CHAPTER 8

 

Napansin ni Lira na may kakaiba kay Silas nitong mga nakaraang araw. Hindi ito tulad nina Caleb at Lucian na halatang nagbabago na ang pakikitungo sa kaniya. Si Silas ay nananatiling tahimik at maingat sa bawat kilos, pero mas madalas na itong mapansing nakaupo nang mag-isa, nakahawak sa braso, o napapapikit na parang may tinitiis na sakit.

Noong una, inakala ni Lira na pagod lang ito sa kakahanap ng impormasyon tungkol sa sumpang dugo. Halos lahat naman sila ay abala sa paghahanap ng sagot, at hindi rin madali ang sitwasyon nila. Pero nang mapansin niyang ilang beses nang tinatanggihan ni Silas ang mga gawaing dati naman nitong kayang gawin, nagsimula siyang mag-alala.

Isang umaga, nadatnan niya si Silas sa maliit na silid na ginagamit nitong pansamantalang opisina. Nakaupo ito sa harap ng laptop, pero hindi gumagalaw ang mga daliri sa keyboard. Nakapikit ito at nakasandal sa upuan, habang ang isang kamay ay mahigpit na nakahawak sa kaliwang braso.

“Silas?” tawag ni Lira mula sa p***o.

Agad itong dumilat at ibinaba ang kamay. “Bakit? May kailangan ka ba?”

“Wala naman. Napadaan lang ako at nakita kitang nakaupo rito. Ilang minuto na akong nakatayo sa p***o, pero hindi mo man lang napansing may tao pala.” Lumapit siya nang kaunti at napatingin sa mukha nito. “Okay ka lang ba? Parang hindi maganda ang pakiramdam mo.”

“Okay lang ako. Medyo kulang lang sa tulog, pero wala namang dapat ipag-alala.” Binalik ni Silas ang tingin sa laptop at muling nagkunwaring may binabasa. “Kung may kailangan kang itanong tungkol sa mga dokumento, mamaya na lang. May inaayos pa ako rito.”

Hindi agad umalis si Lira. Napansin niyang maputla ang mukha nito at may bahagyang pawis sa noo kahit malamig naman ang silid. Gusto pa sana niyang magtanong, pero alam niyang hindi ito ang uri ng taong madaling umamin kapag may problema.

“Sige, hindi na kita guguluhin. Pero kung may nararamdaman ka, sabihin mo lang sa akin. Hindi mo kailangang hintaying lumala bago ka humingi ng tulong.”

Bahagyang napatingin si Silas sa kaniya. “Salamat sa pag-aalala, pero kaya ko ang sarili ko. Hindi mo kailangang bantayan ang bawat galaw namin.”

Hindi iyon sinabi ni Silas nang galit, pero malinaw na gusto nitong tapusin ang usapan. Kaya kahit hindi kumbinsido, nagpasya munang umalis si Lira. Gayunman, hindi nawala sa isip niya ang hitsura nito.

Kinahapunan, habang dumadaan siya sa pasilyo, may narinig siyang tunog na parang may nabitawang gamit mula sa silid na malapit sa hagdan. Agad siyang lumingon at nakita si Silas na nakasandal sa dingding. May isang maliit na kahon sa sahig, at nakapikit ito habang hinihingal nang bahagya.

“Silas!” Mabilis siyang lumapit at inalalayan ito sa braso. “Ano'ng nangyari? Nahilo ka ba?”

“Ayos lang ako,” sagot nito, pero hindi agad nito naituwid ang katawan. “Sandali lang. Bigla lang akong nahilo nang tumayo ako.”

“Hindi ka mukhang ayos lang. Halos hindi ka makatayo nang maayos, tapos sasabihin mong wala lang?” Hinawakan ni Lira ang braso nito upang alalayan siya. “Halika, maupo ka muna. Huwag kang magmatigas dahil hindi naman ako makikipagtalo sa iyo kung aaminin mong may masakit sa iyo.”

“Lira, hindi mo kailangang—”

“Silas, maupo ka muna.” Hindi malakas ang boses niya, pero hindi siya umurong. “Puwede mo akong pagalitan pagkatapos, pero ngayon, gusto kong makasiguro na hindi ka basta babagsak sa harap ko.”

Sa wakas, pumayag si Silas na maupo sa pinakamalapit na upuan. Kinuha ni Lira ang tubig na nasa maliit na mesa at inilapag iyon sa tabi niya. Hindi niya alam kung ano ang eksaktong nararamdaman nito, kaya hindi niya ito pinilit na uminom o gumawa ng anumang bagay. Sa halip, nanatili siya sa tabi nito habang hinihintay na maging maayos ang pakiramdam nito.

“Gaano na katagal itong nangyayari?” tanong niya nang bahagyang gumaan ang paghinga ni Silas.

“Hindi naman palagi. Paminsan-minsan lang akong nahihilo.”

“Hindi iyan ang tinanong ko. Gaano na katagal?”

Tahimik na tumingin si Silas sa kaniya. Halatang pinag-iisipan nito kung sasagot ba o muling iiwas sa tanong.

“Mga ilang linggo na,” sagot nito sa wakas. “Minsan, sumasakit ang dibdib ko at parang nahihirapan akong huminga kapag napapagod ako. Pero nawawala rin naman pagkatapos kong magpahinga, kaya hindi ko na pinapansin.”

Napatitig si Lira sa kaniya. “Ilang linggo na pala at hindi mo sinabi sa kahit sino?”

“Wala namang dahilan para mag-alala kayo. Marami tayong mas mahalagang problema ngayon. Hindi ko gustong dagdagan pa ang iniisip ninyo dahil lang sa nararamdaman ko.”

“Mas mahalagang problema?” Hindi makapaniwalang napailing si Lira. “Silas, hindi mo ba naiintindihan na kasama ka sa mga bagay na ipinag-aalala namin? Hindi lang ang kasunduan, ang tatay ko, o kung sino ang nagpapadala ng mga mensahe ang mahalaga. Pati ikaw. Pati ang kalusugan mo.”

Bahagyang napayuko si Silas. “Sanay akong ako ang nag-aalaga sa ibang tao, Lira. Noong doktor pa ako, kahit gaano ako kapagod, kailangan kong manatiling kalmado dahil may mga pasyenteng umaasa sa akin. Hindi ko puwedeng basta ipakita sa kanila na nahihirapan din ako. Siguro nakasanayan ko na lang na sarilinin ang mga bagay na kaya ko namang tiisin.”

“Pero hindi ka na nagtatrabaho bilang doktor ngayon, at hindi mo kailangang magkunwaring malakas sa lahat ng oras. Hindi mo kailangang alagaan ang lahat habang pinababayaan mo naman ang sarili mo.” Sandaling tumahimik si Lira bago nagpatuloy. “Hindi ko sinasabing madali para sa iyo ang humingi ng tulong. Naiintindihan kong may mga bagay na mahirap aminin, lalo na kung matagal mong nakasanayang ikaw ang laging nagbibigay ng tulong. Pero hindi ibig sabihin na kailangan mong gawin iyon habang buhay.”

Hindi sumagot si Silas. Nakatingin lang ito sa basong nasa mesa, at sa unang pagkakataon, hindi niya sinubukang magkunwaring wala siyang nararamdaman.

“Puwede bang magpatingin ka sa doktor?” maingat na tanong ni Lira. “Hindi ko alam kung ano ang sanhi ng pagkahilo mo o ng pananakit ng dibdib mo, pero hindi natin malalaman kung hindi ka magpapasuri. Ayokong hintayin nating may mas malala pang mangyari bago ka pumayag.”

“Hindi na kailangan. Magpapahinga lang ako ngayong araw, at kung maayos na ang pakiramdam ko bukas, babalik na ako sa ginagawa ko.”

“Hindi, Silas. Hindi sapat ang pahinga kung hindi natin alam kung ano talaga ang problema.” Huminga nang malalim si Lira upang pigilan ang sarili na magsalita nang masyadong matalim. “Hindi kita pipilitin na ikuwento sa akin ang lahat ng bagay na hindi mo pa kayang sabihin, pero tungkol dito, kailangan mong magpatingin. Kung ayaw mong sumama ang iba, ako na lang ang sasama sa iyo.”

“Bakit ba ipinipilit mo ito?” tanong ni Silas. Sa pagkakataong iyon, hindi na malamig ang boses niya. Mas mukha siyang pagod kaysa naiinis. “Hindi mo ba kayang tanggapin na may mga bagay akong kayang ayusin nang mag-isa?”

“Kaya kong tanggapin iyon kung sigurado akong kaya mo talaga. Pero nakita kitang halos hindi makatayo kanina. Hindi ko kayang magkunwaring wala akong nakita dahil lang ayaw mong humingi ng tulong.” Tiningnan siya ni Lira nang diretso. “Hindi mo kailangang patunayan sa akin na kaya mong tiisin ang sakit. Hindi naman paligsahan ang pagtitiis, Silas.”

Matagal bago sumagot ang lalaki. Sa huli, napabuntong-hininga siya at marahang tumango.

“Sige. Magpapatingin ako, pero huwag mong sabihin kina Caleb at Lucian ang nangyari. Ayokong gawing malaking usapan ito habang wala pa naman tayong alam.”

“Hindi ko sila pagsasabihan ng mga bagay na gusto mong panatilihing pribado, pero hindi rin kita tutulungang itago ang isang bagay na maaaring maglagay sa iyo sa panganib. Magpatingin muna tayo. Pagkatapos, pag-usapan natin kung ano ang dapat malaman ng iba.”

Hindi na nakipagtalo si Silas. Tinulungan siya ni Lira na tumayo at inihatid sa kuwarto nito upang makapagpahinga habang inaayos nila ang pagpapatingin sa doktor. Nang makita niyang kaya nang maglakad nang maayos si Silas, saka lamang siya nakahinga nang maluwag.

Kinabukasan, maaga silang umalis para pumunta sa isang pribadong klinika. Hindi natuwa si Silas nang malaman niyang sinabihan ni Lira ang isa sa mga tauhan sa bahay na ihanda ang sasakyan, pero hindi na rin siya tumanggi. Sa buong biyahe, tahimik lamang siya habang si Lira naman ay paminsan-minsang tumitingin sa kaniya upang tiyaking maayos ang pakiramdam niya.

“Hindi mo kailangang tumingin sa akin bawat ilang minuto,” sabi ni Silas nang mapansin niya iyon. “Hindi ako biglang mawawala sa upuan.”

“Hindi ko naman ginagawa iyon dahil iniisip kong mawawala ka. Gusto ko lang makasiguro na hindi ka nahihilo ulit.”

“Alam mo, mas mahirap pala para sa akin ang sitwasyong ito kaysa sa inaasahan ko. Noong ako ang doktor, ako ang nagtatanong, ako ang nagbibigay ng payo, at ako ang nagsasabi sa mga pasyente kung ano ang dapat nilang gawin. Ngayon, ako naman ang kailangang maupo at sumagot sa mga tanong, at hindi ko alam kung bakit pakiramdam ko ay mas gusto kong tumakas kaysa malaman ang resulta.”

Napangiti nang bahagya si Lira. “Siguro dahil mas madali para sa iyo na harapin ang problema ng ibang tao kaysa amining ikaw mismo ay may problema. Pero hindi mo kailangang maging komportable agad. Ang mahalaga, nandito ka na at sinusubukan mong alagaan ang sarili mo.”

Natahimik si Silas, pero hindi na siya muling nagreklamo.

Pagdating sa klinika, sinuri siya ng doktor at tinanong tungkol sa mga sintomas niya. Sa una, maikli lamang ang mga sagot ni Silas, pero nang malaman ng doktor na ilang linggo na siyang nakararanas ng pagkahilo at pananakit ng dibdib, nag-utos ito ng ilang pagsusuri. Hindi nagustuhan ni Lira ang seryosong ekspresyon ng doktor, ngunit pinili niyang huwag munang mag-isip ng kung anu-ano.

Habang naghihintay sila ng resulta, tahimik na nakaupo si Silas sa tabi niya. Ilang beses nitong tinitigan ang cellphone, pero hindi naman ito nagbukas ng anumang aplikasyon. Para bang may gusto itong gawin upang maibaling ang atensiyon sa ibang bagay, ngunit wala itong maisip.

“May kinatatakutan ka ba?” tanong ni Lira.

Saglit na natigilan si Silas. “Siyempre. Hindi naman ako bato para hindi matakot sa posibilidad na may mali sa katawan ko. Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit ayaw kong magpatingin noon.”

“Ano kung ganoon?”

“May nangyari sa akin bago ako napunta sa bahay na ito. May mga bagay akong hindi na kayang gawin gaya ng dati, at matagal kong sinubukang kumbinsihin ang sarili kong kaya ko pang bumalik sa dati kong buhay. Nang hindi nangyari iyon, mas pinili kong huwag nang pag-usapan.” Huminga siya nang malalim. “Ayokong malaman ng iba na may bahagi sa akin na hindi na tulad ng dati. Pakiramdam ko, kapag nalaman nila, iyon na lang ang makikita nila sa akin.”

Hindi agad sumagot si Lira. Ngayon niya mas naunawaan kung bakit ganoon na lamang katigas si Silas pagdating sa sarili niyang kalusugan. Hindi lang pala siya natatakot sa sakit. Natatakot din siyang mawala ang pagkakakilanlang matagal niyang pinanghawakan.

“Hindi kita ituturing na mahina dahil lang may problema ka sa kalusugan,” sabi niya. “At kung may bagay kang hindi na kayang gawin gaya ng dati, hindi ibig sabihin na wala ka nang halaga. Hindi mo kailangang maging doktor, tagapagligtas, o taong laging may sagot para lang maging mahalaga sa ibang tao.”

Napatingin sa kaniya si Silas. “Madali mong sabihin iyan, pero hindi mo alam kung gaano kahirap tanggapin kapag ikaw mismo ang nakararanas.”

“Tama ka. Hindi ko alam ang lahat ng pinagdaanan mo, at hindi ko ipagpapanggap na alam ko. Pero puwede kitang pakinggan kapag handa ka nang magkuwento. Hindi ko kailangang maintindihan agad ang lahat para lang manatili sa tabi mo.”

Bago pa makasagot si Silas, tinawag na sila ng doktor.

Ipinaliwanag nito ang mga unang resulta at sinabi na kailangan pang magsagawa ng karagdagang pagsusuri upang malaman ang dahilan ng mga sintomas. May mga bagay na kailangang bantayan, lalo na ang pananakit ng dibdib at pagkahilo. Pinayuhan siyang huwag munang magpagod at bumalik agad kung lumala ang mga sintomas. Hindi pa malinaw ang buong kondisyon niya, kaya hindi nagbigay ang doktor ng tiyak na konklusyon.

Pagkalabas nila sa silid, halatang mas tahimik si Silas kaysa dati. Hindi siya nagsalita habang naglalakad sila palabas ng klinika, kaya si Lira na ang unang nagtanong.

“Ano'ng iniisip mo?”

“Na sana noon ko pa ito ginawa,” sagot niya. “Baka mas maaga kong nalaman kung ano ang dapat kong gawin. Ilang linggo kong pinaniwala ang sarili kong lilipas din ang lahat, pero hindi pala sapat na basta ko lang balewalain.”

“Ang mahalaga, nagpunta ka na ngayon. Hindi natin mababago ang mga araw na pinalampas mo, pero puwede mong sundin ang payo ng doktor mula ngayon.”

Tumango si Silas. Pagkatapos ay huminto siya at humarap sa kaniya.

“Salamat, Lira. Hindi ko alam kung ano ang magiging resulta ng mga susunod na pagsusuri, pero kung hindi mo ako pinilit, malamang nasa bahay pa rin ako at nagpapanggap na maayos ang lahat.”

“Hindi mo kailangang magpasalamat dahil lang gusto kong maging ligtas ka. Pero sana, sa susunod na may nararamdaman ka, sabihin mo agad. Hindi ko kayang tulungan ka kung patuloy mong itatago sa akin ang lahat.”

“Susubukan ko,” sagot niya. “Hindi ko maipapangakong magiging madali para sa akin, pero susubukan kong huwag nang sarilinin ang lahat.”

Pagbalik nila sa bahay, nadatnan nila sina Caleb at Jace sa sala. Agad napansin ni Caleb na galing sila sa labas, at napatingin ito kay Silas bago kay Lira.

“Saan kayo nagpunta? Kanina pa namin hinahanap si Silas dahil may kailangan sana kaming itanong tungkol sa mga dokumento.”

“Nagpatingin kami sa doktor,” sagot ni Lira. “May ilang nararamdaman si Silas nitong mga nakaraang linggo, kaya gusto naming makasiguro na maayos ang kalagayan niya.”

Napatingin si Caleb kay Silas. “Ilang linggo na? Bakit hindi mo sinabi sa amin? Hindi mo kailangang ikuwento ang bawat detalye, pero sana naman ay hindi mo hinintay na may mangyari sa iyo bago ka magpatingin.”

“Alam ko,” sagot ni Silas. “Nagkamali ako sa pag-aakalang kaya ko lang itong balewalain. Hindi pa namin alam ang buong resulta, pero susundin ko muna ang mga sinabi ng doktor.”

Hindi na siya pinilit ni Caleb na magkuwento pa. Sa halip, tinulungan siya nitong ayusin ang mga gamit na kailangan niyang dalhin sa kuwarto. Tahimik na pinanood iyon ni Lira, at sa sandaling iyon, naisip niyang marahil ay unti-unti na nilang natututuhang hindi kailangang mag-isa ang bawat isa sa pagharap sa problema.

Gayunman, hindi pa man natatapos ang araw, muling umilaw ang cellphone ni Lira. Isang mensahe mula sa hindi kilalang numero ang bumungad sa screen.

“Hindi lahat ng lihim ni Silas ay tungkol sa kalusugan niya. Tanungin mo siya kung ano ang nangyari sa huling pasyenteng hindi niya nailigtas.”

Nanlamig ang mga kamay ni Lira. Ilang sandali niyang tinitigan ang mensahe bago tumingin kay Silas, na kasalukuyang nakikipag-usap kay Jace sa kabilang bahagi ng sala.

Hindi niya alam kung ano ang ibig sabihin ng mensahe, pero malinaw na may isang bahagi ng nakaraan ni Silas na hindi pa niya nalalaman. At kung totoo ang sinasabi ng hindi kilalang nagpadala, maaaring ang problemang matagal nang sinusubukang kalimutan ni Silas ay mas malalim kaysa sa sakit na pilit niyang itinatago.

Ibinulsa ni Lira ang cellphone. Hindi muna siya magtatanong hangga't wala siyang sapat na dahilan, pero hindi na niya kayang balewalain ang mga mensaheng ito. Isa-isang lumilitaw ang mga lihim ng limang asawa niya, at bawat bagong katotohanan ay tila may koneksiyon sa mas malaking planong hindi pa niya nakikita.

Sa pagkakataong ito, hindi lang kalusugan ni Silas ang kailangan niyang alalahanin. Kailangan din niyang malaman kung sino ang patuloy na gumagamit sa mga lihim ng limang lalaki para kontrolin ang bawat galaw niya.