LOGINAlthea Hindi ako agad nakatulog. Kahit maayos ang kuwarto, kahit malamig ang aircon, kahit tahimik ang buong bahay—gising pa rin ang isip ko. Tahimik lang akong nakaupo sa gilid ng kama habang pinapanood si Ramil na mahimbing na natutulog sa tabi ko. Ang payapa niya. Parang wala siyang alam sa lahat ng gulo sa mundo. Napahawak ako sa dibdib ko. James. Nasa kabilang kwarto siya. At kahit hindi ko siya nakikita ngayon, ramdam ko pa rin siya. Parang kahit ilang buwan o taon pa ang lumipas, hindi pa rin humuhupa yung epekto niya sa’kin. Biglang bumukas ang pinto. Napalingon ako agad. Si James. Naka-simpleng t-shirt lang, magulo pa ang buhok, parang kagagaling lang din sa pagtingin kay Ramil kanina. “Hindi ka pa natutulog?” mahina niyang tanong. Umiling ako. “Hindi pa.” Lumapit siya nang dahan-dahan. Hindi siya agad umupo, parang nag-aalinlangan pa kung pwede ba. Itinuro niya yung gilid ng kama. “Can I sit?” Tumango ako. Umupo siya sa tabi ko. Tahimik
AltheaTahimik lang ako habang nakaupo sa backseat ng sasakyan.Si Ramil, nakasandal sa bintana, inaantok na pero pilit pa ring gising. Si James naman, nasa unahan, parehong kamay sa manibela, diretso lang ang tingin sa kalsada.Pilipinas.Nandito na ulit kami.Pero hindi na ito yung Pilipinas na iniwan ko noon.At hindi na rin ako yung parehong Althea.Napahigpit ang hawak ko kay Ramil habang pinagmamasdan ko yung mga ilaw sa labas. Familiar ang mga kalsada, ang mga gusali, ang mga signage. Pero parang hindi na ako belong dito.Parang visitor na lang ako sa sariling bansa.Hanggang sa napansin ko.Ibang ruta.Napakunot noo ako.“James…” mahinang tawag ko.Hindi siya agad sumagot. Pero nakita ko sa rearview mirror na sumulyap siya sa’kin, parang alam niyang may tanong na ako.“Bakit parang iba ‘to?” ulit ko, mas malinaw na ngayon.Tahimik siya sandali.Then, bahagyang ngumiti.“Hindi tayo dadaan sa condo.”Natigilan ako.“Ha?”Dahan-dahan akong umayos ng upo.“James, condo mo tayo tut
AltheaMaaga pa lang, gising na ako. Tahimik na umaga na alam mong may magbabago na naman sa susunod na oras.Nakatayo ako sa harap ng bintana habang pinagmamasdan si Ramil na naglalaro sa sala kasama si James. Tumatawa siya, malakas at natural. Napahigpit yung hawak ko sa mug ko.Pilipinas. Uuwi na kami.James, ako, at si Ramil. After everything, babalik kami sa simula.Hindi ko alam kung tama ba. Hindi ko alam kung handa na ba ako. Pero nandito na kami. Wala nang atrasan.“Althea.”Napalingon ako. Si James, nakatayo sa may pinto ng kitchen. Nakatitig lang siya sa’kin, parang binabasa kung anong tumatakbo sa isip ko.“Ready ka na?” tanong niya.Napahinga ako nang malalim. “Oo.”Tahimik siya sandali. Then marahan siyang tumango rin. “Okay.”Sa sala, biglang tumili si Ramil.“Mommy! Daddy! Look!”Tumakbo siya papunta sa’min na may hawak na maliit na backpack na halos mas malaki pa sa kanya. “Ready na ako!”Ngumiti ako nang mahina. “Ang bilis mo naman.”“Para airplane!” sagot niya hab
AltheaTahimik.Iyon yung unang napansin ko pagkagising ko kinaumagahan.Hindi yung tahimik na nakakarelax, kundi yung klase ng katahimikan na parang may mga bagay kang kailangang harapin pero hindi mo pa kayang simulan.Dahan-dahan akong bumangon mula sa kama habang hinahaplos yung ulo ko. Pagod pa rin ako—hindi lang sa katawan, kundi pati sa isip at damdamin.May mga araw na kahit wala kang ginagawa, pakiramdam mo pagod ka pa rin.Ito yung ganoong araw.Bigla kong narinig yung maliliit na tawa mula sa baba.Natigilan ako.At kahit hindi ko pa nakikita, alam ko na agad kung sino.Ramil.At si James.Napahigpit agad yung hawak ko sa kumot.Tatlong araw na din kami dito sa Canada. Tatlong araw na simula nang ipakilala ko si James sa anak namin. Tatlong araw na parang pilit kong inaayos yung mundo na matagal kong tinakbuhan.At hanggang ngayon, hindi pa rin ako sanay.Dahan-dahan akong bumaba ng hagdan.Habang papalapit ako sa sala, mas lumalakas yung boses nila.Hanggang sa tuluyan k
James Tahimik lang yung buong sala.Pero kahit walang nagsasalita, pakiramdam ko sobrang ingay ng tibok ng puso ko.Nasa harap ko si Ramil habang mahigpit pa rin siyang nakakapit sa leeg ko. Maliit lang yung katawan niya pero parang sapat na iyon para tuluyang durugin lahat ng natitirang pader sa loob ko.My son.Fuck.Hanggang ngayon hirap pa rin akong paniwalaan.Dahan-dahan kong hinaplos yung likod niya habang pilit kinokontrol yung emosyon ko.Pero imposible.Hindi ko yata kayang kontrolin kahit ano ngayong nandito siya sa mga braso ko.“Daddy.”Mahina lang.Pero parang direktang tumama sa puso ko.Napapikit ako sandali.“Yeah, buddy?”Umangat nang bahagya yung ulo niya para tingnan ako.“You big.”Bigla akong natawa habang pinupunasan yung gilid ng mata ko.“Talaga?”Mabilis siyang tumango.“Very big.”Napatawa rin si Althea mula sa couch habang pinupunasan yung luha niya.“At least honest siya.”Napalingon ako agad sa kanya.At doon ako sandaling natulala.God.Ilang buwan ko s
AltheaTahimik lang yung buong sala.Pero kahit walang nagsasalita—parang ang lakas pa rin ng tibok ng puso ko.Nakatayo lang si James ilang hakbang mula sa’min habang nakatitig kay Ramil.At si Ramil naman—nakatitig din sa kanya.Curious.Tahimik.Parang iniintindi kung sino yung lalaking nasa harap niya.“Daddy?”Mahina pero malinaw.At sa isang salitang iyon—parang tuluyang nabasag si James.Kitang-kita ko kung paano agad namula yung mata niya habang pilit pinipigilan yung emosyon.“Yeah, buddy…” basag niyang sagot. “I’m your Daddy.”Biglang nagtago si Ramil sa leeg ko.Hindi sa takot.Parang nahihiya lang.Napangiti ako nang mahina habang hinahaplos yung likod niya.“It’s okay, baby,” bulong ko. “Remember what Mommy told you?”Mabagal siyang umangat mula sa balikat ko bago muling tumingin kay James.Tahimik ulit.Then maya-maya—“Coffee?”Napakurap si James.“What?”Napatawa ako agad.Oh my God.Napatingin agad si James sa’kin habang halatang confused.Hindi ko tuloy napigilang
JamesHindi ko alam ilang beses ko nang tinitigan yung phone ko buong gabi.Walang message.Walang tawag.Nothing from Althea.Pero this time, iba na yung pakiramdam.Hindi na lang basta dahil galit siya sa’kin.Ngayon, dala niya yung anak namin.My child.Unti-unti akong napasandal sa couch habang
JamesSomething was wrong.Hindi ko alam kung bakit, pero simula pa kagabi hindi mapakali yung dibdib ko.Parang may mabigat na bagay na hindi ko maipaliwanag.Nakatitig lang ako sa phone ko habang paulit-ulit na binabasa yung huling message ko kay Althea.No reply.Again.Napabuntong-hininga ako b
AltheaOne month.Isang buong buwan.Tatlongput’t isang araw na iniwasan ko si James.Tatlongput’t isang araw na hindi ko sinagot ang mga tawag niya.Hindi ko binasa ang mga message niya.Hindi ko siya hinarap.At sa loob ng isang buwan na iyon, akala ko unti-unti na akong magiging okay.Pero mali
Althea “Althea, hindi ka pumasok kahapon.” Napatingin ako kay Karen na nakasandal sa office door ko. Hindi ako agad sumagot. Nakatingin lang ako sa laptop ko. Hindi dahil nagtatrabaho ako. Kundi dahil wala akong energy na magsalita. “Busy lang,” sagot ko. Napabuntong-hininga siya.







