ไว้กิ้งอิงประวัติศาสตร์จริงแค่ไหน

อยากเล่าเรื่องความจริงกับความฟิคของ 'Vikings' ให้ฟังแบบตรงไปตรงมาหน่อย — ภาพรวมคือมันเดินเส้นบาง ๆ ระหว่างหลักฐานจริงกับการปรุงแต่งเพื่อความบันเทิง

ส่วนที่ชอบใจตรงที่หลายองค์ประกอบพื้นฐานของยุคไวกิ้งถูกนำมาใช้อย่างมีมูล: เรือยาวไวกิ้ง (longships) ที่คล่องตัวสำหรับการจู่โจมชายฝั่งและการเดินทางระยะไกลมีหลักฐานชัดเจนนับตั้งแต่การขุดพบเรืออย่าง 'Oseberg' และการบันทึกเหตุการณ์บุกที่เป็นจริงอย่างเหตุการณ์ที่เกาะลินด์อิสแฟร์ (Lindisfarne) ในปี 793 ทำให้ภาพการจู่โจมด้วยเรือและการค้าระหว่างตะวันตกกับตะวันออกมีความสมจริง นอกจากนี้ประเด็นเรื่องการตั้งถิ่นฐาน การค้าขายข้ามชายฝั่ง การเป็นทหารรับจ้างในค่ายไบแซนไทน์ (Varangian Guard) รวมทั้งการย้ายถิ่นฐานไปยังแคนาดาในแถบวินแลนด์ที่มีหลักฐานจากบันทึกยุคกลางและซากเรือจริง ก็เป็นแกนความจริงที่ซีรีส์ดึงมาใช้

เราอยากชี้อีกมุมคือส่วนที่ถูกปรับเพื่อดราม่า: ตัวละครหลายตัวเป็นการผสมประวัติศาสตร์กับตำนาน เช่นตัวละครที่ถูกนำเสนอเหมือนบุคคลเดี่ยวจริง ๆ แต่ในความเป็นจริงข้อมูลมักกระจัดกระจายและขัดแย้ง นักเขียนซีรีส์มักย่นเวลา ย่อเหตุการณ์ ให้ตัวละครได้เจริญเติบโตเร็วขึ้นหรือชนจุดพีคพร้อมกัน ในแง่การแต่งกายมีการเน้นความดิบเถื่อนและรอยสักเพื่อความเท่ ซึ่งรอยสักจำนวนมากที่เห็นบนหน้าจอเป็นการคาดเดาจากศิลปะต่อมา แม้แต่หมวกมีเขานั้นแทบไม่มีหลักฐานทางโบราณคดีสนับสนุน — เป็นภาพที่มาจากละครเวทีศตวรรษที่ 19 มากกว่า นอกจากนั้นบทบาทของผู้หญิงถูกปรับให้เด่นขึ้นเพื่อตอบความคาดหวังสมัยใหม่: เรื่องอย่าง 'shield-maiden' อาจมีรากในตำนานและพบหลักฐานเฉพาะกรณี แต่การเสนอว่าเป็นเรื่องปกติอาจเกินจริงไปสักหน่อย

โดยรวมแล้วเรามองว่าซีรีส์ช่วยจุดไฟให้คนสนใจ ยุคไวกิ้งจริง ๆ เต็มไปด้วยความซับซ้อนทั้งดินแดน การเมือง ความเชื่อ และการปะทะทางวัฒนธรรม — ถ้าชอบแบบเกร็ง ๆ ให้ถือว่าเป็นประตูเปิดสู่การอ่านต่อ แต่ถ้าต้องการความเที่ยงตรงในรายละเอียด ต้องแยกส่วนที่เป็นหลักฐานโบราณคดีและบันทึกยุคกลางออกจากการตีความเชิงศิลป์ — นี่คือสิ่งที่ทำให้เรื่องราวทั้งน่าสนุกและน่าค้นหาในเวลาเดียวกัน

มุมหนึ่งที่ชอบพิจารณาคือเรื่องความเป็นจริงของเหตุการณ์เล็ก ๆ กับภาพรวมทางสังคม: หลายคนจำภาพการปล้นสะดมอย่างเดียว แต่ความจริงยุคไวกิ้งกว้างกว่านั้นเยอะ เราสังเกตได้จากบันทึกอย่าง 'Anglo-Saxon Chronicle' ที่ให้มุมมองฝ่ายอังกฤษและแสดงถึงการต่อรอง ด้านการค้าและการตั้งรกรากก็ชัดเจน เช่นการขุดพบเรือ 'Gokstad' กับโครงสร้างบ้านในสแกนดิเนเวียยืนยันว่าพวกเขาสร้างชุมชนที่มั่นคง การเป็นทาส การพึ่งพากฎหมายที่ประชุมสาธารณะ (thing) และการเปลี่ยนผ่านสู่ศาสนาคริสต์เป็นกระบวนการที่ใช้เวลาและตัวอย่างในหลากหลายพื้นที่ต่างกันไป

เรายังคิดว่าเรื่องชุดเกราะและอาวุธถูกยืดหยุ่นเพื่อภาพยนตร์มากขึ้น: หมวกมีเขาเป็นตำนานยอดฮิต ส่วนการแต่งกายปัจจุบันมักผสมผสานชิ้นที่เป็นสกินเลตของยุคกลางกับการตีความใหม่ ๆ ด้านหน้าที่ของนักรบบางคนมีหลักฐานจริง เช่นการเป็นนักรบรับจ้างไปทำงานให้คอนสแตนติโนเปิล แต่การโชว์ฉากรบอย่างต่อเนื่องเหมือนในซีรีส์นั้นเป็นการย่อเวลาทางประวัติศาสตร์เพื่อแรงกระตุ้นดราม่า

สรุปสั้น ๆ ในใจเรา: ถ้าต้องการภาพรวมที่มีอารมณ์และบรรยากาศ ยอมรับการปรุงแต่งได้ แต่ถ้าต้องการรายละเอียดเชิงประวัติศาสตร์ ต้องขุดข้อมูลจากแหล่งโบราณคดีและบันทึกสมัยเก่า — ทั้งสองอย่างร่วมกันทำให้ยุคไวกิ้งน่าติดตามไม่เบา