Ano Ang Dahilan Ng Kahirapan Sa Mga Bansa Sa Asya?

Sa isang paraan, ang kahirapan sa mga bansa ay parang isang kumplikadong puzzle na may maraming piraso. May mga pangunahing sanhi ng kahirapan na nagmumula sa hindi pantay na distribusyon ng yaman. Halimbawa, sa maraming bansa, may mga mayayamang tao na namumuhay sa marangyang kalagayan habang ang nakararami naman ay abala sa pagtugon sa mga pangunahing pangangailangan lamang. Ang hindi pantay na yaman ay nagiging hadlang sa pag-unlad ng mga tao at sa kanilang kakayahang makapag-aral, mag-negosyo, o makakuha ng magandang kalusugan. Sa mga lugar na ito, ang mahihirap ay nahahadlangan sa kanilang mga pangarap dahil sa kakulangan ng pag-access sa mga kailangang yaman. Isa pang malaking salik na nakakaapekto sa kahirapan ay ang sistema ng gobyerno. Sa mga bansang may masyadong mahina o corrupt na mga pamahalaan, bumababa ang tiwala ng mga tao rito. Madalas na ang mga pondo na dapat sana ay ginagamit para sa edukasyon, kalusugan, at imprastruktura ay nauuwi sa bulsa ng mga tao sa kapangyarihan. Ang mga mahihirap ay madalas na hindi nabibigyan ng tamang suporta na kailangan nila para makabangon. Ang mga social programs na para sanang makatulong ay nahihirapan din dahil sa hindi tamang pamamahala. Huwag din nating kalimutan ang epekto ng mga natural na kalamidad at pagbabago ng klima. Sa mga bansa na madalas maapektuhan ng mga bagyo, tagtuyot, o iba pang mga sakuna, nagiging mas mahirap ang buhay ng mga tao. Kailangang ayusin ang kanilang kabuhayan tuwing may nangyayaring sakuna, at ito ay nagiging malaking pasanin sa kanilang mga balikat. Ang lahat ng ito ay lumilikha ng isang mahirap na sitwasyon na tila walang katapusan.

Isang realidad na madalas na hindi napapansin ay ang impluwensya ng edukasyon sa kahirapan. Sa mga komunidad, ang kakulangan ng access sa mataas na kalidad na edukasyon ay nagiging hadlang sa pag-unlad ng mga indibidwal at kanilang mga pamilya. Kung ang isang bata ay hindi nakakapasok sa paaralan o hindi makakuha ng sapat na kaalaman, limitado ang kanyang mga pagkakataon na makakuha ng disenteng trabaho sa hinaharap. Ang mga low-income na pook ay kadalasang kulang sa mga mapagkukunan at maaaring nag-aalok ng hindi magandang kalidad ng edukasyon. Ang siklo ng kahirapan ay nagiging mas mahirap basagin, dahil ang mga kabataan ay lumalaki na walang sapat na kaalaman at kasanayan na kailangan upang umangat mula sa kanilang sitwasyon. Hindi maikakaila na ang ekonomiya ng isang bansa ay may malaking papel din. Kung ang isang bansa ay may mahinang ekonomiya, mas marami ang matatamaan na mga tao na umaasa lamang sa mga hindi sapat na trabaho. Ang hindi patas na distribusyon ng yaman ay nagiging malaking salik din, kung saan ang ilan ay nagiging sobrang mayayaman samantalang ang nakararami ay nananatiling mahirap. Ang disenyo ng mga patakaran at mga imperyong pang-ekonomiya ay hindi laging nakakatulong sa mga ordinaryong tao, lalo na sa mga marginalized na grupo. Nakakabahala rin ang epekto ng globalisasyon, kung saan ang malalaking korporasyon ay umaani ng mga benepisyo habang ang mga lokal na negosyo ay nahihirapang makasabay. Siyempre, hindi rin natin dapat kaligtaan ang mga isyung panlipunan at pulitikal na nagbibigay-ambag sa kahirapan. Ang hindi kaginhawahan sa pamahalaan, katiwalian, at ang kawalan ng proteksiyon sa karapatan ng mga manggagawa ay may epekto sa araw-araw na buhay ng mga tao. Dapat talaga tayong maging mas mapanuri sa mga salik na ito upang makahanap ng mga solusyon sa lumalalang problema ng kahirapan sa lipunan.

Isipin mo ang mga nakapapagod na oras ng pagmumuni-muni at ang masidhing kahalagahan ng mga ritwal. Habang naglalakbay ako sa iba’t ibang bahagi ng Asya, natuklasan ko kung paano ang tradisyon ng buddhismo ay mayaman at magkakaiba sa bawat bansa. Sa Thailand, halimbawa, ang mga pagdiriwang tulad ng Songkran, ang tradisyonal na pagdiriwang ng Bagong Taon, ay nagsasama ng mga ritwal ng paglilinis at pagdadasal. Ang mga tao ay nagtatampisaw sa mga lansangan, nag-aasikaso ng tubig bilang simbolo ng kalinisan at pagkakaroon ng bagong simula. Dito, parang isang malaking pamilya ang magkasamang sumasamba sa mga templo, na puno ng mga sinaunang estatwa at malinis na kapaligiran. Nakikita mo talaga ang pagkakaisa ng komunidad sa mga ganitong pagkakataon. Samantalang sa Japan, ang 'Obon' festival ay isa sa mga pinakamahalagang tradisyon kung saan ito ay espesyal na inilalaan para sa mga naunang ninuno. Ang mga tao ay nagsasagawa ng mga sayaw, nag-aalay ng pagkain at ilaw sa mga estatwa o altar sa kanilang mga tahanan bilang pagsalubong sa mga espiritu. Aking naranasan ang maganda at tahimik na mood sa mga pagdiriwang na ito, kung saan talagang mafe-feel mo ang koneksyon sa nakaraan at ang pagpapahalaga sa pamilya. Sa madaling salita, tuwing nakikita ko ang mga ganitong tradisyon, lagi akong napapaisip kung gaano kahalaga ang pagtutuloy ng mga gawi at ang pag-angal ng kasaysayan ng isang bansa. Ang mga ritwal na ito ay nagpapakita ng pagkakakilanlan ng mga tao at ang kanilang mukha sa mundo, nakaka-inspire talagang isipin ang epekto ng spirituality sa ating pang-araw-araw na buhay.

Sa bawat sulok ng bayan, ramdam ang hirap ng buhay. Pero alam mo ba, maraming solusyon ang pwedeng ipatupad para labanan ang kahirapan sa Pilipinas? Una, ang pagpapabuti ng edukasyon ay isang malaking hakbang. Kung maibibigay natin ang mas mataas na kalidad ng edukasyon sa lahat, mas maraming tao ang magkakaroon ng pagkakataong mabago ang kanilang sitwasyon. Nakakatuwang isipin na sa bawat bata na natututo, nagkakaroon tayo ng pag-asa para sa isang mas magandang bukas. Mahalaga ang pagsasanay sa mga guro at pagtutok sa mga may hirap na komunidad upang masigurong ang lahat ay may access sa kaalaman. Isang malaking bahagi rin ang pagbibigay ng sapat na trabaho. Sa Pilipinas, kaliwa't kanan ang kakulangan sa mga oportunidad sa mahusay na empleyo. Kung lamangan ng gobyerno ang pagbuo ng mga livelihood programs at magsimula ng mga proyekto na makakapagbigay ng trabaho, mababawasan ang dami ng mga walang trabaho. Sa ganitong paraan, mas nakakakilala ang mga tao ng halaga ng kanilang trabaho at nagkakaroon sila ng mas matibay na pundasyon sa kanilang buhay. At huwag kalimutan ang suporta sa mga maliliit na negosyo. Kapag nakatulong tayo sa kanilang pag-unlad, sabay-sabay din tayong umaangat. Sa kabilang dako, importante ring mapalakas ang sektor ng agrikultura. Ang mga magsasaka ang bumubuhay sa bansa, pero kadalasang sila pa ang pinakamahihirap. Sa pamamagitan ng pagtulong sa kanila sa mga makabagong teknolohiya, edukasyon sa farming techniques, at mas magandang access sa pondo, makakaasa tayo na sila'y magiging mas produktibo. Kung matutulungan sila, hindi lamang ang bisa ng kanilang ani ang tataas para sa kanilang pamilya, kundi pati narin para sa ekonomiya ng bansa. Ang pagsusuportang ito ay nagbibigay ng mas malalim na koneksyon sa ating mga kakailanganin sa buhay. Sa kabuuan, may pag-asa ang mga solusyong ito upang maiangat ang ating bayan mula sa kahirapan. Magkahawak kamay tayong lahat sa pagbibigay ng mas magandang bukas para sa ating mga kababayan.

Isang mahigpit na katotohanan na tahasang pumapaimbulog sa isipan ng marami ay ang kahirapan sa Pilipinas. Dumaan ako sa mga eksperimento ng buhay na nag pakita sa akin kung gaano kaliit ang mga oportunidad para sa mga tao sa mga marginalized na komunidad. Ang isa sa pangunahing sanhi ay ang hindi pantay na distribusyon ng kayamanan. Madalas, ang kayamanan ay nakatuon lamang sa mga elite o mga may-kayang tao, habang ang nakararami ay nananatiling hirap. Minsan, naiisip ko na tila ang mga mayayaman ay hindi nagbibigay ng sapat na pansin sa mga kinakailangan ng mga nasa laylayan ng lipunan. Bukod dito, ang edukasyon ay tila isang matinding suliranin din. Maraming mga bata ang walang access sa maayos na edukasyon, na isa pa sa mga ugat ng kahirapan. Palagi kong naririnig ang mga kwento mula sa mga kaibigan kong guro, na naglalarawan kung paano ang mga magulang ay may mga pangarap para sa kanilang mga anak, subalit ang kakulangan sa pondo at imprastruktura ay isa sa mga hadlang na naglalagay sa mga kabataan sa sitwasyon ng kahirapan. Ang ibang sanhi ay ang kakulangan sa trabaho at oportunidad. Isa akong nakatagpo ng ilang mga mag-aaral at kabataan na umiinog sa mga scheme ng 'fixers' upang makahanap ng trabaho. Ang mga kabataan ay naiipit sa isang sistema na tila hindi kayang bigyang solusyon ang kanilang mga pangangailangan. Lahat tayo ay nag-iisip kung paano tayo makakatulong, ngunit sa tuwing ginagampanan ko ang mga ganitong usapan, naiisip ko rin ang epekto ng kalikasan. Sa mga nakaraang taon, naranasan ng bansa ang maraming kalamidad. Ang mga pagbaha at bagyo ay nagdudulot ng malaking pinsala sa mga kabuhayan at imprastruktura, na nagpalala sa siklo ng kahirapan. Kadalasan, mahirap makabawi ang mga tao mula sa mga natural na sakuna, lalo na kung sila ay nasa ilalim na ng kahirapan. Sa kalaunan, ito ang mga salik na nag-udyok sa akin na higit pang pag-aralan ang ugat ng problemang ito at kung paano tayo makatutulong upang masolusyunan ito.

Dahil sa aking mga karanasan at obserbasyon, masasabi kong ang edukasyon ay may malaking epekto sa mga dahilan ng kahirapan. Sa mga komunidad na mababa ang access sa de-kalidad na edukasyon, nakikita natin ang mas mataas na antas ng unemployment at hindi pagkakatugma sa mga kasanayan. Halimbawa, ang mga kabataan na hindi nakakapagtapos ng kahit isang antas ng sekondarya ay madalas na nauuwi sa mga trabaho na mababa ang sahod at hindi matatag. Ang kakulangan sa edukasyon ay nagiging hadlang sa kanilang pag-unlad. Nagdudulot ito ng patuloy na siklo ng kahirapan na mahirap matakasan, dahil kahit anong pagsusumikap mula sa mga tao ay nahaharangan ng kanilang kakulangan sa kaalaman at kasanayan. Kaya nga habang tumataas ang baitang ng edukasyon, unti-unting bumababa ang porsyento ng kahirapan sa mga tao. Sa tingin ko, ang pagsisikap ng mga pamahalaan at NGOs na ipromote ang edukasyon ay isang mahalagang hakbang. Ipinapakita ng mga pag-aaral na ang mga taong may mas mataas na edukasyon ay mas may kakayahang makahanap ng magandang trabaho at makapag-ambag sa kanilang ekonomiya. Sa katunayan, ang mga tao na nakatapos ng kolehiyo ay mas may pagkakataon na makapagtaguyod ng kanilang sariling mga negosyo, na nakakalabas sa siklo ng kahirapan. Sa kabuuan, ang edukasyon ay hindi lamang tungkol sa mga isyu ng personal na pag-unlad kundi pati na rin sa pagbuo ng mas matatag na komunidad. Isa itong pundasyon na nagbibigay ng mga pagkakataon at nag-iiwan ng mas maliwanag na kinabukasan para sa susunod na henerasyon. Kaya naman napatunayan na lubhang mahalaga ang pagtuunan ng pansin ang mga usaping pang-edukasyon bilang sagot sa mas malaking suliranin ng kahirapan.

Iba’t iba ang pananaw ng mga tao pagdating sa papel ng teknolohiya sa kahirapan. Para sa akin, may mga aspeto na tila nakikita lamang natin sa negatibong panig. Halimbawa, nagiging dahilan ang hindi pantay na access sa teknolohiya sa paglala ng kahirapan. Ang mga tao sa mga agrikultural na komunidad o mahihirap na maseselang bayan ay hindi kasing-access sa makabagong teknolohiya tulad ng mga urban na lugar. Sa ganitong paraan, mas nahihirapan ang mga tao sa mga nayon na maipaglaban ang kanilang mga produkto o makahanap ng mga oportunidad sa trabaho. Nakakaapekto ito sa kanilang kabuhayan at nagiging dahilan ng patuloy na kahirapan. Gayundin, sa pag-unlad ng mga makabagong teknolohiya, may mga industriya ang nagsasara. Paano naman ang mga tao na umaasa sa mga trabaho sa mga tradisyunal na industriya kung saan ang teknolohiya ay nagpapalit ng mga manual na gawain? Maraming mga tao ang nawawalan ng trabaho at hindi nakakasabay sa pag-unlad. Ang kakulangan sa mga kasanayan sa bagong teknolohiya ay nagiging sagabal din, at hindi lahat ay nabibigyan ng pagkakataong matuto. Kaya naman, hindi lang ang kahirapan ay pisikal na bahagi, kundi isang sikolohikal na hamon din ang dala ng napakabilis na pagbabago. Isa pa, ang mga mukha ng teknolohiya ay may mas malawak na epekto—maaaring makalikha ito ng mga bagong oportunidad, ngunit nakasalalay ito sa kakayahan ng mga tao na makasabay sa takbo. Ang kakulangan sa edukasyon ukol sa teknolohiya ay isa ring salik na naglilimita sa maraming tao na makamit ang isang mas magandang buhay. Siyempre, sa kabuuan, marahil ay may mga pagkakataong nag-aambag ang teknolohiya, ngunit kung hindi tama ang paggamit, tila isang pangarap na mahirap abutin sa mga tao sa ilalim ng kahirapan.

Dumating sa isip ko ang mga bagay-bagay tungkol sa ekonomiya at kung paano ito nakakabuo ng mahigpit na siklo ng kahirapan. Sa pananaw ko bilang isang taong mahilig magbasa ng iba't ibang mga ulat, ang mga isyu ng ekonomiya ay nakatago sa likod ng marami sa mga problema ng ating lipunan. Kapag kulang ang oportunidad sa trabaho, talagang nagiging mas mahirap para sa mga tao na makahanap ng maayos na kabuhayan, na nauuwi sa kahirapan. Ito ang buong dahilan kung bakit ang mga pamahalaan ay may responsibilidad na lumikha ng magandang sistema ng ekonomiya para sa kanilang mamamayan. Ang mga ilan sa mga kandidato ng eleksyon, halimbawa, mas madalas na nagtatakbo sa mga plataporma na nakatuon sa pang-ekonomiyang pag-unlad, kaya't bihira tayong makakita ng progresibong mga plano para sa mga mahihirap. Kapag nagpaplano ang mga negosyo, ang kakayahang bumuo ng mga trabaho ay kadalasang naiimpluwensyahan ng pang-ekonomiyang klima. Kung ang mga negosyo ay kumikita, mas mababa ang panganib nila na magsara at magbawas ng mga empleyado. Pero kung may krisis sa ekonomiya, ang mga maliliit na negosyo, na kadalasang nagsisilbing batayan ng lokal na ekonomiya, ay madalas na nagsasara. Ito ang nagiging sanhi ng mas malawak na unemployability at ng mas lumalalang kondisyon ng mga lokal na komunidad. Makikita natin ang mga ganitong senaryo sa maraming pook, kung saan ang maliit na negosyo ay isa sa mga pangunahing takbo ng kabuhayan, kaya't ang pagkakabuhos dahil sa hindi magandang ekonomyang kapaligiran ay naging malalim na ugat ng kahirapan. Kasama pa ang mga programa ng gobyerno na minsang walang sapat na pondo para sa mga social services, napakalaking hamon nito para lalo pang makatawid ang mga tao sa araw-araw. Ayon sa ilang pag-aaral, ang kakulangan sa access sa edukasyon at mga serbisyong panlipunan ay nagiging sanhi ng mas malalim na antas ng kahirapan. Para sa akin, mahirap na masabi na walang damdamin ang mga nakakaranas nito, habang ang epekto ng sistema ng ekonomiya ay aktibong nangyayari sa buhay ng ordinaryong tao. Maganda sanang magkaroon tayo ng pagkakataong suriin ito sa mas malalim na antas upang mas maunawaan pa ang koneksyon sa pagitan ng ekonomiya at ang tunay na estado ng ating lipunan.

Anuman ang buhay ng isang kabataan ngayon, sa kabila ng mga modernong kaginhawaan, tila may mga hamon na patuloy na nagpapahirap sa kanila. Isa sa mga pangunahing sanhi ng kahirapan ay ang mataas na rate ng unemployment o kakulangan ng trabaho, lalo na pagkatapos ng pandemya. Maraming kabataan ang nagtapos ng kolehiyo na may mga pangarap, ngunit napakatigas ng pinto ng mga opisina ng trabaho. Aaminin kong nakakalungkot na makita ang mga kaibigang may diploma, ngunit dahil sa kakulangan ng karanasan o mga oportunidad, nanatili silang walang trabaho. Napakalaking pressure nito sa kanilang mental health, lalo na kung ang mga magulang ay umaasa sa kanilang kakayahang makatulong sa pamilya. Dagdag pa dito, ang social media ay isa ring nakakabagabag na salik. Ang mga kabataan ay na-expose sa mga unrealistic expectations ng buhay—mga viral na video, mga influencer na may glamorous na buhay, at iba pang bagay na nagiging sanhi ng pagkukumpara at insecurities. Sinasabi ngang nagiging mas mahirap para sa kanila ang makilala ang sarili at tingnan ang kanilang mga personal na tagumpay. Minsan, ito'y nagiging dahilan ng pagkakaroon ng anxiety at depression. Kaya naman, ang pagtulong at pagkakaroon ng masusuyong kaibigan o pamilya ay talagang mahalaga sa panahong ito. Sa kabila ng lahat ng ito, may mga kabataan pa ring lumalaban. Nakikita ko ang kanilang pagnanasa na mangarap at magtrabaho para sa mas magandang kinabukasan. Hindi madali ang mga hamon sa kanilang dinaranas, ngunit nakakabuti na ang kanilang mga kwento ay nagsisilbing inspirasyon para sa susunod na henerasyon.

Palaging kamangha-mangha kung paano ang mga dalubhasa ay nagtatangkang unawain ang kumplikadong isyu ng kahirapan. Maraming mga uri ng eksperto ang nagsusuri dito, maliban sa mga ekonomista, narito ang mga sosyal na mananaliksik na nakatuon sa mga aspeto ng pamumuhay ng mga tao. Ang kanilang trabaho ay naglalayong malaman kung paano ang mga sosyal na istruktura, kultura, at politika ay nag-aambag sa kahirapan. Halimbawa, ang ilang mga unibersidad ay may mga departamento na nakatuon sa social sciences kung saan ang mga estudyante at guro ay nagsasagawa ng mga pananaliksik at proyekto na maaaring magbigay liwanag sa mga dahilan ng kahirapan sa isang partikular na komunidad. Pagpasok sa larangan ng mga NGO, mayroon ding mga eksperto na nakikipagsapalaran sa aktwal na mga sitwasyon. Ang mga ito ay mga tagapagsagawa ng mga proyekto sa kapwa, at paminsan-minsan, nagtatrabaho sila sa gobyerno para mas mapaunlad ang mga proyekto na may kaugnayan sa pagtulong sa mga mahihirap. Ang kanilang kaalaman mula sa mismong mga tao ay mahalaga upang makagawa ng mga solusyong nakaangkla sa reyalidad. Lahat ng ito ay lumilikha ng isang mas malalim na pang-unawa sa problema ng kahirapan na hindi lamang batay sa mga numero kundi sa totoong kwento ng buhay. Kung ipagpapatuloy natin ang pagsisiyasat sa likod ng kahirapan, makikita rin natin ang mga eksperto sa larangan ng mga hedgehog at foxes theory, na nagsusuri ng mga kumplikadong sistema at kung paano ito nakakaapekto sa mas malawakang ekonomiya. Lahat ng kanilang sinasabi ay nagbubunga ng mas malinaw na pag-unawa sa mga ugat ng kahirapan, kaya’t makikita natin na napakalawak at multidimensional ang paksang ito.