หนัง2018

ปี 2018 ในแง่ของเสียงวิจารณ์ระดับโลกแล้ว 'Roma' มักถูกยกขึ้นมาพูดถึงก่อนเสมอ โดยเฉพาะเมื่อมองจากมุมภาพยนตร์เชิงศิลป์และความละเอียดอ่อนของการเล่าเรื่อง

ผมจำได้ว่าตอนดูครั้งแรกความเงียบ การจัดเฟรมที่ประณีต และการใช้ภาพขาวดำของผู้กำกับทำให้ทุกซีนกลายเป็นบทกวีภาพ เค้าโครงเรื่องที่ค่อย ๆ เผยความสัมพันธ์ภายในครอบครัวและบริบทสังคมเม็กซิโกยุค 1970 ถูกวิจารณ์ว่าเข้มข้นและซับซ้อนในแบบเดียวกับงานภาพยนตร์ระดับมาสเตอร์พีซ หนังเรื่องนี้ได้รับรางวัลและการเสนอชื่อจากเวทีใหญ่มากมาย ซึ่งยิ่งตอกย้ำว่านักวิจารณ์ให้คะแนนสูงไม่ใช่เพียงเพราะความงามของภาพ แต่เพราะการเล่าเรื่องที่ลึกและตรงไปยังหัวใจของประเด็นสังคม

สรุปแล้วเมื่อคนในวงการวิจารณ์พูดถึงภาพยนตร์แห่งปี 2018 'Roma' มักจะเป็นชื่อแรกที่โผล่มาในบทสนทนา แต่สิ่งที่ทำให้ผมประทับใจที่สุดคือความกล้าของหนังในการเป็นงานศิลป์ที่ยังคงเข้าถึงคนทั่วไปได้ด้วยอารมณ์ที่แท้จริง

เทศกาล Venice ปี 2018 ทิ้งความทรงจำที่ไม่ลืมให้กับวงการด้วยการยกย่องผลงานที่คมชัดและซับซ้อนของนักแสดงหญิงหลายคน

ฉันจำเหตุการณ์ตอนที่ 'The Favourite' ขึ้นเวทีที่ Venice และ Olivia Colman ได้รับรางวัล Volpi Cup เพราะการแสดงของเธอมีความขบขันที่เจ็บปวดและมีชั้นเชิง ฉากที่เธอใช้สายตาสื่ออารมณ์มากกว่าคำพูดเป็นสิ่งที่ทำให้ฉันรู้สึกว่ารางวัลนั้นเป็นการยอมรับวิธีการแสดงที่ไม่หวือหวาแต่ทรงพลัง ผลงานชิ้นนี้ยังเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้เธอโดดเด่นทั้งในสาย crítico และผู้ชมทั่วไป

มุมมองส่วนตัวแล้ว รางวัลจาก Venice สำหรับ Colman ไม่ได้มาเพราะความนิยมชั่วคราว แต่เพราะรายละเอียดเล็กๆ ในการแสดงที่ทำให้ตัวละครมีชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งที่ฉันมองว่าเป็นมาตรฐานของรางวัลเทศกาลใหญ่ๆ แบบนี้

เราเชื่อว่าถ้าพูดถึงภาพรวมของเสียงวิจารณ์ในปี 2018 แล้ว 'Roma' มักถูกยกให้เป็นหนังที่ได้รับคำชมจากนักวิจารณ์มากที่สุด เรื่องราวความทรงจำส่วนตัวที่เปี่ยมด้วยรายละเอียด การถ่ายภาพขาว-ดำที่จับโทนได้เหมือนภาพวาด และการกำกับแบบยาวและใจเย็นของ Alfonso Cuarón ทำให้หนังยืนสง่าท่ามกลางผลงานปีนั้น

มุมมองส่วนตัวในฐานะคนที่ชอบสังเกตงานภาพและการจัดฉาก บอกได้เลยว่าสิ่งที่ทำให้ 'Roma' เด่นไม่ใช่แค่เทคนิค แต่เป็นความเป็นมนุษย์ที่ลึกซึ้ง—ฉากเล็ก ๆ ที่ดูธรรมดากลับหนักแน่นและมีความหมาย การใช้เสียงประกอบและการเล่าเรื่องแบบไม่ยืดเยื้อทำให้ผู้ชมต้องจดจ่อกับความรู้สึกของตัวละคร

ผลลัพธ์คือหนังเรื่องนี้ได้รับรางวัลใหญ่และคะแนนวิจารณ์สูงจากสื่อทั่วโลก ซึ่งสำหรับฉันแล้วมันเป็นหนังปี 2018 ที่ใส่รายละเอียดเล็ก ๆ แต่ทรงพลังจนยากจะลืม เหมือนบทกวีที่กลายเป็นภาพยนตร์ — จบแล้วยังคงวนอยู่ในหัวนานๆ

ในปี 2018 ฉันเห็นภาพรวมของโรงหนังเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน เพราะมีหนังบล็อกบัสเตอร์ที่กระชากคนเข้าโรงจนเต็มแทบทุกรอบนั้นก็คือ 'Avengers: Infinity War'

ฉันเป็นคนหนึ่งที่ชอบนั่งสังเกตความแตกต่างระหว่างหนังฮอลลีวูดยักษ์กับหนังท้องถิ่น วันฉาย 'Avengers: Infinity War' ที่ไปดูนั้นบรรยากาศเหมือนงานเทศกาล ทั้งเสียงเชียร์และการพูดคุยหลังฉากต่อฉาก ทำให้เห็นว่าความร่วมสมัยของจักรวาลซูเปอร์ฮีโร่และการตลาดระดับโลกส่งผลให้รายได้ในไทยทะยานมากกว่าหนังอื่น ๆ ในปีเดียวกัน แม้บางเรื่องอย่าง 'Black Panther' จะได้รับคำชมเชิงวัฒนธรรม แต่ตัวเลขในไทยของปี 2018 ถูกครอบงำโดยความยิ่งใหญ่และความคาดหวังที่ผนวกกับแฟนเบสของตัวละครหลายรุ่น นั่งลงดูหนังเรื่องนั้นเสร็จแล้วผมรู้สึกเหมือนได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ระดับโลก ซึ่งนั่นก็ช่วยดันรายได้ให้สูงสุดในปีนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย

มุมมองเชิงธุรกิจบอกว่าในปี 2018 หนังที่ทำกำไรเทียบกับงบประมาณได้ดีที่สุดมักเป็นงานที่ลงทุนต่ำแต่ขายได้ทั่วโลกมากกว่าหนึ่งเรื่อง

ผมมักยกตัวอย่าง 'Halloween' เวอร์ชันปี 2018 เป็นกรณีศึกษา: งานสยองขวัญที่กลับมาทำเงินมหาศาลจากงบประมาณไม่สูงนัก เมื่อเทียบสัดส่วนรายได้ต่อค่าผลิตแล้ว ผลตอบแทนของหนังประเภทนี้เด่นชัดเพราะต้นทุนหลักไม่ได้ไปที่เอฟเฟกต์ใหญ่โตหรือสตาร์ค่าตัวมหาศาล แต่เป็นการใช้ไอเดีย การเล่าเรื่อง และการตลาดที่ตรงกลุ่มผู้ชมทั่วโลก

เทียบกับหนังอีกสองเรื่องที่ปีนั้นดังเหมือนกัน เช่น 'A Quiet Place' และ 'Crazy Rich Asians' จะเห็นว่าทั้งคู่ก็ทำเงินได้เยอะ แต่แนวทางการลงทุนและการรับความเสี่ยงต่างกัน จึงให้ผลตอบแทนต่อดอลลาร์ลงทุนแตกต่างออกไป สิ่งที่ผมสนุกคือการมองว่าเงินที่ลงไปแต่ละดอลลาร์คืนกลับมาอย่างไร—นั่นแหละเป็นตัววัดความสำเร็จอีกมุมหนึ่ง

คงต้องยกให้ฉากคลอดใน 'A Quiet Place' เป็นฉากที่ตึงเครียดที่สุดจากหนังสยองขวัญปี 2018 เพราะอยู่บนพื้นฐานของกฎง่ายๆ แต่โหดร้าย: เสียงเดียวหมายถึงความตาย หนังก่อสร้างความตึงเครียดอย่างช้าๆ จนถึงจุดที่เราแทบจะหายใจไม่ออกเมื่อเห็นตัวละครต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ต้องเงียบอย่างสมบูรณ์ มันไม่ใช่แค่การลุ้นว่าจะมีมอนสเตอร์โผล่ขึ้นมาหรือเปล่า แต่เป็นการเฝ้ามองความเปราะบางของครอบครัวเดียวกันที่ต้องพยายามทำทุกอย่างเพื่อปกป้องลูกน้อย ทุกฉากที่ก่อนหน้านั้นสอนให้เรากลัวเสียง ทำให้ฉากคลอดกลายเป็นระเบิดเวลาทางอารมณ์ที่ระเบิดออกมาอย่างรุนแรง: ความเจ็บปวดของการคลอด ความกดดันที่ต้องเงียบ และความเสี่ยงที่ทุกการเคลื่อนไหวอาจนำหายนะมาสู่ทั้งบ้าน

เปรียบเทียบกับ 'Hereditary' ซึ่งก็มีฉากที่ตึงเครียดและน่ากลัวในแบบของมันเอง หนังเรื่องนี้เน้นสร้างความหวาดกลัวแบบลึกซึ้งและบีบคั้นทางจิตใจมากกว่าจะใช้ความตื่นเต้นแบบต่อเนื่อง ฉากการล้มระเบิดของความเศร้าโศก ความผิดพลาดในครอบครัว และเหตุการณ์ที่ค่อยๆ เฉือนเข้าไปในจิตใจผู้ชมทำให้ทุกนาทีรู้สึกอึดอัด ตัวอย่างเช่นช่วงที่ความสัมพันธ์พังทลายและความเป็นจริงเริ่มบิดเบี้ยวออกไปก็ทำให้ขนลุก แต่ความตึงเครียดของ 'Hereditary' เป็นแบบหนักหน่วงและช้าลง ต่างจากความตึงเครียดแบบฉับพลันที่เราเจอใน 'A Quiet Place' ฉันรู้สึกว่าทั้งสองเรื่องปล่อยแรงกดดันคนดูในรูปแบบต่างกัน — เรื่องหนึ่งเหมือนการหนีจากระเบิดที่พร้อมระเบิดทุกวินาที อีกเรื่องเหมือนถูกค่อยๆ บีบหัวใจให้แหลก

ยังมีหนังปี 2018 เรื่องอื่นๆ ที่มีฉากตึงเครียด เช่นฉากเต้นรำและการเผชิญหน้าที่น่ากลัวใน 'Suspiria' (รีเมค) หรือฉากไคลแม็กซ์แปลกประหลาดใน 'Mandy' ที่เต็มไปด้วยอารมณ์และภาพพุ่งชนความรู้สึก แต่มันจะกลายเป็นเรื่องของรสนิยมส่วนตัวว่าคนดูชอบความตึงเครียดแบบไหน บางคนอาจจะโหยหาช็อตที่ทำให้ใจเต้นแรงแบบเรียลไทม์ ขณะที่บางคนชอบความหวาดหวั่นที่ฝังลึกแล้วค่อยๆ ปะทุออกมา สำหรับฉัน ฉากคลอดใน 'A Quiet Place' คือการผสมผสานของความเสี่ยงที่แท้จริง การออกแบบเสียงที่ชาญฉลาด และการลงทุนทางอารมณ์ของตัวละครที่ทำให้ทุกวินาทีนั้นพิเศษและตึงเครียดอย่างไม่ลืมเลือน

เราอยากแนะนำโผหนังปี 2018 ที่ดัดแปลงจากนวนิยายซึ่งควรอ่านก่อนดู เพราะบางเรื่องพอเห็นบนจอแล้วความลึกหรือมู้ดที่หนังเลือกนำเสนอมักต่างจากต้นฉบับอย่างชัดเจน โดยเฉพาะถ้าคุณชอบความละเอียดของตัวละคร ภูมิหลังสังคม หรือไอเดียต้นฉบับที่หนังตัดทอนออกไป นี่คือรายการที่เราแนะนำเป็นพิเศษพร้อมเหตุผลสั้น ๆ ว่าอ่านแล้วจะได้อะไรเพิ่มเมื่อนั่งอยู่หน้าจอ

'Annihilation' เป็นหนึ่งในกรณีที่ชัดเจนที่สุด: นวนิยายของเจฟฟ์ แวนเดอร์มีร์เน้นความแปลกประหลาดเชิงชีวภาพกับการสำรวจจิตใจของตัวเอกในแบบที่ละเอียดและชวนให้ติดตามมากกว่าภาพยนตร์ที่เน้นบรรยากาศและภาพสวย ๆ อ่านหนังสือก่อนจะช่วยให้คุณเข้าใจขอบเขตของ 'พื้นที่เอ็กซ์' และเหตุจูงใจเชิงปรัชญาที่หนังแค่ปลายนิ้วสัมผัส นอกจากนี้งานเขียนยังให้ความรู้สึกวนเวียนและงงท้าทายซึ่งหนังต้องย่อลง เหมาะกับคนที่ชอบตีความและไม่พอใจกับคำตอบตรง ๆ

ถ้าชอบละครสังคมและคอเมดี้ครอบครัว 'Crazy Rich Asians' จากเควิน ควาน เป็นงานที่อ่านแล้วฟิน เพราะนวนิยายใส่มุก สถานการณ์เสียดสี และซับพลอตความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครมากกว่าเวอร์ชันจอเงินเยอะ การอ่านก่อนจะทำให้คุณยิ้มได้มากขึ้นเมื่อจำตัวละครรองและมุกวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่หนังตัดออกไป ส่วน 'The Hate U Give' ของแองจี้ โธมัส ควรอ่านก่อนถ้าตั้งใจชมความหนักแน่นด้านประเด็นความอยุติธรรมทางเชื้อชาติและการเมือง เพราะบันทึกด้านในของตัวเอกในหนังสือให้ความหนักแน่นทางอารมณ์และบริบทที่หนังพยายามสื่อ แต่ไม่สามารถใส่ครบทุกอย่างได้

มีอีกกลุ่มที่อ่านเพื่อเสริมมิติชีวิตจริงหรือเทคนิคการเล่าเรื่อง เช่น 'Beautiful Boy' ซึ่งดัดแปลงจากบันทึกความทรมานของพ่อและลูกเกี่ยวกับการเสพติด การอ่านต้นฉบับจะทำให้ฉากบางฉากในหนังเจ็บปวดและเข้าใจมากขึ้น ขณะที่ 'A Simple Favor' ของดาร์ซี่ เบลล์ ในรูปแบบอีเมล/บันทึกแยกมุมมองของผู้เล่า ทำให้การบิดพลิกในหนังมีน้ำหนักมากขึ้นถ้าเคยสัมผัสต้นฉบับ ส่วน 'Mortal Engines' ของฟิลิป รีฟ แม้หนังจะเน้นแอ็กชัน แต่หนังสือให้โลกอนาคตและระบบสังคมที่ซับซ้อนกว่า จึงเหมาะสำหรับคนที่ชอบโลกแบบสเต็ปบายสเต็ปและรายละเอียดการออกแบบเมือง

สรุปแบบตรงไปตรงมา: ถาต้องเลือกอ่านก่อน ดูตามเป้าหมายของคุณ — ถ้าต้องการตีความและมู้ด 'Annihilation' เป็นอันดับหนึ่ง, ถ้าต้องการบริบทสังคมและคาแรกเตอร์ 'Crazy Rich Asians' กับ 'The Hate U Give' ควรติดมือ, สำหรับความเจ็บปวดจากชีวิตจริงอ่าน 'Beautiful Boy' ส่วนใครรักโลกแฟนตาซี-ไซไฟที่เต็มไปด้วยรายละเอียดต้องให้ 'Mortal Engines' โอกาสอ่านต้นฉบับจะทำให้การชมภาพยนตร์ปี 2018 เหล่านี้ได้มิติใหม่และความพึงพอใจเวลาเปรียบเทียบกัน — ฉันรู้สึกว่าสิ่งที่ทำให้การอ่านก่อนดูคุ้มคือความรู้สึกว่าได้เข้าไปยืนอยู่ในหัวตัวละครมากขึ้น และบางทีก็ได้ความเสียดสีหรือรายละเอียดที่หนังเลือกเล่าแบบย่อ ๆ ซึ่งทำให้ทั้งสองเวอร์ชันมีเสน่ห์ต่างกันไป

การตามหาหนังใหม่ชนโรงที่มีพากย์ไทยฟรีมันเป็นเรื่องที่หลายคนอยากได้ แต่พอพูดถึงเว็บไซต์ที่แจกไฟล์ละเมิดลิขสิทธิ์ผมต้องตรงไปตรงมาว่าไม่สามารถแนะนำได้เพราะมันทำร้ายทั้งผู้สร้างและระบบสิทธิ์งานศิลป์ที่เรารัก

ผมมักจะเลือกทางที่ยังได้ดูแบบถูกต้องแต่ประหยัด เช่นรอให้หนังออกจากโรงแล้วเข้าสู่แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งหลักๆ อย่าง 'Netflix', 'Disney+', 'Prime Video' หรือในท้องถิ่นอย่าง 'MONOMAX' และ 'TrueID' แพลตฟอร์มเหล่านี้มักจะมีการพากย์ไทยหรือมีซับไทยให้เลือกในบางเรื่อง โดยเฉพาะภาพยนตร์จากค่ายใหญ่บางเรื่องที่มีสัญญาการจัดจำหน่ายเป็นลำดับขั้น

อีกเทคนิคที่ผมใช้คือเช็กรอบพากย์ไทยเมื่อหนังลงแผ่นหรือให้เช่าดิจิทัล เช่น 'YouTube Movies' หรือ 'Apple TV' บางครั้งผู้จัดจำหน่ายจะปล่อยตัวเลือกพากย์ไทยพร้อมกับการวางจำหน่ายบนแพลตฟอร์มเหล่านั้น ต้องยอมรับว่าความเร็วในการได้ชมแบบพากย์ไทยอาจช้ากว่าการดูแบบซับ แต่ถ้าต้องการคุณภาพเสียงและการสนับสนุนทีมพากย์ นี่เป็นวิธีที่ผมยินดีรอ และการสนับสนุนอย่างถูกต้องก็ทำให้มีหนังดีๆ ให้เราเลือกดูต่อไป