ขนมที่นิยมกินในเทศกาลหยวนเซียวคืออะไร

เทศกาลหยวนเซียวเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยสีสันและวัฒนธรรม มีกิจกรรมน่าสนใจมากมายที่ทำให้เรารู้สึกถึงบรรยากาศแห่งความสุข หนึ่งในกิจกรรมที่โดดเด่นที่สุดคืองานประดับโคมไฟ ตามถนนหนทางจะเต็มไปด้วยโคมไฟสีสันสดใสที่ประดิษฐ์ขึ้นอย่างประณีต บ้างก็เป็นรูปสัตว์มงคล บ้างก็เล่าเรื่องราวจากตำนาน โคมไฟเหล่านี้ไม่เพียงแต่สวยงาม แต่ยังแฝงความหมายดีๆ ให้เราได้ชื่นชม อีกกิจกรรมที่ขาดไม่ได้คือการกินขนมบัวลม หรือที่เรียกว่าทังหยวน ขนมเหนียวนุ่มนี้ถือเป็นสัญลักษณ์ของเทศกาล ชาวจีนเชื่อว่าการกินทังหยวนจะนำความกลมเกลียวมาสู่ครอบครัว นอกจากนี้ยังมีการแสดงงิ้วและการเชิดสิงโตตามท้องถนนที่สร้างความครื้นเครงให้กับเทศกาล

เทศกาลหยวนเซียวนี่เป็นหนึ่งในงานสำคัญของจีนที่หลายคนรอคอยเลยล่ะ มันคือเทศกาลโคมไฟที่จัดขึ้นในคืนวันเพ็ญเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ เป็นเหมือนงานปิดท้ายช่วงตรุษจีนที่เต็มไปด้วยสีสันและความอบอุ่น สิ่งที่ทำให้เทศกาลนี้พิเศษคือบรรยากาศตอนกลางคืนที่เต็มไปด้วยโคมหลากสีสัน ผู้คนจะออกมาเดินเล่นชมโคม พร้อมกับกินขนมหวานอย่าง 'ถังหยวน' ที่เป็นสัญลักษณ์ของครอบครัวพร้อมหน้าพร้อมตา เวลามองขึ้นไปบนฟ้าเห็นโคมลอยปลิวว่อนไปกับลม มันให้ความรู้สึกเหมือนความปรารถนาดีกำลังล่องลอยไปถึงคนที่เราคิดถึง ส่วนตัวแล้วชอบความเชื่อโบราณที่ว่าโคมไฟเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ช่วงนี้ทุกบ้านจะเขียนคำอวยพรติดโคม บางทีก็เห็นเด็กๆ เขียนความใฝ่ฝันไว้อย่างสนุกสนาน มันเป็นช่วงเวลาที่ทำให้รู้สึกว่าไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปแค่ไหน ความเชื่อและวัฒนธรรมดั้งเดิมก็ยังคงความงดงามในแบบของมัน

เทศกาลหยวนเซียวเป็นหนึ่งในงานเฉลิมฉลองที่สืบทอดมายาวนานในวัฒนธรรมจีน แรกเริ่มเดิมทีถูกเรียกอีกชื่อว่า 'เทศกาลโคมไฟ' เนื่องจากมีความเชื่อว่าการจุดโคมจะช่วยส่องทางให้วิญญาณบรรพบุรุษกลับบ้านได้ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ในสมัยราชวงศ์ฮั่น เทศกาลนี้เริ่มได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เมื่อจักรพรรดิฮั่นเหวินตี้ทรงประกาศให้วันขึ้น 15 ค่ำเดือนอ้ายเป็นวันสำคัญเพื่อรำลึกถึงการปราบกบฏ การเฉลิมฉลองจึงค่อยๆ พัฒนามาเป็นการละเล่น ปริศนาโคมไฟ และการกินขนมหวานอย่าง 'ทังหยวน' ซึ่งมีลักษณะกลมเหมือนพระจันทร์เต็มดวง ทุกวันนี้เทศกาลหยวนเซียวยังคงความสำคัญในหลายประเทศแถบเอเชียตะวันออก บรรยากาศงานเต็มไปด้วยสีสันจากโคมไฟนับพันใบที่ลอยอยู่เหนือแม่น้ำ พร้อมด้วยกิจกรรมร่วมสมัยอย่างการแสดงแสงสีเสียงที่ผสมผสานเทคโนโลยีเข้ากับประเพณีโบราณ

เทศกาลหยวนเซียวเป็นหนึ่งในงานเฉลิมฉลองสำคัญที่สะท้อนวัฒนธรรมจีนได้อย่างงดงาม และแน่นอนว่ามีความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับไชน่าทาวน์ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นไชน่าทาวน์ในไทยหรือที่อื่นๆ เวลามีเทศกาลนี้ทีไร จุดเด่นคือบรรยากาศที่เต็มไปด้วยโคมแดงระยิบระยับ พวงมาลัยกระดาษสีสดใส และรสชาติของขนมบะจ่างที่อบอวลไปทั่วท้องถนน ในไชน่าทาวน์มักมีการจัดงานเฉลิมฉลองใหญ่โต เช่น ขบวนพาเหรด การแสดงงิ้ว หรือแม้แต่การแจกของขวัญเล็กๆ น้อยๆ ให้คนที่มาร่วมงาน รู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลาไปสัมผัสบรรยากาศโบราณที่ผสมผสานกับวิถีสมัยใหม่ได้อย่างลงตัว เทศกาลนี้จึงไม่ใช่แค่การรวมตัวของคนจีน แต่ยังเป็นโอกาสให้คนต่างวัฒนธรรมได้เรียนรู้และสนุกไปด้วยกัน

เทศกาลหยวนเซียวในไทยนี่มีสีสันมากเลยนะ โดยเฉพาะย่านไชน่าทาวน์อย่างเยาวราชที่จัดใหญ่สุด! ทุกปีช่วงตรุษจีนถนนทั้งสายจะเต็มไปด้วยโคมแดงระยิบระยับ กลิ่นอาหารไต้หวัน-จีนแทบทุกร้านพร้อมเสิร์ฟ ส่วนกลางคืนก็มีขบวนพาเหรดสิงโต งิ้ว และการแสดงแสงสีเสียงสุดอลังการ อีกที่ที่คนชอบไปคือเซ็นทรัลเวิลด์ ซึ่งมักจัดโซนเทศกาลแบบจัดเต็ม ทั้งโคมไฟรูปสัตว์นักษัตรปีนั้นๆ กิจกรรมทำขนมไหว้พระจันทร์ และบูธขายของจากแบรนด์ดังแบบจีนแท้ เรียกว่าซื้อของไหว้เจ้าแล้วแวะถ่ายรูปสวยๆ ได้ในที่เดียว สุดท้ายที่พลาดไม่ได้คือวัดมังกรกมลาวาส (วัดเล่งเน่ยยี่) แม้ไม่ใหญ่เท่าแต่มีความศักดิ์สิทธิ์ พิธีไหว้พระจันทร์ตอนกลางคืนกับขนมไหว้ทำมือที่นี่ให้บรรยากาศคลาสสิกที่สุดในกรุงเทพฯ

เทศกาลที่คนไทยเชื้อสายจีนมักจะนึกถึงเมื่อพูดถึง 'แต๊ะเอีย' คือ ตรุษจีน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ครอบครัวรวมตัวกันเพื่อไหว้เจ้าและอวยพรปีใหม่ ฉันเติบโตมากับภาพการจับจ่ายซองแดงก่อนวันตรุษจีน: ซองสีแดงสะดุดตาถูกเรียงไว้บนโต๊ะ ผู้ใหญ่จะมอบให้เด็กเล็กและคนโสดเพื่อเป็นเครื่องหมายของโชคลาภและความปลอดภัยในปีใหม่ ความหมายเชิงสัญลักษณ์ชัดเจน—สีแดงขับไล่วิญญาณร้ายและตัวเลขบางตัว เช่น 8 ถูกมองว่าเสริมมงคล รูปแบบการมอบอาจต่างกันไปบ้างในแต่ละครอบครัว แต่แก่นคือการส่งความปรารถนาดี ตอนที่ฉันไปเยี่ยมญาติวัยผู้ใหญ่ มักเห็นการพูดคุยเบาๆ ต่อกันแล้วจึงยื่นซอง พอมองย้อนกลับ มันไม่ใช่เรื่องเงินเท่านั้น แต่เป็นพิธีกรรมเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างรุ่นที่ทำให้บรรยากาศเทศกาลอบอุ่นขึ้น

ย่านเยาวราชในช่วง 'ตรุษจีน' เต็มไปด้วยแสงสีและกลิ่นอาหารที่ชวนให้น้ำลายสอ — นี่เป็นภาพแรกที่ผมมักนึกถึงเมื่อนึกถึงการฉลองเทศกาลจีนในชุมชนไทย การรวมตัวของคนไทยเชื้อสายจีนและเพื่อนบ้านชาวไทยที่ไม่ใช่เชื้อสายเดียวกัน ทำให้บรรยากาศดูอบอุ่นและคึกคักไปพร้อมกัน เราเห็นทั้งงานเชิดสิงโตหรือมังกรตามถนนใหญ่ การตั้งโต๊ะไหว้บรรพบุรุษที่บ้านเล็กบ้านน้อย ไปจนถึงการจัดซุ้มอาหารแบบชุมชนที่จะมีทั้งเป็ดพะโล้ หมูแดง และขนมที่คนไทยเชื้อสายจีนคุ้นเคย เช่น ขนมเข่ง ขนมเทียน มากมายให้ซื้อกลับบ้าน การจัดงานที่วัดหรือบริเวณสมาคมจีนเป็นอีกหนึ่งมิติที่สำคัญสำหรับชุมชน ผมมักเห็นกิจกรรมเป็นรูปแบบการรวมกลุ่มเพื่อทำบุญร่วมกัน เช่น การถวายอาหารพระ การออกร้านขายของที่ทำมือโดยกลุ่มผู้สูงอายุ และการตั้งโต๊ะไหว้ศาลเจ้าท้องถิ่นเพื่อความเป็นสิริมงคล ในเทศกาลเช็งเม้งหลายชุมชนยังรวมกลุ่มไปทำความสะอาดสุสานญาติร่วมกัน แล้วกลับมาที่ชุมชนเพื่อรับประทานอาหารร่วมกัน การกระทำแบบนี้สะท้อนความเชื่อเรื่องความเคารพต่อบรรพบุรุษและการเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่ สิ่งที่ผมชอบที่สุดคือความผสมผสานของประเพณีจีนกับวิถีไทย ไม่ได้เป็นการยึดติดกับแบบดั้งเดิมจนไม่ยืดหยุ่น แต่เป็นการปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตชุมชน เช่น งานเทศกาลมักมีการแสดงจากโรงเรียนสอนภาษาจีน การประกวดทำอาหาร หรือการเชิญศิลปินท้องถิ่นมาร้องเพลงจีน-ไทย ผมเชื่อว่าการฉลองในชุมชนแบบนี้ทำให้คนรุ่นใหม่ยังรู้สึกเชื่อมโยงกับรากเหง้าทางวัฒนธรรมโดยไม่รู้สึกถูกบังคับ และยังเพิ่มพลังให้ชุมชนร่วมมือกันทำกิจกรรมสาธารณะต่อไป

เราเชื่อมโยงขนมไหว้พระจันทร์กับเรื่องเล่าและความหมายของครอบครัวมาหลายชั้นจนกลายเป็นภาพจำเวลาพูดถึงเทศกาลดวงจันทร์เต็มดวง จากมุมมองของคนที่โตมาในครอบครัวชอบเล่าเรื่องพื้นบ้าน เรื่องของ 'ฉางเอ๋อ' กับ 'โฮ่วอี้' มักถูกเล่าขานควบคู่กับขนมนี้: นางขึ้นไปอยู่บนดวงจันทร์ กลายเป็นสัญลักษณ์ของความโหยหาและการพลัดพราก ขนมกลม ๆ ที่มีไส้แน่นเลยกลายเป็นตัวแทนของความสมบูรณ์และการรวมตัวของครอบครัวเวลาที่ทุกคนเอาชิ้นมาหารกัน นอกจากนี้ยังมีตำนานที่เล่าว่าในยุคที่ชนชั้นหนึ่งต้องการลุกขึ้นสู้ ข้อความถูกซ่อนไว้ในขนมเพื่อส่งข่าวกัน ความเล่าแบบนี้ทำให้ขนมไม่ใช่แค่อาหาร แต่เป็นพาหนะของความหมายทางสังคมและการเมืองด้วย เวลารับขนมกล่องสวย ๆ เรามักจะมองเห็นหลายชั้นของวัฒนธรรมตั้งแต่พิธีเซ่นไหว้ดวงจันทร์แบบโบราณจนถึงการค้าเชิงสมัยใหม่ รูปร่างกลม ไส้บัวไข่เค็มที่เลียนแบบพระจันทร์ทองแดง การแบ่งกันกินที่สะท้อนแนวคิดเรื่องการร่วมแบ่งปัน—ทั้งหมดนี้ทำให้ขนมและเทศกาลกลายเป็นพื้นที่ที่บอกเล่าทั้งความเป็นครอบครัว ประวัติศาสตร์ และการยึดโยงทางอารมณ์ของคนในชุมชน ผมชอบที่แม้รูปแบบจะเปลี่ยน ทั้งไส้ใหม่ ๆ หรือบรรจุภัณฑ์หรู แต่ความตั้งใจพื้นฐานคือการรวมตัวกันยังคงอยู่ ชิ้นสุดท้ายที่หลายบ้านยังเก็บไว้คือชิ้นที่บอกเล่าเรื่องราวของความผูกพันนั้นเอง

การสัมภาษณ์ล่าสุดที่เกี่ยวกับเซียวจ้านและหวังอี้ป๋อโดยรวมเล่าความเป็นไปของชีวิตงานและมุมมองต่ออดีตอย่างละเมียดละไม ในบทสัมภาษณ์นั้นทั้งสองคนพูดถึงความทรงจำจากงานที่เปลี่ยนชีวิต เช่น ช่วงเวลาที่ร่วมงานกันใน 'The Untamed' และสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการรับบท ตัวบทไม่ได้หมกมุ่นแค่เรื่องงานเท่านั้น แต่มีการขยายไปถึงการดูแลตัวเอง การรักษาระยะจากข่าวลือ และการจัดการความคาดหวังของแฟนคลับ นัยยะคือการเติบโตในฐานะศิลปินที่ต้องบาลานซ์ทั้งงาน ส่วนตัว และภาพลักษณ์สาธารณะ สไตล์การตอบคำถามดูเป็นมิตรและมีการแทรกมุขเบา ๆ บ้าง ทำให้บรรยากาศไม่ตึงเครียด ผมรู้สึกว่าพวกเขาตั้งใจสื่อสารถึงความจริงใจและความเคารพต่อแฟน ๆ มากกว่าจะมาเข้าข้างหรือต่อสู้กับข่าวลือ นี่ทำให้บทสัมภาษณ์ออกมาเป็นการพูดคุยที่อบอุ่น ทั้งสองคนจบด้วยการพูดถึงโปรเจกต์ในอนาคตและความตั้งใจที่จะรักษามาตรฐานงานให้ดีขึ้น ซึ่งย้ำให้เห็นว่าพวกเขามองไปข้างหน้าอย่างมีแผนและมีความรับผิดชอบ