จักรวาลมาร์เวลมีลำดับภาพยนตร์กับซีรีส์อย่างไรบ้าง?

เริ่มจากการดูหนังที่เคยทำให้ฉันหลงรักโลกนี้ตั้งแต่แรก — นั่นคือการดูตามลำดับออกฉาย (release order) เพราะลำดับนี้พาเราไต่เต้ามาสู่ความรู้สึกและเซอร์ไพรส์แบบเดียวกับคนดูสมัยแรกๆ ที่ติดตามจริงๆ ฉันชอบวิธีนี้เพราะโครงเรื่องใหญ่ๆ ถูกปูมาเป็นคลื่น: ตัวละครถูกแนะนำ ทีละคน แล้วโลกค่อยๆ ขยาย พอถึงจุดที่ทุกคนมาชนกันใน 'The Avengers' ความตื่นเต้นมันได้อารมณ์สุดๆ นอกจากนี้ การดูตามลำดับออกฉายทำให้การเซอร์ไววัลของฉากหลังเครดิตหรือการบิวท์ตัวละครรองมีความหมาย เพราะฉากพวกนั้นถูกออกแบบมาให้เชื่อมกับอนาคตที่ยังมาไม่ถึง ในฐานะคนที่ดูวนมาหลายรอบ ฉันมองว่าอยากขอเน้นสองเส้นทางให้เลือกตามอารมณ์: ถ้าอยากซึมซับความตื่นตาตื่นใจครั้งแรก ให้เริ่มจาก 'Iron Man' แล้วไล่ไปตามปีของการออกฉายจนจบ 'Avengers: Endgame' — มันคือการเดินทางอารมณ์ของตัวละครหลักอย่างโทนี่และสตีฟ ที่การเติบโตและผลลัพธ์รู้สึกหนักแน่นและคุ้มค่า แต่ถ้าอยากจัดการกับไทม์ไลน์และเหตุการณ์ตามลำดับเวลา ภาพรวมแบบ chronological ก็มีเสน่ห์ของมัน ฉากของ 'Captain America: The First Avenger' จะไหลเข้ากับเหตุการณ์ต่อๆ ไปได้ลื่นไหลมากขึ้น ข้อควรระวังคือบางฉากเซอร์ไพรส์จะเสียอรรถรสถ้าดูตามเวลาโดยตรง สำหรับคนที่อยากลงลึกสุดๆ ให้เพิ่มรายการซีรีส์ของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งเข้าไปด้วย เช่น 'WandaVision' กับ 'Loki' ที่ขยายความคิดตัวละครและเปิดประเด็นใหม่ๆ รับรองว่าองค์ประกอบทั้งแผนภายในจักรวาลและผลกระทบต่อเรื่องราวหลักจะชัดเจนขึ้น ถ้าเป็นคนขี้เบื่อ ฉันแนะนำให้แบ่งการดูเป็นโฟกัสตัวละคร: ดูชุดของโทนี่เป็นไทม์ไลน์หนึ่ง ดูชุดของกัปตันอีกเส้นหนึ่ง แล้วค่อยรวมจุดร่วม นั่นช่วยให้เรื่องราวไม่หลอมรวมจนตามไม่ทัน สุดท้ายให้ฉันพูดแบบตรงไปตรงมาว่าไม่มีลำดับเดียวที่เหมาะกับทุกคน — ความสำคัญคือรู้ว่าต้องการอะไรจากการดู: เซอร์ไพรส์ครั้งแรก ความสอดคล้องของไทม์ไลน์ หรือการลงลึกในตัวละคร ถ้าอยากรู้สึกเหมือนได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเปิดตัวครั้งใหญ่ ให้เลือกตามลำดับออกฉาย แต่ถ้าต้องการอ่านเรื่องราวแบบเรียงตามเหตุการณ์ เลือกลำดับเวลา แล้วอย่าลืมให้เวลาตัวเองพักระหว่างหนังหนักๆ เพราะบางโมเมนต์มันกินอารมณ์มากเลย

ตั้งแต่ได้เห็นการระเบิดของพลังและตัวละครหลากหลายเดินปะทะกันครั้งแรกบนจอใหญ่ ความคิดของฉันก็หมกมุ่นอยู่กับความเชื่อมโยงของจักรวาลนี้ว่าอะไรคือจุดศูนย์กลางจริงๆ สำหรับฉัน 'The Avengers' มักถูกมองเป็นหนังที่เชื่อมโยงจักรวาลมากที่สุดด้วยเหตุผลชัดเจน: หนังเรื่องนี้รวมเส้นเรื่องจากหนังเดี่ยวหลายเรื่องเข้าด้วยกันและสร้างจุดเปลี่ยนที่ตัวละครหลายคนต้องตอบสนองต่อไปในภายหลัง ฉากหลายฉากใน 'The Avengers' ไม่ได้เป็นแค่การโชว์พลังระหว่างฮีโร่ แต่ยังตั้งเงื่อนไขให้เหตุการณ์ต่อๆ มา เช่น การปรากฏของ Tesseract และโลคิที่เปิดประตูให้พล็อตเรื่องเกี่ยวกับอินฟินิตี้สโตนส์และการบุกรุกจากต่างมิติ หนังเรื่องนี้เปลี่ยนสถานะของ S.H.I.E.L.D. ให้กลายเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญและทำให้โลกในจักรวาลไม่ใช่แค่ฉากหลังอีกต่อไป เหตุการณ์ในมหานครนิวยอร์กกลายเป็น ‘เหตุการณ์สำคัญ’ ที่ตัวละครอื่นต้องอ้างอิงและรับผลกระทบ ทั้งในมิติทางอารมณ์และการเมือง ในมุมมองของคนดูที่โตมาเห็นภาพรวมของจักรวาล ฉันรู้สึกว่าผลลัพธ์ของการรวมทีมครั้งนั้นยังส่งเสียงก้องอยู่ในทุกมิติของ MCU — จากการตัดสินใจทางการเมือง ไปจนถึงความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างฮีโร่ หลายฉากจากหนังเรื่องนี้ถูกอ้างถึงซ้ำในภาพยนตร์และซีรีส์อื่นๆ จึงไม่แปลกที่เมื่อพูดถึงความเชื่อมโยง เชื้อสายของเหตุการณ์และผลกระทบที่แพร่หลาย 'The Avengers' มักจะถูกยกขึ้นมาเป็นศูนย์กลางที่ทุกง่ามเรื่องต่อเนื่องสามารถย้อนกลับไปอธิบายได้ นี่คือหนังที่ไม่เพียงแค่รวมฮีโร่ แต่นำพาโลกทั้งใบของเรื่องราวไปข้างหน้า และนั่นสำหรับฉันเป็นเหตุผลหลักว่าทำไมมันจึงเชื่อมโยงกับจักรวาลมากที่สุด

รายการหนังมาร์เวลที่ฉายตามลำดับเวลาที่ฉันรวบรวมไว้มีดังนี้: ฉันชอบนั่งย้อนดูรายชื่อนี้ทีละเรื่อง เพราะมันเหมือนการเดินทางที่พาเราเติบโตจากหนังฮีโร่เดี่ยว ๆ ไปสู่มหากาพย์ที่เชื่อมโลกทั้งหลายเข้าด้วยกัน 1. 'Iron Man' (2008) 2. 'The Incredible Hulk' (2008) 3. 'Iron Man 2' (2010) 4. 'Thor' (2011) 5. 'Captain America: The First Avenger' (2011) 6. 'The Avengers' (2012) 7. 'Iron Man 3' (2013) 8. 'Thor: The Dark World' (2013) 9. 'Captain America: The Winter Soldier' (2014) 10. 'Guardians of the Galaxy' (2014) 11. 'Avengers: Age of Ultron' (2015) 12. 'Ant-Man' (2015) 13. 'Captain America: Civil War' (2016) 14. 'Doctor Strange' (2016) 15. 'Guardians of the Galaxy Vol. 2' (2017) 16. 'Spider-Man: Homecoming' (2017) 17. 'Thor: Ragnarok' (2017) 18. 'Black Panther' (2018) 19. 'Avengers: Infinity War' (2018) 20. 'Ant-Man and the Wasp' (2018) 21. 'Captain Marvel' (2019) 22. 'Avengers: Endgame' (2019) 23. 'Spider-Man: Far From Home' (2019) 24. 'Black Widow' (2021) 25. 'Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' (2021) 26. 'Eternals' (2021) 27. 'Spider-Man: No Way Home' (2021) 28. 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' (2022) 29. 'Thor: Love and Thunder' (2022) 30. 'Black Panther: Wakanda Forever' (2022) 31. 'Ant-Man and the Wasp: Quantumania' (2023) 32. 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' (2023) 33. 'The Marvels' (2023) ลิสต์ข้างต้นคือเส้นทางตั้งแต่ก้าวแรกของโลกภาพยนตร์มาร์เวลจนถึงการเปิดโลกใหม่ ๆ ในยุคหลัง เห็นพัฒนาการทั้งด้านโทนเรื่อง แนวทางการเล่า และการเชื่อมต่อโลกต่าง ๆ ที่ยิ่งใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ฉันมักจะหยุดดูฉากโปรดของแต่ละเรื่องซ้ำเป็นวงกลม แล้วค่อยไปต่อให้ครบทั้งชุด — มันให้อารมณ์เหมือนเก็บโพยสติกเกอร์สะสมที่ยิ่งเปิดยิ่งมีชิ้นใหม่ให้ตื่นเต้น

การเชื่อมต่อระหว่างหนังกับซีรีส์ของมาร์เวลมันไม่ใช่แค่การโยงตัวละครข้ามหน้าจอเท่านั้น แต่มันเหมือนการเย็บผ้าทอเรื่องราวให้เป็นผืนเดียวที่มีบางจุดชัดเจนและบางจุดเป็นการตีความใหม่ ฉันชอบวิธีที่ 'WandaVision' ทำหน้าที่เป็นสตูดิโอเล็กๆ สร้างฉากอารมณ์ให้เวนดา ซึ่งต่อไปส่งผลโดยตรงไปยัง 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' — นี่คือตัวอย่างชัดเจนว่าซีรีส์บนแพลตฟอร์มเดียวกันกับหนังสามารถเปลี่ยนทิศทางตัวละครหลักของภาพรวมจักรวาลได้ แง่มุมอื่นที่น่าสนใจก็คือการใช้แนวคิดมัลติверсที่ขยายจากซีรีส์หนึ่งไปยังอีกเรื่องอย่าง 'Loki' ซึ่งปลดล็อกแนวทางเนื้อเรื่องที่หนังอย่าง 'Doctor Strange' หรือแม้แต่ 'Ant-Man and the Wasp: Quantumania' นำมาเล่นกับผลกระทบของการมีจักรวาลคู่ขนาน การจัดวางองค์ประกอบแบบนี้ทำให้เหตุการณ์เล็กๆ ในซีรีส์มีน้ำหนักเทียบเท่าซีเควนซ์สำคัญในหนังได้ ฉันคิดว่าจุดสำคัญคือการรู้ว่าใครเป็นคนทำงานกับใคร — ผลงานที่ผลิตโดย Marvel Studios/Marvel Television แบบหลัง ๆ มักได้รับการออกแบบมาให้ต่อกัน แต่รายการทีวีที่ผลิตก่อนยุคนี้หรือโดยสตูดิโออื่นอาจไม่ถูกนับเป็นส่วนหนึ่งของเส้นเวลาเดียวกันทั้งหมด การดูทั้งหนังและซีรีส์พร้อมกันจะสนุกกว่า เพราะบางทีรายละเอียดเล็กๆ ในซีรีส์ก็เป็นกุญแจที่เปิดประตูไปยังพล็อตใหญ่ของหนัง และนั่นแหละที่ทำให้การติดตามจักรวาลนี้มันน่าตื่นเต้นและคุ้มค่าจริงๆ

บอกตรงๆ ฉันมองว่า 'Venom: Let There Be Carnage' ไม่ได้ถูกผูกมัดเข้ากับจักรวาล MCU แบบเต็มตัว เหตุผลคือหนังยังยืนอยู่บนระบบจักรวาลของโซนี่เองที่เรียกว่า Sony's Spider-Man Universe มากกว่า แต่หนังเปิดช่องให้เกิดการเชื่อมโยงได้ โดยเฉพาะฉากท้ายเครดิตที่มีการเล่นเรื่องมิติคู่ขนานจนทำให้ตัวละครมีโอกาสข้ามโลกไปเจอเวอร์ชันอื่น ๆ ของตัวละครสไปเดอร์แมน ซึ่งเป็นทิศทางคล้ายกับที่เราเห็นใน 'Spider-Man: No Way Home' ที่นำแนวคิดมัลติเวิร์สมาขยายผล ในความคิดของฉัน นี่เป็นการเล่นแบบสองทาง: ฝั่งหนึ่งหนังยังคงรักษาเอกลักษณ์โทนมืด-ตลกร้ายของตัวเอง อีกฝั่งหนึ่งเปิดประตูให้แฟน ๆ คาดหวังการเชื่อมโยงใหญ่ ๆ ระหว่างค่าย ถ้าถามว่าตอนนี้ Venom 2 เป็นส่วนหนึ่งของ MCU คำตอบสั้น ๆ คือยังไม่อย่างเป็นทางการ แต่หนังทิ้งเงื่อนงำไว้มากพอให้อนาคตมีความเป็นไปได้ ซึ่งในมุมของแฟนแล้วฉันชอบทั้งความเป็นเอกเทศและความเป็นไปได้แบบนั้นในเวลาเดียวกัน

นับตั้งแต่เริ่มติดตามจักรวาลหนังเกี่ยวกับสไปเดอร์แมน ผมมองเรื่องของเวน่อมเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจมาก ผมขอสรุปแบบตรงไปตรงมาว่าในฝั่งของโซนี่ (ในกรอบเวลาที่ข้อมูลสาธารณะชัดเจน) มีภาพยนตร์เวน่อมที่ออกฉายจริงสองภาค คือ 'Venom' และ 'Venom: Let There Be Carnage' ซึ่งทั้งสองเรื่องสร้างเส้นทางของตัวละคร Eddie Brock/เวน่อมในแบ็กกราวด์ของจักรวาลของโซนี่เอง และมีการประกาศหรือพูดถึงภาคต่อเพิ่มเติมในอนาคต ทำให้ถ้านับเฉพาะภาพยนตร์เดี่ยวของเวน่อมในเงาอำนาจของโซนี่ จำนวนก็จะอยู่ที่สองภาคที่ออกฉายแล้ว (และอีกหลายแผนงานที่ยังรอการยืนยันหรือออกฉาย) ฝั่งของมาร์เวลในแง่ของจักรวาลภาพยนตร์หลัก (MCU) ยังไม่มีภาพยนตร์เวน่อมเดี่ยวที่เป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลนั้นโดยตรง กล่าวคือจำนวนภาคเวน่อมที่ถือเป็นของมาร์เวลในฐานะภาพยนตร์เดี่ยว = ศูนย์ แต่ต้องไม่ลืมว่ามีการร่วมมือข้ามสตูดิโอและแนวคิดมัลติเวิร์สที่เปิดโอกาสให้ตัวละครจากโซนี่และจักรวาลมาร์เวลมีปฏิสัมพันธ์ได้ ดังนั้นเมื่อมองแบบรวม ๆ จะเห็นว่าฝั่งโซนี่เป็นผู้ปล่อยเวน่อมเป็นหนังเดี่ยว ส่วนมาร์เวลยังไม่ได้มีเวน่อมเดี่ยวของตัวเอง ถ้าชอบมองเชิงระบบ ผมคิดว่านี่คือผลพวงจากเรื่องสิทธิ์และการร่วมมือทางธุรกิจมากกว่าความชอบส่วนตัวของแฟนๆ

พูดกันตรงๆ แฟรนไชส์ 'Venom' ตอนนี้มีหนังออกฉายสองภาคหลักแล้ว และมีภาคที่สามประกาศกำหนดการไว้ด้วย ฉันติดตามมาตั้งแต่ภาคแรก 'Venom' (2018) ซึ่งเป็นการเปิดตัวของเอ็ดดี้ บร็อกในเวอร์ชันของโซนี่ ตามมาด้วย 'Venom: Let There Be Carnage' (2021) ที่ขยายความสัมพันธ์ระหว่างเอ็ดดี้กับซิมไบโอตและตัวร้ายอย่างแครเนจ บทและโทนหนังยังคงอยู่ในพื้นที่ของโซนี่ที่เน้นความบันเทิงแบบแอ็กชัน-คอมเมดี้ มากกว่าจะผูกเข้ากับจักรวาลของมาร์เวลโดยตรง ฉากท้ายเครดิตของ 'Venom: Let There Be Carnage' เป็นจุดที่แฟนๆ พูดถึงกันมาก เพราะมีการวางเอ็ดดี้ลงในโลกที่ดูเหมือนจักรวาลสไปเดอร์-แมนของมาร์เวล ซึ่งทำให้เกิดการเก็งว่าจะมีการเชื่อมต่อแบบมัลติเวิร์สหรือการแลกตัวละครในอนาคต แต่อยากเน้นว่าในภาพรวมภาพยนตร์ชุดนี้ถูกผลิตโดยโซนี่เป็นหลัก และยังถือเป็นจักรวาลของโซนี่แม้จะมีการส่งสัญญาณว่ารอยต่อระหว่างจักรวาลสองฝั่งอาจเปิดได้ในบางโอกาส ฉันตื่นเต้นกับความเป็นไปได้ว่าจะได้เห็นการปะทะหรือการร่วมทีมกันระหว่างเวอร์ชันของโซนี่กับตัวละครจากจักรวาลของมาร์เวล ถึงตอนนี้ข้อมูลส่วนใหญ่เป็นการบอกใบ้และการเจรจาทางสิทธิ์ แต่ถ้าภาคต่ออย่าง 'Venom: The Last Dance' จัดการดี มันอาจเป็นจุดเชื่อมที่แฟนหลายคนรอคอย

ตารางเฟสของมาร์เวลอ่านง่ายขึ้นเมื่อแจกแจงเป็นกลุ่มตามช่วงเวลา — นี่คือรายการภาพยนตร์ของ Marvel Cinematic Universe แบ่งตามเฟสพร้อมปีที่ออกฉาย โดยผมจะเล่าในมุมมองแฟนหนังที่ติดตามมาตั้งแต่ยุคแรกๆ เฟส 1 (2008–2012) 'Iron Man' (2008) 'The Incredible Hulk' (2008) 'Iron Man 2' (2010) 'Thor' (2011) 'Captain America: The First Avenger' (2011) 'The Avengers' (2012) เฟส 2 (2013–2015) 'Iron Man 3' (2013) 'Thor: The Dark World' (2013) 'Captain America: The Winter Soldier' (2014) 'Guardians of the Galaxy' (2014) 'Avengers: Age of Ultron' (2015) 'Ant-Man' (2015) เฟส 3 (2016–2019) 'Captain America: Civil War' (2016) 'Doctor Strange' (2016) 'Guardians of the Galaxy Vol. 2' (2017) 'Spider-Man: Homecoming' (2017) 'Thor: Ragnarok' (2017) 'Black Panther' (2018) 'Avengers: Infinity War' (2018) 'Ant-Man and the Wasp' (2018) 'Captain Marvel' (2019) 'Avengers: Endgame' (2019) 'Spider-Man: Far From Home' (2019) เฟส 4 (2021–2023) 'Black Widow' (2021) 'Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' (2021) 'Eternals' (2021) 'Spider-Man: No Way Home' (2021) 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' (2022) 'Thor: Love and Thunder' (2022) 'Black Panther: Wakanda Forever' (2022) 'Ant-Man and the Wasp: Quantumania' (2023) 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' (2023) 'The Marvels' (2023) ส่วนเฟสต่อๆ ไปมีการประกาศและเลื่อนวันฉายหลายครั้ง แต่โครงใหญ่ของ MCU จะแบ่งเป็นเฟสที่ต่อเนื่องกัน เส้นเรื่องหลักพาไปสู่เหตุการณ์รวมทีมครั้งสำคัญ และบางเรื่องก็ขยายจักรวาลด้วยมุมมองใหม่ๆ ของตัวละคร ผมรู้สึกว่าการมองแบบเฟสช่วยให้ตามเส้นเรื่องใหญ่ได้ง่ายขึ้น — อย่างน้อยก็ช่วยให้จำปีที่หนังแต่ละเรื่องเข้าฉายได้ไวขึ้น

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เห็นฮีโร่กระทบกันบนจอใหญ่ ผมก็จับใจในพลังของการเล่าเรื่องที่ต่อเนื่อง ข้อเท็จจริงแบบตรงไปตรงมาคือ บริษัทผู้ผลิตหลักที่รับผิดชอบจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลคือ 'Marvel Studios' ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการผลิตและวางแผนเชื่อมโยงกันของหนังและซีรีส์หลายเรื่อง ผมชอบจะเล่าถึงความสำคัญของมันแบบง่ายๆ: 'Iron Man' ภาพยนตร์ปี 2008 ถือเป็นจุดเริ่มต้นยุคใหม่ที่ทำให้แนวคิดจักรวาลร่วมแข็งแรงขึ้น และหนังที่ตามมาทั้ง 'The Avengers' หรือบททดลองต่างๆ บนสตรีมมิง เป็นผลงานที่เกิดจากการวางแผนระยะยาวของ 'Marvel Studios' ฉะนั้นเมื่อมีการพูดถึงใครเป็นผู้ดูแลภาพรวมของจักรวาลนี้ คำตอบที่ผมมักให้คือบริษัทนี้เป็นผู้ผลิตหลักที่กำกับทิศทางครีเอทีฟและการเชื่อมต่อระหว่างเรื่องราว ในมุมมองส่วนตัว มันน่าตื่นเต้นที่เห็นบริษัทเดียวสามารถสร้างการเล่าเรื่องที่ต่อเนื่องทั้งบนจอเงินและจอทีวีได้ แต่ก็ต้องยอมรับว่ามีความร่วมมือกับสตูดิโออื่นๆ ในบางครั้ง เช่นการร่วมมือกับสตูดิโอท้องตลาดหรือการกระจายภาพยนตร์ในช่วงแรกๆ อย่างไรก็ดี ถาพรวมของการกำกับทิศทางและการผลิตส่วนใหญ่ของจักรวาลนี้ มาจาก 'Marvel Studios' และนั่นคือเหตุผลที่แฟนๆ อย่างผมยังติดตามทุกประกาศจากที่นี่

แนะนำว่าเริ่มจาก 'Iron Man' ก่อนจะเป็นทางเลือกที่เข้าท่ามากกว่าแค่ความนิยม เพราะหนังเรื่องนี้เหมือนกับการกดปุ่มเปิดประตูสู่จักรวาลทั้งหมด ผมรู้สึกว่าการได้เห็นต้นกำเนิดของเทคโนโลยี ตัวละครที่มีเสน่ห์ และน้ำเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ตั้งแต่ต้น ทำให้ทุกอย่างที่ตามมามีความหมายขึ้น การแสดงของตัวเอก การออกแบบชุดเกราะ และการตั้งคำถามเชิงศีลธรรมเล็กๆ น้อยๆ ทำให้เข้าใจคอนเซ็ปต์ของโลกแห่งฮีโร่ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอัจฉริยะกับอำนาจ ถ้าดู 'Iron Man' เป็นจุดเริ่ม เมื่อต้องเจองานใหญ่แบบทีมอเวนเจอร์หรือเหตุการณ์ข้ามเรื่อง จะไม่รู้สึกหลุด เพราะพื้นฐานของตัวละครและโทนเรื่องถูกวางไว้แล้ว และยังคงความสนุกทั้งฉากแอ็กชันและมุขตลกแบบเป็นธรรมชาติ ทำให้การเดินทางดูต่อเนื่องและเพลิดเพลินมากกว่าดูเป็นชิ้นๆ งานนี้เหมาะกับคนที่อยากเริ่มแบบค่อยๆ รู้จักโลก ไม่ใช่แค่มองหาฉากใหญ่เท่านั้น