ควีน ออฟ เซาธ์ ถ่ายทำโลเคชันจริงที่ประเทศใดบ้าง?

บอกเลยว่า 'Queen of the South' เป็นซีรีส์ที่ถ้าชอบแนวลุ้นระทึกกับโลกอาชญากรรมจะต้องถูกใจแน่นอน — ในไทยแหล่งหลักที่มักมีให้ดูคือบริการสตรีมมิ่งแบบสมัครสมาชิกหรือสโตร์ดิจิทัลที่ขายเป็นตอนหรือเป็นฤดูกาล ผมเคยตามดูผ่านบริการที่มีการซื้อ-เช่าแบบดิจิทัลอย่าง Apple TV (iTunes) และ Google Play Movies เพราะบางครั้งซีรีส์นี้มีให้ซื้อแยกเป็นซีซั่นในสโตร์พวกนั้น อีกทางที่ใช้ได้คือ Amazon Prime Video แบบซื้อ/เช่า ถ้าอยากได้ครบเซ็ตแบบสะสมก็มีแผ่น DVD/บลูเรย์นำเข้าให้สั่งผ่านร้านออนไลน์ด้วย น่าสนุกตรงที่โทนเรื่องใกล้เคียงกับต้นฉบับสเปน 'La Reina del Sur' แต่แปลสู่บริบทอเมริกันได้ต่างออกไป ใครที่อยากดูฟรีบ้างครั้งอาจต้องรอสตรีมมิ่งใหญ่ๆ เช่น 'Netflix' เพิ่มลิขสิทธิ์เข้ามาในไทย แต่บางครั้งก็ขึ้นอยู่กับการซื้อขายลิขสิทธิ์ในช่วงนั้น ๆ แนะนำว่าถ้าต้องการความสะดวกและภาพคมชัด การซื้อแบบดิจิทัลหรือสมัครบริการสตรีมที่มีซีรีส์นี้จะคุ้มค่ากว่าในระยะยาว

แปลกดีว่าชื่อสั้น ๆ อย่าง 'กง' มักทำให้คนสงสัยเรื่องโลเคชันมากกว่าที่คิดเลย ฉันค่อนข้างผูกพันกับเวอร์ชันไทยของ 'กง' ที่เคยดู เพราะมันใช้โลเคชันจริงในประเทศไทย ซึ่งบรรยากาศจะออกไปทางชุมชนชนบทและเมืองขนาดกลาง ไม่ได้เป็นสตูดิโอใหญ่ ๆ ฉากตลาดท้องถิ่น บ้านไม้เก่า และถนนเล็ก ๆ ที่เห็นในเรื่องนั้นช่วยส่งอารมณ์ให้เรื่องใกล้ตัวขึ้นมาก ฉากบางส่วนก็ย้ายไปถ่ายในพื้นที่ชานเมืองหรือจังหวัดที่ยังคงรักษาความเป็นท้องถิ่นเอาไว้ ทำให้ภาพรวมของหนังมีความอบอุ่นและเรียล ความประทับใจอีกอย่างคือการใช้สถานที่จริงช่วยให้การแสดงดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น ผมชอบมุมกล้องที่เล่นกับแสงธรรมชาติในซอยเล็ก ๆ ที่เห็นฉากเดินของตัวละคร เพราะมันทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างคนในเรื่องดูสื่อถึงความใกล้ชิดได้ชัดเจนขึ้น เห็นแบบนี้แล้วยิ่งคิดว่าการเลือกถ่ายทำในประเทศตัวเองบางทีก็ให้เสน่ห์ที่สตูดิโอหรู ๆ ให้ไม่ได้เลย

ใครจะไปคิดว่าหนังแนวค้ายาจะมีรากมาจากงานวรรณกรรมชั้นดีแบบนี้ — ต้นฉบับคือหนังสือนิยายภาษาสเปนชื่อ 'La Reina del Sur' เขียนโดย Arturo Pérez-Reverte ซึ่งเป็นคำตอบตรง ๆ ของคนที่สงสัยว่า 'Queen of the South' ดัดแปลงมาจากใคร ผมชอบความเข้มข้นของต้นฉบับที่ไม่ยอมให้ตัวเอกเป็นฮีโร่ในแบบคลาสสิก แต่เป็นคนที่ต้องปรับตัวท่ามกลางโลกของอาชญากรรม นวนิยายเล่มนี้วางคาแรกเตอร์ เทเรซ่าเมนโดซา ไว้อย่างชัดเจนและเป็นแรงบันดาลใจให้ทีวีชีรีส์หลายเวอร์ชันนำไปต่อยอด ทั้งเวอร์ชันภาษาสเปนที่ได้ Kate del Castillo แสดง และเวอร์ชันอเมริกันที่เปลี่ยนมุมมองการเล่าเรื่องไปบ้าง มุมมองส่วนตัวคือเมื่ออ่านต้นฉบับแล้วจะเห็นว่าเรื่องราวมันมีชั้นเชิงทางวรรณศิลป์ที่ซีรีส์ทีวีพยายามรักษาไว้บ้างและปรับเปลี่ยนไปบ้างเพื่อเข้ากับผู้ชมทางโทรทัศน์ ผลสุดท้ายคือทั้งหนังสือและซีรีส์ต่างเติมเต็มกัน คนชอบนิยายจะจับจุดการบรรยายที่ลึกกว่า ขณะที่คนดูทีวีจะชอบจังหวะเล่าเรื่องที่รวดเร็วและภาพที่เข้มข้น

พูดตรงๆเลยว่าเรื่องนี้เป็นซีรีส์ที่เติบโตไปพร้อมกับตัวละครหลักมาก: 'Queen of the South' มีทั้งหมด 5 ซีซัน รวม 62 ตอน โดยสรุปพล็อตเดินจากการเป็นผู้หญิงคนหนึ่งที่ต้องหนีมาไต่เต้าจนกลายเป็นหัวหน้าเครือข่ายยาเสพติดเต็มตัว ในเชิงประสบการณ์ส่วนตัว ผมชอบว่าจังหวะการเล่าเรื่องแบ่งเป็นคลื่น มีทั้งช่วงตึงเครียดแบบสายลับและช่วงชิงดีกันแบบคนในวงการมืด ทำให้การดูแต่ละซีซันให้ความรู้สึกต่างกันไป แทนที่จะเป็นเส้นตรงแบบเดียวตลอดทั้งเรื่อง ถ้าชอบพล็อตเกี่ยวกับการแทรกซึม สายลับ หรือการต่อรองอำนาจ 'Queen of the South' จะให้ความพึงพอใจทั้งในด้านตัวละครและการตัดต่อ ตอนจบของซีซันสุดท้ายก็ให้ความรู้สึกปิดฉากที่หนักแน่น แต่ยังคงทิ้งร่องรอยการต่อยอดไว้ให้คิดตาม

แฟนละครจีนโบราณหลายคนคงคุ้นกับความอลังการของฉากใน 'จักรพรรดินี' ที่จริงแล้วการถ่ายทำหลักมักเกิดขึ้นในสตูดิโอซึ่งสร้างเซ็ตพระราชวังจำลองขึ้นมาใหม่อย่างประณีต ผมชอบเล่าให้เพื่อนฟังว่าแหล่งถ่ายทำสำคัญคือสตูดิโอขนาดใหญ่ในจีนตอนใต้ ซึ่งมีพื้นที่ให้สร้างคอร์ต พิธีบรรทม และห้องบรรทมของฮ่องเต้แบบครบครัน ทำให้ทีมงานสามารถควบคุมแสงและฤดูกาลได้ตามต้องการ นอกจากนั้นยังมีฉากกลางแจ้งบางส่วนที่ย้ายไปถ่ายที่หมู่บ้านโบราณและสวนยุคเก่าในมณฑลต่าง ๆ เพื่อได้บรรยากาศทิวทัศน์และกำแพงหินจริง ๆ มาช่วยเสริมความสมจริง เมื่อมองจากมุมแฟนบรรยากาศ การรู้ว่าฉากในจอส่วนใหญ่เป็นงานสร้างหน้าใหม่แต่ทำออกมาเหมือนของจริงนี่แหละทำให้ผมยิ่งซาบซึ้งในรายละเอียดของการผลิตและความตั้งใจของทีมงาน

เริ่มต้นด้วย 'Queen of the South' ตอนแรกเลย — นี่แปลกแต่จริง: ถาโถมเข้าไปตั้งแต่ตอนเปิดจะทำให้ความเปลี่ยนแปลงของตัวเอกชัดเจนและมีน้ำหนัก ฉันรู้สึกว่าพื้นที่ตั้งต้นของเรื่องสำคัญมาก เพราะมันเล่าเหตุผลที่ทำให้เทเรซ่าต้องหนีและเริ่มต้นชีวิตใหม่ ซึ่งเป็นเสาหลักของทุกการตัดสินใจในซีรีส์ พอได้ตามตั้งแต่ต้นจะเห็นการเติบโตทีละจุด ทั้งความสัมพันธ์ที่ถูกทำลาย โอกาสที่ได้มา และความเจ็บปวดที่ผลักดันให้เธอแข็งแกร่ง ฉากเปิดหลายฉากไม่ใช่แค่ให้ข้อมูล แต่ยังทำหน้าที่สร้างอารมณ์ร่วม ทำให้ผมเอาใจช่วยหรือเกลียดตัวละครได้ตามจังหวะ ซึ่งถ้าเริ่มที่ตอนหลังมากๆ บางมิติของเธออาจจะหายไป สรุปคือฉันแนะนำให้เริ่มที่ตอนแรกถ้าต้องการความเข้าใจเต็มๆ และความผูกพันกับตัวละคร — มันเหมือนการนั่งดูเพื่อนคนหนึ่งเปลี่ยนจากคนธรรมดาเป็นคนที่พร้อมจะทำทุกอย่างเพื่ออยู่รอด แล้วคุณจะติดตามต่อแบบไม่อยากพลาดตอนต่อไป

แฟนหนังสายปักหมุดแบบนี้มักจะจดจำฉากปีนตึกสูงจนติดตาใน 'Mission: Impossible – Ghost Protocol' ก่อนเป็นอย่างแรก ฉากสตั๊นต์ที่ปีนหน้าอาคารสูงนั้นถ่ายทำที่ดูไบ ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ — นั่นคือที่มาของภาพ Burj Khalifa ที่ดังมาก ส่วนฉากเมืองเก่าแบบยุโรปกับซอยเล็ก ๆ หลายฉากในภาพยนตร์เรื่องนี้ถูกถ่ายที่ปราก ประเทศสาธารณรัฐเช็ก นักถ่ายทำยังกระโดดไปใช้โลเคชันในสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรในบางช็อตเพื่อความต่อเนื่องของเรื่อง การเดินทางข้ามประเทศแบบนี้ชวนให้รู้สึกว่าทีมงานตั้งใจใช้สถานที่จริงมากกว่าพื้นหลังคอมพิวเตอร์ ทำให้ความตื่นเต้นเพิ่มขึ้นทุกครั้งที่ตัวเอกต้องวิ่งหนีหรือปีนป่ายบนอาคารสูง ๆ ของโลกจริง ๆ — เป็นความรู้สึกที่ยังจำได้ในฐานะแฟนหนังแอ็กชัน

เทเรซาในหน้าหนังสือของ 'La Reina del Sur' ถูกเขียนให้เป็นคนที่เก็บตัวและช่างคิดมากกว่าเวอร์ชันหน้าจอ ฉันรู้สึกว่าในนิยาย Arturo Pérez-Reverte ให้พื้นที่กับการบรรยายภายในของเทเรซามาก—การตัดสินใจของเธอดูเหมือนผลลัพธ์ของการคำนวณเย็นชา ไม่ใช่อารมณ์ชั่ววูบหรือฉากบู๊จัดเต็ม ความเป็นมา การสูญเสีย และการเรียนรู้จากความล้มเหลวถูกเล่าเป็นชั้น ๆ ทำให้เห็นเธอเป็นผู้รอดที่เฉียบคมและมีเหตุผลมากกว่าฮีโร่ในละครทีวี เมื่ออ่านแล้วฉันมักคิดว่าเทเรซาในหนังสือเหมือนนักวางแผนที่ตัดสินใจจากการสังเกตและความกลัวที่จะพลาด ไม่มีการแต่งเติมความโฉบเฉี่ยวมากเท่าในซีรีส์ ผลลัพธ์คือเธอดูเป็นตัวละครที่เข้าถึงได้ผ่านความคิดมากกว่าภาพลักษณ์ ซึ่งให้ความรู้สึกหนักแน่นและหนืดกว่าโทนดราม่าฉับพลันของโทรทัศน์ แค่นี้ก็พอจะเห็นความต่างชัดเจนระหว่างการเล่าเรื่องสองรูปแบบแล้ว

แหล่งถ่ายทำของ 'Stranger Things' ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในรัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา และโดยรวมแล้วทีมงานใช้พื้นที่ในแถบเมืองแอตแลนตาและเมืองเล็ก ๆ รอบ ๆ เพื่อให้ได้บรรยากาศเมืองมิดเวสต์ยุค 80 ที่ซีรีส์ต้องการ แม้ว่าตัวเมือง 'ฮอว์กินส์' จะเป็นเมืองสมมติที่ตั้งใจให้เหมือนเมืองเล็ก ๆ ในรัฐอินเดียนา แต่วิชวลของซีรีส์หลายฉากจริง ๆ ถ่ายที่ทางเท้า สำนักงาน โรงเรียน และพื้นที่สาธารณะในเมืองจอร์เจีย เช่น ย่านดาวน์ทาวน์ของเมืองเล็ก ๆ ที่ให้ฟีลแบบตัวเมืองอเมริกัน รวมทั้งใช้สตูดิโอใกล้เคียงสำหรับฉากอินทีเรียที่ต้องเซตใหญ่ ๆ และงานพร็อพพิเศษ หลายคนจะคุ้นกับภาพลักษณ์ของถนนสายเล็ก ตึกอิฐ และห้างสรรพสินค้าที่ช่วยสร้างบรรยากาศยุค 80 ได้อย่างแนบเนียน นอกจากการถ่ายทำนอกสถานที่ในเมืองเล็กแล้ว ทีมงานยังกระจายการถ่ายทำไปตามโลเกชันรอบ ๆ แอตแลนตาเพื่อให้ได้มุมมองหลากหลาย เช่น พื้นที่ชานเมือง สวนสาธารณะ และอาคารสาธารณะซึ่งสามารถแปลงโฉมให้กลายเป็นฮอว์กินส์ได้อย่างไม่ยาก ฉากที่เป็นห้างสรรพสินค้า ชุมชน หรือสถานีตำรวจ ใช้สถานที่จริงผสมกับการสร้างฉากในสตูดิโอเพื่อความลงตัว บางซีซันยังขยายขอบเขตออกไปนอกรัฐจอร์เจียสำหรับฉากพิเศษที่ต้องการโลเคชันเฉพาะหรือฉากต่างประเทศ ทำให้เห็นความใส่ใจในรายละเอียดของการคัดเลือกสถานที่เพื่อเล่าเรื่องให้สมจริงที่สุด การเลือกถ่ายทำในจอร์เจียมีข้อดีหลายอย่างที่พอจะสังเกตได้: ธรรมชาติของเมืองเล็กในจอร์เจียให้ความรู้สึกคลาสสิกเข้ากับยุค 80 ได้ดี ค่าใช้จ่ายและการอำนวยความสะดวกในการถ่ายทำในพื้นที่แอตแลนตาทำให้ทีมงานสามารถย้ายฉากและสร้างสรรค์เวิร์ดได้หลากหลายโดยไม่ต้องบินไปไกล หลายฉากที่ดูเหมือนจะเป็นเมืองมิดเวสต์จริง ๆ ถูกถ่ายในสตรีทเล็ก ๆ ของจอร์เจียและตกแต่งด้วยป้ายรถเมล์ ป้ายร้าน และรถโบราณเพื่อให้เข้ากับยุคสมัย นอกจากนี้การใช้สตูดิโอผสมกับโลเคชันจริงยังช่วยให้การถ่ายทำฉากแอ็กชันหรือฉากที่ต้องควบคุมสภาพแวดล้อมเป็นไปได้อย่างปลอดภัยและมีคุณภาพ ในฐานะแฟนผมชอบวิธีที่โลเคชันเหล่านี้ถูกเลือกใช้และปรับแต่งจนกลายเป็นฮอว์กินส์ที่สมจริงสุด ๆ การที่ซีรีส์สามารถทำให้เมืองจอร์เจียดูเหมือนเมืองเล็ก ๆ ของมิดเวสต์ในยุค 80 ได้ถือเป็นความสำเร็จทั้งด้านการออกแบบและการคัดเลือกสถานที่ เห็นแล้วก็ยิ่งอินกับบรรยากาศและตัวละคร รู้สึกว่าการถ่ายทำของ 'Stranger Things' ทำให้โลกในเรื่องมีเนื้อหนังและชีวิตขึ้นมาจริง ๆ

แค่ฟังชื่อ 'เกาะปีศาจ' ก็คิดถึงสถานที่จริงที่มีประวัติหนักแน่นและความน่าสะพรึงอยู่ในตัวมันเอง ฉากที่ผู้คนมักเรียกกันว่า 'เกาะปีศาจ' ก็คือเกาะที่เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเกาะแห่งการไถ่บาปหรือ 'Îles du Salut' ซึ่งตั้งอยู่แถบมหาสมุทรแอตแลนติกฝั่งของกีนีฝรั่งเศส นั่นหมายความว่าโดยทางการแล้วเกาะนี้อยู่ในเขตดินแดนของฝรั่งเศส คือในดินแดนโพ้นทะเลชื่อกีนีฝรั่งเศส (French Guiana) ฉันชอบคิดถึงความขัดแย้งของสถานที่นี้ เพราะแม้จะเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส แต่บรรยากาศและภูมิประเทศให้ความรู้สึกต่างแดนจริง ๆ บทเล่าในวรรณกรรมและภาพยนตร์หลายชิ้นก็ใช้อารมณ์จากเกาะนี้เป็นแรงบันดาลใจ เช่นเรื่อง 'Papillon' ที่ทำให้ชื่อเสียงของเกาะยิ่งฝังแน่นในความทรงจำสาธารณะ แม้ปัจจุบันเกาะจะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์มากกว่าจะเป็นคุกอีกต่อไป แต่การไปเยือนยังต้องคำนึงถึงการอนุรักษ์และข้อจำกัดด้านการเข้าถึง พูดสั้น ๆ คือ เกาะที่ชาวบ้านเรียกกันว่า 'เกาะปีศาจ' ทางประวัติศาสตร์ตั้งอยู่ในดินแดนกีนีฝรั่งเศส — ส่วนหนึ่งของประเทศฝรั่งเศสนั่นเอง