ใครเป็นผู้แต่งเรื่องที่มีตัวละครขวง?

ชื่อ 'ขวง' ฟังดูคุ้นแต่ก็ไม่ใช่ชื่อตัวละครที่ผมเคยเจอในงานวรรณกรรมคลาสสิกหรือในผลงานยอดนิยมทั่วไป ทำให้ทีแรกผมคิดว่านี่อาจเป็นชื่อนามแฝงจากเรื่องเล่าไร้ชื่อผู้แต่งหรือจากนิทานพื้นบ้านมากกว่าจะเป็นตัวละครจากนวนิยายมีชื่อเสียง ในมุมมองนี้ ตัวละครแบบ 'ขวง' มักโผล่ในเล่าเรื่องท้องถิ่น—บางทีเป็นชื่อคนในหมู่บ้าน หรือตัวละครที่มาจากภาษาถิ่นซึ่งถูกบันทึกไม่สม่ำเสมอ การตั้งชื่อแบบนี้มักสะท้อนสำเนียงพื้นที่หรือการทับศัพท์ที่เปลี่ยนรูปไปตามผู้เล่า ดังนั้นจึงยากที่จะชี้ชัดว่ามีผู้แต่งคนเดียวที่เป็นเจ้าของชื่อนี้

เมื่อพิจารณาถึงงานวรรณกรรมที่มีระบบการเรียกชื่อตัวละครชัดเจน เช่นในเรื่องเล่าเก่า ๆ อย่าง 'ขุนช้างขุนแผน' การมีชื่อตัวละครที่ไม่ค่อยคุ้นเป็นไปได้แต่จะถูกจดบันทึกชัดกว่า แต่สำหรับชื่ออย่าง 'ขวง' มันมีโอกาสสูงที่จะเป็นตัวละครจากรวมเรื่องเล่าพื้นบ้านหรือเรื่องสั้นที่ถูกเผยแพร่แบบลำลองมากกว่าจะเป็นผลงานนิรนามของนักเขียนคนเดียว หากมองในมุมของนักอ่าน การยืนยันเจ้าของผลงานต้องอาศัยแหล่งต้นฉบับหรือการอ้างอิงที่ชัดเจน ถึงกระนั้น ความงดงามของตัวละครแบบนี้คือความคลุมเครือ—มันเปิดทางให้คนเล่าเติมเรื่องราวและบริบทตามวัฒนธรรมท้องที่ ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมชื่อเล็ก ๆ อย่าง 'ขวง' ถึงคงอยู่ในความทรงจำของชุมชนได้

มุมมองของแฟนรุ่นใหม่บอกว่า ชื่อ 'ขวง' มีความเป็นไปได้สูงว่าจะมาจากนิยายออนไลน์ เว็บตูน หรือเกมอินดี้ที่ไม่ได้มีการแปลเป็นทางการมากนัก เพราะชุมชนออนไลน์ชอบตั้งชื่อตัวละครแบบกระชับและมีสำเนียงท้องถิ่น เวลาชื่อเหล่านี้ถูกแชร์ต่อ ๆ กัน บางครั้งการสะกดหรือการทับศัพท์จะเปลี่ยน ทำให้แหล่งกำเนิดของชื่อลึกลับขึ้นไปอีก เสน่ห์อย่างหนึ่งของชื่อนี้คือมันกระตุ้นให้แฟน ๆ สร้างตำนานเสริม ทำฟิค หรือแต่งภาพแฟนอาร์ต การที่ผมเห็นชื่อนี้ในกรุ๊ปหรือฟอรัม มักตามมาด้วยการคาดเดาว่าเป็นตัวละครรองจากนิยายรักผสมผจญภัย หรือไม่ก็โรแมนซ์แนวชนบท ซึ่งแนวทางเหล่านี้มักไม่มีการระบุผู้แต่งอย่างเป็นทางการ ทำให้การสืบหาเจ้าของผลงานต้องพึ่งชุมชนแลกเปลี่ยนความรู้กันเอง แต่สิ่งหนึ่งที่ชัดคือชื่อแบบนี้มักเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างชุมชนเล็ก ๆ ที่หลงรักตัวละครมากกว่าการตามหาผู้แต่งเพียงคนเดียว จบด้วยความรู้สึกว่า บางครั้งความลึกลับก็เป็นรสชาติที่ทำให้แฟน ๆ พ่วงเรื่องเล่าเข้าไปได้สนุกขึ้น

ตำราหรือบันทึกเก่า ๆ มักบันทึกชื่อต่างถิ่นในรูปแบบที่ผันแปร ดังนั้นมุมมองจากมุมบรรณารักษ์ทำให้ผมคิดว่า 'ขวง' อาจเป็นการทับศัพท์ผิดหรือการอ่านผิดของชื่ออื่น เช่นชื่อที่มาจากภาษาจีนอย่าง 'หวง' ซึ่งบางครั้งถูกเขียนหรืออ่านผิดเป็น 'ขวง' ในเอกสารที่ถ่ายถอดด้วยมือ อีกทางเป็นไปได้คือการสลับเสียงพยัญชนะในสำเนียงท้องถิ่น ทำให้ชื่อเดิมเปลี่ยนรูปเมื่อถูกบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เมื่อมองในเชิงเอกสารศาสตร์ ชื่อที่ปรากฏหลายครั้งแบบไม่มีแหล่งที่มาชัดมักแสดงว่าเป็นชื่อท้องถิ่นหรือชื่อที่ใช้ในชุมชนเฉพาะกลุ่ม มากกว่าจะเป็นผลงานของนักเขียนสาธารณะคนเดียว นี่ทำให้ผมยอมรับได้ว่าบ่อยครั้งชื่อตัวละครเล็ก ๆ เหล่านี้ไม่ได้มี 'ผู้แต่ง' เพียงคนเดียว แต่ถูกหล่อหลอมขึ้นจากปากต่อปากและการเขียนทับหลายครั้ง ซึ่งสำหรับผมแล้วเป็นเสน่ห์ของวรรณกรรมพื้นบ้าน—มันสะท้อนการรวมตัวของหลายเสียงและหลายยุคสมัยในชื่อเดียว