ใครเป็นผู้พากย์มาริโกะ ฉบับญี่ปุ่นและไทย?

ชื่อเสียงของ 'ฮานาโกะคุง' ในวงการอนิเมะญี่ปุ่นส่วนใหญ่ถูกยกขึ้นมาเพราะน้ำเสียงที่มีเอกลักษณ์และการแสดงที่เล่นกับเพศสภาพได้อย่างน่าจดจำ. นักพากย์ภาษาญี่ปุ่นที่ให้เสียงตัวละครนี้คือ เมงุมิ โอกาตะ (緒方恵美) — เธอมีสไตล์การพากย์ที่สามารถบาลานซ์ความเป็นเด็ก ความลึกลับ และความแฝงด้วยอารมณ์เศร้าได้อย่างพอดี ทำให้ตัวละครในอนิเมะเรื่อง 'Jibaku Shounen Hanako-kun' มีมิติมากกว่าบทในมังงะ. ผมชอบสังเกตวิธีที่โอกาตะใช้โทนเสียงสูงผสมกับการฉีกน้ำเสียงลงต่ำในช่วงสำคัญ ซึ่งทำให้ฮานาโกะมีทั้งความน่ารักและความน่ากลัวพร้อมกัน ในมุมของคนดูที่ติดตามพากย์ญี่ปุ่นมานาน ความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ แบบนี้แหละที่ทำให้การดูซับต่างจากดูพากย์อย่างสิ้นเชิง — แต่ถาพรวมแล้ว ถ้าใครอยากสัมผัสตัวละครแบบต้นฉบับ ให้เริ่มจากเวอร์ชันพากย์ญี่ปุ่นของเมงุมิ โอกาตะก่อน. เรื่องเวอร์ชันภาษาไทย ต้องบอกว่าที่เห็นกันโดยทั่วไปในไทยมักเป็นซับไทยมากกว่าพากย์ไทยแบบเป็นทางการ ดังนั้นถ้าถามว่าพากย์ไทยเป็นใคร คำตอบสั้น ๆ คือในหลายการปล่อยผลงานยังไม่มีเวอร์ชันพากย์ไทยที่เป็นมาตรฐานเดียว ทั้งนี้ถ้ามีการปล่อยพากย์ไทยอย่างเป็นทางการในอนาคต แนวโน้มคือเสียงพากย์ไทยจะพยายามเก็บโทนและลูกเล่นของโอกาตะไว้อย่างใกล้เคียงที่สุด

แฟนการ์ตูนที่ชื่นชอบ 'โคนัน' เวอร์ชันไทยอาจคุ้นเคยกับเสียงพากย์ของ 'ริโกะ' ซึ่งพากย์โดยคุณธัญลักษณ์ เวฬุรังสี หรือที่รู้จักในชื่อ 'ป่าน' เธอเป็นนักพากย์มากฝีมือจากบริษัท DEX ด้วยน้ำเสียงสดใสและความสามารถในการถ่ายทอดอารมณ์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ ทำให้ตัวละครริโกะใน 'Detective Conan' มีชีวิตชีวาขึ้นมา ป่านยังพากย์เสียงตัวละครอื่นๆ ในหลายเรื่อง เช่น 'ไม' จาก 'Doraemon' หรือ 'ฮินาตะ' จาก 'Naruto' ซึ่งแสดงถึงความหลากหลายของเธอ การที่เธอใส่ความรู้สึกและเอกลักษณ์เฉพาะตัวเข้าไปในบทพากย์ ทำให้เสียงของริโกะในเวอร์ชันไทยมีความน่าจดจำและเป็นที่รักของแฟนๆ

เสียงของมาริเอะ คนโดะ ในเวอร์ชันภาษาญี่ปุ่นก็คือเสียงจริงของเธอเองเลย ซึ่งถ่ายทอดโทนอบอุ่นและจังหวะการพูดที่เป็นเอกลักษณ์ได้ตรงมาก ฉันชอบฟังต้นฉบับของ 'Tidying Up with Marie Kondo' เพราะน้ำเสียงเธอไม่ใช่แค่อ่อนโยน แต่มีความมั่นใจแบบคนที่เข้าใจสิ่งที่พูดจริง ๆ ทำให้เวลาฟังคำแนะนำเกี่ยวกับการเก็บของรู้สึกเชื่อถือได้และมีพลัง ในเวอร์ชันญี่ปุ่นจึงแทบไม่มีการดัดแปลงอะไร — เสียงของมาริเอะเองสื่อความตั้งใจและอารมณ์ได้ครบ รวมทั้งสำเนียงและการเว้นจังหวะที่เป็นธรรมชาติ ส่วนเวอร์ชันภาษาไทยมักจะมีการพากย์โดยนักพากย์ไทยที่รับงานจากผู้ให้บริการสตรีมมิ่งหรือบริษัทพากย์ในประเทศนั้น ๆ ชื่อคนพากย์ไทยอาจปรากฏในเครดิตของเวอร์ชันพากย์ แต่บางครั้งก็ไม่ได้ระบุชัดเจน ถ้าฟังทั้งสองเวอร์ชันตัดกัน จะเห็นความแตกต่างที่ชัดคือโทนและการลงอารมณ์ที่ปรับให้เข้ากับผู้ชมไทยมากขึ้น ซึ่งก็มีข้อดีตรงที่เข้าถึงคนที่ไม่สะดวกฟังต้นฉบับได้ง่ายขึ้น

คาแรกเตอร์ราฟาเอลเป็นตัวอย่างตรงไปตรงมาของการที่เสียงจะเปลี่ยนไปตามยุคสมัยและภูมิภาค ฉันเคยติดตามทั้งฉบับการ์ตูนยุคเก่าและหนังใหญ่ จึงพอจำได้ว่าสิ่งสำคัญคือต้องระบุว่าคุณหมายถึงฉบับไหน เพราะชื่อผู้พากย์ภาษาไทยและภาษาญี่ปุ่นไม่ใช่คนเดียวกันตลอด ในภาพรวม ถาหมายถึงฉบับการ์ตูนอเมริกันยุค 1987 เสียงภาษาอังกฤษของราฟาเอลมักจะถูกจดจำจากผลงานของนักพากย์อเมริกันหลายคนในช่วงปีต่าง ๆ ส่วนในหนังฟอร์มยักษ์ยุคใหม่ ตัวอย่างที่ชัดคือราฟาเอลในภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชันสมัยหลัง มักจะมีนักแสดงพากย์ต้นฉบับเป็นนักแสดงฮอลลีวูดที่คนจดจำได้ เช่นฉบับภาพยนตร์แฟรนไชส์ระดับบล็อกบัสเตอร์ สำหรับฉบับภาษาไทย เรื่องนี้ยิ่งซับซ้อนกว่า เพราะสถานีโทรทัศน์หรือค่ายที่นำเข้าจะจ้างทีมพากย์ท้องถิ่นที่แตกต่างกันไปในแต่ละยุค ถ้าคุณอยากรู้ชื่อนักพากย์ไทยของฉบับใดฉบับหนึ่งให้มองหาชื่อในเครดิตท้ายตอนหรือในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ของฉบับนั้น ส่วนฉบับญี่ปุ่นก็ใช้หลักการเดียวกัน: บริษัทผู้จัดจำหน่ายจะให้ทีมพากย์ญี่ปุ่น (seiyuu) มารับบทและชื่อจะระบุในเครดิตของฉบับนั้น ๆ สรุปคือคำตอบสั้น ๆ ว่าไม่มีชื่อนักพากย์เดียวสำหรับราฟาเอลทุกฉบับ — ต้องอ้างอิงฉบับที่แน่นอนเพื่อระบุชื่อผู้พากย์อย่างถูกต้อง

ชัดเจนเลยว่าเสียงภาษาญี่ปุ่นของแฟรงกี้คือสิ่งที่เด่นสุดในงานดนตรีเสียงของ 'One Piece' — ในเวอร์ชันอนิเมะต้นฉบับตัวละครแฟรงกี้พากย์โดย '矢尾一樹' (คะซึกิ ยาโอะ) เสียงของเขามีความหยาบและกึกก้อง เหมาะกับคาแร็กเตอร์คนสร้างเครื่องจักรที่ทั้งบ้าพลังและมีมุมน่ารักๆ ด้วยโทนเสียงแบบนี้ ฉันจึงรู้สึกว่าแฟรงกี้มีบุคลิกชัดเจนบนจอ ตั้งแต่การพูดจาแบบตรงไปตรงมาไปจนถึงช่วงแอ็กชันที่ต้องแสดงอารมณ์แรง ๆ เสียงของย่าโอะก็ตอบโจทย์ได้ดีมาก ส่วนฉบับพากย์ไทยเป็นเรื่องที่ซับซ้อนกว่าเพราะมีหลายเวอร์ชันตามการออกอากาศและลิขสิทธิ์ในแต่ละช่วง จึงมักเห็นนักพากย์ไทยหลายคนสลับกันพากย์ตัวละครนี้ในทีวี เคเบิล หรือดีวีดี บางครั้งเวอร์ชันที่คนไทยคุ้นเคยอาจมาจากสตูดิโอพากย์ภายในช่องใดช่องหนึ่งที่ไม่ได้เผยรายชื่อนักพากย์อย่างละเอียดในสื่อหลัก แม้จะอยากฟันธงให้ชัดเจน แต่การที่มีหลายเวอร์ชันทำให้ชื่อผู้พากย์ไทยสำหรับแฟรงกี้ไม่ได้มีคำตอบเดียวแน่นอน — นั่นคือส่วนที่ทำให้แฟน ๆ ต้องแลกเปลี่ยนกันในชุมชนและเทียบกันเองมากกว่า

เสียงของ 'มาฮิรุ' เวอร์ชันญี่ปุ่นเป็นของนักพากย์ที่ชื่อ Yurika Kubo (久保ユリカ) — นี่คือชื่อที่ผมคุ้นเคยเมื่อฟังบทบาทนี้แล้วรู้สึกว่ามันเข้ากันมาก ๆ กับคาแรกเตอร์ ผมชอบวิธีที่เธอจับน้ำเสียงบาง ๆ และความอ่อนโยนแบบไม่หวานเลี่ยนของตัวละคร ทำให้ตัวละครดูเป็นคนธรรมดาที่มีมิติ ไม่ใช่แค่ตัวอักษรบนหน้าจอ ในฉากที่ตัวละครพูดถึงงานอดิเรกด้านการถ่ายภาพ เสียงของเธอมีความละเอียดอ่อนและแท้จริง ราวกับว่ากำลังยืนอยู่ข้าง ๆ ขณะที่เปิดอัลบั้มภาพเก่า ๆ และเล่าเรื่องอย่างเงียบ ๆ การพากย์ของ Yurika Kubo สำหรับ 'มาฮิรุ' ไม่ได้เป็นแค่เสียงสวย ๆ แต่ยังผสมทั้งโทนหวั่นไหว ความมั่นใจในบางช่วง และการแสดงอารมณ์แบบเปราะบางเมื่อเหตุการณ์เปลี่ยนไป ฉันรู้สึกว่าการเลือกเธอมาเป็นเสียงนั้นช่วยยกระดับฉากซีนสำคัญ ๆ ให้มีน้ำหนักขึ้นมาก แม้จะเป็นโมเมนต์เล็ก ๆ ก็ตาม

บอกตรงๆ ว่าเมื่อได้ยินชื่อ 'มาซารุ สาขา' ครั้งแรก ผมรู้สึกว่ามันอาจเป็นการสะกดหรือถอดเสียงที่คลาดเคลื่อนจากชื่อตัวละครอื่น ๆ มากกว่า นามสกุลแบบ 'สาขา' ฟังดูใกล้เคียงกับ 'Sagara' (ซางะระ) ซึ่งคนคออนิเมะมักจะนึกถึงตัวละครอย่าง 'Sanosuke Sagara' จาก 'Rurouni Kenshin' มากกว่าจะเป็นชื่อตรงตัวว่า 'มาซารุ สาขา' ดังนั้นความเป็นไปได้แรกในหัวผมคือผู้ถามอาจหมายถึงตัวละครที่ชื่อคล้ายกัน แต่ถูกพิมพ์หรือลืมสลับชื่อไป ผมค่อนข้างเป็นคนละเอียดกับเครดิตพากย์ เวลาเจอชื่อที่ไม่ชัดเจนแบบนี้ผมมักจะเดาว่าเป็นการสับสนของการถอดเสียงหรือการทับศัพท์ข้ามภาษา ปกติแล้วชื่อญี่ปุ่นกับชื่อที่ถูกแปลงเป็นภาษาไทยอาจมีการเพี้ยนได้ง่าย เช่นสระหรือพยัญชนะที่เปลี่ยนตำแหน่ง ทำให้ตัวละครเดิมดูเป็นชื่อใหม่ไปเลย ถ้าจะสรุปแบบไม่ฟันธง ผมคิดว่าควรพิจารณาความเป็นไปได้ว่าเป็นการสะกดผิดของตัวละครในซีรีส์เก่าหรือมังงะที่มีคนรู้จักเยอะ ๆ มากกว่าจะเป็นตัวละครแยกจากเรื่องใหม่ ๆ สรุปแล้วผมยังคงมองว่าไม่มีข้อมูลชัดเจนพอจะบอกชื่อพากย์ไทยหรือญี่ปุ่นได้ทันที แต่แนวทางคิดแบบนี้ช่วยให้แฟน ๆ แยกความเป็นไปได้ได้ง่ายขึ้น

เสียงพากย์ญี่ปุ่นของซึนาเดะคือ 'Masako Katsuki' ซึ่งเสียงของเธอทำให้ตัวละครมีทั้งความเป็นผู้นำและความอ่อนแอที่ซ่อนอยู่ข้างใน ดูแล้วเข้าใจได้ทันทีว่าเธอไม่ใช่แค่สาวสวยในตำนาน แต่เป็นคนที่แบกพลังและบาดแผลเอาไว้ ฉันมักจะหยิบฉากที่ซึนาเดะเผชิญหน้ากับการตัดสินใจครั้งใหญ่ใน 'Naruto' มาเล่าให้เพื่อนฟัง เพราะน้ำเสียงของ Masako Katsuki ถ่ายทอดความเหน็ดเหนื่อยและความหนักแน่นในเวลาเดียวกัน ทำให้บทของซึนาเดะรู้สึกสมจริงขึ้นมากกว่าการพากย์ที่ฟังแล้วแข็งทื่อ โดยรวมแล้วผมรู้สึกว่าเธอวางคาแรกเตอร์ได้ยอดเยี่ยมและยังคงเป็นภาพจำของคนดูหลายรุ่น

รู้ไหมว่าเวลาได้ยินเสียงพากย์ไทยของมาโคโตะจาก 'Persona 3' แล้วรู้สึกเหมือนเจอเพื่อนเก่าเลย! ตอนแรกก็สงสัยว่าคนที่พากย์เสียงตัวละครทรงพลังแบบนี้จะเป็นใคร เลยตามไปหาข้อมูลจนเจอว่าคือคุณกิตติ์ สิริสันต์ นักพากย์เสียงมากความสามารถที่เคยพากย์ตัวละครแนวซีเรียสบ่อยๆ เสียงของคุณกิตติ์ให้ความรู้สึกหนักแน่นแต่ก็ละมุนละไมในเวลาเดียวกัน แถมยังสื่ออารมณ์ความขัดแย้งภายในของมาโคโตะได้ดีมากๆ ส่วนตัวคิดว่าการเลือกนักพากย์มาเหมาะกับตัวละครขนาดนี้แสดงถึงความใส่ใจของทีมงานไทยจริงๆ

พอพูดถึงตัวละครชื่อ 'ฮานะ' มักจะเจอหลายตัวละครจากงานที่ต่างกันไป ดังนั้นถ้าต้องการคำตอบที่ตรงจุด จึงต้องแยกตามผลงานก่อน กรณีที่คนไทยมักถามถึงบ่อย ๆ จะมีตัวอย่างสำคัญอยู่ไม่กี่งานที่คนคุ้นชื่อ 'ฮานะ' และแต่ละงานก็มีทั้งพากย์ญี่ปุ่นที่ชัดเจน กับเวอร์ชันไทยที่มีความหลากหลายทั้งในแง่การมีหรือไม่มีพากย์และการเลือกนักพากย์ท้องถิ่น" หนึ่งในฮานะที่คนจำนิยมคือตัวละครแม่ในภาพยนตร์อนิเมะเรื่อง 'Wolf Children' (ชื่อญี่ปุ่น 'Ookami Kodomo no Ame to Yuki') ฮานะในเรื่องนี้พากย์ญี่ปุ่นโดย อาโออิ มิยาซากิ (Aoi Miyazaki) ซึ่งเป็นนักแสดงที่ให้เสียงและแสดงทางภาพยนตร์หลายเรื่อง เสียงของเธอถูกชมว่าถ่ายทอดความอบอุ่นและความเหนื่อยล้าของแม่ได้ดี สำหรับเวอร์ชันไทยของภาพยนตร์เรื่องนี้ สถานการณ์มักเป็นแบบที่ผู้จัดจำหน่ายในไทยเลือกว่าเวอร์ชันที่เข้าฉายหรือออกจำหน่ายจะเป็นซับไทยมากกว่าพากย์ไทย ถ้ามีการทำพากย์ไทยจริง ๆ ชื่อของนักพากย์จะปรากฏในเครดิตของแผ่นบลูเรย์หรือในข้อมูลของผู้นำเข้าแต่ละราย ซึ่งอาจต่างกันไปตามการจัดจำหน่ายแต่ละช่วงเวลา ดังนั้นบางคนในไทยอาจเคยได้ยินฮานะเวอร์ชันพากย์ไทยในรายการโทรทัศน์พิเศษหรือเวอร์ชันที่มีการจัดจำหน่ายภายหลัง แต่ไม่ได้มีนักพากย์ไทยคนเดียวที่เป็นที่รู้จักไปทั่วเสมอไป" อีกตัวอย่างที่ชัดเจนคือฮานะจากซีรีส์คอมมาดี้-ชีวิตประจำวัน 'Uzaki-chan Wants to Hang Out!' ตัวละคร 'ฮานะ อุซากิ' พากย์ภาษาญี่ปุ่นโดย นาโอมิ โอซอระ (Naomi Oozora) ซึ่งโดดเด่นด้วยโทนเสียงที่สดใสและมีพลัง ในแง่ของเวอร์ชันไทย งานแบบนี้บางครั้งมีการทำพากย์ไทยสำหรับการออกอากาศทางทีวีหรือสำหรับการขายดีวีดี/บลูเรย์ในประเทศ แต่ก็มีอีกหลายครั้งที่สตรีมมิ่งเลือกลงซับไทยเท่านั้น จึงทำให้ชื่อของนักพากย์ไทยของตัวละครนี้อาจมีหลายคนขึ้นกับว่าผู้จัดจำหน่ายเจ้าไหนรับหน้าที่แปลและพากย์ให้" ยังมีกรณีฮานะในงานอื่น ๆ อย่าง 'Hana and Alice' ที่ฮานะมีผลงานทั้งแบบแอนิเมชันและคนแสดง โดยในเวอร์ชันญี่ปุ่นมีนักแสดง/นักพากย์อย่าง ยู อาโออิ (Yū Aoi) ที่รับบทฮานะ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ดีว่าชื่อ 'ฮานะ' ถูกใช้กับตัวละครหลายลักษณะ ถ้าต้องการให้ชัดเจนสุด แนะนำให้บอกชื่อเรื่องหรือบริบทของฮานะที่หมายถึง เวลาฟังแล้วจะเห็นความต่างระหว่างเสียงต้นฉบับญี่ปุ่นที่มักเป็นนักพากย์หรือดาราดัง กับเวอร์ชันไทยที่ขึ้นกับผู้จัดจำหน่ายและสตูดิโอพากย์ในแต่ละการนำเข้า ส่วนตัวแล้วชอบฟังเทียบสองเวอร์ชันเพราะได้ยินมุมมองและน้ำเสียงที่ต่างกัน ทำให้รู้สึกตื่นเต้นทุกครั้งเวลาฟังว่าแต่ละเวอร์ชันจะให้สีของตัวละครต่างกันอย่างไร