มอริอาตี้

ความน่าสนใจของมอริอาตี้ใน 'Sherlock' ไม่ใช่แค่การเป็นตัวร้ายธรรมดา แต่คือการที่เขาเป็น 'คู่ตรงข้าม' ที่สมบูรณ์แบบของโฮมส์ เราเห็นเขาใช้สติปัญญาแบบเย็นชา คำนวณทุกอย่างเหมือนเล่นหมากรุก ต่างจากวายร้ายทั่วไปที่ใช้ความรุนแรงหรืออารมณ์

สิ่งที่ทำให้มอริอาตี้น่ากลัวคือวิธีที่เขาเล่นกับจิตใจคน เขาไม่ฆ่าโดยตรง แต่สร้างสถานการณ์ให้เหยื่อทำลายตัวเอง เหมือนในตอนที่บีบให้โฮมส์เลือกระหว่างชีวิตกับเกียรติยศ สไตล์นี้ทำให้เรารู้สึกว่าตัวร้ายแบบนี้มีอยู่จริงในสังคม อาจเป็นคนที่เราไว้ใจแต่ซ่อนเลห์เหลี่ยมไว้ภายใต้รอยยิ้ม

แฟน 'Sherlock Holmes' คงคุ้นเคยกับมอริอาตี้ในฐานะคู่ปรับระดับตำนานของเชอร์ล็อก ตัวละครนี้ถูกสร้างขึ้นโดยเซอร์อาร์เธอร์ โคแนน ดoyle ตั้งแต่ยุควิกตอเรีย แต่ความน่าสนใจคือมอริอาตี้ไม่ได้ปรากฏตัวบ่อยในงานดั้งเดิมหรอกนะ ฉากที่โด่งดังที่สุดคือตอน 'The Final Problem' ที่ทั้งคู่ต่อสู้กันที่น้ำตกไรน์บach แต่พอมาถึงยุคปัจจุบัน ซีรีส์อย่าง 'Sherlock' ของ BBC ทำให้นิยามใหม่ของมอริอาตี้โดดเด่นขึ้นด้วยการเล่นกับจิตวิทยาสมัยใหม่

สิ่งที่ทำให้มอริอาตี้เป็นตัวร้ายที่น่าจดจำคือแนวคิดที่ว่าเขาคือ 'นโapoleon of Crime' สมองเลิศที่เลือกใช้ความสามารถไปในทางมืด ในบางเวอร์ชันอย่าง 'Moriarty the Patriot' กลับเสนอภาพที่ซับซ้อนขึ้นโดยให้มอริอาตี้เป็นปฏิปักษ์ต่อระบบคอร์rupt แทนที่จะเป็นอาชญากรธรรมดา ตัวละครนี้จึงวิวัฒน์ไปตามยุคสมัยแต่ยังคงแก่นแกนกลางคือความฉลาดไร้เทียมทานที่ท้าทายฮีโร่ของเรา

มอริอาตี้เป็นตัวร้ายที่ฉลาดที่สุดในโลกของเชอร์ล็อก โฮมส์เลยก็ว่าได้ เขาไม่ใช่แค่คนร้ายธรรมดา แต่เป็นอัจฉริยะที่สามารถวางแผนอาชญากรรมได้อย่างเป๊ะเวอร์ เรียกได้ว่าเป็น 'นโปเลียนแห่งอาชญากรรม' ตามที่โฮมส์เรียกเลยล่ะ

ความน่ากลัวของมอริอาตี้คือเขาไม่มีจุดอ่อนแบบ villains ทั่วไป ไม่ทำอาชญากรรมด้วยตัวเอง แต่ใช้คนอื่นเป็นเครื่องมือ ผ่านเครือข่ายใต้ดินที่กว้างขวาง เรื่องราวของเขาใน 'The Final Problem' นี่ชวนขนลุกจริงๆ เพราะแสดงให้เห็นว่าแม้แต่โฮมส์ยังต้องยอมรับความสามารถของมอริอาตี้ จนถึงขั้นยอมสละชีวิตเพื่อหยุดเขา

ในความคิดของผม นักวิจารณ์มองมอริอาร์ตี้ผู้รักชาติเป็นตัวละครที่ซับซ้อนกว่าคำว่า 'วายร้าย' ธรรมดา ๆ และมักจะถูกอ่านในมิติของนักปฏิวัติที่มีเหตุผลมากกว่าคนชั่วบริสุทธิ์ บทบาทของเขาใน 'Moriarty the Patriot' ถูกตีความว่าเป็นการตั้งคำถามกับโครงสร้างชนชั้นและความยุติธรรมสังคม นักวิจารณ์บางกลุ่มชื่นชมการสร้างตัวละครที่ทำให้ผู้อ่านต้องคิดทบทวนว่าความชอบธรรมในการกระทำมาจากแรงจูงใจหรือจากผลลัพธ์ ขณะที่นักวิชาการอีกกลุ่มหนึ่งเตือนว่าการให้เสน่ห์กับการใช้ความรุนแรงเพื่อล้มระบบอาจทำให้แนวคิดสุดโต่งดูมีเหตุผลเกินไป

มุมเปรียบเทียบที่มักถูกหยิบยกคือการตั้งมอริอาร์ตี้เป็นเสมือนเงาของ 'Sherlock Holmes' — ไม่ใช่แค่คู่ปรับทางปัญญา แต่เป็นคู่ปรับเชิงคุณค่า นักวิจารณ์ชอบวิเคราะห์ว่าการนำเสนอทั้งสองฝ่ายทำให้เรื่องไม่ใช่การต่อสู้ของดี-ชั่วธรรมดา แต่เป็นการท้าทายว่าอะไรคือความยุติธรรมจริง ๆ บางเสียงก็ชี้ว่าภาพลักษณ์ผู้รักชาติของมอริอาร์ตี้สะท้อนความหม่นของยุคสมัย และเป็นการเตือนว่าความปรารถนาจะเปลี่ยนแปลงโลกอาจนำมาซึ่งการละเมิดหลักศีลธรรมได้ในท้ายที่สุด ผมเองมองว่าเสน่ห์ของตัวละครมาจากการที่เขาทำให้เราไม่สามารถสวมบทผู้พิพากษาได้แบบง่าย ๆ — นั่นแหละที่ทำให้การอ่านเรื่องนี้ทั้งเย้ายวนและไม่สบายใจไปพร้อมกัน

คนที่ติดตามคลื่นความคิดของแฟนๆ มักจะชอบหยิบคำว่า 'รักชาติ' มาขยายความ เพราะมอริอาร์ตี้ใน 'Moriarty the Patriot' ถูกวางเป็นตัวละครที่เห็นความอยุติธรรมของระบบชนชั้นอย่างสุดขั้วและใช้ความรุนแรงเป็นเครื่องมือหนึ่งในการแก้ปัญหา ซึ่งทฤษฎีแรกที่ฉันเองชอบพูดถึงคือแนวคิดว่าเขาเป็น 'ชาตินิยมเชิงปฏิรูป' มากกว่าจะเป็นแค่โจรใจร้ายธรรมดา แฟนๆ บางกลุ่มโต้แย้งว่าเจตนาของเขาไม่ได้มุ่งทำลายประเทศ แต่ต้องการฟื้นฟูความยุติธรรมให้ประเทศนั้นกลับมาแข็งแรงกว่าที่เป็นอยู่

วิธีเล่าแบบที่ฉันใช้กับเพื่อนคือยกภาพเหตุการณ์ที่มอริอาร์ตี้จัดการกับขุนนางและกฎหมายที่ไม่เป็นธรรมแล้วเชื่อมโยงกับทฤษฎีรัฐลับ—มีเสียงวิพากษ์ว่านี่อาจไม่ใช่แผนของเขาคนเดียว แต่เป็นส่วนหนึ่งของแผนที่ใหญ่กว่าซึ่งจะเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจของชาติ แฟนบางคนจินตนาการว่าเขาอาจได้แรงหนุนจากกลุ่มคนระดับสูงที่อยากเห็นการเปลี่ยนแปลงแบบเงียบๆ และการใช้คำว่า 'รักชาติ' จึงกลายเป็นคำนิยามที่ถูกดึงมาให้สอดคล้องกับการกระทำที่ลึกลับของเขา

ตอนจบบทหนึ่งที่ฉันยังคุยกับเพื่อนได้ยาวคือมุมที่มองว่า patriotism ของมอริอาร์ตี้เป็นดาบสองคม: อีกฝั่งมองว่าเขาเป็นวีรบุรุษที่กล้าท้าทายความอยุติธรรม ขณะที่อีกฝั่งเตือนว่าการอ้างรักชาติเพื่อความชอบธรรมของการลงมือรุนแรงอาจกลายเป็นเงื่อนไขของเผด็จการ ฉันมักจะจบบทสนทนาด้วยการถามเพื่อนว่าเราจะยอมรับการกระทำแบบไหนถ้าเป้าหมายคือสิ่งที่เราคิดว่า 'ดีต่อชาติ' แค่นี้ก็เพลินแล้ว

แนะนำให้เริ่มที่มังงะแบบต้นฉบับของ 'Moriarty the Patriot' ถ้าคุณอยากเห็นภาพเต็มของโลกและแรงจูงใจของตัวละครตั้งแต่ต้นทาง โดยส่วนตัวฉันมักกลับไปอ่านหน้าแรกซ้ำเสมอเพราะมันให้ความรู้สึกเยือกเย็นแบบค่อยเป็นค่อยไป การเล่าเรื่องในมังงะให้พื้นที่กับความคิดภายใน การจัดเฟรมภาพ และการแสดงออกของตัวละครมากกว่าฉบับอื่น ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจว่าทำไมมอริอาร์ตี้ถึงเลือกเส้นทางนั้น

ในมุมมองของผู้อ่านที่ชอบวิเคราะห์ ฉากบทสนทนาเฉพาะที่เปิดเผยคติทางสังคมและปรัชญาของตัวเอกมีพลังมากกว่าฉากแอ็คชั่นบางฉาก การค่อย ๆ แปลความตั้งแต่เส้นสายศีลธรรมจนถึงเหตุผลทางสังคมทำให้สามารถเชื่อมต่อกับตัวละครได้จริง ฉันชอบการตีความฉากที่แสดงความขัดแย้งทางชนชั้น เพราะภาพและคำบรรยายในมังงะทำให้ฉากเหล่านั้นรู้สึกหนักแน่นและเจาะลึก

ถ้าต้องแนะนำการเริ่มต้นแบบเป็นขั้นเป็นตอน ให้เริ่มจากเล่มแรกแล้วค่อยขยับตามอาร์คหลัก เมื่อนาน ๆ จะมีรายละเอียดปลีกย่อยที่อนิเมะอาจตัดออกไปอ่านแล้วจะได้เห็นมิติของตัวละครชัดขึ้น สุดท้ายแล้วมังงะทำให้ฉันรู้สึกว่าได้พบต้นตอของความคิดอันเฉียบคมของมอริอาร์ตี้ และนั่นคือความสนุกที่ติดใจสำหรับแฟนแนวนี้

แหล่งสินค้าทางการและของสะสมที่เกี่ยวกับ 'มอริอาร์ตี้ผู้รักชาติ' มักจะเริ่มจากร้านค้าญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงในวงเก็บสะสมและร้านออนไลน์ต่างประเทศที่นำเข้าอย่างเป็นทางการ ฉันมักจะติดตามประกาศพรีออเดอร์ของร้านอย่าง Animate หรือ AmiAmi เพราะมักมีบรรจุภัณฑ์แบบลิมิเต็ดหรือของแถมพิเศษที่แฟนๆ หัวใจพองโต เมื่อเป็นของออกใหม่ บลูเรย์ อาร์ตบุ๊ก และฟิกเกอร์ที่ผลิตโดยสตูดิโอหรือบริษัทลิขสิทธิ์มักจะวางขายที่ร้านเหล่านี้ก่อน

สำหรับของมือสองหรือหาของเก่าๆ ฉันมีนิสัยชอบแวะดูที่ Mandarake และ Suruga-ya หรือร้านนำเข้าในต่างประเทศอย่าง CDJapan และ Amazon Japan เพราะบางครั้งของที่หายากจะปรากฏในรายการมือสองในราคาน่าสนใจ ช่วงเทศกาลงานใหญ่ในญี่ปุ่นหรือคอนเวนชันในบ้านเราก็มักจะมีบูธขายของพิเศษและดองกี้ไหนจะของสแตนดี้หรือโปสเตอร์ที่ไม่ได้ขายทั่วไป

กลุ่มในโซเชียลของไทยก็ช่วยได้มาก โดยเฉพาะกลุ่มแลกเปลี่ยนซื้อขายหรือเพจร้านแสตนด์บายที่สั่งพรีออเดอร์จากญี่ปุ่น ฉันเคยได้ของที่ตามหาเพราะเพื่อนในกลุ่มช่วยแนะนำร้านที่เชื่อถือได้ การจ่ายเงินควรตรวจสอบบัญชีผู้ขายและรีวิวก่อนเสมอ แต่ถ้าคุณอยากได้งานศิลป์สวยๆ ที่ไม่ใช่ของทางการ ลองติดตามศิลปินที่ทำงานเกี่ยวกับ 'มอริอาร์ตี้ผู้รักชาติ' แล้วสนับสนุนพวกเขาโดยตรง จะได้ทั้งงานเอกลักษณ์และความอบอุ่นจากการสนับสนุนศิลปินด้วยกันเอง