ฉบับ Back To The Future 2 พากย์ไทย ถูกตัดฉากจากต้นฉบับหรือไม่

การเลือกน้ำเสียงในฉากตลกของ 'Back to the Future' เวอร์ชันพากย์ไทยมักเน้นจังหวะมากกว่าการแปลตามตัวอักษร ผมมองว่าทีมพากย์จะให้ความสำคัญกับ timing และจังหวะหยุด-ยิงมุก เหมือนนักแสดงตลกบนเวที: คำพูดบางประโยคต้องยืดสั้นหรือหายใจเพิ่มเพื่อให้มุกลงพอดี บางมุกที่เป็นมุขภาษาอังกฤษหรือสลับคำ จะถูกเปลี่ยนเป็นสำนวนไทยที่คนดูยุคนั้นเข้าใจมากกว่า ส่วนโทนเสียงของตัวละครอย่าง Doc จะเล่นที่ความประหลาดและตื่นเต้น ในขณะที่ Marty ต้องรักษาท่าทางกวนๆ แบบวัยรุ่น ซึ่งการเลือกโทนนี้ทำให้มุกทำงานในภาษาไทยได้ดีขึ้น เทคนิคอื่นๆ ที่ชัดเจนคือการเติมภาษาแสลงไทยที่เหมาะกับยุคและการปรับคำชมเชย/ด่าให้เป็นสำนวนที่คนไทยหัวเราะได้ทันที เหมือนที่เห็นในการพากย์ของหนังตลกยุคเดียวกันอย่าง 'Ghostbusters' ซึ่งก็ถูกปรับมุกแบบท้องถิ่นเช่นกัน การพากย์แบบนี้ไม่ได้แปลว่าทิ้งอารมณ์ต้นฉบับ แต่เลือกให้คนฟังในบ้านเราสนุกและเข้าใจจังหวะตลกได้ทันที

อยากเล่าเลยว่า มีคลิปเบื้องหลังของ 'Back to the Future Part III' อยู่จริง แต่เวอร์ชันที่เป็นพากย์ไทยแบบเต็มๆ นั้นหายากมากและมักไม่ใช่ของทางการ โดยปกติแล้วคลิปเบื้องหลังของหนังเรื่องนี้จะอยู่ในแผ่นดีวีดี / บลูเรย์ชุดพิเศษหรือในคอนเทนต์พิเศษของแฟนเพจสตูดิโอ ซึ่งเสียงมักเป็นภาษาอังกฤษและมีซับภาษาอื่น ๆ ให้เลือก เวอร์ชันที่มีเสียงพากย์ไทยมักจะปรากฏเป็นชิ้นสั้น ๆ เท่านั้น เช่น เบื้องหลังฉากสั้น ๆ ที่เคยฉายทางทีวีในช่วงโปรโมตเมื่อตอนไทยเคยเอาหนังมาฉายทางฟรีทีวี หรือเป็นคลิปที่แฟน ๆ ทำซับและพากย์กันเอง ในฐานะคนที่ชอบสะสมแผ่นหนังเก่า ส่วนใหญ่แล้วถ้าต้องการชมเบื้องหลังแบบคมชัดและครบถ้วน ให้มองหาแผ่นชุดไตรภาคแบบรีมาสเตอร์ของ 'Back to the Future' เพราะมักรวมฟีเจอร์ตัดต่อ เบื้องหลัง และคอมเมนทารี แต่ถาชอบพากย์ไทยจริง ๆ วิธีที่เจอบ่อยคือคลิปสั้น ๆ ในยูทูบหรือคลิปทีวีเก่าที่แฟน ๆ อัปโหลด ซึ่งคุณภาพและความครบถ้วนอาจไม่เท่าของทางการ แต่ก็มีกลิ่นอายความทรงจำของบ้านเราให้รู้สึกอบอุ่นอยู่เหมือนกัน

แค่นึกถึงฉากรถบินแล้วใจพองโตเลย—ถ้าอยากดาวน์โหลด 'Back to the Future Part II' พากย์ไทยแบบถูกลิขสิทธิ์ ให้มองหาทางเลือกสองแบบหลัก: ทางดิจิทัลกับแผ่นจริง ทางดิจิทัลที่มักมีให้เลือกคือร้านค้าภาพยนตร์ออนไลน์อย่าง 'Apple TV' (iTunes), 'Google Play'/'YouTube Movies' หรือร้านค้าต่างประเทศที่ขายไฟล์ภาพยนตร์แบบซื้อขาดหรือเช่าดู ซึ่งในหน้ารายละเอียดสินค้าจะระบุช่องเสียงว่า 'ภาษา: ไทย' หรือ 'Thai' ถ้าต้องการพากย์ไทยจริง ๆ ให้ตรวจดูตรงจุดนี้ก่อนกดซื้อ อีกทางเลือกที่ผมนิยมคือซื้อแผ่น Blu-ray/DVD ฉบับที่จำหน่ายในไทยหรือสากลที่มีสเปคภาษาไทย เพราะมักมีคุณภาพเสียงและซับไทยครบถ้วน ลองหาจากร้านออนไลน์ใหญ่ ๆ หรือร้านในห้างที่ขายแผ่นหนังอย่างเป็นทางการ รับรองว่าได้ไฟล์หรือแผ่นที่ถูกลิขสิทธิ์และเก็บไว้ดูซ้ำได้ยาว ๆ

ฉันไปดูฉบับพากย์ไทยของ 'The Black Phone' ตอนที่เข้าฉายในโรงหนังแล้ว ความรู้สึกแรกคือฉบับโรงหนังพากย์ไทยมักจะรักษาฉากหลัก ๆ เอาไว้ครบถ้วนถ้าเป็นการฉายสำหรับผู้ใหญ่ เพราะการตัดฉากรุนแรงหนัก ๆ มักจะเกิดขึ้นกับเวอร์ชันโทรทัศน์หรือเวอร์ชันสำหรับครอบครัว แต่ก็ต้องบอกเลยว่าแต่ละการจัดจำหน่ายมีความแตกต่าง — บางครั้งผู้จัดนำเข้าจะต้องปรับตัดตามเกณฑ์เรตติ้งของไทยหรือความเหมาะสมสำหรับการออกอากาศทางทีวี ในมุมมองของคนดูหนังสยองขวัญ ฉากความรุนแรงหรือภาพที่ชวนสะดุ้งใน 'The Black Phone' นั้นเป็นส่วนสำคัญของโทนเรื่อง ดังนั้นถ้าเจอเวอร์ชันที่ดูเบาลงหรือกระโดดข้ามช็อตสำคัญไป มักเป็นสัญญาณว่าเป็นฉบับตัดสำหรับทีวีหรือเวอร์ชันที่ผ่านการเซนเซอร์ ตัวอย่างเช่นหนังฮาร์ดคอร์บางเรื่องอย่าง 'Saw' เคยมีรายงานว่าเวอร์ชันออกอากาศในบางประเทศโดนตัดจังหวะรุนแรงไป เพื่อให้เหมาะกับผู้ชมกว้างขึ้น ซึ่งกรณีแบบนี้ก็อาจเกิดขึ้นกับหนังเรื่องอื่นได้เช่นกัน โดยสรุปถ้าคุณเห็นฉบับพากย์ไทยที่ฉายในโรงสำหรับเรตผู้ใหญ่ โอกาสถูกตัดจะน้อย แต่ถ้าเป็นฉบับที่ออกอากาศทางทีวีหรือเวอร์ชันที่ถูกปรับเพื่อสตรีมมิงสำหรับแพลตฟอร์มบางประเภท ก็มีโอกาสถูกตัดหรือเซนเซอร์บ้าง — จบด้วยความคิดว่า เวลาจะดูหนังแนวนี้ถ้าอยากได้อรรถรสเต็ม ๆ ให้เลือกฉบับโรงหรือเวอร์ชันที่ระบุว่าเป็น 'ฉบับเต็ม' เสมอ

การพากย์ไทยของ 'Back to the Future Part II' มักจะเปลี่ยนจังหวะและรสชาติของมุกที่อยู่ในฉาก hoverboard ในปี 2015 มากกว่าที่ซับไทยทำ ผมรู้สึกว่าพากย์ไทยมีแนวโน้มจะเร่งความเร็วของบทเพื่อให้เข้ากับการเคลื่อนไหวบนจอและการตัดต่อ ทำให้มุกเร็ว ๆ หรือเสียดสีบางช็อตเสียจังหวะไปบ้าง ขณะที่ซับไทยปล่อยให้เสียงต้นฉบับคงอารมณ์ไว้ ทำให้เรารู้สึกถึงไดนามิกของบทพูดและดนตรีประกอบมากกว่า ในฉากไล่ล่าด้วย hoverboard นั้น เสียงดนตรีประกอบกับเสียงเอฟเฟกต์ถูกผสานแน่นขึ้นในพากย์ไทย บางคำที่เป็นศัพท์แห่งอนาคตหรือสแลงถูกแปลเป็นคำที่คุ้นเคยมากขึ้นเพื่อให้คนดูทั่วไปเข้าใจทันที ซึ่งข้อดีคือดูลื่นไหลไม่ต้องอ่าน แต่ข้อเสียคือความเป็นเอกลักษณ์ของบทต้นฉบับลดลงไป ผมมักเลือกดูซับเมื่อต้องการสัมผัสอารมณ์ดั้งเดิม แต่ก็ยอมรับว่าพากย์ทำให้การชมแบบผ่อนคลายง่ายขึ้นสำหรับบางช่วงของหนัง

เสียงพากย์ไทยของ 'เจาะเวลาหาอดีต 2' มีการปรับแต่งจนฉากบางฉากให้ความรู้สึกเปลี่ยนไปไม่น้อย — และผมสังเกตได้ชัดเจนในฉากเปิดตอนแรกที่ปูเรื่องใหม่ๆ ฉากเปิดของซีซันสองในเวอร์ชันต้นฉบับมีบทบรรยายสั้น ๆ ที่เน้นจังหวะและน้ำเสียงราวกับเป็นคำทำนาย แต่พากย์ไทยเลือกยืดคำพูดบางส่วนและเปลี่ยนน้ำหนักคำ ทำให้ความลึกลับลดลงไปนิดนึงสำหรับผม ข้อดีคือคนดูไทยอาจเข้าใจปมเร็วขึ้น แต่ความรู้สึกตึงเครียดเชิงเวลาแบบเดิมหายไปบ้าง อีกจุดที่เด่นคือฉากคอนฟลิกต์กลางฝนตอนครึ่งเรื่อง ในต้นฉบับมีการเว้นจังหวะเดินกล้องและดนตรีซินธ์ติกที่ดึงอารมณ์ แต่พากย์ไทยลดเสียงดนตรีบางท่อนและเลือกถ้อยคำที่เฟรมความโกรธเป็นคำพูดตรงๆ มากขึ้น ผลลัพธ์คือบทสนทนาดูชัด แต่ความขมและความค้างคาในฉากหายไปในระดับหนึ่ง ฉันเลยรู้สึกเหมือนดูเวอร์ชันที่ถูกปรับให้เข้าถึงง่ายขึ้น แต่แลกกับการสูญเสียลมหายใจของฉากบ้าง

เรื่องการมี 'Back to the Future Part III' พากย์ไทยบน Netflix มักจะขึ้นกับประเทศที่ใช้งานและช่วงเวลาที่สตรีมมิ่งได้สิทธิฉายอยู่ ผมเข้าใจความห่วงใยของคนอยากดูพากย์ไทย เพราะหนังคลาสสิกอย่างนี้ถ้าฟังพากย์ไทยจะได้ความรู้สึกแบบที่เคยเห็นตอนฉายทีวีมากกว่า อย่างไรก็ดี ในหลายๆ ตลาด Netflix มักให้แทร็กภาษาอังกฤษเป็นหลักและเพิ่มคำบรรยายภาษาไทยมากกว่าแทร็กพากย์ไทยครบทุกเรื่อง ผู้ให้บริการจะตัดสินใจเสริมพากย์เมื่อเห็นว่าคุ้มค่าทางธุรกิจหรือมีผู้ชมจำนวนมากเรียกร้อง จากมุมมองของคนดู ผมมักจะเช็คแถบเสียงในหน้ารายการหนังของ Netflix ก่อนว่ามี ‘Thai’ ในรายการแทร็กหรือไม่ ถ้าไม่พบวิธีที่เร็วและแน่ใจที่สุดมักเป็นการมองหาแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ที่วางขายในไทยหรือเช็กร้านขายไฟล์ดิจิทัลที่บางทีก็มีพากย์ไทยให้เลือก เพราะหนังสมัยเก่าบางครั้งถูกพากย์ตอนฉายทีวีหรือออกแผ่นในบ้านเราแล้วมีแทร็กไทย นั่นแหละคือทางออกสำหรับคนอยากฟังพากย์มากกว่าคำบรรยาย

อยากแนะนำให้มองหาตัวเลือกที่ถูกลิขสิทธิ์ก่อนเป็นอันดับแรกนะ เพราะการได้ซับที่ตรงกับเวอร์ชันพากย์ไทยมักจะมาพร้อมกับแผ่นหรือไฟล์วิดีโออย่างเป็นทางการ ผมมักซื้อแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดีของหนังคลาสสิกอย่าง 'Back to the Future' ที่มาพร้อมกับแทร็กภาษาไทยและซับไทย เพราะซับที่มากับแผ่นจะถูกจับคู่กับไทม์โค้ดของแผ่นนั้น ทำให้ตรงกับพากย์ไทยแบบแทบไม่ต้องปรับอะไร นอกจากนั้น ร้านค้าออนไลน์ใหญ่ ๆ ในไทยอย่างร้านขายแผ่นหรือแพลตฟอร์มขายหนังดิจิทัลมักระบุไว้ชัดเจนว่ามีเสียงพากย์ไทยหรือซับไทยหรือไม่ ถ้าอยากความสะดวก ให้ตรวจสอบในบริการเช่าหรือซื้อหนังออนไลน์ที่ถูกลิขสิทธิ์ (เช่น ร้านค้าในมือถือหรือทีวีสตรีมมิ่งที่มีการอนุญาต) เพราะบางครั้งเวอร์ชันที่สตรีมมีตัวเลือกภาษาให้เลือกตรง ๆ — นี่เป็นวิธีที่ทั้งสะดวกและสบายใจว่าซับที่ได้จะตรงกับพากย์และถูกต้องตามลิขสิทธิ์

พูดง่ายๆนะว่า เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Blast from the Past' ที่ฉายทางทีวีมักโดนตัดฉากบ้างตามมาตรฐานของการออกอากาศในไทย เพราะช่องทีวีต้องปรับทั้งเนื้อหาและระยะเวลาให้เหมาะกับเรตติ้งและช่วงเวลาโฆษณา ตัวหนังโรแมนติกคอมเมดี้อย่างนี้มีมุกเชิงเพศและการอ้างอิงผู้ใหญ่บางส่วน ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของการตัดเพื่อให้เข้ากับเกณฑ์การออกอากาศสำหรับครอบครัว ฉะนั้นถ้าเคยเห็นเวอร์ชันพากย์ไทยที่ยาวสั้นกว่าต้นฉบับหรือมีการตัดมุกที่ดูจะเชื่อมต่อขาดๆ เว้นๆ นั่นก็เป็นเรื่องปกติของการปรับแก้สำหรับทีวี การตัดฉากในไทยมักมาในรูปแบบทั้งการลบฉากสั้นๆ ที่มีความหมิ่นหรือชวนคิดไปทางเพศ การเบลอหรือเซ็นเซอร์ภาพถ้ามีภาพเปลือยหรือใกล้ชิดที่เกินมาตรฐานของการออกอากาศ และการตัดคำหยาบหรือมุกที่อาจไม่เหมาะสมกับผู้ชมทั่วไป นอกจากนั้นเพื่อให้พอดีกับช่วงเวลา ช่องทีวีก็มักจะตัดช่วงที่ไม่สำคัญของเรื่องหรือย่อฉากให้สั้นลง อีกเรื่องที่มักพลาดได้ง่ายคือมาสเตอร์ที่ใช้พากย์—บางครั้งมาสเตอร์ที่นำมาพากย์ไทยเป็นเวอร์ชันที่ผ่านการตัดแล้วจากการซื้อลิขสิทธิ์มา ฉะนั้นคนดูที่เก็บสะสมแผ่นดีวีดีหรือดูจากสตรีมมิงอาจได้เห็นเนื้อหาที่สมบูรณ์กว่าตอนฉายในทีวี ถ้าลองเทียบกับหนังฝรั่งเรื่องอื่นๆ ที่ฉายไทยบ่อย จะเห็นรูปแบบเดียวกัน เช่น หนังคอเมดี้วัยรุ่นหรือหนังที่มีมุกผู้ใหญ่จัดจะถูกตัดหนักกว่าสารคดีหรือหนังครอบครัว ในกรณีของ 'Blast from the Past' มันไม่ใช่หนังที่มีความรุนแรงหรือฉากโป๊ชัดเจนเท่าหนังบางเรื่อง แต่มุกเชิงเพศกับบทสนทนาสนุกๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ของหนังยุคปลาย 90s อาจถูกปรับให้เบาลงในพากย์ไทย และสำเนียงหรือตลกบางอย่างอาจถูกดัดแปลงให้เข้ากับบริบทไทยมากขึ้น ซึ่งทำให้ความรู้สึกของฉากบางฉากเปลี่ยนไปเล็กน้อย สรุปแล้ว ถ้าอยากดูครบจริงๆ ให้มองหาแผ่นดีวีดีหรือเวอร์ชันสตรีมมิงที่เป็นต้นฉบับหรือมีตัวเลือกเสียงต้นฉบับกับซับไทย เพราะความเป็นต้นฉบับจะเก็บมุกและรายละเอียดของหนังได้ดีกว่า แต่ถ้าคุณโตมากับฉบับพากย์ทางทีวี แบบที่โดนตัดไปบ้างนั่นก็มีเสน่ห์ของความเป็นความทรงจำทีวีสมัยก่อน—ผมยังชอบความรู้สึกอบอุ่นและความตลกที่พากย์ไทยมอบให้ แม้มันจะไม่สมบูรณ์แบบเหมือนต้นฉบับก็ตาม