KABANATA 3

Natalia Camille Sarmiento

Napakatahimik ng ICU Recovery Room, liban sa paulit-ulit na tunog ng cardiac monitor na nagpapatunay na humihinga pa ang tatay ko.

Beep. Beep. Beep.

Naupo ako sa tabi ng kama, hawak-hawak ang malamig at magaspang niyang kamay. Dikit-dikit ang mga dextrose at tubo sa katawan niya, pero matapos ang limang mahabang oras ng emergency brain surgery, sinabi ng doktor na matagumpay ang operasyon.

Huminga ako nang malalim habang pumapatak ang luha ko sa kumot niya.

Naitawid ko ang buhay ng tatay ko. Ligtas siya.

Dahan-dahan kong iniyuko ang ulo ko sa gilid ng kama niya. Sa kabila ng matinding pagod at pag-aalala, may pait pa ring nakasaksak sa dibdib ko. Kinuha ko ang cellphone ko sa bulsa. Mula kagabi, wala pa ring ni isang tawag o text mula kay Sebastian.

Ipinagpalit ko ang dignidad ko, ang kasal ko, at ang buong hinaharap ko kay Donya Hortencia kapalit ng buhay ng tatay ko. At ang lalaking pinagkakatiwalaan ko nang buong puso? Ni hindi man lang nalaman na nasa panganib ang pamilya ko.

Naramdaman ko ang dahan-dahang paggalaw ng mga daliri ng tatay ko. Mabilis akong nag-angat ng tingin.

"T-Tatay?" gulat kong bulong habang pinupunasan ang mga mata ko.

Dahan-dahan niyang iminulat ang kanyang mga mata. Matalim at malabo pa siguro ang paningin niya dahil sa anesthesia, pero nang makita niya ang mukha ko, pilit siyang ngumiti. Ang tuyot niyang mga labi ay bahagyang gumalaw sa ilalim ng oxygen mask.

"N-Natalia..." napakahina ng boses niya, parang hanging dumaan lang sa tuyong damo.

"Tay, huwag ka muna magsalita. Magsalita ka lang kapag malakas ka na," pakiusap ko habang hinahawakan nang mas mahigpit ang kamay niya. "Ligtas ka na po. Tapos na ang operasyon."

Bahagyang umiling si Mang Berto. Kinuha niya ang natitirang lakas para hawakan din ang kamay ko.

"Anak... patawarin mo si Tatay," pautal-utal niyang pahayag habang nangingilid ang luha sa gilid ng kanyang mga mata. "Pabigat... pabigat lang ako sa 'yo. Alam kong... marami kang isinakripisyo para sa akin..."

Bumuhos na naman ang luha ko. "Ano ka ba, Tay? Huwag mong sabihin 'yan. Ikaw lang ang mayroon ako. Kahit ano... kahit ano gagawin ko para sa 'yo."

"Si... Sebastian?" mahinang tanong niya habang tumitingin sa paligid ng silid. "Nasaan ang asawa mo?"

Tumigil ang tibok ng puso ko. Pilit kong itinatag ang boses ko para hindi niya maramdaman ang matinding pighati sa loob ko. "A-Abala po siya sa kumpanya, Tay. May importanteng lakad sa ibang bansa... pero pinapakamusta ka niya."

Tinitigan ako ni Tatay nang matagal. Sa kabila ng katandaan at sakit, ramdam ko na alam niya ang totoo. Kilala ako ng tatay ko. Alam niyang nagsisinungaling ako para lang protektahan siya.

"Natalia... pakinggan mo ang tatay," nanginginig na saad niya habang pilit na inilalapit ang mukha sa akin. "Huwag mong iiwan ang dangal mo... para lang sa ibang tao. Kung hindi ka nila tanggap... lumakad ka nang nakataas ang noo. Matalino ka, anak. Mabait ka. Huwag mong hahayaang tapak-tapakan ka ng sinuman..."

"Opo, Tay. Opo, promises," nanginginig kong tugon habang tumutulo ang luha ko sa kamay niya.

"Magpakatag ka... para sa sarili mo. Patawarin mo na rin si Sebastian kung may pagkukulang siya... huwag kang magtatanim ng galit sa puso mo..."

"Tay, magpahinga ka na muna, pakiusap," hikbi ko. "Bukas na tayo mag-usap."

Bahagyang pumikit si Tatay, parang napagod sa napakahabang pananalita. Hinalikan ko ang kamay niya at dahan-dahan itong ipinatong sa kama bago ako pilit na ngumiti sa kanya.

Pagkalipas ng dalawang araw, inilipat si Tatay sa isang private room dahil sa perang ibinayad ni Donya Hortencia. Mukhang maayos na ang lahat. Normal ang vital signs niya, at sinabi ng doktor na maaari na kaming lumipat sa ward kapag nagpatuloy ang paggaling niya.

Nakatungo ako sa gilid ng kama niya habang nakahawak pa rin sa kamay niya. Madaling araw na at sobrang tahimik ng buong ospital. Pagod na pagod ang katawan ko sa tatlong araw na halos walang tulog, pero hindi ako pwedeng pumikit nang matagal.

Gusto ko lang makasigurado na kapag nagising si Tatay, ako ang unang taong makikita niya.

Biglang naging mabilis at magulo ang tunog ng machine sa tabi ko.

Beep-beep-beep-beep!

Bigla akong napadilat. Napatingin ako sa monitor. Ang dating pantay at maayos na linya ng cardiac rate ay biglang nagwawala.

"Tay?" mabilis akong tumayo. "Tay! Ano'ng nangyayari?"

Hindi na nakasagot si Tatay. Ang mga mata niya ay nakatitig sa kisame habang pilit na humahabol ng hininga. Ang mga kamay niya na hawak ko kanina pa ay biglang nanginig nang matindi bago unti-unting nanghina at bumagsak sa gilid ng kama.

BEEP---------------------

Ang tuloy-tuloy at matinis na tunog ng cardiac monitor ay sumaksak sa katahimikan ng silid.

"Tay! Tatay! Gumising ka!" hysterikal kong sigaw habang pinipindot ang emergency call button sa ibabaw ng kama. "Nars! Doktor! Pakiusap, tulungan niyo kami!"

Mabilis na bumukas ang p***o at pumasok ang dalawang doktor at tatlong nars. Agad nila akong inilayo sa kama ni Tatay.

"Ma'am, please stay back! We need to perform CPR!" sigaw ng doktor habang sinisimulan ang chest compressions.

"Pakiusap, iligtas niyo ang tatay ko! Katatapos lang ng operasyon niya! Sabi niyo maayos na siya!" umiiyak kong sigaw habang pinipigilan ako ng isang nars sa gilid.

Ginamit nila ang defibrillator. "Clear!"

Tumalon ang katawan ni Tatay sa kama, pero pagbagsak nito, wala pa ring pagbabago sa monitor.

BEEP---------------------

Inulit nila ito nang tatlong beses. Apat na beses. Limang beses.

Tumingin sa akin ang doktor, puno ng pighati ang mga mata habang dahan-dahang itinaboy ang defibrillator pads. Inalis niya ang kanyang surgical mask at tiningnan ang kanyang wristwatch.

"Time of death: 3:42 AM. Severe postoperative brain hemorrhage and cardiac arrest."

"Hindi... hindi totoo 'yan!" tumakbo ako pabalik sa kama at niliyakap ang malamig na katawan ng tatay ko. "Tay, bumangon ka d'yan! Sabi mo maglalakad pa tayo pabalik sa probinsya! Sabi mo kakain pa tayo ng paborito mong lutong ginisang ampalaya! Tay, huwag mo akong iwan!"

Pero wala nang sumagot. Wala na ang maamong ngiti ng tatay ko. Wala na ang iisang taong nagtanggol at nagmahal sa akin nang walang kapalit.

Ipinagpalit ko ang kasal ko. Ipinagpalit ko ang pagmamahal ko kay Sebastian. Pinarusahan at pinahiya ako sa harap ng napakaraming tao para lang sa perang magliligtas sa kanya.

Pero sa huli... nawala pa rin siya sa akin.

Nawalan ako ng asawa. At ngayon, wala na rin ang tatay ko.

Lumingon ako sa bintana ng silid habang bumubuhos ang ulan sa labas. Hawak ko ang malamig na kamay ng tatay ko sa gitna ng kadiliman ng hatinggabi.