Fast And Furious มีกี่ภาคที่มีสปินออฟหรือหนังแยกภาคบ้าง?

ชัดเลยว่าแฟนหนังหลายคนอยากรู้ว่าถ้าจะดู 'Fast and Furious' แบบครบ ๆ ต้องเริ่มจากไหนและมีภาคอะไรบ้าง ผมชอบเรียงตามลำดับฉาย (release order) เพราะเห็นพัฒนาการตัวละครและโทนหนังเปลี่ยนไปตามกาลเวลา ซึ่งลำดับตามฉายที่ชัดเจนคือ: 1. 'The Fast and the Furious' (2001) 2. '2 Fast 2 Furious' (2003) 3. 'The Fast and the Furious: Tokyo Drift' (2006) 4. 'Fast & Furious' (2009) 5. 'Fast Five' (2011) 6. 'Fast & Furious 6' (2013) 7. 'Furious 7' (2015) 8. 'The Fate of the Furious' (2017) 9. 'F9' (2021) 10. 'Fast X' (2023) นอกจากนี้ยังมีสปินออฟสำคัญคือ 'Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw' (2019) กับหนังสั้นเช่น 'Los Bandoleros' ที่ช่วยเชื่อมเรื่องราวระหว่างภาค การดูตามลำดับฉายทำให้ผมอินกับโกรธเกลียดและความสัมพันธ์ของตัวละครได้เต็มที่สุด โดยเฉพาะซีนปล้นตู้นิรภัยใน 'Fast Five' ที่ยังเป็นหนึ่งในฉากโปรดของผมจนถึงทุกวันนี้

แฟรนไชส์ 'เกิดใหม่ทั้งทีก็เป็นสไลม์' มีสปินออฟที่ผมมองว่าเด่น ๆ อยู่ไม่กี่ชิ้นที่เหมาะกับคนอยากลองอารมณ์อื่น ๆ ของโลก Tempest มากกว่าแอ็กชันหลัก ผมเป็นคนที่ติดตามตั้งแต่เวอร์ชันนิยายจนถึงอนิเมะ จึงชอบสปินออฟที่ให้มู้ดผ่อนคลายและเน้นความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครเป็นพิเศษ อันดับแรกต้องยกให้ 'Slime Diaries' — มังงะ/อนิเมะแยกตอนแนว slice-of-life ที่เปลี่ยนโทนเรื่องจากการเมืองและสงครามมาเป็นชีวิตประจำวันของชาวเมืองเทมเพสต์ ดูแล้วเหมือนมานั่งคุยกับเพื่อนบ้านในโลกแฟนตาซี มีมุกเล็กๆ เรื่องการบริหารเมือง, การทำอาหาร และมิตรภาพ ฉากแบบนี้ช่วยให้เห็นมุมอ่อนโยนของตัวละครรองหลายคน และเป็นสปินออฟที่เข้าถึงง่ายสำหรับคนที่รู้สึกเหนื่อยกับความดราม่าหนักๆ อีกชิ้นที่ผมแนะนำคือภาพยนตร์ 'Scarlet Bond' ซึ่งแม้จะไม่ใช่สปินออฟในความหมายของซีรีส์สไตล์ชีวิต แต่เป็นงานขยายจักรวาลที่โฟกัสเนื้อหาใหม่ ๆ และฉากแอ็กชันที่จัดเต็ม คนที่ชอบเนื้อเรื่องหลักและอยากได้บทที่อินเทนส์ขึ้นกับบทเพลงประกอบและแอนิเมชันคุณภาพจะชอบ มันให้ความรู้สึกเหมือนยกเลเวลของงานภาพและดนตรีไปอีกขั้น สุดท้ายผมมักจะแนะนำให้คนหาชุดตอนสั้นหรือไซด์สตอรี่ในเล่มนิยายและ OAD ของซีรีส์ด้วย เพราะหลายตอนเล่ากิจวัตรเล็กๆ ของตัวละครหรือเหตุการณ์ที่ไม่ได้ลงในอนิเมะหลัก สิ่งพวกนี้เติมช่องว่างของโลกได้ดีและให้มุมมองที่เป็นส่วนตัวมากขึ้นสำหรับแฟนที่อยากเข้าใจแรงจูงใจของตัวละครแต่ละคนโดยไม่ต้องเจอบทบู๊หนักๆ ถ้าต้องเลือกจริงๆ สำหรับคนที่เพิ่งจะก้าวเข้ามาในจักรวาลนี้ ผมมักแนะนำเริ่มจาก 'Slime Diaries' ก่อนแล้วตามด้วย 'Scarlet Bond' เพื่อรับทั้งมู้ดสบาย ๆ และมู้ดตื่นเต้น เหมือนนั่งจิบชาในสวนแล้วจู่ ๆ ก็ได้ตั๋วไปผจญภัยต่อ — เสน่ห์ของแฟรนไชส์คือมันมีพื้นที่ให้ทั้งสองแบบได้อย่างลงตัว

แฟรนไชส์ 'Avatar' นั้นต้องแยกอ่านสองแนวทางหลักก่อน — คือชุดภาพยนตร์ของเจมส์ คาเมรอนกับจักรวาลแอนิเมชันของนิคเคิลโอดีออน — เพราะคำว่า 'อวตาร' ถูกใช้กับงานสองแบบที่ต่างกันมาก ความจริงคือฝั่งภาพยนตร์มีผลงานที่ฉายจริง ๆ สองภาคคือ 'Avatar' (2009) และ 'Avatar: The Way of Water' (2022) ส่วนเจมส์ คาเมรอนได้ประกาศแผนทำภาคต่อเพิ่มอีกหลายภาคและมีการเตรียมงาน/ถ่ายทำสำหรับภาคถัด ๆ ไป โดยมีการวางแผนไว้ว่าจะมีทั้งหมดประมาณห้าภาคในแฟรนไชส์ภาพยนตร์เพื่อขยายโลกแพนดอร่าและตัวละครใหม่ ๆ แต่ถ้าถามว่าออกมาครบกี่ภาค ณ ตอนนี้ที่เป็นข้อเท็จจริงชัดเจนคือออกมาแล้วสองภาค และอีกหลายภาคเป็นโครงการที่ประกาศไว้และอยู่ระหว่างการพัฒนา/ถ่ายทำตามแผนของผู้สร้าง ฝั่งแอนิเมชันนั้นเรื่องราวของ 'Avatar: The Last Airbender' เป็นซีรีส์หลักที่มี 3 ซีซันหรือ 3 'Book' (Water, Earth, Fire) จบเป็นเรื่องสมบูรณ์ แล้วตามมาด้วยซีรีส์ต่อเนื่องในโลกเดียวกันคือ 'The Legend of Korra' ที่มี 4 ซีซัน ซึ่งทั้งสองเรื่องมีเนื้อหาเข้มข้นและได้รับการต่อยอดด้วยผลงานสื่ออื่น ๆ มากมาย ในด้านสปินออฟหรือภาคแยก ฝั่งแอนิเมชันมีการขยายจักรวาลเป็นลายลักษณ์อักษรและคอมิกซ์ที่ถือเป็นแคนอน เช่น มินิซีรีส์คอมิกส์ของ 'Avatar: The Last Airbender' อย่าง 'The Promise', 'The Search', 'The Rift', 'Smoke and Shadow' ที่ต่อเนื่องเรื่องราวหลังซีรีส์ต้นฉบับ และของ 'The Legend of Korra' ก็มีคอมิกส์ต่อเนื่องอย่าง 'Turf Wars' และ 'Ruins of the Empire' ซึ่งช่วยเติมเต็มช่องว่างของพล็อตและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร นอกจากนั้น นิ้วนิคเคิลโอดีออนยังตั้ง 'Avatar Studios' เพื่อพัฒนาแอนิเมชันและภาพยนตร์แอนิเมชันภายในจักรวาลนี้โดยเฉพาะ ทำให้มีโปรเจกต์ใหม่ ๆ ที่เป็นสปินออฟหรือภาคแยกในรูปแบบซีรีส์และฟีเจอร์แอนิเมชันอยู่ในแผนงาน พอมองรวมกันแล้ว คำตอบสั้น ๆ ว่า "อวตารมีกี่ภาค" จึงต้องตอบว่าแยกตามประเภท: ฝั่งภาพยนตร์มี 2 ภาคที่ฉายแล้วและประกาศแผนจะเพิ่มอีกหลายภาค ส่วนฝั่งแอนิเมชันมีซีรีส์หลักสองชุด ('Avatar: The Last Airbender' กับ 'The Legend of Korra') ที่รวมกันมีหลายซีซันและมีสปินออฟในรูปแบบคอมิกส์, นวนิยาย, และโปรเจกต์แอนิเมชันใหม่ ๆ จาก 'Avatar Studios' นั่นแปลว่าถ้าคิดเป็น "ภาค" ในความหมายของเรื่องเล่า แฟน ๆ ได้รับเนื้อหาเพิ่มอย่างต่อเนื่องทั้งในรูปแบบภาพยนตร์และงานเขียน/แอนิเมชันเสริม ถ้าต้องสรุปด้วยมุมมองแฟนคนนึง ผมรู้สึกว่าสิ่งที่น่าตื่นเต้นคือจักรวาลทั้งสองแบบให้รสชาติแตกต่างกัน — ฝั่งภาพยนตร์เน้นการขยายโลกใหญ่ของแพนดอร่า ส่วนฝั่งแอนิเมชันกับคอมิกส์ให้ความลึกของตัวละครและการเมืองในโลกแห่งธาตุ ซึ่งทำให้การเป็นแฟน 'อวตาร' มีอะไรให้ติดตามยาว ๆ และคาดเดาได้เรื่อย ๆ อย่างแท้จริง

บอกเลยว่าแฟรนไชส์รถไฟแรงชุดนี้ชวนงงตรงที่ลำดับเหตุการณ์กับลำดับฉายมันไม่ตรงกัน และนั่นคือเหตุผลที่คนชอบคุยกันเรื่อง "ควรดูยังไง" เสมอ ฉันมองว่าเนื้อเรื่องหลักที่ต่อเนื่องกันมีทั้งหมดสิบภาคใหญ่ (ถึงปัจจุบันถึง 'Fast X') โดยที่หนังเสริมอย่าง 'Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw' เป็นสปินออฟ ไม่จำเป็นต่อแกนหลักแต่ดูสนุกเพิ่มได้ ถ้าอยากดูตามลำดับเหตุการณ์จริงๆ ให้เรียงแบบนี้ เพราะมันจะทำให้ความสัมพันธ์ตัวละครและการเกิด-ตายของคนสำคัญต่อกันไปอย่างต่อเนื่อง: 'The Fast and the Furious' (2001) → '2 Fast 2 Furious' (2003) → สั้นๆ 'Los Bandoleros' (short) → 'Fast & Furious' (2009) → 'Fast Five' → 'Fast & Furious 6' → 'The Fast and the Furious: Tokyo Drift' → 'Furious 7' → 'The Fate of the Furious' → 'Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw' (ทางเลือก) → 'F9' → 'Fast X' ถ้ามองแบบแฟนผมมองว่าเริ่มจากต้นฉบับแล้วต่อด้วยภาคที่เพิ่มขยายเรื่องราวความเป็นครอบครัวมันจะอินสุด แต่ถ้าอยากเพลย์ตามความทรงจำให้ดูตามลำดับฉายก็ได้ — แต่ถ้าต้องเลือกเดียว ผมจะแนะนำให้ดูตามลำดับเหตุการณ์แบบด้านบน จะเห็นพัฒนาการตัวละครและเหตุผลของแต่ละฉากชัดเจนขึ้น

เริ่มจากความสงสัยเล็กๆ ว่า 'Shokugeki no Soma' มีภาคแยกหรือสปินออฟมากน้อยแค่ไหน และฉันก็ชอบมานั่งแยกแยะว่าควรนับอะไรเป็นสปินออฟจริงจังบ้าง ในมุมมองของคนที่อ่านมังงะตามต่อจากเล่มหลัก งานสปินออฟของเรื่องนี้ไม่ได้มีลักษณะเป็นซีรีส์ยาวแยกออกไปเหมือนบางเรื่อง แต่มีชิ้นงานย่อยๆ กระจายทั้งมังงะสั้น ไลท์โนเวล และตอนพิเศษของอนิเมะแบบ OVA ที่ขยายมุมมองตัวละคร ตัวอย่างเช่นมีตอนพิเศษที่โฟกัสมุมมองของ 'เอรินะ' กับฉากชีวิตภายในตระกูล โทนของงานพวกนี้มักเป็นการเติมช่องว่างหรือเล่าแง่มุมก่อนหน้า/ข้างเคียงแทนการเริ่มพล็อตใหญ่ใหม่ ถ้าจะนับแบบกว้างๆ โดยรวมชิ้นที่ถูกจัดให้อยู่ในหมวดสปินออฟหรือภาคแยกแบบเป็นที่รู้จัก จะได้ประมาณ 3–4 ชิ้นหลัก เทียบแล้วส่วนใหญ่เป็นมังงะสั้น 2 เรื่อง กับนิยาย/ตอนพิเศษอีก 1–2 ชิ้น สิ่งที่ชอบคือพวกงานย่อยเหล่านี้มักให้รายละเอียดชีวิตประจำวันและเทคนิคการทำอาหารที่หลากหลาย ทำให้รู้สึกว่าชุดหลักถูกเติมเต็มมากขึ้น โดยไม่ทำให้เนื้อเรื่องหลักหลุดกรอบเกินไป สรุปแล้วถ้าชอบโลกและตัวละครแบบฉัน งานพวกนี้คุ้มค่าที่จะหาอ่านดูเพื่อเติมบรรยากาศและความลึกของตัวละคร

เราเฝ้าดูการเปลี่ยนผ่านจากหนังแข่งรถธรรมดาเป็นมหากาพย์แอ็กชันได้ชัดเจนที่สุดกับแฟรนไชส์ 'Fast & Furious' — และถ้าถามว่ามีกี่ภาค ในมุมมองของคนรักเรื่องนี้ซึ่งนับเฉพาะสายหลัก (main saga) ก็จะตอบว่า 10 ภาคจนถึงตอนล่าสุดที่เข้าฉายในปี 2023 ลิสต์ปีฉายของแต่ละภาคสายหลักตามลำดับที่ฉันจดจำและชอบเรียงไว้แบบนี้: 'The Fast and the Furious' — 2001, '2 Fast 2 Furious' — 2003, 'The Fast and the Furious: Tokyo Drift' — 2006, 'Fast & Furious' — 2009, 'Fast Five' — 2011, 'Fast & Furious 6' — 2013, 'Furious 7' — 2015, 'The Fate of the Furious' — 2017, 'F9' (หรือ 'F9: The Fast Saga') — 2021, และ 'Fast X' — 2023. การเรียงแบบนี้เห็นพัฒนาการชัด ทั้งด้านโทนเรื่อง เทคโนโลยีการถ่ายทำ และระดับสเกลของฉากแอ็กชัน ยังมีสิ่งที่อยากบอกเพิ่มอีกนิดว่า นอกเหนือจากสายหลักแล้วยังมีสปินออฟที่ดังมากอย่าง 'Hobbs & Shaw' ซึ่งเข้าฉายในปี 2019 — ถานี้ถ้านับรวมสปินออฟด้วยจะเป็น 11 เรื่องที่ฉายโรง แต่เวลาคนพูดถึงจำนวนภาคของแฟรนไชส์มักจะนับเฉพาะสายหลัก 10 ภาคเป็นหลัก สำหรับฉันแล้วการแยกสายหลักกับสปินออฟช่วยให้มองภาพรวมง่ายขึ้น: สายหลักเน้นเรื่องราวกลุ่มครอบครัวและอาคา (arc) ของตัวละครหลัก ส่วนสปินออฟมักขยายจักรวาลด้วยโทนที่แตกต่างออกไป สรุปแบบไม่ซับซ้อนก็คือ สายหลัก 10 ภาค (2001–2023) และมีสปินออฟสำคัญอีก 1 เรื่องในปี 2019 — นี่คือไทม์ไลน์ที่ฉันมักยกมาเล่าให้เพื่อนฟังเวลานึกย้อนดูฉากโปรดของแต่ละภาค

คงต้องเริ่มจากนิยามก่อนว่าสปินออฟที่หมายถึงจริง ๆ คืออะไร — ในมุมมองที่เข้มงวดของคนติดตามหนังฉบับภาพยนตร์ ฉันนับเฉพาะผลงานที่ออกมาเป็นฟีเจอร์ยาวและเล่าเรื่องแยกจากสายหลักเท่านั้น แล้วจะเห็นชัดว่าจำนวนภาคที่เรียกว่า 'ภาคพิเศษ' หรือแยกเรื่องของ 'หอแต๋วแตก' ไม่ได้มากมายอย่างที่แฟน ๆ บางกลุ่มพูด ถ้ามองแบบนี้ จะมีประมาณสองภาคที่ถือว่าเป็นสปินออฟชัดเจน — คือผลงานที่เน้นตัวละครรองหรือพล็อตย่อยแล้วออกมาเป็นเรื่องยาวแทนการต่อเนื่องเหตุการณ์หลัก การแยกโฟกัสแบบนี้ทำให้หนังดูเหมือนเป็นตัวละครคนละกลุ่มยืนเล่าเรื่องของตัวเอง แทนที่จะเป็นเพียงตอนย่อยของแฟรนไชส์เดียวกัน ในฐานะคนที่ชอบดูทั้งหนังโรงและสังเกตรายละเอียด ฉันยกให้สปินออฟอย่างที่กล่าวข้างต้นเป็นกรณีตัวอย่างของการแยกเรื่องที่ชัดเจน เพราะมันมีโทนและจังหวะตลกที่ต่างไปจากพล็อตหลัก ทำให้รู้สึกเหมือนได้ดูจักรวาลขนานอีกเส้นหนึ่ง แท้จริงแล้วถ้ามองแค่ภาพยนตร์ยาว ๆ สองชิ้นนี้ก็เพียงพอจะเรียกว่าเป็นสปินออฟที่เด่น ๆ แล้ว

นี่คือภาพรวมสั้น ๆ ที่คนรักแฟรนไชส์จะเข้าใจได้ไว: ในแง่ของภาคหลักของซีรีส์ รถแข่งบู๊ระห่ำจนถึงปัจจุบันมีทั้งหมดสิบภาค และภาคที่ออกฉายล่าสุดคือ 'Fast X' (2023). ความรู้สึกต่อจำนวนภาคอาจขึ้นกับวิธีนับของแต่ละคน — ฉันชอบนับเฉพาะเส้นเรื่องหลักที่เชื่อมโยงกันแบบต่อเนื่อง เพราะนั่นแสดงพัฒนาการของตัวละครและโลกทัศน์ แต่ถ้ารวมภาพยนตร์สปินออฟด้วย ตัวเลขจะเพิ่มอีกหนึ่งเรื่อง ทำให้รวมเป็นสิบเอ็ดเรื่องในรูปแบบภาพยนตร์ฉายโรง มุมมองส่วนตัวบอกได้ว่าการมีสปินออฟอย่าง 'Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw' เติมความหลากหลายให้แฟรนไชส์ได้ดี เพราะมันเปิดโอกาสให้โทนเรื่องเปลี่ยนไปได้โดยไม่ทำลายเส้นหลักของซีรีส์ นั่นทำให้การนับภาคของแฟน ๆ บางกลุ่มอาจเห็นต่าง แต่ถ้าตอบตรง ๆ และกระชับ: ภาคหลักมีสิบภาค ภาคล่าสุดที่ฉายคือ 'Fast X' และรวมสปินออฟด้วยจะเป็นสิบเอ็ดเรื่อง — ก็เป็นตัวเลขที่ทำให้ฉันนึกถึงทั้งการเติบโตและความคิดสร้างสรรค์ของแฟรนไชส์นี้ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา

ฉันสรุปเบื้องต้นได้ว่า ณ ตอนนี้มีการยืนยันสปินออฟ/ภาคแยกของฟาสมีทั้งหมด 3 ภาค โดยแต่ละภาคมีแนวทางและแพลตฟอร์มต่างกัน ทำให้แฟน ๆ ได้เห็นมุมมองของจักรวาลเดียวกันในรูปแบบที่หลากหลาย การนับครั้งนี้รวมเฉพาะงานที่ได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการจากสตูดิโอหรือผู้ถือลิขสิทธิ์เท่านั้น — ไม่รวมแฟนเมดหรือข่าวลือที่ยังไม่ผ่านการยืนยัน ภาคที่ยืนยันครอบคลุมทั้งนิยายขยาย (side novel) ซีรีส์สั้นบนสตรีมมิง และโปรเจกต์เกมมือถือ ซึ่งช่วยให้เรื่องราวของตัวละครรองและเหตุการณ์ปลีกย่อยได้รับการขยายความ ในฐานะแฟนที่ติดตามประกาศต่าง ๆ อยู่บ่อย ๆ ผมชอบที่แต่ละภาคมีทิศทางชัดเจนและไม่พยายามทำซ้ำงานหลักมากเกินไป: บางอันเป็นพรีเควลเพื่อเติมปมในอดีต บางอันเป็นมุมมองจากตัวละครรอง และบางอันเป็นการทดลองรูปแบบสื่อใหม่ ๆ เหมาะสำหรับคนที่อยากเจาะโลกของฟาสมีให้ลึกขึ้นโดยไม่ต้องรอภาคหลักต่อไป