และบางครั้งผู้จัดจำหน่ายในไทยเลือกไม่ทำพากย์ไทยฉบับโรงฉาย ทำให้ชื่อคนพากย์ที่ปรากฏในแผ่นหนึ่งอาจไม่ตรงกับเวอร์ชันที่ออกอากาศทางทีวี ผมมักจะเปิดท้ายเครดิตในแผ่นหรือดูข้อมูลบนปกบลูเรย์ เพราะชื่อคนพากย์จะระบุชัดเจน หากไม่มีแผ่นก็ลองดูในหน้ารายละเอียดของผู้จัดจำหน่ายในไทยหรือบริการสตรีมมิ่งที่มีเวอร์ชันพากย์ไทย บ่อยครั้งคอมมูนิตี้แฟนพากย์ไทยหรือบอร์ดคนพากย์ก็จะช่วยยืนยันชื่อให้ได้ สำหรับผมแล้ว การเห็นชื่อคนพากย์ในเครดิตแล้วเชื่อมกับเสียงที่คุ้นเคยเป็นความพิเศษแบบหนึ่งที่ทำให้การดูหนังสนุกขึ้นมาก

ชื่อเรื่องแบบนี้มักจะทำให้คนสะสมของเก่ารู้สึกอยากขุดตลับหรือดีวีดีขึ้นมาเปิดดูอีกครั้ง ผมเป็นคนที่ติดตามการออกอากาศและแผ่นดีวีดีของการ์ตูนญี่ปุ่นมานาน จึงเห็นบ่อยว่าการพากย์เสียงตัวละครเดียวกันในเวอร์ชันภาษาไทยอาจไม่เหมือนกันเลยขึ้นกับว่าผลงานนั้นออกฉายช่องไหนหรือจำหน่ายโดยใคร สำหรับตัวละคร 'คุโรมื' ถ้าหมายถึงตัวละครจากซีรีส์ที่เป็นที่รู้จัก บ่อยครั้งเวอร์ชันที่ออกทางทีวีหรือแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในไทยจะใช้เสียงญี่ปุ่นคงเดิมพร้อมคำบรรยายไทย แล้วก็มีบางกรณีที่สตูดิโอท้องถิ่นทำพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ ซึ่งนักพากย์ที่ปรากฏในเครดิตของแต่ละเวอร์ชันก็จะแตกต่างกันไป ในฐานะคนเก็บสะสม ผมมักดูชื่อในเครดิตท้ายเรื่องหรือปกแผ่นเป็นหลัก เพราะนั่นแหละที่ระบุชื่อนักพากย์ไทยอย่างเป็นทางการได้ชัดที่สุด ถ้าเจอแผ่นที่เป็นเวอร์ชันไทยจริง ๆ ชื่อพากย์จะอยู่ในส่วนเครดิตเลย — ถ้าไม่ได้เป็นแผ่นไทยก็มีโอกาสสูงที่จะไม่มีพากย์ไทยแยกมาตั้งแต่ต้น นั่นทำให้คำตอบสั้น ๆ สำหรับคำถามนี้คือ: ไม่มีคำตอบเดียวตายตัว ถ้าคุณบอกเวอร์ชันที่ดู (เช่น การออกอากาศช่องไหนหรือแผ่นจากผู้จัดจำหน่ายใด) ผมสามารถเล่าได้ละเอียดขึ้น แต่โดยรวมแล้วผมยังชอบความรู้สึกที่ได้ตามหาเครดิตพวกนี้แล้วเจอชื่อคนที่ใส่ชีวิตให้ตัวละครแปลกใหม่ในภาษาของเรา

คนส่วนใหญ่คงคุ้นกับเสียงต้นฉบับของ 'Shrek' ที่ไมค์ มเยอร์สให้ไว้ แล้วก็อยากรู้ว่าเสียงเชรคในเวอร์ชันภาษาไทยเป็นใคร ผมเคยตามดูหลายการออกอากาศและพบว่าการพากย์ไทยมีหลายเวอร์ชัน: บางครั้งเป็นพากย์สำหรับโรงภาพยนตร์ บางครั้งเป็นพากย์สำหรับทีวีหรือดีวีดี ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์ไม่เหมือนกัน ผมมักจะตรวจดูเครดิตท้ายแผ่นหรือหน้าปกของบลูเรย์ เพราะที่นั่นจะเขียนชื่อนักพากย์อย่างชัดเจน ในประสบการณ์ส่วนตัว เวอร์ชันที่ลงโรงกับที่ขายแผ่นมักจะเป็นพากย์ที่มีการจัดการโดยสตูดิโอใหญ่ ส่วนเวอร์ชันที่ฉายทีวีบางครั้งจะตัดเสียงหรือปรับนักพากย์ใหม่ให้เข้ากับช่องนั้นๆ เหมือนกับที่เคยเห็นใน 'Toy Story' ที่มีการเปลี่ยนพากย์กันระหว่างการออกฉายครั้งต่างๆ ถามตรงๆว่าใครพากย์เสียงเชรคในไทย คำตอบคือขึ้นกับเวอร์ชันที่คุณเห็น — ถ้าอยากได้ชื่อเฉพาะ ให้ดูเครดิตของแผ่นหรือตอนที่คุณดูเพราะชื่อจะระบุไว้ตรงนั้น ส่วนความรู้สึกของผมคือแต่ละเวอร์ชันมีเสน่ห์ต่างกัน บางเวอร์ชันถ่ายทอดอารมณ์ตลกได้เต็ม บางเวอร์ชันก็เน้นความดิบและแนวติดตลกแบบบ้านเรา ทำให้เชรคมีมิติหลากหลายยิ่งขึ้น

นี่เป็นคำตอบแบบคนที่ดูหนังในโรงบ่อยๆ และชอบสังเกตรายละเอียดเสียงพากย์: ฉบับภาพยนตร์ 'Riddick' (ภาคที่สาม) ตัวละครหลักได้แสดงโดย Vin Diesel ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษ ส่วนเวอร์ชันพากย์ไทยมักมีการจัดทำขึ้นแยกต่างหากโดยสตูดิโอพากย์ต่าง ๆ ทำให้ชื่อผู้พากย์ไทยอาจเปลี่ยนไปตามการจัดจำหน่าย (เช่น ฉายในโรง แผ่นบลูเรย์ หรือการฉายทางโทรทัศน์) เรามักจะมองหาเครดิตท้ายเรื่องหรือปกแผ่นบลูเรย์เพื่อยืนยันชื่อ เพราะบางครั้งผู้พากย์ที่ให้เสียงคาแรกเตอร์หลักจะเป็นนักพากย์ที่มีน้ำเสียงทุ้มและคาแรคเตอร์แข็ง เช่นในหลายบทบาทของ Vin Diesel ที่เคยเข้าฉายในไทย สังเกตได้ว่าในบางการฉาย ผู้พากย์หลักของตัวริดดิคอาจเปลี่ยนไปตามเวอร์ชัน — บางครั้งสตูดิโอเลือกนักพากย์ที่มีสไตล์ห้าวๆ และบางครั้งเลือกคนที่ให้อารมณ์ลึกและเงียบขรึม ซึ่งจะเปลี่ยนความรู้สึกของหนังได้พอสมควร เรามักจะชอบเวอร์ชันที่เสียงพากย์สามารถรักษาความดิบและความเย็นชาของตัวละครไว้ได้ โดยไม่ได้ทำให้บทดูเป็นการ์ตูนมากไป ถ้าจุดที่สนใจจริงๆ คืออยากรู้ชื่อผู้พากย์ไทยของฉบับที่คุณดู แนะนำให้ดูเครดิตท้ายเรื่องหรือปกแผ่น เพราะชื่อมักระบุที่นั่นเสมอ ส่วนมุมมองส่วนตัวคือ เสียงพากย์ที่เหมาะสมจะช่วยเสริมอารมณ์หนังเยอะและทำให้ตัวริดดิคยังคงมีเสน่ห์แบบนักรบเงียบได้อย่างเต็มที่

การเปรียบเทียบระหว่างเวอร์ชันพากย์ไทยและต้นฉบับของ 'ริดดิค 2' ทำให้ผมเห็นความแตกต่างที่ละเอียดแต่ส่งผลมากกว่าที่คาด น้ำเสียงของตัวเอกต้นฉบับมีลักษณะกร้าวและติดทรายในลำคออย่างชัดเจน ซึ่งช่วยสร้างภาพลักษณ์คนที่ผ่านการต่อสู้มามาก ส่วนพากย์ไทยมักปรับจังหวะการพูดให้ชัดขึ้นและลดลมกรดในเสียง ทำให้คำพูดฟังง่ายขึ้นแต่ความดิบกระด้างบางส่วนถูกเบลอไป ในซีนที่ตัวละครพูดกระซิบหรือปล่อยเสียงต่ำ ๆ เพื่อข่มขวัญ คู่สายพากย์ไทยเลือกใช้โทนที่หนักแน่นแต่เรียบกว่า จึงรู้สึกแตกต่างเมื่อเทียบกับสำเนียงต้นฉบับ การแปลบทก็มีบทบาทไม่น้อย บางมุกหรือสำนวนที่ในต้นฉบับสื่อความหมายร่วมกับสภาพแวดล้อม ถูกปรับเป็นสำนวนที่คนดูไทยเข้าใจได้ทันที ผลคือข้อมูลบางอย่างถูกย่อหรือขยายเพื่อให้เข้ากับบริบท ภาษาและสภาพแวดล้อมของฉากก็ถูกตั้งระดับเสียงให้ต่างกัน เช่น ในฉากบุกค่ายศัตรูซาวด์เอฟเฟกต์บางชั้นถูกลดทอนเพื่อให้บทพากย์เด่นขึ้น ส่งผลต่ออารมณ์ของฉากนั้น ๆ สรุปสั้น ๆ ว่าเวอร์ชันไทยทำงานเพื่อความเข้าใจและความใกล้ชิดกับผู้ชมท้องถิ่น แต่แลกมาด้วยเนื้อสัมผัสดิบของตัวละครที่ต้นฉบับสื่อไว้เหมือนกัน แม้จะมีความสูญเสียบางอย่าง ผมยังมองว่าพากย์ไทยในหลายฉากช่วยเติมอารมณ์จนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น และยังเป็นอีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับคนที่อยากสัมผัสเรื่องในแง่ภาษาและการตีความคนท้องถิ่น

เสียงพากย์ไทยของ 'ริดดิค 4' ให้ความรู้สึกเป็นงานที่ตั้งใจทำ แต่โทนโดยรวมต่างจากเสียงต้นฉบับพอสมควร ฉันชอบพากย์ไทยที่พยายามเก็บอารมณ์ดิบของตัวละครไว้ แต่ก็ต้องยอมรับว่าเอกลักษณ์เสียงต่ำและแหบของตัวละครหลักในต้นฉบับ (ที่ Vin Diesel ทำได้เด่นชัด) ถูกปรับให้เข้ากับสไตล์พากย์ไทย ซึ่งบางครั้งทำให้ความทุ้มหรือความเงียบของฉากน้อยลง โทนเสียงภาษาไทยมักใส่อิมแพ็คช่วงคำพูดสำคัญมากขึ้น เพื่อให้เข้าใจชัดในห้องนั่งเล่นที่มีเสียงรบกวน นอกจากนั้น มิกซ์เสียงและเอฟเฟกต์พื้นหลังในพากย์ไทยมักจะถูกปรับระดับให้เสียงพูดเด่นขึ้น เมื่อเทียบกับต้นฉบับที่ตั้งใจให้เสียงสิ่งแวดล้อมขับเน้นบรรยากาศแบบเดียวกับ 'Mad Max: Fury Road' ผลลัพธ์คือความเข้มข้นของซาวนด์แทร็กเปลี่ยนไป แต่ก็แลกมาด้วยความชัดของบทพูด ทำให้ผู้ชมทั่วไปเข้าใจเนื้อหาได้ทันที เหมาะสำหรับคนดูที่ต้องการความสดวก แต่ถ้าเป็นคนชอบเสียงดิบและความเป็นเอกลักษณ์ดั้งเดิม อาจจะรู้สึกว่าเสียมิติไปบ้าง

น่าสนใจที่มีคำถามแบบนี้โผล่มาในวงการพากย์ไทยบ่อย ๆ และผมชอบคุยเรื่องนี้กับคนอื่นเสมอ จากมุมมองของคนที่หลงใหลในรายละเอียดการพากย์ เสียงพากย์ไทยของตัวละคร 'นาอิบ แจ็ค' ยังไม่มีการยืนยันว่ามีเวอร์ชันพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ ถ้าดูจากกรณีของแอนิเมชันอย่าง 'Fullmetal Alchemist' ที่มักจะประกาศรายชื่อทีมพากย์เมื่อมีการวางจำหน่ายพากย์ไทย ผู้จัดจำหน่ายหรือช่องที่ซื้อลิขสิทธิ์จะเป็นฝ่ายเปิดเผยชื่อ แต่ในกรณีนี้ไม่มีประกาศชัดเจนออกมาเลย ผมมักจะติดตามประกาศจากผู้จัดจำหน่ายและช่องทีวีเป็นหลัก ดังนั้นถ้าจะตอบตรงๆ ตอนนี้ยังไม่มีชื่อของนักพากย์ไทยที่ได้รับการยืนยันสำหรับตัวละครนี้ ถ้ามีการปล่อยแผ่นหรือช่องสตรีมที่ทำพากย์ไทยขึ้นมา ต่อไปน่าจะมีเครดิตชัดเจนในไตเติลหรือบ็อกซ์เซ็ต ซึ่งคอยดูได้อย่างสนุก ๆ เผื่อมีคนชอบสังเกตเหมือนกัน

แปลกใจนิดหน่อยที่คำถามแบบนี้ทำให้ผมคิดถึงเรื่องการพากย์ข้ามภาษาอย่างจริงจัง เราอยากชัดก่อนว่าในเวอร์ชั่นภาษาญี่ปุ่นของ 'That Time I Got Reincarnated as a Slime' หรือชื่อญี่ปุ่น 'Tensei Shitara Slime Datta Ken' ตัวละครริมุรุ (สไลม์ ริมุรุ) พากย์โดย Miho Okasaki (岡咲美保) ซึ่งน้ำเสียงของเธอให้ความรู้สึกนุ่มนวลและเป็นกันเอง เหมาะกับคาแรคเตอร์ที่เปลี่ยนจากมนุษย์เป็นสไลม์แล้วยังคงความใจดี แต่ก็สามารถจริงจังได้เมื่อจำเป็น ในส่วนของเวอร์ชั่นภาษาไทย เรื่องนี้ไม่มีการพากย์ไทยที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในตลาดสากลแบบเดียวกับที่มีเวอร์ชั่นญี่ปุ่นหรืออังกฤษ ดังนั้นผู้ชมชาวไทยส่วนใหญ่จะรับชมผ่านซับหรือเวอร์ชั่นพากย์อังกฤษแทน ถ้าพบพากย์ไทยที่ออกมา มักเป็นงานพากย์เฉพาะของสตูดิโอท้องถิ่นหรือออกอากาศแบบจำกัด ซึ่งต้องดูเครดิตตอนจบของแผ่นหรือช่องที่ฉายถึงจะเห็นชื่อผู้พากย์จริง ๆ แต่ถาจะยกตัวอย่างเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษที่มีชื่อเสียง Rimuru ในภาษาอังกฤษพากย์โดย Bryn Apprill ซึ่งน้ำเสียงก็ให้อารมณ์แตกต่างจากต้นฉบับญี่ปุ่นอย่างชัดเจน