CHAPTER 5: The Contract

Nang gabing iyon, dumating ang buong draft ng kontrata sa email ko, kasama ang isang maikling mensahe mula kay Diego: "Basahin mong mabuti. Tawagan mo ako kung may tanong."

Binasa ko ito nang paulit-ulit sa aking maliit na kwarto, ang liwanag ng laptop ko ang tanging ilaw sa dilim. Dalawang milyong piso sa pagtatapos ng kontrata—ito ay nakasaad sa unang bahagi. Sumunod dito, ang detalyeng monthly allowance na sapat para sa lahat ng aking mga pangangailangan, pati na rin ang buong bayad sa ospital ng aking tatay simula sa sandaling pipirmahan ko ang kasunduan.

Nabasa ko rin ang mga kondisyong idinagdag niya, tugma sa aking mga hiningi: walang ibang tao ang dapat makaalam ng totoong dahilan ng aming kasal maliban sa mga direktang kasangkot; malaya akong makakaalis pagkatapos ng napagkasunduang tagal; at ang pisikal na bahagi ng kasunduan ay nakabatay sa aming magkasanib na pahintulot.

Isang linya lamang ang nagpahinto sa akin nang matagal: "Ang mag-asawa ay sasang-ayon na tumira sa parehong tahanan at gagampanan ang mga tungkulin ng isang normal na mag-asawa sa harap ng publiko, kasama na rito ang mga bagay na may kinalaman sa pisikal na pagkalapit, batay lamang sa malayang kagustuhan at pahintulot ng dalawang partido, sa anumang oras."

Pinag-isipan kong mabuti ang bawat salita. "Batay lamang sa malayang kagustuhan at pahintulot"—ibig sabihin, walang sapilitan, walang pwersahan. Kahit papaano, may kapanatagan akong naramdaman sa mga salitang iyon, kahit alam kong may bahagi pa rin sa akin na kinakabahan sa hinaharap.

Kinausap ko rin, gaya ng plano ko, ang isang batang abogado na kaklase ko noong kolehiyo, si Atty. Bianca Lim, na malaya kong pinagkatiwalaan. Binasa niya ang buong dokumento at sinabing, "Xandra, mukhang malinis naman ang kasunduang ito. Mas mainam pa ito kaysa sa maraming kontrata na nakikita ko. May proteksyon ka, malinaw ang mga kondisyon. Kung talagang kailangan mo ito para sa tatay mo, sa tingin ko, ligtas kang tumanggap."

Nagbigay iyon sa akin ng kaunting katiyakan na kailangan ko.

Kinabukasan, alas-nuwebe pa lamang ng umaga, nagising na ako, naligo, at nagsuot ng pinakamaayos kong damit—isang simpleng blouse at slacks na hiniram ko sa aking kaibigan dahil wala akong sapat na maayos na damit para sa ganoong kaseryosong okasyon. Naramdaman kong kailangan kong magmukhang presentable sa harap ng mga abogado at ng buong establisimyento ng Castillo Group.

Pagdating ko sa opisina ni Diego, may kasama na siyang dalawang abogado, at si Corazon ay nasa gilid, may hawak na tablet. Nakaupo si Diego sa dulo ng mahabang mesa sa isang maliit na conference room, naka-itim na suit ngayon, mas mahigpit ang postura kaysa sa mga naunang pagkakataong nakita ko siya.

"Xandra," bati niya, tumayo bahagya bilang tanda ng paggalang habang papasok ako sa silid. "Handa ka na ba?"

"Opo," sagot ko, kinakabahan pero determinado.

Inilatag ng isa sa mga abogado ang huling bersyon ng kontrata sa harap ko, at habang binabasa ko ito nang huling beses, naramdaman ko ang tingin ni Diego sa akin—hindi nakakapressure, kundi parang sinusuportahan niya ako sa bawat pagkakataon na nag-aalinlangan ako.

"Handa ka na bang pumirma?" tanong niya sa huli, mababa ang boses.

Tumingin ako sa kanya, at sa unang pagkakataon, hindi ko na naramdaman ang takot na dala ng katanungang iyon. Sa halip, naramdaman ko ang timpla ng pag-asa at kapanatagan—alam kong gagaling na ang tatay ko, alam kong wala na kaming aalalahanin pang mga bill, at alam kong sa harap ko, may isang lalaking, kahit sa kontrata lamang, ay nangako na proprotektahan ako.

"Opo," sagot ko, at kinuha ko ang panulat na inabot sa akin ng isa sa mga abogado.

Habang inilalapat ko ang aking pangalan sa huling pahina ng kontrata, naramdaman kong may bahagyang panginginig sa aking kamay, pero hindi ito dahil sa takot. Mas parang kaba ng isang taong tumatalon papunta sa isang bagong kabanata ng kanyang buhay, hindi alam kung ano ang naghihintay sa kabilang panig.

Nang matapos akong pumirma, kinuha ni Diego ang kontrata, sinuri ang aking lagda, at pagkatapos, tumingin siya sa akin nang deretso, ang mga mata niyang matalim ay may bahagyang bagay na hindi ko pa nakikita mula sa kanya noon—isang bagay na para bang paggalang, o marahil, kasiyahan.

"Salamat, Xandra," sabi niya, mababa ang boses. "Simula ngayon, opisyal na tayong mag-asawa—hindi pa sa harap ng batas hanggang sa civil wedding sa susunod na linggo, pero sa harap ng bawat isa sa atin, may kasunduan na tayong dapat sundin."

Tumango ako, hindi lubos makapaniwala sa bilis ng pagbabago sa aking buhay. Isang linggo pa lang ang nakalipas, ordinaryong freelancer lamang ako na nag-aalala sa mga bills. Ngayon, tatanggap na ako ng bagong pangalan, bagong tahanan, at bagong buhay sa tabi ng isang lalaking kahit ilang araw ko lang kilala, ay may kakaibang paraan ng pagpasok sa bawat sulok ng aking isipan.

Hindi ko pa alam kung ano ang naghihintay sa akin sa mga susunod na buwan. Pero sa ngayon, alam kong tama ang desisyon kong ito—dahil sa unang pagkakataon sa loob ng mahabang panahon, may pag-asa na akong madarama para sa aking tatay, at para, marahil, sa aking sarili.

Bago ako umalis ng opisina, sinabihan ako ni Corazon na ipagbigay-alam sa akin ang schedule para sa mga susunod na araw. "Miss Reyes, bukas po, kukunin ka na ng aming staff para sa fitting ng damit mo para sa civil wedding. Sa Sabado po ang seremonya, alas-dyes ng umaga, sa isang maliit na chapel sa Tagaytay—pribado lang po ito, kayong dalawa lamang po at ang mga kailangang saksi."

"Salamat po, Corazon," sagot ko, medyo nahihilo pa rin sa bilis ng lahat ng nangyayari.

Habang naglalakad ako palabas ng gusali, dumaan ako sa parehong coffee shop kung saan nagsimula ang lahat, isang linggo na lamang ang nakalipas. Napatigil ako sa pintuan, hindi maiwasang mapangiti sa ironiya ng sitwasyon—kung hindi lang ako nadulas noon, kung hindi lang natapon ang kape ko, malamang wala akong ganitong desisyong hinaharap ngayon.

Tinawagan ko rin ang tatay ko para sabihing may magandang balita ako. "Tay, natanggap ko na po yung trabaho," sabi ko, sinusubukang mapanatili ang kasiyahan sa boses ko nang hindi masyadong ipinapakita ang kaba. "Malaki po ang bayad, at simula bukas, puwede na tayong mag-move forward sa operasyon mo."

"Talaga, anak?" may bahagyang halakhak ng kasiyahan sa boses ng tatay ko, ang unang beses kong marinig iyon sa loob ng mahabang panahon. "Salamat sa Diyos. Alam kong may plano Siya para sa atin."

Hindi ko masabi sa kanya ang buong katotohanan, pero sa puso ko, umaasa akong balang araw, kapag tapos na ang lahat ng ito, mauunawaan niya kung bakit kailangan kong gawin ito—at sana, hindi niya ito husgahan.

Kinagabihan, habang nakahiga ako sa aking kama, binuklat ko muli ang kopya ng kontrata na aking pinirmahan, binasa ang bawat salita nang isa pang beses. Sa ibaba ng huling pahina, nakita ko ang lagda ni Diego sa tabi ng akin—matatag, malinaw, walang pag-aalinlangan. Kakaiba, pero nagbigay ito sa akin ng bahagyang kapanatagan, alam kong hindi lamang ako ang nag-iisang lumagda sa isang bagay na hindi pa lubos na nauunawaan, kundi pati na rin siya, sa kanyang sariling paraan, ay nakikipagsapalaran din.

Bago ako natulog, isang mensahe ang dumating mula sa kanya: "Salamat sa tiwala, Xandra. Alam kong hindi ito madali. Pero pangako, gagawin ko ang lahat para hindi ka magsisi sa desisyong ito."

Tumingin ako sa mensaheng iyon nang matagal bago ako nakatulog, ang puso kong kumakabog nang hindi ko lubos maintindihan. Sa gitna ng lahat ng kaba, pag-aalinlangan, at takot sa hinaharap, isang bagay ang tiyak sa akin: mula sa gabing iyon, hindi na muling magiging pareho ang buhay ko. At kahit papaano, sa unang pagkakataon sa mahabang panahon, hindi ko na lubos na ikinatakot ang katotohanang iyon.