Masuk
"Oy! Nabalitaan mo na ba yung kumakalat na chismis rito sa atin?" bulong ni Lyka na parang isang secret agent na nagkukuwento ng top secret na balita. Halos pinipigil niyang sumabog ang excitement niya.
"Ano naman 'yon?" tanong ni Roxane, na parang gustong magpanggap na walang pake, pero halatang nakikipagbunyi sa loob ng kanyang utak habang abala sa paglalaba. Pilit niyang pinipigilan ang mata na kumurot sa inis dahil sa kung anu-anong pinapalipad ng kaibigan niyang si Lyka. Halatang walang choice si Roxane kasi childhood friend na silang dalawa—at alam niyang kapag hindi siya nakinig, may mangyayaring nakakahiya. Kaya nag-effort siyang magmukhang abala, kahit sa totoo’y nakikinig siya na parang nakasubsob sa sabon. "Haynaku, Lyka," buntong-hininga niya habang hinihila ang damit na parang may sariling buhay, "kung hindi rin naman pagkakaperahan 'yang magandang balita na 'yan, 'wag mo na lang sabihin. Kita mo naman, abala ako dito sa paglalabada. Gusto mo, tulungan mo na lang ako, para may kasama ako sa paghuhugas — kasi seryoso, baka mas malakas pa ang bulungan mo kaysa tunog ng washing machine ko!" "Ito naman, kontra-barata ka na naman!" sabi ni Lyka na may halong asar pero nakangiti pa rin. "Baka magsisi ka kung huli mong malalaman. At isa pa, pagkakaperahan 'to, jusko, Roxane!" Napailing si Roxane at napabuntong-hininga. "Grabe ka talaga, Lyka. Parang radyo ka na puro chismis ang palabas." "Uhmmm, OA ka!" "Eh ano? Kung hindi ito pagkakaperahan, ano pa?" biro ni Lyka. Ngumiti si Roxane. "Sige na nga, game na ako. Pero kapag nasira ako dito, ikaw ang sasabihin kong may sala!" "Diyos ko, Maryosep! Wala pa nga akong sinasabi, may sala na agad? Grabe ka aa... kaloka 'tong babaeng 'to!" saad ni Lyka sa kaibigan, halatang napikon pero may ngiti pa rin sa labi, parang sinasabi, “Anak ng pera, seryoso ba ’to?” "Hahahaha, joke lang," sabi ni Roxane, nakangiti pero seryoso ang tingin. "Pero ano ba talaga ’yung balita mo? Parang sobra ka nang excited, hindi ka na makapagpigil." "Haynaku, ito na nga!" sigaw ni Lyka, halos sumabog ang puso sa sobrang excitement. Tumulo ang pawis sa pisngi niya habang namumula ito sa tuwa. "Darating ngayong araw 'yung anak nina Don at Donya Villamonte — 'yung pinaka-astig, pinaka-mayaman sa buong mundo! Kilala mo ’to, Roxane, ’yung batang ’yun na palaging naka-designer clothes at laging may bodyguard na parang artista!" "Ahh, si DN?!" napataas ang kilay ni Roxane, sabay buntong-hininga. "Ano naman kung darating siya? Hindi naman niya tayo kilala, eeh!" saad niya habang tuloy-tuloy sa kanyang ginagawang paglalaba, mas madiin pa ang pagkukusot, na parang damit ang sinisisi niya sa inis. Halatang hindi siya interesado sa balita ng kaibigan. "At paano mo nasabing pagkakaperahan 'yung DN na 'yun, ha?" dagdag pa niya, sabay irap kay Lyka. Tila napawi ang matinding excitement sa mukha ni Lyka nang mapansin ang biglaang pagbabago ng ekspresyon ng kanyang kaibigan. Parang may bigat sa hangin na hindi niya maintindihan. "Ahmmmm, bakit?" tanong niya, may halong pag-aalangan. "Galit ka ba kay DN? Dahil ba iniwan ka niya nung mga bata pa tayo?! Hindi ka niya pinaglaban sa mga magulang niya?!" dagdag pa ni Lyka, na para bang nasa isang teleserye ang eksena. Napahawak pa siya sa dibdib, tila tinatamaan ng sariling drama. "Luka-luka ka talaga!" sagot ng kaibigan niya, sabay irap. "OA mo! Paano naman kami magkakakilala o naging magkababata ng taong 'yon, eeh hindi ko pa nga 'yon nakikita ng harapan! At saka — wala akong balak mag-asawa, no!" Madiin ang tono nito, bakas ang inis ngunit halatang may bahid ng pagtatago ng tunay na damdamin. Okay... andito na tayo sa bahagi na ayaw mong mag-asawa. Pero ito talaga ang dapat mong malaman — pagkakakitaan talaga 'to. Alam mo ba na balak nilang kumuha ng tatlumpung kataong katulong sa mala-palasyong tahanan ng mga Villamonte? Grabe 'no? Para kang pinapaalalahanan sa sarili mo na hindi basta-basta ang laban na ito. Parang ang dami nilang plano, ang laki ng pondo, at sa likod ng mga ngiti, may tinatagong ambisyon. "Kailan ba ang hiring sa Villamonte?!" masayang tanong ni Roxane, na may halakhak at ningning sa mga mata, habang ikinangisi naman ni Lyka ang sagot sa tanong na iyon. "Saktong-sakto! Sabay tayong mag-a-apply sa mala-palasyong tirahan nila!" sagot ni Lyka, bahagyang nanginginig ang tinig sa excitement, na para bang nararamdaman na nila ang pagbabago sa buhay nila. "O siya, sige na! Samahan mo na muna ako rito sa pagbanlaw ng mga nilabhan ko," nakangiting sabi ni Roxane, halatang may kasamang saya at konting kaba sa boses niya. "At pagkatapos ko rito, saka tayo pupunta sa palasyo ni DN!" (Dark Nathaniel Villamonte) "Aah, nakalimutan ko, meron pa pala akong gagawin sa bahay. Sowe, bestfriend!" sabay halakhak ni Lyka—yung masiglang tawa na parang batang nakatakas sa sermon—at dali-daling tumakbo palayo sa kinaroroonan ni Roxane. "Madapa ka sana," pabulong pero may ngiting pilya na sabi ni Roxane habang pinapanood ang kaibigang papalayong tumatakbo. "Aaaaarayyyy!" malakas na sigaw ni Lyka. "Bruha ka talaga, Roxane! Nag-wish ka na naman noh? Kaya ayan, nadapa na naman ako!" reklamo ni Lyka habang pilit na pinapagpag ang nadumihang tuhod. Simula pa nung mga bata pa sila, ganyan na talaga ang takbo ng pagkakaibigan nila—kulitan, asaran, pero punô ng malasakit. Hindi naman talaga totoo na dahil sa hiling ni Roxane ay nadadapa si Lyka. Medyo lalampa-lampa lang talaga si Lyka. Pero sa tuwing nagsasalita si Roxane ng gano’n, laging parang tinutukso ng tadhana ang kaibigan niya. Coincidence man o hindi, tila ba may sariling biro ang mundo para sa kanilang dalawa. Napabuntong-hininga si Roxane matapos niyang maisampay ang lahat ng labada ng kanyang ina. Pinagpag ang damit saka kinuha ang mga batya at mga pinaggamitan niya sa paglalaba. Iniligpit na niya ito bago siya nagpaalam sa amo ng kanyang ina at umalis patungo sa bahay ng kanyang bestfriend. Tinignan ni Roxane ang oras sa kanyang cellphone. Saktong-sakto lang ito; hindi na siya dapat mag-aksaya ng panahon dahil kung si Lyka nga ang nagkakalat ng tsismis, tiyak na totoo iyon. Bahagyang bumilis ang tibok ng puso niya, dala ang halo ng pananabik at kaba sa darating na mga pangyayari. Masayang naglalakad si Roxane sa paraangan—isang daanang tinatawag ding highway na dinaraanan ng lahat ng sasakyan papasok sa Vellamonte Village. Ngunit habang tinatanaw niya ang mga maliliit na bahay na parang mga display lang sa paanan ng mga malalaking palasyong nakatayo sa itaas, hindi niya maiwasang maramdaman ang kakaibang lungkot. Sa kabila ng karangyaan ng pamilyang Vellamonte, ang mga kabahayang iyon ay tila maliit at payak, na para bang palamote lamang sa kahabaan ng daan na dinadaanan nila.Sa isipan ni Drick, unti-unting bumibigat ang katotohanang kahit anong pilit at kahit anong sakripisyo pa ang gawin niya, maaaring hindi na niya muling makita ang anak nila ni Lyka—ang munting sanggol na ngayon ay kilala na bilang Aleah Integrio. Sa bawat bayang puntahan niya, sa bawat pantalan na tanungin niya, iisa lamang ang sagot na paulit-ulit niyang naririnig: “Dinala na po sa Amerika ang bata.” “Sa USA na po siya lumaki.” “Pag-aari na po siya ng pamilyang Integrio.” Parang paulit-ulit na hinihiwa ang kanyang dibdib sa bawat salitang iyon. Nang tuluyan niyang matuklasan ang buong katotohanan—na dinala si Aleah sa USA upang ipagkasundo sa pamilyang Wulkman—parang gumuho ang mundo niya. Isang sanggol. Isang inosenteng bata. Ipinagpalit sa isang kasunduang hindi man lang nito naintindihan. Sa mga gabing nag-iisa siya sa mumurahing silid sa mga pantalan, hawak ang lumang panyo ni Lyka at ang munting kumot na minsang binalot kay Aleah, paulit-ulit niyang tinatanon
Makalipas pa ang ilang taon, tuluyan nang lumaki sina Roxiel at Clairox na may sapat nang kaalaman sa mundo. Hindi kailanman nagkulang si Lyka sa pag-aaruga sa kambal. Sa edad na sampu, sanay na silang gumawa ng halos lahat ng gawain sa isla. Si Roxiel ay likas na maliksi—ang bawat galaw ay tila isang batang sundalo na sinanay sa disiplina at bilis. Samantalang si Clairox naman ay tahimik at mapagmatyag; kapag ayaw niyang magpakita, para siyang aninong bigla na lamang nawawala sa paningin. Isang hapon, habang naglalaro sila sa tabing-ilog, may napansin silang maliit na bangkang palutang-lutang, unti-unting tinatangay ng mahinang agos. “MAMA!” malakas na sigaw ni Roxiel, sabay takbong nilapitan ang bangka. Paglapit niya, nanlaki ang mga mata niya sa nakita. May isang lalaking nakahandusay sa loob ng bangka—duguan ang balikat, basang-basa ang damit, at walang malay. “Papa…” mahinang bulong niya, saka biglang napasigaw, “PAPA!” Si Drick nga ang nasa bangkang pandagat. Agad
“Mama!” sabay na sigaw nina Roxiel at Clairox habang humahagibis ang kanilang maliliit na paa sa buhanginan. Limang taong gulang na ang kambal. Payat ang kanilang mga braso at binti, bakas ang hirap ng buhay sa isla. Mula nang dalhin sila roon ng barko ni Don Integrio, doon na sila lumaki—sa Isla Molave, malayo sa sibilisasyon. Ang suot nila’y mga lumang damit na paulit-ulit nang tinahi ni Lyka, at kung minsan, kapag wala nang masuot, mga dahong pinagdikit-dikit na lamang. “Mama! Mama!” hingal na hingal na tawag ni Roxiel. “May nakita kaming puno ng niyog sa banda ro’n!” dagdag ni Clairox, kumikinang ang mga mata sa tuwa. Agad na iniwan ni Lyka ang hinahawakan niyang lambat at mabilis na lumapit sa mga anak. Lumuhod siya at mahigpit silang niyakap, wari’y takot na takot pa ring mawala ang mga ito sa kanyang paningin. “Talaga ba?” mahinang tanong niya, pilit na ngumingiti kahit punô ng pag-aalala ang dibdib. “Ingat kayo sa paglalakad, ha? Huwag lalayo nang hindi ako kasama.”
Nagpatuloy ang paglalakad ni Drick sa makipot na kalsada ng D’Bridge, bitbit ang mabigat na sako sa kanyang balikat. Sa bayan na ito, kilala siya bilang si Bryan—isang tahimik na kargador sa pantalan, walang pamilya, walang nakaraan, walang tanong. Sa bawat hakbang, kasabay ng bigat ng kargamento ang bigat ng kanyang konsensya. Sa pantalan, abala ang mga tao. May mga barkong dumarating at umaalis, may sigawan ng mga tindero, may halakhakan ng mga mandaragat. Ngunit para kay Drick, tila napakalayo ng lahat. Para siyang multo sa gitna ng mga buhay—naroroon, ngunit walang tunay na umiiral. “Hoy, Bryan! Dito muna!” sigaw ng matandang tagapangasiwa. Tumigil siya at agad lumapit, ibinaba ang sako sa tabi ng mga kahon ng isda. “Dalhin mo ’to sa bodega sa dulo. Bilisan mo, parating na ang susunod na kargamento,” utos nito. “Opo,” maikli niyang sagot. Muli niyang inangat ang sako. Kumirot ang balikat at likod niya, ngunit hindi siya umimik. Mas sanay na siya sa sakit—pero mas mas
“Mga anak…” mahinang bulong ni Lyka sa magkapatid na kambal. Mahimbing na ang tulog ng mga ito, tinangay na ng matinding pagod matapos ang mahabang paglalakad sa buhanginan upang marating lamang ang kakahuyan sa isla na kanilang napadpadan. Madungis na ang mga bata—punô ng alikabok at putik—gayundin siya. Gusot ang buhok, nangingitim ang mga kamay at paa, bakas sa buong katawan ang hirap at takot na kanilang pinagdaanan. Dahan-dahan niyang hinaplos ang noo ng isa, saka napabuntong-hininga. “Nasaan na kaya ang ama ninyo… at ang bunso ninyong kapatid?” pabulong niyang tanong, nanginginig ang tinig. Nasa gilid sila ng lumang barkong sumadsad sa pampang. Tahimik ang paligid, tanging hampas ng alon at huni ng hangin ang maririnig. At sa gitna ng dilim, pinilit ni Lyka na pigilan ang pagluha, ayaw niyang magising ang kanyang mga anak—kahit ang puso niya’y halos durog na sa pag-aalala. Kailangan ko pang ilayo ang barko mula sa dagat para hindi ito muling tangayin ng alon… at para
“N-nagawa ko…” bulong ni Drick nang maramdaman niya ang malamig na hanging bumaba mula sa ibabaw papasok sa underground. “Nabuksan ko na… makakaalis na ako.” Napahinto siya sandali, saka napayuko. “Pero paano ang anak namin? Nasaan ko siya hahanapin?” Gumapang siya palabas sa makitid na lagusang gawa sa lupa. Ang sahig ay basa at may halong putik, at ang ilang bahagi ay may mga tapakang semento na unti-unting lumulubog sa bawat hakbang niya. Kahit pilitin niyang dahan-dahanin ang paglakad, patuloy pa rin siyang nababaon. Sa huli, nagpasya na lamang siyang bilisan ang galaw, umaasang makalalabas na siya bago pa siya tuluyang maipit. Pag-ahon niya, tumambad sa kanya ang isang maliit na bahay-kubo. “Ang bahay na ’to…” bulong niya. “Ito ang kubo ng mag-inang tumulong sa akin.” Madilim pa ang paligid; madaling-araw pa lamang. Habang pinagmamasdan niya ang paligid, hindi niya napansin ang isang bagay sa kanyang daraanan. Bigla siyang napatapilok. “Aaah!” sigaw niya. Pagtingin ni







