Avatar มีกี่ภาค ในแฟรนไชส์คนแสดงเทียบกับแอนิเมชัน

มุมมองหนึ่งคือการแยกสองโลกที่ใช้คำว่า 'อวตาร' ออกจากกันก่อน เนื่องจากมีทั้งแฟรนไชส์ภาพยนตร์คนแสดงของเจมส์ คาเมรอนกับซีรีส์แอนิเมชันของนิคคาโลเดียน ซึ่งคนส่วนใหญ่มักสับสนว่าถามถึงอันไหน ผมขออธิบายแบบแยกส่วนจะชัดเจนกว่า: ทางฝั่งของเจมส์ คาเมรอน มีภาพยนตร์คนแสดงชื่อเดียวกับแฟรนไชส์คือ 'Avatar' (ฉบับปี 2009) และภาคต่อที่ออกฉายในเวลาต่อมา 'Avatar: The Way of Water' ซึ่งเป็นภาพยนตร์คนแสดงที่ใช้เทคนิคผสม CGI และการถ่ายทำใต้น้ำอย่างเข้มข้น ถึงตอนนี้มีสองภาคที่ออกฉายแล้ว แต่โปรเจ็กต์นี้ตั้งใจขยายเป็นชุดใหญ่ที่ประกาศไว้ตั้งแต่แรกว่าจะมีหลายภาค โดยแนวทางของทีมสร้างคือวางโครงเรื่องให้ครอบคลุมหลายภาคเพื่อขยายโลกแพนโดรา การคำนวณแบบคร่าว ๆ ก็คือมีแผนให้รวมทั้งหมดหลายภาคตามที่ผู้สร้างประกาศไว้ตั้งแต่ต้น (รวมภาคแรก) แต่ถามว่า ณ ตอนนี้มีกี่ภาคออกฉายจริง ๆ ก็ตอบได้ว่าออกฉายสองภาคแล้วและยังมีการวางแผนสร้างเพิ่มเติมอีกหลายภาคตามข่าวและแผนงานของผู้สร้างในระยะยาว มาทางฝั่งแอนิเมชันกันบ้าง คำว่า 'อวตาร' ในบริบทของแอนิเมชันจะหมายถึงซีรีส์อย่าง 'Avatar: The Last Airbender' ซึ่งเป็นงานอนิเมะตะวันตกของนิคคาโลเดียนที่แบ่งเป็นสาม 'Book' หรือสามภาคใหญ่ (Book One: Water, Book Two: Earth, Book Three: Fire) รวมเป็นซีรีส์หลักที่ผู้คนจดจำ อายุงานและเรื่องราวถูกขยายกับสื่ออื่น ๆ อีก เช่น หนังสือการ์ตูนต่อเนื่องและสปินออฟ ในอีกสายหนึ่งมีซีรีส์ต่อยอดชื่อ 'The Legend of Korra' ซึ่งก็เป็นแอนิเมชันอีกชุดหนึ่งที่ถือเป็นภาคแยกหรือจักรวาลต่อเนื่อง มีสี่ซีซันใหญ่และพัฒนาตัวละครและธีมที่โตขึ้นกว่าเดิม นอกจากนี้ยังมีความพยายามทำเป็นภาพยนตร์คนแสดงจากซีรีส์แอนิเมชันด้วย เช่นภาพยนตร์เวอร์ชันคนแสดงที่ออกฉายในปี 2010 ชื่อ 'The Last Airbender' ซึ่งเป็นการตีความของผู้สร้างอีกกลุ่มหนึ่ง แม้ว่าการตอบรับจะแตกต่างกันไปก็ตาม ถ้าต้องสรุปรวมภาพรวมแบบที่ผมมักจะอธิบายให้เพื่อนฟัง ก็คือ: ถาหมายถึงแฟรนไชส์ของเจมส์ คาเมรอน จะมีภาพยนตร์คนแสดงออกฉายแล้วสองภาค และมีแผนขยายเป็นหลายภาคตามที่ประกาศไว้ ส่วนถาหมายถึงจักรวาลแอนิเมชันของนิคคาโลเดียน ก็มีซีรีส์หลัก 1 ชุดแบ่งเป็น 3 ภาคใหญ่ และมีซีรีส์ต่อยอดอีกชุดหนึ่งที่มี 4 ภาคย่อย รวมถึงมีเวอร์ชันคนแสดงที่เคยสร้างออกมาแล้วหนึ่งเรื่อง การนับจำนวนภาคจึงขึ้นกับว่าต้องการนับเป็น "ภาคภาพยนตร์" หรือ "ภาคของซีรีส์" แต่โดยรวมทั้งสองโลกนี้ต่างก็มีทั้งงานแอนิเมชันและงานคนแสดงในรูปแบบของตัวเอง โดยส่วนตัวแล้ว ผมชอบที่คำว่า 'อวตาร' กลายเป็นชื่อที่เชื่อมโยงกับโลกแฟนตาซีผสมวิทยาศาสตร์และตำนานการควบคุมธาตุได้พร้อมกัน มันสนุกที่ได้เห็นว่าผู้สร้างแต่ละคนตีความคำนี้ต่างกัน แต่ละเวอร์ชันก็มีเสน่ห์และข้อจำกัดของตัวเอง ทำให้การพูดถึงจำนวนภาคกลายเป็นเรื่องสนทนาที่น่าสนใจ และผมมักเพลิดเพลินกับการเปรียบเทียบว่าการขยายโลกแบบไหนตอบโจทย์แฟน ๆ ได้มากกว่า

ยอมรับเลยว่าฉันติดกับโลกของซีรีส์นี้มาอย่างยาวนานและอยากเล่าแบบตรงไปตรงมาว่าแฟรนไชส์นี้มีลำดับหลักไม่เยอะนักแต่คอนเทนต์ขยายออกไปเยอะมาก เริ่มจากแก่นหลักคือ 'Avatar: The Last Airbender' ซึ่งแบ่งเป็นสามภาคหลัก (Book 1: Water, Book 2: Earth, Book 3: Fire) — นี่คือจุดเริ่มต้นที่ต้องดูก่อนทุกอย่างเพราะมันวางพื้นฐานตัวละคร ประวัติศาสตร์โลก และการเมืองของซีรีส์ได้แน่นสุด ต่อมาเป็นภาคต่อแบบเจเนอเรชั่นถัดมา 'The Legend of Korra' ที่มีสี่ภาค (Book 1–4) ซึ่งเกิดขึ้นหลายสิบปีให้หลัง ถ้าตั้งใจดูต่อเนื่องจริงๆ ฉันแนะนำให้ดูทั้งสองเรื่องในลำดับนี้ แล้วค่อยตามด้วยหนังสือการ์ตูนเสริม เช่น 'The Promise' ที่ต่อเนื้อหาหลังจบภาคแรกของ Aang — ถ้าอยากอินกับการเปลี่ยนแปลงเชิงสังคมและผลจากสงคราม นี่คือจุดเริ่มต้นที่ช่วยเติมเต็มความเข้าใจได้ดี

พอพูดถึงแฟรนไชส์ 'Avatar' ฉันมักนึกถึงการเดินทางยาวๆ ของโปรเจกต์ภาพยนตร์ที่เริ่มจากความเป็นหนังคนเดียวแล้วขยายเป็นมหากาพย์ โดยสรุปแบบกระชับ: ขณะนี้มีภาพยนตร์ 'Avatar' ออกฉายจริง 2 ภาค คือ 'Avatar' (2009) และ 'Avatar: The Way of Water' (2022) ส่วนแผนงานของผู้กำกับมีทั้งหมด 5 ภาคในซีรีส์ ซึ่งหมายความว่าจะมีอีก 3 ภาคที่วางแผนผลิตเป็นลำดับต่อไป แม้ว่าชื่อเต็มหรือรายละเอียดบางอย่างของภาคที่ 3–5 อาจยังเป็นชื่อชั่วคราวหรือมีการปรับเปลี่ยนได้ ถ้าจะเรียงตามลำดับการฉายจริง ณ ตอนนี้ ก็คือ 1) 'Avatar' (2009) — ภาคเปิดโลกแพนดอร่า 2) 'Avatar: The Way of Water' (2022) — ขยายเรื่องราวไปยังทะเลและเผ่าพันธุ์ใหม่ ส่วนภาค 3–5 ถูกวางโครงเรื่องต่อเนื่องจากสองภาคแรกและมักถูกอ้างถึงด้วยชื่อชั่วคราวอย่าง 'Avatar: The Seed Bearer' หรือ 'Avatar: The Tulkun Rider' แต่ยังไม่ใช่ชื่อที่ยืนยันสุดท้าย ความประทับใจส่วนตัวคือการได้เห็นการลงทุนทั้งด้านเทคนิคและการเล่าเรื่องแบบขยายโลก เหมือนที่เคยเห็นผู้กำกับทำในงานใหญ่ก่อนหน้านี้ ทำให้รอภาคต่อด้วยความตื่นเต้นอยู่นะ

นับตั้งแต่เริ่มติดตามจักรวาลหนังเกี่ยวกับสไปเดอร์แมน ผมมองเรื่องของเวน่อมเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจมาก ผมขอสรุปแบบตรงไปตรงมาว่าในฝั่งของโซนี่ (ในกรอบเวลาที่ข้อมูลสาธารณะชัดเจน) มีภาพยนตร์เวน่อมที่ออกฉายจริงสองภาค คือ 'Venom' และ 'Venom: Let There Be Carnage' ซึ่งทั้งสองเรื่องสร้างเส้นทางของตัวละคร Eddie Brock/เวน่อมในแบ็กกราวด์ของจักรวาลของโซนี่เอง และมีการประกาศหรือพูดถึงภาคต่อเพิ่มเติมในอนาคต ทำให้ถ้านับเฉพาะภาพยนตร์เดี่ยวของเวน่อมในเงาอำนาจของโซนี่ จำนวนก็จะอยู่ที่สองภาคที่ออกฉายแล้ว (และอีกหลายแผนงานที่ยังรอการยืนยันหรือออกฉาย) ฝั่งของมาร์เวลในแง่ของจักรวาลภาพยนตร์หลัก (MCU) ยังไม่มีภาพยนตร์เวน่อมเดี่ยวที่เป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลนั้นโดยตรง กล่าวคือจำนวนภาคเวน่อมที่ถือเป็นของมาร์เวลในฐานะภาพยนตร์เดี่ยว = ศูนย์ แต่ต้องไม่ลืมว่ามีการร่วมมือข้ามสตูดิโอและแนวคิดมัลติเวิร์สที่เปิดโอกาสให้ตัวละครจากโซนี่และจักรวาลมาร์เวลมีปฏิสัมพันธ์ได้ ดังนั้นเมื่อมองแบบรวม ๆ จะเห็นว่าฝั่งโซนี่เป็นผู้ปล่อยเวน่อมเป็นหนังเดี่ยว ส่วนมาร์เวลยังไม่ได้มีเวน่อมเดี่ยวของตัวเอง ถ้าชอบมองเชิงระบบ ผมคิดว่านี่คือผลพวงจากเรื่องสิทธิ์และการร่วมมือทางธุรกิจมากกว่าความชอบส่วนตัวของแฟนๆ

แฟนของ 'ดาบพิฆาตอสูร' ที่ชอบคุยเรื่องรายละเอียดน่าจะบอกได้ทันทีว่าเรื่องนี้ในฉบับมังงะกับฉบับอะนิเมะมีวิธีแบ่งภาคที่ต่างกันพอสมควร มังงะของ 'ดาบพิฆาตอสูร' เป็นงานเล่าเรื่องต่อเนื่องชิ้นเดียว จบครบในเล่มรวมทั้งหมด 23 เล่ม (รวมบทประมาณ 205 ตอน) ซึ่งตีพิมพ์ต่อเนื่องในนิตยสารรายสัปดาห์จนจบในปี 2020 ดังนั้นถ้าเราจะนับเป็น "ภาค" ตามแบบมังงะจริงๆ ก็คงต้องยอมรับว่ามันไม่ได้ถูกแบ่งเป็นซีซันอย่างชัดเจน แต่จะเป็นช่วงหรืออาร์คของเรื่องที่ไหลต่อกันตั้งแต่การเปิดตัวตัวเอก การเก็บเดิมพันต่างๆ ไปจนถึงการต่อสู้รอบสุดท้าย — ทั้งหมดรวมอยู่ในงานเล่มเดียวกัน พอมาเป็นฉบับอะนิเมะ คนดูจะมองเห็นการแบ่งภาคได้ชัดขึ้น เพราะสตูดิโอจัดออกมาเป็นซีซันและภาพยนตร์: ซีซัน 1 คือทีวีซีรีส์ตอนแรกที่ยาวประมาณ 26 ตอน ซึ่งครอบคลุมต้นเรื่องจนถึงช่วงก่อน 'Mugen Train' ภาพยนตร์ 'Mugen Train' ออกฉายเป็นฟิล์มต่อมาในปี 2020 และนำเรื่องของอาร์ครถไฟมาทำเป็นหนังจอใหญ่ด้วยงานภาพและแอนิเมชันที่โดดเด่น แถมต่อมาสตูดิโอยังทำเวอร์ชันตัดต่อสำหรับทีวีของอาร์คนี้ ก่อนจะฉายต่อด้วยอาร์คถัดไปเป็นซีซันสอง (รวมทั้ง 'Mugen Train' เวอร์ชันทีวีและอาร์ค 'ย่านบันเทิง') แล้วซีซันสามเป็นอาร์ค 'หมู่บ้านช่างตีดาบ' ที่ฉายต่อมา ดังนั้นถ้าพูดสั้นๆ ในมุมของอะนิเมะ มีซีซันทีวีหลักประมาณ 3 ซีซัน บวกกับภาพยนตร์หนึ่งเรื่องที่ถูกนับแยกจากซีซันแรก การตีความว่า "มีกี่ภาค" เลยขึ้นกับว่าเรานับแบบไหน: ถ้านับตามมังงะมันคือผลงานเดี่ยวจบใน 23 เล่ม แต่ถ้านับตามอะนิเมะมันถูกแยกเป็นซีซันทีวี 3 ชุดกับภาพยนตร์อีกหนึ่งชิ้น ที่สำคัญคือการนำเสนอของอะนิเมะทำให้บางอาร์คโดดเด่นและรู้สึกเป็น "ภาค" มากขึ้นด้วยภาพและดนตรี ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนถึงพูดว่าอะนิเมะมีหลายภาค ทั้งที่ต้นฉบับมังงะเป็นเรื่องเดียวกัน ปลายทางสำหรับคนชอบอ่านกับคนชอบดูอาจต่างกัน แต่ผมชอบทั้งสองแบบ: อ่านมังงะเพื่อจังหวะเรื่องที่ต่อเนื่อง แล้วเปิดอะนิเมะทุกครั้งเมื่ออยากเห็นฉากสำคัญแผ่พลังเต็มหน้าจอ

เริ่มต้นด้วยการบอกว่าโลกของ 'Avatar' มีสองสายหลักที่คนมักนึกถึงและควรทราบก่อนเริ่มดู: ฝั่งการ์ตูนของนิคโลเดียนกับฝั่งภาพยนตร์ของเจมส์ คาเมรอน สำหรับฝั่งการ์ตูน มีสองซีรีส์หลักคือ 'Avatar: The Last Airbender' (สามพาร์ตหรือเรียกว่า Book 1–3: Water, Earth, Fire รวมประมาณ 61 ตอน) และภาคต่อคือ 'The Legend of Korra' (สี่พาร์ต: Book 1–4 รวม 52 ตอน) ฉันชอบคิดว่าเรื่องแรกเป็นการเล่าเรื่อง coming-of-age แบบคลาสสิก ส่วน 'Korra' โตกว่าและเข้มข้นในประเด็นสังคมและการเมือง ลำดับการดูสำหรับมือใหม่ที่อยากเข้าใจโลกและตัวละครให้ครบ: เริ่มจากดู 'Avatar: The Last Airbender' ให้จบทั้งสามพาร์ตตามลำดับ แล้วตามด้วยคอมิกส์เช่น 'The Promise' 'The Search' และ 'The Rift' หากอยากต่อความหลังจากนั้นค่อยข้ามมาดู 'The Legend of Korra' เพื่อเห็นวิวัฒนาการของโลกและผลกระทบจากเหตุการณ์ในอดีต ฉันมักแนะนำให้ให้เวลากับ Book 2 ของ 'Korra' เพราะมันเปิดโลกทัศน์ในแนวจิตวิญญาณได้ลึกมาก จบแล้วจะรู้สึกว่าทั้งสองเรื่องผูกโยงกันอย่างลงตัว

แฟนตัวยงของ 'Avatar' อย่างฉันมักจะเริ่มจากภาพรวมก่อน: ถ้านับเฉพาะภาพยนตร์หลักที่เป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลภาพยนตร์โดยตรง ณ เวลานี้จะมีสองภาคที่ออกฉายแล้ว และมีแผนงานขยายเป็นชุดยาวรวมทั้งหมดห้าภาคหลักที่เจมส์ คาเมรอนประกาศไว้ตั้งแต่แรก พัฒนาเรื่องราวต่อเนื่องจากต้นฉบับ ทำให้การนับไม่ใช่แค่จำนวนที่ฉายในโรงเท่านั้น แต่ต้องแยกแยะระหว่างภาพยนตร์หลักที่เป็นตอนต่อโดยตรงกับโปรเจกต์เสริม เช่น สปินออฟหรือสื่อสตรีมมิ่งที่อาจขยายจักรวาลออกไปได้ ในแง่นี้ผมมองว่าจำนวนภาคของจักรวาลภาพยนตร์ 'Avatar' ถูกตีความได้สองแบบ: แบบเคร่งตรงคือ 5 ภาคหลักตามที่ประกาศ หรือแบบขยายรวมสื่ออื่น ๆ ที่ยังไม่ชัดเจนจำนวนแน่นอน แต่ถ้าถามแบบสั้นและตรงใจ คนทั่วไปมักพูดว่าเป็นแฟรนไชส์ 5 ภาค (รวมภาคที่ออกแล้ว 2 ภาคและอีก 3 ภาคที่วางแผนไว้)

แฟรนไชส์ 'Kingdom' ในเวอร์ชันภาพยนตร์คนแสดงของญี่ปุ่นมีความชัดเจนว่าจะดูเป็นชุดหนังต่อเนื่อง: โดยพื้นฐานมีสามภาคหลักที่ออกฉายเป็นชุดในปี 2019, 2022 และ 2023 ซึ่งเล่าเรื่องต่อเนื่องจากต้นฉบับมังงะของ ฮาระ ยาสึฮิสะ ผมเลือกดูตามลำดับการฉายจริง ๆ เพราะภาคสองและสามต่อยอดเหตุการณ์และความสัมพันธ์ของตัวละครจากภาคแรกโดยตรง ถ้าเริ่มจากภาคหลังสุดอาจจะเสียความตื่นเต้นและเสียบริบทหลายอย่าง ทั้งเรื่องการเติบโตของตัวเอกและพัฒนาการของฉากรบที่ขยายขึ้นเรื่อย ๆ ฉากแอ็กชันแบบสงครามใหญ่และการแสดงเชิงอารมณ์จะเข้าถึงได้ดีขึ้นเมื่อดูตั้งแต่ต้น สรุปว่าถ้าสนใจเวอร์ชันหนังคนแสดงญี่ปุ่น ให้ดูตามลำดับ 2019 → 2022 → 2023 เพื่อเข้าใจโครงเรื่องและตัวละครครบถ้วน ส่วนตัวชอบการออกแบบฉากและบรรยากาศประวัติศาสตร์ของภาคแรกที่เป็นพื้นฐานให้ภาคหลัง ๆ ขยับขยายได้มันส์กว่า

พอพูดถึงแฟรนไชส์ 'Avatar' ของเจมส์ คาเมรอน เรื่องนี้ในโลกภาพยนตร์ถูกวางไว้เป็นจักรวาลเดียวกันที่ค่อนข้างชัดเจนและมีแผนยาวไกล: แผนการเดิมคือจะมีทั้งหมดห้าภาคที่เล่าเรื่องต่อเนื่องบนโลกแพนโดร่า ในมุมมองของคนที่หลงใหลในงานสร้างฉากและโลกสมมติแบบนี้ ผมชอบเห็นว่าทุกภาคตั้งใจผูกเรื่องไว้กับตัวละครหลักและเผ่าพันธุ์เดิม ทำให้รู้สึกว่าไม่ใช่แค่ภาคต่อธรรมดา แต่เป็นการขยายจักรวาลและสำรวจมุมต่าง ๆ ของสังคม นิเวศวิทยา และเทคโนโลยีบนแพนโดร่า: ภาคแรก 'Avatar' (2009) แนะนำโลกกับวัฒนธรรมของชาวนาวี ส่วน 'Avatar: The Way of Water' (2022) ขยายไปยังบริบททางทะเลและครอบครัวของตัวเอก ฉากต่อ ๆ ไปที่วางแผนไว้จะพาเราเดินทางทั้งในด้านภูมิศาสตร์และมิติความสัมพันธ์ของตัวละคร ทำให้ภาพรวมของจักรวาลเป็นเรื่องเดียวกัน ประสบการณ์ส่วนตัวบอกว่าเมื่อดูหนังสองภาคแรกแล้วจะเข้าใจแนวคิดว่าผู้สร้างตั้งใจจะให้ทั้งหมดเชื่อมกัน: ธีมซ้ำ ๆ เช่นการอนุรักษ์ การชนกันของอารยธรรม และการเปลี่ยนผ่านของผู้นำ ปรากฏเป็นลายเส้นเดียวกันตลอด แม้ภาคหลังจะยังไม่ออกครบทุกภาค แต่คำตอบสั้น ๆ สำหรับคำถามว่าในจักรวาลเดียวกันมีกี่ภาค คือ: ถูกวางแผนไว้เป็น 5 ภาค ซึ่งรวมทั้งสองภาคที่ฉายแล้วและสามภาคที่วางแผนไว้ข้างหน้า หากใครชอบติดตามความต่อเนื่องของโลกสมมตินี้ จะได้เห็นการขยายคอนเซปต์แบบเป็นระบบตั้งแต่ตอนแรกจนถึงตอนสุดท้ายตามแผน

พูดถึง 'Tokyo Revengers' แล้ว มันถูกดัดแปลงออกมาหลายรูปแบบจนตามแทบไม่ทัน ในมุมมองของคนที่ติดตามตั้งแต่ต้น ฉันเห็นการแบ่งส่วนของเวอร์ชันอนิเมะชัดเจนว่าออกมาเป็นหลายซีซันหลักๆ ที่เทียบเคียงกับมังงะต้นฉบับได้ดี อนิเมะของเรื่องนี้ถูกแบ่งเป็น 3 ซีซันหลัก โดยซีซันแรกออกในปี 2021 ครอบคลุมโครงเรื่องตั้งต้นจนถึงเหตุการณ์สำคัญหลายตอน ซีซันถัดมาที่มีชื่อเรียกตามโครงเรื่องย่อย เช่น 'Christmas Showdown' ถูกนำเสนอในช่วงต่อมา และซีซันต่อไปที่ว่าด้วยการปะทะกับฝ่าย Tenjiku ก็ถูกนำมาทำให้เป็นซีซันอีกชุดหนึ่ง ฉันชอบตรงที่แต่ละซีซันเลือกจังหวะตัดตอนและเพิ่มฉากสำคัญให้คนดูรู้สึกถึงแรงผลักดันของตัวละคร ส่วนเวอร์ชันคนแสดงมีภาพยนตร์สองภาคหลักที่คนพูดถึงกันเยอะ ภาคแรกพยายามอัดเรื่องราวจำนวนมากเข้าไปในความยาวหนัง ทำให้บางฉากรู้สึกฉับไว ส่วนภาคต่อเน้นเหตุการณ์สำคัญอย่าง 'Bloody Halloween' ซึ่งให้มู้ดที่เข้มข้นกว่า เวลาฉันเปรียบเทียบระหว่างอนิเมะกับหนังคนแสดง จะนึกถึงฉากที่ตัวเอกกระโดดย้อนเวลา — ในอนิเมะมีพื้นที่เล่าเยอะกว่า แต่หนังคนแสดงก็มีพลังของภาพและการแสดงที่ทำให้ฉากเดียวบางครั้งจดจำได้ทันที