ใครแต่งเพลงประกอบตัวเปิดช่อง9?

หลายคนคงรู้กันดีว่าตัวเปิดของ 'ช่อง 9' ตลอดหลายยุคถูกผลักดันโดยทีมครีเอทีฟภายในของ อสมท (MCOT) เป็นหลัก แทนที่จะเป็นงานของนักแต่งหรือสตูดิโอรายเดียว ตัวเปิดที่เห็นบนหน้าจอมักเป็นผลลัพธ์ของการประชุมระหว่างฝ่ายประชาสัมพันธ์ ฝ่ายศิลป์ และฝ่ายเทคนิคของสถานี เพื่อให้ภาพ เสียง และจังหวะเดินไปในทิศทางเดียวกัน ผมเองชอบสังเกตรายละเอียดตรงจุดนี้ เพราะสไตล์ตัวเปิดแต่ละยุคสะท้อนภาพรวมของสถานีได้ชัด ยุคหนึ่งจะเน้นกราฟิกที่ทันสมัยกับเสียงจิงเกิลสั้น ๆ ยุคต่อมามักเพิ่มเอฟเฟกต์สามมิติหรือการเคลื่อนไหวที่ละเอียดขึ้น การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มักเกิดจากการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ภายในองค์กร มากกว่าจะเป็นงานของครีเอเตอร์อิสระเพียงคนเดียว สรุปคือ ถาจะชี้ว่าผู้สร้างคือใคร ก็ควรมองว่ามันเป็นงานร่วมของทีมสร้างสรรค์อสมทและพาร์ตเนอร์ที่อาจถูกจ้างตามโครงการ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันมีคนจำนวนหนึ่งอยู่เบื้องหลังที่ร่วมกันปั้นให้เป็นตัวเปิดที่เราเห็นบนจอ

ฉันหลงใหลในวิธีที่ดนตรีช่วยเล่าเรื่องของ 'นารูโตะ' มาก จนอยากเล่าให้ฟังว่าผู้ที่รับผิดชอบเบื้องหลังซาวด์แทร็กหลักคือสองคนที่โดดเด่นแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง: Toshio Masuda และ Yasuharu Takanashi Toshio Masuda คือคนที่แต่งเพลงประกอบให้กับ 'นารูโตะ' ในช่วงซีรีส์ต้นฉบับ เสียงของเขามีทั้งเมโลดี้ที่คมชัดและท่อนเปียโนเศร้าๆ อย่างเพลงที่แฟนๆ รู้จักกันดีซึ่งมักใช้ในฉากดราม่า เขาเก่งในการสร้างบรรยากาศให้ตัวละครและโมเมนต์สำคัญมีน้ำหนักมากขึ้น เพลงของ Masuda มักจะเรียบง่ายแต่จับใจ ทำให้ฉากบางฉากยังคงดังติดหูจนกลายเป็นมู้ดของซีรีส์ไปเลย ฝ่าย Yasuharu Takanashi เข้ามาช่วง 'Shippuden' และเปลี่ยนโทนไปอย่างชัดเจน เสียงของเขาเต็มไปด้วยพลัง ใช้คอรัส เครื่องสายหนักและธีมที่ขับเคลื่อนอารมณ์ให้รู้สึกยิ่งใหญ่ขึ้น เหมาะกับโทนเรื่องที่โตขึ้นและแอ็กชันที่เข้มข้นกว่าเดิม Takanashi มีความสามารถในการถักทอองค์ประกอบหลายชั้น ทำให้ OST ของ 'Shippuden' ฟังแล้วรู้สึกตื่นเต้นตลอดเวลา นอกจากสองคนนี้ ยังมีเพลงเปิด-ปิดที่ร้องโดยวงดนตรีต่างๆ เช่น 'Go!!!' ของ FLOW หรือเพลงเศร้าของ Akeboshi ที่ถูกใช้เป็นเพลงปิด ซึ่งต่างคนต่างช่วยเติมรสให้โลกของ 'นารูโตะ' สมบูรณ์ขึ้น แต่ถาจะตอบแบบตรงไปตรงมา: ดนตรีประกอบฉากหลักๆ มาจาก Toshio Masuda ในซีรีส์ภาคแรก และ Yasuharu Takanashi ในภาค 'Shippuden' — ทั้งสองคนเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ฉากดีๆ หลายฉากตราตรึงใจฉันจนยังคงนึกถึงได้อยู่

เมโลดี้สำหรับกระต่ายจากภาพยนตร์ครอบครัวสมัยใหม่ที่ฉันชอบมากที่สุดมาจาก 'Peter Rabbit' เวอร์ชันปี 2018. ในมุมมองส่วนตัว ผมชอบที่ธีมหลักของหนังมีทั้งความซนและอบอุ่นไปพร้อมกัน ซึ่งคนนั้นที่รับหน้าที่เขียนคะแนนเสียงให้หนังคือ Dominic Lewis — เขาสร้างบรรยากาศให้ตัวละครกระต่ายวิ่งโลดแล่นได้ด้วยดนตรีจังหวะสนุก ส่วนชื่อเพลงที่มักจะถูกเรียกกันง่าย ๆ ในเครดิตคือ 'Peter Rabbit (Main Theme)' ซึ่งกลายเป็นเมโลดี้สั้นๆ ที่ติดหูเด็ก ๆ และผู้ใหญ่ที่ดูด้วยกัน ความประทับใจของผมไม่ได้อยู่แค่ทำนองเท่านั้น แต่เป็นการจับโทนเสียงให้กระต่ายดูทั้งขี้เล่นและมีหัวใจ เมโลดี้หลักถูกใช้ซ้ำในฉากต่าง ๆ ทำให้การฟังซาวด์แทร็กเดี่ยว ๆ ก็ยังนึกภาพการผจญภัยของกระต่ายได้ชัดเจน

มีข้อสับสนเล็กน้อยเกี่ยวกับชื่อ '9 ยอด' เพราะมันถูกใช้เรียกงานหลายรูปแบบทั้งหนัง ละคร หรือซีรีส์สั้น ๆ ที่ต่างกันในวงการบันเทิงไทยและต่างประเทศ ฉันมองว่าก่อนจะลงรายละเอียดเพลงไตเติ้ลและศิลปิน ควรชัดเจนก่อนว่างานที่ถามหมายถึงเวอร์ชันไหน — แต่ในฐานะแฟนที่ติดตามซาวด์แทร็กทั่วไป พอจะเล่าแนวทางให้เข้าใจได้ว่าปกติแล้วเครดิตเพลงประกอบงานประเภทนี้จะมีอะไรบ้างและใครมักจะรับผิดชอบ โดยปกติเพลงไตเติ้ลของงานที่ใช้ชื่อเด่นอย่าง '9 ยอด' จะประกอบด้วย 2 ประเภทหลักคือเพลงเปิด (opening/theme) และเพลงปิด (ending) ซึ่งอาจใช้ศิลปินเดี่ยว วงดนตรีที่ดังในยุคนั้น หรือศิลปินที่ทำเพลงประกอบภาพยนตร์โดยตรง นอกจากนั้นยังมักมีเพลงอินเสิร์ทที่ดึงอารมณ์ในฉากสำคัญ และคนทำดนตรีประกอบฉาก (score) ที่อาจเป็นคอมโพสเซอร์สายภาพยนตร์หรือนักแต่งเพลงในสตูดิโอ การหาชื่อเพลงและศิลปินจากเครดิตตอนจบหรือจากแผ่นเสียงประกอบ (OST) จะให้รายการที่ชัดเจนที่สุด ถ้าอยากให้ฉันช่วยเจาะจงชื่อเพลงไตเติ้ลพร้อมศิลปินจริง ๆ พูดถึงเวอร์ชันหรือปีที่ออกได้เลย แล้วฉันจะลงรายละเอียดแบบจัดเต็มให้ — แต่ก่อนจะไปถึงจุดนั้น ก็รู้สึกเหมือนได้ยินทำนองบางชิ้นที่มักถูกนำมาใช้ในงานแนวเดียวกันอยู่บ่อย ๆ ซึ่งก็น่าสนใจไม่น้อยที่จะเปรียบเทียบกันดู

ชื่อนี้คุ้นหูมากแต่รายละเอียดเพลงประกอบสำหรับ 'ตัวร้ายอย่างฉันขออยู่อย่างสงบ' ไม่ได้จดอยู่ในความทรงจำของฉันอย่างชัดเจนเลย ฉันชอบสังเกตเครดิตท้ายตอนกับแผ่นซาวด์แทร็ก เวลาผลงานแนวตัวร้าย/โอโตเมะออกมา บ่อยครั้งเพลงประกอบจะเป็นฝีมือของคอมโพเซอร์ที่ทางสตูดิโอว่าจ้างเป็นหลัก หรืออาจเป็นทีมเล็ก ๆ ที่ทำงานร่วมกัน ถ้าต้องเดาจริง ๆ ก็แนะนำมองหาเครดิตในหน้าข้อมูลของซีรีส์หรือในรายละเอียดของอัลบั้ม OST เพราะที่นั่นมักระบุชื่อผู้แต่งดนตรีอย่างชัดเจน ฉันเองมักจะตื่นเต้นเวลาเห็นชื่อคอมโพเซอร์ที่คุ้นเคยปรากฏ เช่นตอนที่ดู 'My Next Life as a Villainess' แล้วเจอเพลงที่เข้ากับอารมณ์ตัวละคร แค่นั้นแหละก็ทำให้ชื่นใจแล้ว

ฉันมักจะแนะนำเริ่มจากแหล่งทางการเสมอเมื่อจะดาวน์โหลด 'ตัวเปิดช่อง9' เพราะวิธีที่ถูกต้องที่สุดคือหาเวอร์ชันที่ปล่อยโดยเจ้าของลิขสิทธิ์เอง ถ้าคุณต้องการไฟล์วิดีโอหรือเสียง ทีมงานของ 'ช่อง 9 MCOT HD' มักจะมีคลิปเปิดรายการหรือไฮไลต์ลงในเว็บไซต์ทางการและช่อง YouTube ของสถานี ถ้าพบคลิปที่เป็นทางการ ให้ตรวจดูคำอธิบายในโพสต์หรือคอมเมนต์ — บางครั้งมีลิงก์ไปยังหน้าซื้อหรือหน้าที่อนุญาตให้ดาวน์โหลดแบบถูกลิขสิทธิ์ได้ อีกทางคือแอปหรือบริการสตรีมมิ่งของสถานีเอง หากมีฟีเจอร์ดาวน์โหลดเพื่อดูออฟไลน์ (เช่นบนแอปของสถานี) นั่นคือทางเลือกที่ปลอดภัย หากต้องการนำไปใช้ต่อในงานเชิงพาณิชย์ ให้ติดต่อฝ่ายประชาสัมพันธ์ของสถานีเพื่อขออนุญาตหรือขอใบอนุญาต ซึ่งจะช่วยเลี่ยงปัญหาลิขสิทธิ์และให้ไฟล์คุณภาพสูงโดยตรง

เสียงของเพลง 'สนธยา' ที่ฉันคุ้นชินมากที่สุดถูกขับออกมาโดยนักร้องเสียงอบอุ่นคนหนึ่ง และท่อนเมโลดี้หลักถูกแต่งโดยนักแต่งเพลงที่มีสไตล์เนื้อร้องเรียบง่ายแต่ลุ่มลึก — ชื่อนักร้องคือ ป๊อบ ปองกูล ส่วนคนแต่งเพลงคือ บอย โกสิยพงษ์ การเล่าเรื่องของฉันเกี่ยวกับเพลงนี้ไม่ใช่แค่การบอกชื่อ แต่เป็นการเอาประสบการณ์การฟังมาเล่า: เสียงร้องของป๊อบให้ความรู้สึกใกล้ชิด เหมือนคนคุยกลางคืนที่รู้เรื่องความเหงา และการเรียบเรียงดนตรีมีมิติเบา ๆ ที่ปล่อยให้เนื้อเพลงเป็นพระเอก ซึ่งสอดคล้องกับลายมือการแต่งของบอยที่มักให้พื้นที่กับเมโลดี้และคำร้องมากกว่าการอัดแน่นด้วยการประโคมเครื่องดนตรี เมื่อเปรียบกับเพลงอื่น ๆ ที่ชอบอย่าง 'แสงสุดท้าย' ที่มีการผลิตเข้มข้นกว่า จะเห็นชัดว่าคนแต่งเลือกทิศทางให้เพลง 'สนธยา' เป็นบอลาดกลางคืนที่เน้นอารมณ์ ฉันชอบวิธีที่นักร้องจัดการกับวรรคพักและการขึ้น-ลงของโทนเสียง ทำให้ทุกคำมีน้ำหนัก โดยเฉพาะท่อนฮุกที่ย้ำความคิดถึงคนที่กำลังจากไปหรือยังไม่มา ทำให้เพลงนี้อยู่ในลิสต์เพลงกลางคืนของฉันเสมอ ไม่ว่าจะฟังตอนขับรถตอนดึกหรือเปิดสงบ ๆ ก่อนหลับ เพลงนี้มีเสน่ห์เงียบ ๆ ที่ทำให้ฉันหยุดฟังทุกครั้ง

พูดถึง 'ฟาสต์ 9' แล้วผมจะนึกถึงพลังของดนตรีประกอบที่ลากอารมณ์ทั้งหนังขึ้นมาอย่างชัดเจน — โดยเฉพาะธีมดั้งเดิมที่ยังคงเป็นหัวใจของแฟรนไชส์ ผลงานดนตรีส่วนใหญ่ของภาคนี้ถูกออกแบบมาให้ต่อยอดจากเมโลดี้เดิม ๆ ที่แฟน ๆ คุ้นเคยและขยายออกเป็นสกอร์ที่ยิ่งใหญ่กว่าเดิม สิ่งที่โดดเด่นที่สุดสำหรับผมคือการใช้ธีมหลักซ้ำในฉากอารมณ์หนัก ๆ และฉากแอ็กชัน ทำให้ทุกโมเมนต์สำคัญมีจังหวะและอิมแพ็กต์แบบเดียวกัน ท่อนที่ทำให้ผมลุกขึ้นจากที่นั่งหลายครั้งเป็นท่อนออเคสตร้าที่เรียบเรียงอย่างหนาแน่น มีการใส่เครื่องดนตรีโลหะหนักและสตริงที่รัวเร็วเป็นพื้นหลัง ก่อนจะเปิดให้จังหวะเบสและเพอร์คัชชันเข้ามาเสริม จังหวะนี้ให้ความรู้สึกทั้งโหดและยิ่งใหญ่ในครั้งเดียว ซึ่งนักแต่งเพลงแบบอลังการชนิดนี้มักจะเป็นคนที่เข้าใจ DNA ของแฟรนไชส์เป็นอย่างดี ในแง่ผู้ฟัง ผมชอบว่าดนตรีทำงานเหมือนตัวละครตัวหนึ่ง ช่วยยกอารมณ์ให้ฉากไคลแม็กซ์มีพลังเกินตัว สรุปแล้ว เพลงประกอบที่โดดเด่นใน 'ฟาสต์ 9' สำหรับผมไม่ใช่แค่เพลงเดียว แต่คือชุดธีมและโมทีฟที่เรียงต่อกัน จับมือกับการเรียงเสียงออร์เคสตราและเพอร์คัชชันจนกลายเป็นตัวแทนความตราตรึงของหนัง มันให้ความรู้สึกแบบหนังบล็อกบัสเตอร์เต็มรูปแบบ และยังคงเสียงของแฟรนไชส์ไว้ได้อย่างชัดเจน

หลายผลงานอาจใช้ชื่อ 'รวง' เหมือนกัน จึงเป็นเรื่องธรรมดาที่คนจะสับสนเรื่องคนร้องและคนแต่งเพลงของเพลงประกอบชื่อนี้ ผมมักจะเริ่มจากการดูเครดิตตอนท้ายรายการหรือในหน้าปกอัลบั้ม OST เพราะที่นั่นจะระบุชัดเจนว่าใครร้อง ใครแต่งเพลง ใครทำทำนองและเรียบเรียง ในหลายกรณีคนร้องกับคนแต่งไม่ใช่คนเดียวกัน: บางครั้งศิลปินรับหน้าที่ร้องเพลงที่มีคนแต่งให้ ขณะที่บางครั้งนักแต่งเพลงที่มีชื่อเสียงจะทั้งแต่งและโปรดิวซ์ให้ศิลปินคนอื่นร้อง ส่วนตัวแล้วเมื่อเจอผลงานชื่อเดียวกันหลายชิ้น ผมชอบสังเกตลิสต์เครดิตบน Spotify หรือหน้าวิดีโออย่างเป็นทางการ เพราะมักจะมีข้อมูลละเอียด เช่น Lyric by, Music by, Arranged by ที่ช่วยแยกบทบาทต่างๆ ออกมาได้ ทำให้รู้สึกว่าได้เข้าใจเบื้องหลังเพลงมากขึ้น