การถ่ายทำนาคี ๒ ใช้โลเคชันไหนบ้าง?

ความอลังการของโลเคชันที่ทำให้ฉากเปิดใน 'นาคี1' ตราตรึงใจคนดูมาจนถึงตอนนี้คือบรรยากาศริมแม่น้ำใหญ่ที่มีทั้งความเงียบและความลึกลับ ผมเดินผ่านภาพนั้นในหัวบ่อย ๆ เพราะการถ่ายทำนำไปใช้โลเคชันกลางภาคอีสานเป็นหลัก โดยเฉพาะพื้นที่ริมแม่น้ำโขงที่ให้ความรู้สึกใกล้ชิดกับตำนานพื้นบ้าน ทั้งตลาดริมน้ำที่จัดฉากและชุมชนเล็ก ๆ ที่ทีมงานเก็บภาพวิถีชีวิตจริงเข้ามาประกอบ ฉากบางส่วนก็ย้ายเข้าไปถ่ายในสตูดิโอเพื่อเก็บรายละเอียดเครื่องแต่งกายและฉากเหนือจริง แต่ฉากกลางแจ้งอย่างทุ่งนากับท่าเรือเล็ก ๆ นั้นถูกถ่ายจริง ทำให้ภาพรวมของหนังมีความสมจริงและอบอวลด้วยกลิ่นอายอีสาน หากชอบความรู้สึกแบบชนบทผสมตำนาน โลเคชันพวกนี้คือหัวใจของเรื่องจนน่าจะทำให้ใครหลายคนอยากหาเส้นทางไปเที่ยวตามรอย

บอกเลยว่าผมติดตามการสร้าง 'เรือนรัตนา' ตั้งแต่ข่าวโลเคชันแรกออกมาและทึ่งกับความหลากหลายของสถานที่ถ่ายทำที่ทีมเลือกใช้ ทีมงานจัดฉากภายในของคฤหาสน์หลักเป็นส่วนใหญ่ในสตูดิโอขนาดใหญ่ เพื่อควบคุมแสง เสียง และการเคลื่อนกล้องได้อิสระ ฉากห้องนอน ห้องรับแขก และโถงบันไดที่เห็นในเรื่องถูกสร้างขึ้นใหม่ให้เป๊ะเหมือนในนิยาย แต่พอออกมาถ่ายนอกสตูดิโอ ทีมก็ย้ายไปยังบ้านไม้เก่าที่มีสภาพสมบูรณ์สำหรับมุมถ่ายภาพภายนอก ตัวบ้านนี้ให้ความรู้สึกโบราณจริงจังและช่วยเติมบรรยากาศให้ตัวละครมีน้ำหนักขึ้น ฉากริมแม่น้ำที่มีเรือล่องและท่าเรือเล็ก ๆ ถูกถ่ายทำแยกต่างหาก ทำให้ฉากพิลึกพิลั่นกลางสายหมอกยามเช้ามีความสมจริง ส่วนตลาดลอยน้ำฉากหนึ่งเพิ่มสีสันท้องถิ่น ทีมงานเลือกสถานที่ที่ยังคงวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมไว้ได้ดี อีกจุดที่ประทับใจคือวัดเก่าในชุมชนซึ่งใช้เป็นแบ็กกราวด์ฉากพิธีกรรมต่าง ๆ เพราะสถาปัตยกรรมและองค์ประกอบทางศิลปะช่วยเสริมความขลังให้ซีนสำคัญของเรื่องได้อย่างมากมาย

แค่เห็นโลเกชันริมน้ำโขงใน 'นาคี 2' ฉากต่างๆ กลับมาผุดขึ้นในหัวเหมือนได้เดินเล่นตามท้องเรื่องอีกครั้ง ผมชอบที่ทีมถ่ายทำใช้พื้นที่ริมแม่น้ำโขงของจังหวัดนครพนมเป็นฉากหลัก เพราะมันให้บรรยากาศความเป็นอีสานได้ชัดเจนทั้งแสง เงา และวิถีชีวิตคนท้องถิ่น ฉากตลาดริมน้ำ หมู่บ้านไม้เก่า ๆ และการจัดงานบุญที่เห็นพระพุทธรูปและสายสิญจน์ ทำให้ภาพยนตร์เชื่อมโยงกับความเชื่อพื้นบ้านได้แนบแน่น อีกจุดที่เด่นคือการใช้วัดสำคัญของจังหวัด—อย่างเช่นองค์พระธาตุที่มีสถาปัตยกรรมโดดเด่น—มาเป็นฉากแบ็คกราวนด์ให้เรื่องราวของพญานาคและมนุษย์มีมิติทางศรัทธา ถึงแม้หลายฉากภายนอกจะถ่ายทำที่ท้องถิ่น แต่ทีมงานก็ย้ายเข้าสตูดิโอในกรุงเทพฯ สำหรับฉากที่ต้องใช้เทคนิคพิเศษหรือบรรยากาศที่ควบคุมได้ เช่น ฉากในถ้ำหรือซีนเหนือธรรมชาติที่ต้องจัดไฟและเอฟเฟกต์ การผสมกันระหว่างโลเกชันจริงกับสตูดิโอทำให้ 'นาคี 2' รู้สึกทั้งสมจริงและมีมิติทางภาพยนตร์ แค่เห็นการจับแสงตอนเช้าริมโขงก็รู้สึกว่าทีมงานตั้งใจทำให้ท้องถิ่นมีบทบาทเท่าเทียมกับตัวละคร — นี่แหละคือส่วนที่ทำให้ผมยิ้มได้ตอนดูจบ

ตั้งแต่ได้ดู 'สาปภูษา' ฉากหมู่บ้านทอผ้าก็ติดตาไม่หาย — แสงเย็น ๆ เวลาตอนเช้าช่วงที่กล้องไล่ผ่านเครื่องทอทำให้รู้สึกเหมือนได้ยินเสียงด้ายประสานกันจริง ๆ ฉันชอบที่ทีมงานเลือกใช้บ้านไม้เก่าและโรงทอจริง ๆ มากกว่าก่อฉากปลอม ๆ เพราะพื้นผิวของไม้และร่องรอยการใช้งานช่วยเล่าเรื่องของคนในชุมชนได้เอง สถานที่แบบนี้ในชีวิตจริงมักพบในชุมชนทอผ้าทางเหนือ เช่นหมู่บ้านเล็ก ๆ ในจังหวัดเชียงใหม่หรือแพร่ ที่มีบ้านไม้เก่า ตึกแถวเล็ก ๆ และซอกซอยแคบๆ ซึ่งทำให้มู้ดของเรื่องดูอบอุ่นและมีมิติ ฉากตลาดเช้าที่อยู่ด้านหน้าโรงทอก็ทำให้คิดถึงตลาดโบราณตามชุมชนริมแม่น้ำ ในแง่ของการถ่ายทำ โลเคชันแบบนี้ช่วยให้มีจังหวะชีวิตของตัวละครหลากหลาย ทั้งการค้าขาย เสียงเด็กวิ่ง และผู้สูงอายุพูดคุยกัน ทำให้เรื่องราวของผืนผ้ากับคนทอเชื่อมกันได้เป็นธรรมชาติมากขึ้น — ผมรู้สึกว่าการตั้งกล้องในพื้นที่จริงแบบนี้ทำให้ฉากมีพลังมากกว่าฉากสตูดิโอเยอะ

เราเพลินกับการตามรอยฉากของ 'นาคี' มาก เพราะแสงกับบรรยากาศมันชัดเลยว่าไม่ได้ถ่ายในกรุงเทพฯ แต่เป็นภาคอีสานแบบเต็มตัว โทนเรื่องราวและวิวแม่น้ำที่เห็นบอกเป็นนัยว่าทีมถ่ายทำเลือกทำงานหลักๆ ริมแม่น้ำโขง โดยเฉพาะจังหวัดนครพนม ซึ่งมีทั้งชุมชนริมน้ำ วัดเก่า และทิวทัศน์ของพระธาตุที่เด่นเป็นเอกลักษณ์ในพื้นที่ เห็นได้จากฉากที่มีเจดีย์และตลาดริมน้ำคลุกเคล้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่น ตอนที่ย้อนไปดูเบื้องหลังจะรู้สึกเลยว่าทีมงานใช้โลเคชันจริงหลายแห่งเพื่อเก็บบรรยากาศ อารมณ์ของชาวบ้าน และองค์ประกอบทางศาสนาที่สำคัญ นั่นแหละที่ทำให้ฉากของ 'นาคี' ดูหนักแน่นและสมจริงมากกว่าการสร้างสตูดิโอล้วนๆ — ฉากเหล่านั้นยังคงทำให้ฉันอยากไปเดินเล่นริมโขงแล้วจับจินตนาการถึงเรื่องราวในหน้าจอต่ออีกยาวๆ

ทิวทัศน์เปิดเรื่องใน 'เกาะสวรรค์' ขึ้นแบบเดียวกับภาพโปสการ์ดจากหมู่เกาะทางภาคใต้ของไทย ซึ่งฉากชายหาดหลักที่เห็นในซีรีส์ถ่ายทำบนเกาะยาวน้อยและอ่าวพังงาเป็นหลัก ในแง่ของรายละเอียดภาพ ผมชอบที่ทีมงานเลือกใช้ริมหน้าผาและป่าเล็กๆ ที่เกาะยาวน้อยสำหรับซีนดราม่าสุดเข้มข้น เพราะแสงตอนเช้าตรงนั้นสวยมากและให้ความรู้สึกโดดเดี่ยวเหมาะกับตัวละคร ส่วนฉากทะเลเปิดกับเกาะเล็กๆ เบื้องหลังถ่ายทำในอ่าวพังงา ไม่ไกลจากเกาะปันหยี ทำให้ได้องค์ประกอบหินปูนชัดเจนที่เป็นเอกลักษณ์ของภูมิภาคนี้ ช่วงฉากภายในเราจะเห็นช็อตบางช่วงที่ไม่ได้ถ่ายบนเกาะแต่ย้ายไปถ่ายในสตูดิโอใกล้กรุงเทพฯ เพื่อควบคุมสภาพอากาศและเสียง ซึ่งผมคิดว่านั่นช่วยให้การเล่าเรื่องต่อเนื่องได้ราบรื่นโดยไม่เสียบรรยากาศชายฝั่ง ตรงนี้ทำให้การเปลี่ยนมู้ดระหว่างซีนภายนอกกับภายในมีความลงตัว และการผสมโลเคชันจริงกับสตูดิโอช่วยให้ภาพรวมของ 'เกาะสวรรค์' มีทั้งความสมจริงและความคมชัดทางภาพยนตร์ชนิดที่จับต้องได้

เราอยากเล่าแบบตรงไปตรงมาว่าในตอนนี้ชื่อทีมงานและรายชื่อนักแสดงทั้งหมดของ 'นาคี 2' แบบเต็มเรื่องที่ครบถ้วนอาจต้องอ้างอิงจากเครดิตทางการของภาพยนตร์เพื่อความแม่นยำสูงสุด ในมุมมองของแฟนผู้ติดตามผลงานไทย ถ้าพูดถึงทีมงานหลักโดยทั่วไปที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างภาพยนตร์จะรวมถึงผู้กำกับ ผู้เขียนบท โปรดิวเซอร์ ผู้อำนวยการสร้าง ทีมภาพ (ช่างภาพ/ผู้กำกับภาพ) นักออกแบบงานสร้าง ชุดแต่งหน้าและเครื่องแต่งกาย นักดนตรี/ผู้ประพันธ์เพลง และบรรณาธิการภาพ ซึ่งแต่ละตำแหน่งมีผลต่อโทนเรื่อง สีสัน และจังหวะของหนังอย่างมาก จากมุมมองแฟนหนังที่ชอบสังเกตเครดิตท้ายเรื่อง การจะพูดถึง 'นักแสดงนำ' อย่างถูกต้องควรแยกให้ออกว่าเป็นนักแสดงนำฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย และตัวละครสำคัญที่ขับเคลื่อนพล็อต ส่วนทีมงานหลักก็ควรระบุชื่อผู้กำกับและผู้เขียนบทก่อนเป็นอันดับแรก เพราะสองตำแหน่งนี้มักสะท้อนทิศทางศิลป์ของทั้งโปรเจ็กต์ สุดท้ายแล้วการย้อนไปดูเครดิตท้ายเรื่องหรือหน้ารายละเอียดของหนังก็เป็นวิธีที่ทำให้แน่ใจว่ารายชื่อครบถ้วนและถูกต้อง ก่อนจะคุยต่อด้วยความเห็นส่วนตัวเกี่ยวกับการแสดงหรือการกำกับก็จะได้ข้อมูลที่มั่นใจได้ก่อน

บรรยากาศของฉากต่อสู้ในภาคสองนั้นมาจากการถ่ายทำที่หลากหลาย แต่จุดศูนย์กลางยังคงอยู่ที่จังหวัดเกียวโต ซึ่งฉันคิดว่าสำคัญที่สุดเพราะทั้งฉากเมืองเก่า วัด และตรอกซอกซอยหลายฉากถูกเลือกใช้ที่นั่น ฉันจดจำได้ว่าทีมงานใช้สถานที่ถ่ายทำแบบสตูดิโอและโลเคชันจริงควบคู่กัน โดยมีการใช้ 'Toei Kyoto Studio Park' สำหรับฉากที่ต้องการชุดเมืองยุคเมจิ ในขณะที่ฉากเปิดโล่งหรือฉากแอ็กชันบางตอนย้ายไปถ่ายตามพื้นที่ชนบทของจังหวัดชิซุโอกะเพื่อเก็บบรรยากาศชายฝั่งและภูเขา ส่วนพื้นที่ชนบทของจังหวัดนาระก็ถูกใช้สำหรับฉากที่เน้นความเป็นธรรมชาติและหมู่บ้านโบราณ ทำให้ภาพรวมของหนังสมจริงและมีเนื้อหาสลับระหว่างเมืองกับชนบทได้ลงตัว

พูดถึง 'องค์บาก 2' แล้ว ฉากถ่ายทำที่โดดเด่นที่สุดในความคิดของผมคือความผสานระหว่างโลเคชันธรรมชาติกับสตูดิโอขนาดใหญ่ที่ทำให้โลกยุคโบราณของเรื่องดูสมจริงและสมบุกสมบัน ฉากกลางแจ้งจำนวนมากใช้พื้นที่แบบชนบท — ป่า ทุ่งนา และริมแม่น้ำ — เพื่อถ่ายทอดบรรยากาศชีวิตคนธรรมดาและการต่อสู้แบบชนบทที่เห็นได้ชัดเจน เหล่าฉากฝึกศิลปะการต่อสู้มักถูกวางไว้ในบริบทของค่ายหรือหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ล้อมด้วยธรรมชาติ ซึ่งให้ความรู้สึกดิบและจริงมากกว่าการใช้ฉากสตูดิโอเพียงอย่างเดียว ผมยังชอบว่าทีมสร้างเลือกใช้ซีนที่ให้ภาพของโบราณสถานและองค์ประกอบสถาปัตยกรรมแบบโบราณเข้ามาช่วยเสริมเรื่องราว แม้ว่าจะมีการสร้างฉากจำลองขึ้นในสตูดิโอสำหรับการสู้ใกล้ ๆ และฉากภายในบ้าน แต่ฉากวัดหรือซากปรักหักพังที่ปรากฏในหนังให้ความรู้สึกเหมือนถูกถ่ายทำใกล้แหล่งประวัติศาสตร์จริง ๆ ซึ่งเพิ่มความหนักแน่นให้กับโทนภาพและคอสตูม นอกจากนี้ ฉากน้ำและการเดินทางทางเรือก็เป็นอีกส่วนที่ใช้โลเคชันจริงผสมผสานกับการถ่ายทำแบบควบคุม เพื่อให้ได้ภาพการเคลื่อนไหวที่ไหลลื่นและปลอดภัยสำหรับนักแสดง ในส่วนของสตูดิโอ ผมสังเกตว่ามีการใช้พื้นที่ถ่ายทำภายในเพื่อถ่ายฉากที่ต้องการการควบคุมสภาพแสง เวลาการถ่าย และความปลอดภัยของทีมสตันท์หลายฉาก ฉากสู้ที่มีสเตจหรือพื้นทรายแห้ง ๆ มักเป็นงานที่ต้องตั้งกล้องหลายมุมและใช้อุปกรณ์เสริม เช่น ฉากลอบต่อสู้ในซอยหรือฉากการต่อสู้ในอาคาร ซึ่งถ่ายทำในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้มากกว่า ส่วนฉากวิวกว้างของทุ่งและป่าให้ความรู้สึกเปิดกว้างและเป็นฉากหลังที่ดีสำหรับการไล่ล่าและการต่อสู้หมู่ ผมคิดว่าการผสมผสานแบบนี้ช่วยให้ 'องค์บาก 2' รักษาความสมจริงด้านภาพและความเข้มข้นของแอ็กชันได้ดีทีเดียว