มีคืนหนึ่งผมนั่งนึกถึงฉากเดินที่ยาวและเงียบสงัดในหนังสือเรื่องหนึ่ง ชื่อ 'The Long Walk' ของ Richard Bachman แวบแรกที่อ่าน ผมประทับใจในความเรียบง่ายแต่ทรงพลังของสถานการณ์: คนหนุ่มหลายคนถูกบังคับให้แข่งขันด้วยการเดินจนครบคนสุดท้าย ซึ่งเป็นคอนเซ็ปต์ที่ดึงดูดผู้สร้างภาพยนตร์อยู่แล้ว
เมื่อเทียบกับผลงานแนวเดียวกัน เช่น 'The Hunger Games' ที่เน้นการแสดงภาพรวมสังคมและการเมือง การนำ 'The Long Walk' มาสร้างให้สมจริงบนหน้าจอจำเป็นต้องรักษาความอึดอัดและอาการเสื่อมสภาพทางจิตใจของตัวละครไว้ให้ได้ ถ้าหนังยาวที่คุณเห็นมีองค์ประกอบเหล่านี้อย่างชัดเจนและมีการอ้างอิงถึงผู้แต่งต้นฉบับ นั่นบอกได้ว่ามีการดัดแปลงจากหนังสือ แต่ถ้าขาดความลึกด้านจิตวิทยาและเน้นแอ็กชันมากกว่า ก็อาจเป็นงานที่ใช้ชื่อเหมือนกันแต่เนื้อหาอิสระกว่า
สรุปสั้นๆ ว่า ชื่อเดียวกันไม่ได้การันตีว่าดัดแปลง แต่ถ้าหนังรักษาโทนของการแข่งขันที่กดดันและมีเครดิตอ้างอิงถึง Richard Bachman ผมเชื่อว่ามันย่อมมีรากมาจากนิยายแน่นอน — ทั้งนี้ผมชอบแบบที่ยังคงความขมและเงียบของต้นฉบับไว้ เพราะนั่นคือหัวใจของเรื่อง
1) ถ้าหนังมีเครดิตหรือคำโปรยว่า 'based on the novel by Richard Bachman' แปลว่าได้แรงบันดาลใจหรือต่อยอดจากนิยายของ Stephen King (ในนาม Richard Bachman) แน่นอนว่านั่นคือการดัดแปลง 2) ถ้าชื่อเรื่องตรงกันแต่ไม่มีเครดิตชัดเจน ความเป็นไปได้คือผู้สร้างใช้ชื่อคล้าย ๆ เพื่อสื่อความหมายหรือสร้างบรรยากาศ โดยไม่ได้อ้างอิงเนื้อหาเดิม 3) มีงานดัดแปลงหลายงานในประวัติศาสตร์ที่เดินเรื่องต่างกันมาก เช่น 'The Running Man' ที่แม้เป็นงานของ Bachman แต่เวอร์ชันภาพยนตร์ปรับเปลี่ยนเพื่อให้เหมาะกับผู้ชมยุคใหม่ นี่เป็นตัวอย่างว่าการดัดแปลงสามารถออกมาในรูปแบบหลวมได้
มีเรื่องหนึ่งที่ผมมักจะเล่าให้เพื่อนๆ ฟังเวลาเกิดคำถามแบบนี้: ชื่อ 'The Long Walk' ที่หลายคนคุ้นคือหนังสือของ Richard Bachman ซึ่งเป็นนามปากกาของ Stephen King นิยายเล่มนั้นเล่าเรื่องการแข่งขันโหดของเด็กหนุ่มที่ต้องเดินต่อไปจนกว่าคนสุดท้ายจะยืนอยู่ ความน่าสะพรึงและความกดดันทางจิตวิทยาทำให้นิยายนี้เป็นงานคลาสสิกแนวดิสโทเปียที่หลายคนอยากเห็นบนจอภาพยนตร์
จากประสบการณ์ติดตามข่าวและดูงานดัดแปลงของ King มาโดยตลอด ผมเห็นว่ามีความพยายามหลายครั้งที่จะผลักดันให้ 'The Long Walk' ขึ้นจอใหญ่แต่ผลงานที่เป็นภาพยนตร์ยาวอย่างเป็นทางการในวงกว้างยังไม่ได้เป็นที่รู้จักมากมายเหมือนนิยายต้นตำรับ บทดัดแปลงนิยายมักถูกปรับเพื่อเพิ่มฉากแอ็กชันหรือขยายความสัมพันธ์ตัวละคร ซึ่งทำให้โทนของงานเปลี่ยนไปได้ เช่นเดียวกับกรณีการดัดแปลงผลงานอื่นๆ ที่บางครั้งก็ซื่อสัตย์ต่อจิตวิญญาณต้นฉบับ บางครั้งก็เลือกเน้นองค์ประกอบที่ขายได้ในจอภาพยนตร์ ผมคิดว่าถ้าคุณเจอเวอร์ชัน "เต็มเรื่อง" ทางอินเทอร์เน็ต ให้ลองสังเกตเครดิตว่ามีการอ้างอิงถึง Richard Bachman/Stephen King หรือไม่ เพราะนั่นเป็นสัญญาณชัดเจนว่ามาจากนิยายเล่มนั้น หากไม่พบก็มีความเป็นไปได้สูงว่าจะเป็นหนังที่ใช้ชื่อนี้โดยมีเนื้อหาอิสระแทน เป็นธรรมชาติที่แฟนจะอยากเห็นความรุนแรงเชิงจิตวิทยาถูกถ่ายทอดบนจอ แต่บางครั้งเวอร์ชันภาพยนตร์ก็เลือกเส้นทางที่ต่างออกไปจนความรู้สึกของเรื่องเปลี่ยน ผมยังคงชอบโครงสร้างต้นฉบับเพราะมันท้าทายทั้งทางอารมณ์และจริยธรรม ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันไหนก็สนุกที่จะเปรียบเทียบกับต้นฉบับและดูว่าผู้สร้างตัดสินใจจับแก่นเรื่องอย่างไร