ใครเขียน กลอนรักโบราณสั้นๆ ยอดนิยมในสมัยก่อน

ย้อนอดีตกลับไปสู่ยุคที่คำรักมักถูกถ่ายทอดด้วยลมหายใจของบทกลอนสั้น ๆ มากกว่าจะเป็นข้อความยาว ๆ — กลอนรักโบราณสั้น ๆ ที่คนพูดถึงกันมักไม่ได้มาจากผู้เขียนคนเดียว แต่เกิดจากหลายแหล่งทั้งกวีชื่อดังและกวีชาวบ้านที่ไม่ประสงค์ออกนาม ฉันชอบคิดว่ามันเป็นเหมือนเพลงพื้นบ้านที่ถูกแต่งต่อกันไปเรื่อย ๆ จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการแสดงความรักในสมัยก่อน รูปแบบที่พบบ่อยคือ 'กลอนสุภาพ' 'โคลง' หรือฉันท์ที่ถูกย่อให้สั้นลง เพื่อสื่ออารมณ์รักด้วยคำกะทัดรัดและพยางค์สัมผัสชัดเจน

กวีที่คนมักยกตัวอย่างเมื่อพูดถึงบทกลอนรักโบราณคือสุนทรภู่ และรัชกาลต่าง ๆ ที่ทรงพระนิพนธ์บทกวี เช่นผลงานของสุนทรภู่ที่เต็มไปด้วยภาพความรักละเมียด เช่นในบางนิราศหรือกลอนสั้นที่กระชับ ส่วนในราชสำนักก็มีบทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ที่เป็นตัวอย่างของรสนิยมทางกลอนแบบละเมียดละไม แต่ต้องไม่ยึดติดว่าทุกบทที่ได้รับความนิยมจะมีชื่อกวีชัดเจน หลายบทถูกส่งต่อแบบปากต่อปาก ถูกแก้ไข ดัดแปลง จนแทบไม่เหลือเบ้าหลอมเดิม ทำให้ยากจะระบุคนเขียนที่แท้จริงได้

รูปแบบของกลอนรักโบราณสั้น ๆ มักมีลักษณะเด่นตรงการย่ออารมณ์ การเลือกใช้คำที่มีน้ำเสียงซ้ำและสัมผัส เช่น คำที่ลากเสียงให้รู้สึกเศร้าอมหวาน หรือคำเปรียบเปรยจากธรรมชาติที่ทุกคนเข้าใจได้ทันที บทกลอนพวกนี้ถูกใช้ในโอกาสหลากหลาย ทั้งในนิทาน เพลงพื้นบ้าน งานแต่งงาน หรือแม้แต่การคุกเข่าแอบส่งใจให้คนรัก ยิ่งทำให้บทกลอนบางบทกลายเป็นประโยคคลาสสิกที่ทุกคนจำได้ แม้จะไม่รู้ที่มาอย่างชัดเจน ตัวอย่างที่ชวนให้คิดถึงคือการย่อประโยครักให้สั้นเท่าหนึ่งตอนกลอน แต่บรรจุความคิดถึงไว้ทั้งวันทั้งคืน

สรุปให้ตรงก็คือไม่มีคำตอบเดียวสำหรับคำถามว่า "ใครเขียน" เพราะบทกลอนรักสั้น ๆ ในสมัยก่อนเป็นผลรวมของกวีผู้มีชื่อและกวีบ้าน ๆ ที่ไม่ประสงค์ลงชื่อ มันจึงงดงามแบบรวมหมู่และอบอวลด้วยความทรงจำของคนรุ่นแล้วรุ่นเล่า สำหรับฉันแล้วเสน่ห์ของกลอนเหล่านี้อยู่ที่ความเรียบง่ายที่แทงใจดี — มันทำให้รู้สึกว่าไม่ว่าจะผ่านมากี่ยุคความรักก็ยังพูดสิ่งเดียวกันออกมาได้ด้วยคำสั้น ๆ ประโยคนั้นทำให้ใจอุ่นขึ้นทุกครั้ง