บทที่ 1

ตึกแถวสามชั้นริมถนนบางลำพูแหล่งช๊อปปิ้งตั้งแต่รุ่นคุณแม่ยังสาววันนี้ยังคลาคล่ำไปด้วยผู้คนที่มาจับจ่ายซื้อของ ร้านตัดเสื้อแก้วใจ ร้านหัวมุมสุดท้ายของตึกที่เปิดให้บริการกับลูกค้ามากหน้าหลายตามาเป็นเวลาเกือบสามสิบปี

“ฉันไม่รู้หรอกว่าแม่แก้วจะได้ค่าตัดเสื้อเมื่อไรแต่วันนี้วันที่หนึ่ง และก็เป็นวันที่หนึ่งของทุกเดือนที่แม่แก้วต้องจ่ายค่าเช่าร้านมาหกเดือนแล้วด้วย”

คุณนายอนงค์ ชาติสุขเศรษฐีนีวัยกลางคนที่ครองสถานะสาวโสดมาจนเกือบห้าสิบปี นางเป็นเจ้าของที่ดินย่านบางลำพูเกือบทั้งหมดรวมถึงตึกแถวของร้านแก้วใจนี้ด้วย

“วันนี้ไม่มีค่าเช่าให้คุณนายจริงๆ ค่ะ อีกสามวันทางสมาคมที่ดิฉันไปรับตัดสูทให้เขาถึงจะจ่ายเช็คมาให้ คุณนายรออีกหน่อยได้ไหมคะ นึกว่าช่วยคนจนเถอะนะคะ” แก้วใจ เจ้าของร้านอ้อนวอน

“ได้เช็คแล้วต้องรออีกกี่วันถึงจะได้เงิน คราวก่อนที่ขอร้องฉันก็ให้แล้ว กว่าจะได้เงินก็เกือบชนเดือนเลยนะ”

คุณนายอนงค์ยังจำได้ดีว่าครั้งก่อนที่แก้วใจติดค่าเช่าร้าน นางก็ได้สิทธิ์ถือเช็คที่รอเงินจากลูกค้าโอนเข้ามาจ่ายค่าตัดเสื้อเป็นค่าเช่าแทน แต่กว่าจะได้เงินก้อนนั้นมาก็ต้องรอเกือบครบเดือน ครั้งนี้นางจะไม่รออีกแน่

“ตึกนี้มีคนมาขอซื้อฉันตลอดแต่ที่ไม่ขายก็เพราะเห็นว่าเราอยู่กันมานานเป็นสิบปี ห้องอื่นไม่ค่อยมีปัญหาตรงเวลากันมีแต่ร้านเธอนี่ล่ะ ที่ติดค่าเช่าได้นานที่สุด” คุณนายอนงค์ด้วยความอ่อนใจ

“ดิฉันก็เกรงใจคุณนายค่ะ แต่ว่ามันไม่มีจริงๆ งานที่ได้ตอนนี้ส่วนใหญ่เป็นงานเหมา ส่งงานแล้วก็รอเงินเบิกเห็นใจกันเถอะนะคะคุณนาย” แก้วใจขอร้องอีกครั้ง

เพราะยุคสมัยที่เปลี่ยนไปผู้คนหันไปนิยมเสื้อผ้าสำเร็จรูปที่หาซื้อจากห้างสรรพสินค้าและท้องตลาดได้ในราคาย่อมเยาว์กว่า ดังนั้นร้านตัดเสื้อแก้วใจจึงมีลูกค้าเฉพาะกลุ่มที่ยังไว้ใจในฝีมือและใช้บริการกันมายาวนาน

ซึ่งนั่นหมายความว่าจำนวนลูกค้าคงที่และดูเหมือนจะเริ่มลดน้อยลงไปเรื่อยๆ แต่รายจ่ายทุกอย่างยังเท่าเดิม หนำซ้ำงานที่หายากขึ้นก็ต้องใช้เวลาในการเก็บเงินที่นานขึ้นตามลำดับ

จะว่าไปร้านแก้วใจอยู่ได้จนทุกวันนี้ก็เพราะน้ำใจที่มีจากเจ้าบ้านแสนดีอย่างคุณนายอนงค์ที่บางครั้งทำเอาหูไปนาเอาตาไปไร่กับการจ่ายค่าเช่าช้าในแต่ละเดือน เพียงแต่คราวนี้มันนานถึงหกเดือนเต็มซึ่งผู้เช่าอย่างแก้วใจก็รู้ดีว่า คราวนี้คุณนางอนงค์คงไม่ยอมง่ายๆ แน่

“ลูกสาวเธอก็เรียนจบแล้วไม่ใช่เหรอ ทำไมไม่รู้จักทำงานหาเงินมาช่วยแม่บ้าง” นางจำได้ว่าแก้วใจมีลูกสาวตัวเล็กๆ ที่เคยเห็นตั้งแต่ที่มาเช่าตึกเปิดร้านตัดเสื้อใหม่ๆ

“ยัยหนึ่งเพิ่งเรียบจบค่ะ กำลังหางานทำอยู่” แก้วใจรีบบอก

“เหรอ จบอะไรมาล่ะ” คุณนายอนงค์ถามต่อไป พลางมองผ้าที่แก้วใจกำลังตัดด้วยความสนใจ

นางยอมรับว่าอะลุ่มอะล่วยให้สองแม่ลูกนี้มากกว่าผู้เช่ารายอื่น เพราะสงสารที่เห็นแก้วใจต้องรับผิดชอบดูแลลูกสาวคนเดียวนับจากหัวหน้าครอบครัวเสียชีวิตไป และตัวแก้วใจเองก็มีน้ำใจหลายอย่างกับคุณนายอนงค์ บางครั้งเมื่อได้รับค่าเช่าแต่รู้ว่าหนึ่งฤทัยจะไม่มีค่าเทอม หลายหนที่นางก็ใจอ่อนยกค่าเช่าที่เพิ่งได้รับมาเป็นค่าเทอมให้เด็กน้อยตาดำๆ ไปแทน

“จบ...มาค่ะ” แก้วใจบอกสาขาที่บุตรสาวจบมา

“หา...จบครูเหรอ นึกยังไงถึงอยากเป็นครู เด็กสมัยนี้ไม่เห็นใครคิดแบบนี้” เผลอแป๊ปเดียวเด็กหญิงที่นางเห็นเมื่อวันก่อนก็เรียนจบแล้ว

หนึ่งฤทัยถูกตามลงมาจากชั้นบนเพื่อให้มาพบกับคุณนายอนงค์ที่นั่งรออยู่ด้านล่าง หลังจากที่ได้คุยกับแก้วใจทำให้รู้ว่าบุตรสาวของช่างตัดเสื้อเรียบจบครุศาตร์มาด้วยคะแนนเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง ที่สำคัญมหาวิทยาลัยเพิ่งจะเรียกตัวไปสัมภาษณ์เพื่อเสนอให้รับทุนเรียนต่อในระดับสูงขึ้น

“สวัสดีค่ะ” หนึ่งฤทัยทำความเคารพคุณนายอนงค์อย่างนอบน้อม

เจ้าของตึกพิจารณาสาวน้อยร่างสมส่วนที่มีเค้าความสวยจากมารดามาอย่างเห็นได้ชัด ผิวขาวเนียนดูสะอาดสะอ้านใบหน้ารูปไข่ที่สำคัญดวงตาบ่งบอกให้คุณนายอนงค์รู้ว่า เด็กคนนี้หนักเอาเบาสู้แค่ไหน

“จบครูมาใช่ไหม” คุณนายถามคำแรก

“ค่ะ” หญิงสาวพยักหน้ารับ

“เห็นแม่บอกว่าเธออาจจะเรียนต่อ”

“ค่ะ เมื่อวานอาจารย์ที่ปรึกษาเรียกเข้าไปพบ” หนึ่งฤทัยเดาว่าคุณนายอนงค์คงรู้เรื่องนี้จากมารดาแน่ๆ

“ไม่คิดจะหางานทำก่อนเหรอ เรียนปริญญาโทใช้เงินมากแค่ไหนรู้หรือเปล่า ถึงจะได้ทุนก็เถอะมันก็ไม่พอ” นางหยั่งเชิงถามต่อ

“ค่ะ ก็คิดว่าอาจจะหาทำด้วย”