KABANATA 4

Natalia Camille Sarmiento

Para akong lumalakad sa ilalim ng tubig. Mabigat ang bawat hakbang, puyat ang mga mata, at tuyo na ang lalamunan ko sa kakaiyak.

Nakatayo ako sa may administration window ng punerarya para ayusin ang death certificate at mga billing statement ni Tatay. Hawak-hawak ko ang panulat, pero kahit anong pilit ko, hindi ko maigalaw ang kamay ko para isulat ang pangalan niya sa release form.

"Kaya niyo po ba, Ma'am?" tanong ng staff sa counter, may halong awa ang tingin sa akin. "Gusto niyo po bang maupo muna?"

Umiling ako nang mahina. "O-Opo... kaya ko."

Pero biglang uminog ang buong paligid. Ang puting ilaw ng fluorescent sa kisame ay naging malabong bilog. Nagdilim ang gilid ng paningin ko, dumoble ang tunog ng boses ng tao, at bago ko pa man maitaas ang kamay ko para humawak sa counter—tuluyan nang nawalan ng lakas ang mga binti ko.

Bumagsak ako sa malamig na semento.

Paggising ko, amoy ng alcohol at dextrose ang sumalubong sa akin. Naalala ko agad kung nasaan ako—sa emergency room pa rin ng ospital, nakahiga sa isang maliit na kama na may kurtina sa magkabilang gilid.

"Gising ka na pala, Natalia."

Lumingon ako. Nakatayo sa gilid ko ang matalik kong kaibigan na si Elos, namumula ang mga mata at halatang kanina pa nag-aalala. Siya lang ang tinawagan ng staff nang makita ang emergency contact sa lumang ID ko.

"Elos..." pabulong kong tawag, ubos na ubos ang boses. "Si Tatay..."

"Inaayos na sa ibaba ng punerarya, Nat. Huwag mo munang isipin 'yon," pakiusap niya habang pilit akong pinahihiga ulit. "Diyos ko, tatlong araw ka nang walang kain at tulog. Nag-collapse ka kanina sa baba."

Nakahinga ako nang malalim habang nakatitig sa dextrose na nakasaksak sa likod ng kamay ko. Pakiramdam ko ay itinapon na ako ng buong mundo. Wala na si Tatay. Wala na rin si Sebastian. Paano pa ako babangon bukas?

Bumukas ang kurtina at pumasok ang doktor na may hawak na chart. Tiningnan niya ako nang may seryoso ngunit maamong mukha.

"Mrs. Sarmiento? I'm Dra. Ramos," simula niya. "Chineck namin ang blood work mo noong nahimatay ka kanina."

Pumikit ako nang mariin. "Pasensya na po, Doc. Baka kulang lang sa kain at tulog. Lalabas din po ako agad para asikasuhin ang ama ko."

"Hindi lang 'yon, Natalia," putol ng doktor, dahilan para magkatinginan kami ni Elos. "Nalaman namin sa blood test at ultrasound count na tatlong linggo ka nang buntis. Congratulation, Mommy... pero napakababa ng blood pressure at hemoglobin mo. Delikado ang lagay ng baby kapag pinagpatuloy mo ang matinding stress at gutom."

Parang may sumabog sa loob ng dibdib ko.

Buntis?

Awtomatikong napunta ang nanginginig kong kamay sa ibabaw ng puson ko. Wala pa itong umbok, pero sa loob ko, may maliit na buhay na nag-uumpisa pa lang maglayag. Unang pumasok sa utak ko ang mukha ni Sebastian—ang mga gabi noong sabay kaming nangarap na balang araw, magkakaroon kami ng sariling pamilya sa isang tahimik na bahay.

Naisip ko ang pangarap naming 'yon. Pero agad ding pumasok sa isip ko ang pirma ko sa annulment agreement at ang malamig na mukha ni Donya Hortencia.

"I-Is the baby okay, Doc?" nanginginig kong tanong.

"Ligtas pa ang bata sa ngayon, pero kailangan mong magpahinga at uminom ng prenatal vitamins," sagot ng doktor habang nag-aabot ng reseta bago lumabas ng kurtina.

Nang makalabas ang doktor, hinawakan ni Elos ang kamay ko, pareho kaming tulala.

"Diyos ko, Nat..." bulong ni Elos. "Anak niyo ni Sebastian..."

Gusto kong umiyak, pero wala nang lumalabas na luha sa mga mata ko. Napalitan ng matinding takot ang pighati ko. Kung malalaman ng pamilya Araneta na buntis ako, ano'ng gagawin nila?

Hindi pa man ako nakakasagot kay Elos, biglang bumukas muli ang kurtina. Nanigas ako sa kinatutayuan nang pumasok si Atty. Delo Mangubat, may hawak na naman na leather folder. Sa likod niya ay may dalawang lalaking nakasuit—mga security guard ng pamilya Araneta.

"Atty. Delo?" gulat kong saad.

Tumingin ang abogado sa dextrose ko, pagkatapos ay sa reseta ng OB-GYN na nasa ibabaw ng mesa. Mabilis niyang binasa ang nakasulat doon bago sumilay ang isang malamig na ngiti sa kanyang mga labi.

"Narinig ko ang balita mula sa panggabing nars, Mrs. Araneta—o dapat ko na bang sabihing Ms. Sarmiento?" masuyong ngunit nakakatakot niyang wika. "Buntis ka pala sa tagapagmana ng Araneta Corp."

"Wala kayong pakialam dito!" matapang na humarap si Elos sa harap ng abogado. "Umalis kayo rito! Hindi niyo ba nakikitang nagdadalamhati ang kaibigan ko?!"

Hindi man lang pinansin ni Atty. Delo si Elos. Inilabas niya ang kanyang cellphone at mabilis na nag-dial.

"Donya Hortencia," wika ng abogado sa telepono habang nakatitig sa akin. "Kumpirmado po. Tatlong linggo nang buntis si Natalia... Opo, naiintindihan ko po. Aayusin ko agad ang court injunction para sa temporary custody at ihahanda ang fitness evaluation."

Nanlamig ang buo kong katawan. "Ano'ng... ano'ng sinasabi mo?"

Ibinaba ni Atty. Delo ang telepono at itinago sa kanyang bulsa. "Dahil pumirma ka na sa separation agreement at wala kang sapat na kakayahan sa buhay para magpalaki ng bata, ituturing ka ng korte bilang an unfit mother. Pagkapanganak mo sa sanggol na 'yan, pormal na kukunin ng pamilya Araneta ang buong custody. Kakalimutan mo ang batang 'yan, gaya ng paglimot mo sa kasal niyo ni Mr. Sebastian."

"Hinding-hindi ko ibibigay ang anak ko sa inyo!" sigaw ko, pilit na bumabangon sa kama habang umaagos ang dugo mula sa IV line na nabunot sa kamay ko. "Umalis kayo! Lumabas kayo!"

"Magpahinga ka muna, Natalia," malamig na utos ni Atty. Delo bago tumango sa dalawang guard sa p***o. "Nababantayan ang buong ospital na ito. Pagkatapos ng libing ng ama mo bukas, dadalhin ka namin sa isang pasilidad sa Tagaytay kung saan ka maglalagi hanggang sa maipanganak mo ang tagapagmana."

Pinalabas ng mga guard si Elos kahit pumapalag ito. Naiwan akong nakatitig sa pader habang sumasara ang p***o.

Gagawin nila akong incubator. Kukunin nila ang anak ko at itatapon ako na parang basahan pagkatapos.

Alas-dos na ng madaling araw nang tahimik na bumukas ang p***o ng kwarto ko. Mabilis kong naimulat ang mga mata ko. Si Elos, nakasuot ng pang-cleaner na uniform at may hawak na jacket.

"Nat, bilis!" bulong niya habang inilalabas ang isang maliit na bag ng gamit ko. "Nakalusot ako sa guard sa baba habang nagkakape sila. Nakaayos na ang sasakyan ni Kuya sa likod ng punerarya. Nakuha na rin natin ang abo ni Tito Berto pagkatapos ng cremation kanina."

Nanginginig akong bumangon mula sa kama. Hawak ang maliit na bag at ang urn na naglalaman ng abo ng tatay ko, sumunod ako kay Elos sa madilim na emergency exit stairwell.

Bawat hakbang pababa ay parang pakikipagpatayan. Ramdam ko ang hila ng takot, pero mas mabilis ang tibok ng puso ko para sa sanggol sa loob ko. Sinakripisyo ko na ang kasal ko. Nawala na ang tatay ko. Hindi ko hahayaang kunin pa nila ang natitira kong dahilan para mabuhay.

Nakarating kami sa likod ng ospital kung saan nakaparada ang isang luma at maingay na van. Mabilis akong pumasok sa loob.

"Saan ka pupunta, Nat?" tanong ni Elos habang nakatingin sa akin mula sa p***o ng van, puno ng alala ang mga mata.

Niyakap ko nang mahigpit ang urn ni Tatay sa dibdib ko at hinawakan ang ibabang bahagi ng tiyan ko.

"Sa malayo, Elos. Sa lugar na kahit kailan... hindi kami makikita ng mga Araneta."

Sumara ang p***o ng van. Kasabay ng pag-andar ng sasakyan patungo sa madilim at maulang kalsada palabas ng probinsya, iniwan ko ang lunsod na pumatay sa mga pangarap ko. Bitbit ko ang abo ng aking ama, ang sugatan kong puso, at ang munting buhay na sa akin lang magmumula.