หนัง โจ๊ก เกอร์ มีภาค 2

ลองจินตนาการว่าทีมผู้สร้างตัดสินใจพาเรื่องราวของ 'Joker' ต่อในมุมมองที่โหดและเปราะบางยิ่งขึ้น — ผมอยากให้ภาคสองขยับจากเนื้อเรื่องของตัวคนเดียวไปสู่ผลกระทบของเขาที่แผ่ขยายออกสู่สังคม ฉากเปิดอาจเป็นฉากข่าวสารหรือม็อบที่ยังคงสะท้อนให้เห็นว่าความโกลาหลไม่ได้จบเพียงแค่ตัวอาเธอร์ แต่กลายเป็นแรงขับเคลื่อนทางสังคมที่ใคร ๆ ก็พอจะอ้างอิงได้

ช่วงกลางเรื่องผมเห็นภาพการต่อสู้ระหว่างความเป็นมนุษย์และการถูกวางแผนให้กลายเป็นสัญลักษณ์: มีคนที่ต้องการใช้เขาเป็นตัวอย่าง มีคนที่สาปส่งเขา และมีคนที่เห็นเขาเป็นฮีโร่แบบบิดเบี้ยว การสลับภาพระหว่างการประชาสัมพันธ์ในสื่อ โฆษณาชวนเชื่อ และฉากส่วนตัวที่เงียบมาก ๆ จะช่วยให้โทนเปลี่ยนจากหนังชีวประวัติเป็นหนังที่วิจารณ์สังคมได้อย่างเข้มข้น ผมอยากเห็นการใช้ดนตรีที่แหวกแนวและคัทที่คมขึ้น เพื่อให้ผู้ชมรู้สึกไม่สบายเหมือนกำลังถูกมองอยู่

ตอนท้ายไม่จำเป็นต้องให้บทสรุปชัดเจน อาจจบด้วยภาพที่เปิดให้ตีความต่อไป คนดูบางคนอาจเห็นอนาคตที่มืดมน บางคนอาจเห็นว่ามีหวังเกิดขึ้นบ้าง แต่แบบไหนก็ตาม ผมอยากให้ภาคสองทิ้งร่องรอยทางอารมณ์ที่ทำให้ผู้ชมย้อนกลับไปถามตัวเองเกี่ยวกับความรับผิดชอบของสังคม นี่แหละคือสิ่งที่จะทำให้ภาคต่อมีพลังและไม่เป็นแค่ก้าวที่สองของหนังเรื่องเดียวกันเท่านั้น

เราเชื่อว่ามีความเป็นไปได้สูงที่สตูดิโอจะผลิตภาคต่อของ 'Joker' จริง เพราะมีการประกาศและความเคลื่อนไหวทางโปรดักชันที่ชัดเจนตั้งแต่หลังความสำเร็จของภาคแรก

ผมหมายถึง ความสำเร็จของ 'Joker' ภาคแรกทั้งด้านรายได้และรางวัลทำให้ผู้สร้างกับสตูดิโอมีแรงจูงใจอย่างมากที่จะต่อยอดเรื่องราว แม้ว่าภาพยนตร์ต้นทางจะเป็นผลงานที่ยืนหยัดได้ด้วยคอนเซ็ปต์เดี่ยวๆ และแรงบันดาลใจจากหนังอย่าง 'Taxi Driver' แต่ก็มีการพูดคุยถึงแนวทางใหม่ๆ ทั้งการขยายตัวละครหรือการเล่าเรื่องในมุมมองอื่นที่ยังไม่เคยเห็นมาก่อน

ในฐานะแฟนคนหนึ่ง ฉันตื่นเต้นเพราะภาคต่อให้โอกาสสำรวจความเป็นมนุษย์และสังคมที่หนังชุดนี้ชอบสะท้อน แต่ก็ระวังว่าจะไม่กลายเป็นการยัดน้ำตาลหรือพยายามทำซ้ำแบบเดิมให้สำเร็จอีกครั้ง หากทีมงานยังคงกล้าลงทุนในแนวทางศิลปะและแปลกใหม่ แฟนๆ อย่างเราก็พร้อมตามไปดูจริงๆ

ตื่นเต้นมากที่ได้พูดถึงภาคต่อของ 'Joker' ซึ่งหลายคนรอคอยกันสุด ๆ

ประกาศวันฉายสากลของ 'Joker: Folie à Deux' ถูกตั้งไว้ในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2024 — เวอร์ชันที่โรงภาพยนตร์ทั่วโลกเริ่มฉายราว ๆ วันที่ 3–4 ตุลาคม 2024 โดยทั่วไปฉันเห็นว่าไทยมักจะได้ฉายใกล้เคียงกับวันสากลนี้ ดังนั้นถ้าจะบอกเป็นช่วงเวลาที่น่าจะตรงที่สุด คือช่วงต้นเดือนตุลาคม 2024 (บางสาขาอาจมีรอบพรีวิวก่อนวันฉายหลัก)

ความรู้สึกส่วนตัวคืออยากเห็นการแสดงและโปรดักชันแบบเต็มจอมาก เพราะภาคแรกของ 'Joker' ทำเอาใจเต้นจากการแสดงของตัวนำและบรรยากาศมืดหม่น ถ้าระบบจัดฉายในไทยเดินตามตารางระหว่างประเทศจริง ๆ น่าจะได้เห็นรอบฉายในสัปดาห์เดียวกับต่างประเทศหรือไม่ก็น้อยกว่านั้นเพียงไม่กี่วัน การเตรียมตัวคือรอประกาศรอบฉายจริงจากเครือโรงภาพยนตร์ที่ชอบแล้วก็ตั้งตารอกันได้เลย — หวังว่าจะได้สัมผัสบนจอใหญ่ เพราะงานแบบนี้ได้อารมณ์เต็มกว่าแน่นอน

ข่าวดีที่ทำให้ผมตื่นเต้นคือผู้กำกับคนเดิมกลับมารับหน้าที่สำหรับภาคต่อจริง ๆ — Todd Phillips กลับมากำกับ 'Joker: Folie à Deux' ซึ่งเป็นภาคต่อที่ต่อยอดจาก 'Joker' ภาคแรกได้ชัดเจน

ผมมองว่าการที่ผู้กำกับเดิมกลับมากำกับมีทั้งข้อดีและข้อท้าทาย ข้อดีคือโทนและวิสัยทัศน์จะต่อเนื่อง ไม่หลุดลอยจากจุดเริ่มต้น ทำให้การพัฒนาตัวละครและธีมเรื่องความบิดเบี้ยวของสังคมยังคงมีน้ำหนักเหมือนเดิม ส่วนข้อท้าทายคือคาดหวังจากแฟน ๆ สูงมาก ถ้าความเสี่ยงทางการเล่าเรื่องเปลี่ยนแนว เช่น ใส่องค์ประกอบดนตรีหรือความแฟนตาซีเพิ่ม ก็ต้องทำให้สมเหตุสมผลและไม่ทำลายอารมณ์ที่ถูกสร้างไว้ในภาคแรก

สุดท้ายแล้วผมคิดว่าการได้เห็นผู้กำกับเดิมรับผิดชอบภาคต่อเป็นสัญญาณบอกว่าทีมงานอยากรักษาเอกลักษณ์ของเรื่องไว้ แต่ก็ต้องรอดูว่าการขยายจักรวาลนี้จะยังคงเป็นงานที่กล้าหาญและมีชั้นเชิงหรือไม่ — นี่คือสิ่งที่ทำให้ผมยังตื่นเต้นกับหนังเรื่องนี้อยู่เสมอ

จินตนาการซีนเปิดภาคต่อนั้นทำให้หัวใจเต้นไม่เหมือนเดิมเลย ในมุมมองของนักดูหนังคนหนึ่งที่ติดตามการสำรวจจิตวิทยาของตัวละครมานาน ฉันคิดว่าโทนของภาค 2 ของ 'Joker' น่าจะเดินสายระหว่างความเป็นจริงที่โหดร้ายกับภาพฝันร้ายเชิงสัญลักษณ์มากขึ้นเรื่อย ๆ โครงเรื่องอาจขยายจากความเป็นปัจเจกของอาเธอร์ไปสู่การชนกับสังคมที่ใหญ่ขึ้น ทำให้บทมีทั้งช่วงที่เน้นความเงียบ ละเอียดอ่อน และช่วงที่ปะทะรุนแรงจนทำให้คนดูอึ้ง

การอ้างอิงแนวทางเช่นเดียวกับ 'Taxi Driver' อาจยังคงอยู่ แต่บทคงพยายามสร้างไดนามิกใหม่ เช่น ใส่เสียงหัวเราะที่เปลี่ยนจากการปลดปล่อยเป็นการสะท้อนความคลั่งไคล้ในวงกว้าง การเขียนบทน่าจะเน้นการขัดแย้งภายในของตัวเอกมากขึ้น มีซีนที่ให้เวลาลมหายใจช้า ๆ เพื่อดูพัฒนาการทางจิตใจ ก่อนจะระเบิดในโมเมนต์ที่รู้สึกว่าเป็นผลที่เลี่ยงไม่ได้ ขณะเดียวกันนักวิจารณ์ก็คาดหวังการท้าทายโครงสร้างนิเวศของเมือง ซึ่งจะทำให้โทนหนังสลับไปมาระหว่างทึมเศร้า ขัดแย้ง และขมขื่น

สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือ บทภาคต่อคงไม่เลือกทางที่ปลอดภัย นักแสดงน่าจะได้พื้นที่แสดงอารมณ์กว้างขึ้น ส่วนผู้กำกับอาจเล่นกับองค์ประกอบเสมือนละครเวทีหรือซาวด์แทร็กที่ทำให้คนดูไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เห็นคือความจริงหรือภาพมายา สิ่งที่คาดหวังก็คือหนังยังคงทิ่มแทงสังคม แต่ในสไตล์ที่ซับซ้อนขึ้นและท้าทายมากขึ้น ซึ่งนั่นแหละทำให้ฉันรอติดตามอย่างใจจดใจจ่อ

โจ๊กเกอร์เกิดขึ้นครั้งแรกบนหน้ากระดาษการ์ตูน ไม่ใช่จากหนังเดียวที่ทุกคนจำได้ แต่จากนิยายภาพตอนสั้นใน 'Batman' ฉบับแรกปี 1940 ซึ่งตอนนั้นเขายังเป็นตัวตลกผู้ชั่วร้ายที่ชอบเล่นแผลงๆ มากกว่าจะเป็นวายร้ายจิตวิทยาที่เราเห็นภายหลัง

ฉันชอบเรื่องราวช่วงแรกเพราะมันแสดงให้เห็นวิวัฒนาการของตัวละคร วาดโดย Bob Kane กับ Jerry Robinson และเขียนโดย Bill Finger — ถึงจะมีการถกเถียงกันเรื่องผู้คิดค้นหลัก แต่ชิ้นงานนั้นให้รูปแบบหน้าตายิ้มกว้างที่หลายคนบอกว่าได้แรงบันดาลใจมาจากหนังเงียบ 'The Man Who Laughs' ของ Conrad Veidt โจ๊กเกอร์ยุคทองเป็นการผสมระหว่างอารมณ์ขันมืดกับกลไกอาชญากรรม ทำให้เขากลายเป็นตัวละครยืดหยุ่นสามารถดัดแปลงไปตามยุคสมัยได้

เมื่อนึกถึงโจ๊กเกอร์ในมุมของการ์ตูนดั้งเดิม ฉันมักจะเห็นความสนุกในการเปลี่ยนแปลงสไตล์—จากตัวตลกสวมหน้ากากไปสู่ผู้ร้ายที่เต็มไปด้วยบาดแผลทางใจ และนั่นแหละที่ทำให้การตีความต่างๆ ต่อมาไม่เหมือนกันเลย

พูดตรงๆเลย ว่าการ์ตูนต้นฉบับของโจ๊กเกอร์กับหนังเรื่อง 'Joker' (2019) ให้ประสบการณ์ที่ต่างกันอย่างเห็นได้ชัด ทั้งในแง่โทน จิตวิทยาตัวละคร และการเล่าเรื่อง ฉันรู้สึกว่าหนังของท็อดด์ ฟิลลิปส์เลือกจะลงลึกที่ความเป็นมนุษย์ของอาเธอร์ เฟล็ค มากกว่าที่จะรักษาความลึกลับแบบที่คอมมิคหลายเล่มทำไว้ ในคอมมิคคลาสสิกอย่าง 'The Killing Joke' โจ๊กเกอร์ถูกนำเสนอทั้งในฐานะตลกตกอับที่ล้มเหลวและในฐานะปีศาจไร้ต้นตอที่ทำลายความหวัง ความคลุมเครือเรื่องอดีตของโจ๊กเกอร์คือหัวใจของเสน่ห์ แต่ในหนังเราได้เรื่องราวต้นกำเนิดที่ชัดเจนกว่า มีฉากชีวิตประจำวัน เผชิญหน้ากับการถูกกีดกันทางสังคม ปัญหาสุขภาพจิต และระบบสังคมที่ล้มเหลว ซึ่งทำให้เราเข้าใจแรงจูงใจของตัวละครมากขึ้นจนบางทีถึงกับรู้สึกสงสารเขาได้ นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงพล็อตและเชิงอารมณ์ที่สำคัญเมื่อเทียบกับคอมมิคที่มักเล่นกับความไม่แน่นอนและการเป็นตัวแทนของความวุ่นวายโดยแท้จริง

ความต่างอีกอย่างคือบรรยากาศและแรงบันดาลใจของหนังที่ชัดเจนว่าได้รับอิทธิพลจากผลงานหนังเรียลิสติกของมาร์ติน สกอร์เซซี เช่น 'Taxi Driver' และ 'The King of Comedy' โทนหนังเป็นแบบเรียลิสต์ มืด เหนื่อยล้า และเน้นการแสดงอารมณ์แบบช้าๆ มากกว่าการนำเสนอภาพล้อการ์ตูนหรือแฟนตาซีเหมือนบางครั้งในคอมมิค คนร้ายในหนังไม่ได้เป็นเพียงนักแสดงละครเวทีที่ต้องการสร้างความวุ่นวาย แต่เป็นผลผลิตจากปัจจัยสังคมทั้งหลายที่รวมกันจนระเบิดออกมา ด้านภาพลักษณ์ โจ๊กเกอร์ในหนังมีชุดและเมคอัพที่ดูเรียบง่ายและมีความสมจริงกว่าโจ๊กเกอร์ในคอมมิคที่มักมีสไตล์สุดโต่ง สีสันจัดและการแสดงออกที่เป็นการ์ตูน ซึ่งทำให้ความหมายของการเป็นตัวร้ายเปลี่ยนจาก 'การแสดง' เป็น 'การอยู่รอด' ในสังคม

สิ่งที่คอมมิคมักเน้นแต่หนังไม่ได้ทำเหมือนกันคือความสัมพันธ์เชิงคู่ต่อสู้ระหว่างโจ๊กเกอร์กับแบทแมน ในต้นฉบับหลายตอน โจ๊กเกอร์มีบทบาทเป็นตัวตายตัวแทนของความโกลาหลที่ท้าทายจริยธรรมของแบทแมนและกล่าวถึงปรัชญาเรื่องระเบียบ-ความวุ่นวาย หนัง 'Joker' ตัดเส้นเชื่อมนี้ออกไปหรือทำให้มันเบลอ เหลือไว้เพียงเงาระหว่างตนและเมือง ซึ่งทำให้หนังกลายเป็นเรื่องของชั้นชนและสื่อที่สร้างฮีโร่/ผู้ร้ายอย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นการนำเสนอความรุนแรงในหนังมีความสมจริงและกระทบจิตใจ เข้มข้นและเป็นการวิพากษ์สังคม ในขณะที่คอมมิคบางครั้งใช้ความรุนแรงในเชิงสัญลักษณ์หรือเพื่อพล็อตแนวแฟนตาซีมากกว่า

โดยรวมแล้วฉันมองว่า 'Joker' เป็นงานที่กล้าถ่ายนิยามตัวละครคลาสสิกมาปรับใหม่ให้ตรงกับบริบทสมัยใหม่ มันไม่พยายามเลียนแบบคอมมิคทั้งชุด แต่นำหัวข้ออย่างความบอบช้ำทางจิตใจ ความเหลื่อมล้ำ และอำนาจของสื่อมาร้อยเรียงเป็นต้นกำเนิดแบบมนุษย์ ซึ่งสร้างความขัดแย้งในหมู่แฟนๆ ว่าควรเห็นใจตัวร้ายหรือไม่ ส่วนตัวแล้วฉันรู้สึกว่าหนังทำหน้าที่ของมันได้ดีในฐานะชิ้นงานศิลปะที่ท้าทายความคิด แต่ก็ยังชอบความลึกลับและการเล่นกับความเป็นตำนานของโจ๊กเกอร์ในคอมมิคที่ทำให้ตัวละครนี้ไม่เคยหยุดเป็นปริศนา

ตั้งแต่เห็นโปสเตอร์ของ 'Joker' บนบันไดโรงหนังครั้งแรก ความสงสัยเรื่องใครเป็นต้นน้ำของโปรเจกต์นี้ก็อยู่ในหัวผมไปนาน

ผมคิดว่าเรื่องนี้ต้องเล่าให้ชัด: โปรดักชันหลักของภาพยนตร์ 'Joker' (2019) เกิดจากการร่วมมือของหลายบริษัท โดยสตูดิโอผู้ถือสิทธิ์และเป็นผู้จัดจำหน่ายหลักคือ 'Warner Bros. Pictures' แต่ทีมสร้างจริงๆ มาจากการรวมกำลังของบริษัทอย่าง 'Joint Effort' ซึ่งเป็นบริษัทของผู้กำกับ รวมถึง 'Bron Creative' และ 'Village Roadshow Pictures' ที่เข้ามาช่วยด้านการเงินและการผลิต

การที่มีหลายบริษัทเข้ามาเกี่ยวข้องทำให้หนังดูมีความเป็นอิสระมากขึ้นในเชิงโทนและการเล่าเรื่อง ถึงกระนั้นเมื่อถึงเวลาวางตลาด งานยังคงถูกส่งผ่านเครือข่ายใหญ่ของ 'Warner Bros.' ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมหนังอิสระสไตล์ผู้กำกับอย่างนี้ถึงมีสเกลการฉายและการโปรโมทเทียบเท่าภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์ สรุปสั้นๆ ว่า สตูดิโอหลักคือ 'Warner Bros. Pictures' แต่ผู้สร้างเชิงครีเอทีฟมาจากกลุ่มบริษัทอิสระที่รวมกันเป็นทีมโปรดักชัน

เสียงหัวเราะของอาร์เธอร์ไม่ได้เป็นแค่ท่าทางตลก ๆ สำหรับฉัน แต่มันกลายเป็นทำนองที่บอกเล่าเรื่องราวทั้งชีวิตของเขาไปพร้อมกัน

การแสดงของนักแสดงหลักใน 'Joker' สำหรับฉันคือบทเรียนเรื่องการแปรเปลี่ยนอารมณ์ผ่านร่างกายและเสียง เขาใช้รอยยิ้มที่ผิดเพี้ยน รอยย่นรอบดวงตา และการเดินที่คดเคี้ยวเป็นภาษาหนึ่ง ความเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ—น้ำหนักตัว รูปร่างการยืน การก้าว—ทำให้การเปลี่ยนตัวตนจากคนธรรมดาเป็นตัวตลกดูลื่นไหลและน่ากลัวมากขึ้น

สิ่งที่ฉันชอบคือการไม่พยายามอธิบายความบ้าด้วยบทพูดยาว ๆ แต่เลือกให้จังหวะ การมอง และการหัวเราะเล็ก ๆ บอกทั้งหมด ฉากบนบันไดที่เขาเต้นไม่ใช่แค่ท่าเต้น แต่มันเป็นการประกาศตัวตนใหม่ ส่วนฉากในรถไฟใต้ดินที่เกิดความรุนแรง แสดงให้เห็นว่าแรงกดดันด้านอารมณ์ถูกระบายออกมาอย่างไม่อาจห้ามได้ การแสดงแบบนี้ทำให้ฉันรู้สึกทั้งสะเทือนใจและหลงใหลในความละเอียดของการถ่ายทอดตัวละคร