มีคลิปเบื้องหลังของ Back To The Future 3 พากย์ไทย หรือไม่

เรื่องการมี 'Back to the Future Part III' พากย์ไทยบน Netflix มักจะขึ้นกับประเทศที่ใช้งานและช่วงเวลาที่สตรีมมิ่งได้สิทธิฉายอยู่ ผมเข้าใจความห่วงใยของคนอยากดูพากย์ไทย เพราะหนังคลาสสิกอย่างนี้ถ้าฟังพากย์ไทยจะได้ความรู้สึกแบบที่เคยเห็นตอนฉายทีวีมากกว่า อย่างไรก็ดี ในหลายๆ ตลาด Netflix มักให้แทร็กภาษาอังกฤษเป็นหลักและเพิ่มคำบรรยายภาษาไทยมากกว่าแทร็กพากย์ไทยครบทุกเรื่อง ผู้ให้บริการจะตัดสินใจเสริมพากย์เมื่อเห็นว่าคุ้มค่าทางธุรกิจหรือมีผู้ชมจำนวนมากเรียกร้อง จากมุมมองของคนดู ผมมักจะเช็คแถบเสียงในหน้ารายการหนังของ Netflix ก่อนว่ามี ‘Thai’ ในรายการแทร็กหรือไม่ ถ้าไม่พบวิธีที่เร็วและแน่ใจที่สุดมักเป็นการมองหาแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ที่วางขายในไทยหรือเช็กร้านขายไฟล์ดิจิทัลที่บางทีก็มีพากย์ไทยให้เลือก เพราะหนังสมัยเก่าบางครั้งถูกพากย์ตอนฉายทีวีหรือออกแผ่นในบ้านเราแล้วมีแทร็กไทย นั่นแหละคือทางออกสำหรับคนอยากฟังพากย์มากกว่าคำบรรยาย

เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Back to the Future Part III' ให้ความรู้สึกแตกต่างจากซับไทยอย่างชัดเจนตั้งแต่โทนเสียงไปจนถึงการตีความตัวละคร การเลือกนักพากย์และทิศทางการพากย์มักจะปรับโทนให้เข้ากับความคาดหวังของคนดูไทย: เสียงของตัวละครอาจถูกทำให้หนักขึ้นหรืออ่อนลงเพื่อให้เข้ากับบุคลิกที่ผู้พากย์อยากถ่ายทอด ซึ่งมีผลต่อการรับรู้ของฉากอย่างเช่นการปะทะในซาลูนที่ Buford (Mad Dog) โผล่มา — พากย์ไทยอาจเติมความกระแทกหรือคำด่าแบบเบา ๆ เพื่อไม่ให้รุนแรงเกินไปสำหรับผู้ชมทั่วไป ขณะที่ซับไทยจะรักษาคำพูดดั้งเดิมไว้ใกล้เคียงกับต้นฉบับมากกว่า ทำให้สัมผัสอารมณ์ดิบของตัวละครได้ตรงกว่า ความต่างอีกอย่างคือการแปลและการปรับให้เข้ากับบริบทท้องถิ่น พากย์ไทยมักเลือกคำที่ฟังเป็นธรรมชาติ และบางทีเพิ่มคำเชื่อมสั้น ๆ เพื่อให้ประโยคราบรื่นกับการขยับปาก ส่วนซับไทยมีข้อจำกัดด้านจำนวนตัวอักษรและเวลาแสดงผล จึงมักย่อความหรือเลือกคำที่ตรงตามต้นฉบับมากขึ้น ผลที่ตามมาคือพากย์เหมาะกับการดูสบาย ๆ ไม่ต้องอ่าน ในขณะที่ซับช่วยเก็บเฉดอารมณ์และมู้ดดั้งเดิมได้ดีกว่า — สรุปแล้วชอบทั้งสองแบบแต่ใช้คนละจังหวะการชม

การเลือกน้ำเสียงในฉากตลกของ 'Back to the Future' เวอร์ชันพากย์ไทยมักเน้นจังหวะมากกว่าการแปลตามตัวอักษร ผมมองว่าทีมพากย์จะให้ความสำคัญกับ timing และจังหวะหยุด-ยิงมุก เหมือนนักแสดงตลกบนเวที: คำพูดบางประโยคต้องยืดสั้นหรือหายใจเพิ่มเพื่อให้มุกลงพอดี บางมุกที่เป็นมุขภาษาอังกฤษหรือสลับคำ จะถูกเปลี่ยนเป็นสำนวนไทยที่คนดูยุคนั้นเข้าใจมากกว่า ส่วนโทนเสียงของตัวละครอย่าง Doc จะเล่นที่ความประหลาดและตื่นเต้น ในขณะที่ Marty ต้องรักษาท่าทางกวนๆ แบบวัยรุ่น ซึ่งการเลือกโทนนี้ทำให้มุกทำงานในภาษาไทยได้ดีขึ้น เทคนิคอื่นๆ ที่ชัดเจนคือการเติมภาษาแสลงไทยที่เหมาะกับยุคและการปรับคำชมเชย/ด่าให้เป็นสำนวนที่คนไทยหัวเราะได้ทันที เหมือนที่เห็นในการพากย์ของหนังตลกยุคเดียวกันอย่าง 'Ghostbusters' ซึ่งก็ถูกปรับมุกแบบท้องถิ่นเช่นกัน การพากย์แบบนี้ไม่ได้แปลว่าทิ้งอารมณ์ต้นฉบับ แต่เลือกให้คนฟังในบ้านเราสนุกและเข้าใจจังหวะตลกได้ทันที

อยากเล่าให้ฟังว่าการหาฉบับพากย์ไทยของ 'Back to the Future Part III' วันนี้มีทางเลือกค่อนข้างหลากหลาย แต่ที่ง่ายและปลอดภัยที่สุดคือบริการเช่าหรือซื้อดิจิทัลที่ถูกลิขสิทธิ์ เราแนะนำเริ่มจากร้านหนังออนไลน์อย่าง 'YouTube Movies' หรือร้านของ Google Play / Google TV เพราะมักมีทั้งเช่าและซื้อเป็นไฟล์ดิจิทัล โดยบางครั้งจะมีตัวเลือกเสียงพากย์ไทยให้เลือกไว้ในหน้ารายละเอียด นอกจากนี้ระบบของ Apple TV (iTunes) กับ Amazon Prime Video ก็เป็นอีกแหล่งที่มักลงหนังเก่าหรือคลาสสิกให้เช่า/ซื้อ และบางครั้งอาจมีตัวเลือกพากย์ไทยเช่นกัน สำหรับผู้ใช้บริการสตรีมมิ่งในไทย ลองเช็คกับแพลตฟอร์มท้องถิ่นที่มีคอนเทนต์ต่างประเทศเป็นบางช่วง เช่น แพลตฟอร์มที่เป็นที่นิยมของคนไทย หรือบริการวิดีโอแบบเช่ารายตอน แต่ต้องระวังว่าการมีพากย์ไทยขึ้นกับข้อตกลงลิขสิทธิ์ของแต่ละพื้นที่และช่วงเวลา ถ้าอยากได้ความคมชัดและภาษาพากย์ที่ครบถ้วน การซื้อแผ่น Blu-ray/DVD แบบเป็นชุดไตรภาคที่มีแทร็กเสียงไทยก็เป็นอีกทางที่ได้เสียงพากย์ไทยแน่นอน ถ้าชอบฟังพากย์ไทยและอยากเก็บไว้ดูซ้ำ การเลือกช่องทางถูกลิขสิทธิ์แบบเช่าหรือซื้อจะคุ้มค่าในระยะยาว และทำให้ได้คุณภาพเสียงภาพดี ๆ ด้วย

ในฐานะแฟนหนังคลาสสิกที่ดูหนังเรื่องนี้หลายรอบ ผมมองว่าฉบับพากย์ไทยของ 'Back to the Future Part II' โดยรวมไม่ใช่เวอร์ชันที่มีการตัดฉากสำคัญออกจากต้นฉบับฉบับภาพยนตร์ใหญ่ ๆ การฉายตามโรงและแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ที่วางจำหน่ายมักจะเป็นฉบับเต็มเหมือนฉบับสากล แต่สิ่งที่ทำให้บางคนรู้สึกว่ามีฉากหายไปจริง ๆ มาจากความแตกต่างของการออกอากาศทางทีวีหรือการตัดต่อเพื่อเวลา ผมสังเกตว่าในช่วงการฉายทางโทรทัศน์ บ่อยครั้งจะมีการตัดสั้น ๆ เพื่อให้พอดีกับคิวโฆษณา ฉากเชื่อมต่อบางตอน เช่น มอนทาจสั้น ๆ หรือช็อตบรรยายบรรยากาศ อาจถูกข้ามไปโดยที่เนื้อหาแกนหลักยังอยู่ครบ นอกจากนี้การพากย์ไทยมักย่อประโยคหรือเปลี่ยนคำพูดให้กระชับ ซึ่งทำให้ผู้ชมบางคนคิดว่าสเต็ปหรือมู้ดของฉากหายไป โดยสรุป ผมอยากบอกว่าอยากได้ของครบถ้วนที่สุดให้มองหาฉบับแผ่นบลูเรย์หรือดิจิทัลที่ระบุว่าเป็นฉบับเต็ม เพราะถาจะพูดถึงฉบับพากย์ไทยในแง่ของการตัดฉากอย่างเป็นทางการ ส่วนใหญ่จะไม่ตัดฉากสำคัญ แต่ทีวีหรือเวอร์ชันที่ตัดเพื่อเวลาอาจทำให้ความต่อเนื่องลดลงได้

ตรงไปตรงมาเลย ฉันคิดว่าเรื่องนี้ค่อนข้างซับซ้อนเพราะสภาพตลาดผสมกันระหว่างของลิขสิทธิ์กับของที่วางจำหน่ายในไทยจริง ๆ หลายครั้งที่แผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ของ 'Back to the Future Part II' ที่มีพากย์ไทยจะเป็นรุ่นที่ออกจำหน่ายเฉพาะในภูมิภาคเอเชียหรือเป็นแผ่นที่รวมแทร็กภาษาไทยไว้ ซึ่งหายากกว่าที่มีเพียงซับไทยอย่างเดียว นอกจากนี้ยังมีแผ่นเก่าแบบเทป VHS หรือเวอร์ชันที่ออกฉายทางโทรทัศน์ที่เคยพากย์ไทยไว้ แต่หลายรายการเป็นของหายากและมักพบในกลุ่มสะสมหรือร้านมือสองมากกว่าที่จะมีขายทั่วไป ถ้าคาดหวังจะเจอของใหม่ที่เป็นพากย์ไทยแบบเป็นทางการ โอกาสจะน้อยกว่าของที่มีแต่ซับ แต่ถ้ารับได้กับแผ่นเก่าหรือของสะสม ตลาดมือสองกับกลุ่มคนรักหนังมักมีคนหามาขายบ้าง นี่เป็นมุมมองจากคนชอบเก็บแผ่นเก่าและรู้สึกว่าสมบัติแบบนี้มีคุณค่าทางความทรงจำอยู่ไม่น้อย

บอกตรงๆ ดิฉันคิดว่าปัญหาที่หลายคนเจอเกี่ยวกับการหาชื่อผู้พากย์ไทยของมาร์ตี้ใน 'Back to the Future Part III' มาจากว่าเวอร์ชันพากย์ไทยมีหลายแบบและไม่ได้เก็บรายละเอียดเครดิตไว้เป็นมาตรฐาน ในความทรงจำของดิฉัน เวอร์ชันที่ฉันเห็นบ่อยสุดคือเวอร์ชันที่ออกฉายในทีวีสาธารณะและเวอร์ชันเทปล้มหรือ VHS สมัยก่อน ซึ่งมักจะใช้ทีมพากย์จากสตูดิโอท้องถิ่นที่เปลี่ยนกันไปตามการจัดจำหน่าย ทำให้ชื่อผู้พากย์ที่แท้จริงไม่ปรากฏชัดเจนในฐานข้อมูลออนไลน์ทั่วไป บางคนในวงแฟนภาพยนตร์ไทยมักจะจดจำเสียงและโยงกับนักพากย์ที่มีสไตล์เสียงคล้ายกัน แต่ก็ยากจะยืนยันโดยไม่เห็นเครดิตท้ายภาพยนตร์ของฉบับนั้น ๆ ถ้าต้องสรุปจากประสบการณ์ส่วนตัว ผมมองว่าการยืนยันชื่อผู้พากย์ไทยของมาร์ตี้ต้องอาศัยการตรวจเครดิตจากแผ่นหรือการออกอากาศฉบับที่ชัดเจน เพราะแต่ละการจัดจำหน่ายอาจใช้ทีมพากย์ต่างกัน ซึ่งเป็นเหตุผลที่บางครั้งเราเห็นข้อมูลขัดแย้งกันในกระทู้แฟนคลับและฐานข้อมูลภาพยนตร์ต่าง ๆ นั่นเอง

อยากแนะนำให้มองหาตัวเลือกที่ถูกลิขสิทธิ์ก่อนเป็นอันดับแรกนะ เพราะการได้ซับที่ตรงกับเวอร์ชันพากย์ไทยมักจะมาพร้อมกับแผ่นหรือไฟล์วิดีโออย่างเป็นทางการ ผมมักซื้อแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดีของหนังคลาสสิกอย่าง 'Back to the Future' ที่มาพร้อมกับแทร็กภาษาไทยและซับไทย เพราะซับที่มากับแผ่นจะถูกจับคู่กับไทม์โค้ดของแผ่นนั้น ทำให้ตรงกับพากย์ไทยแบบแทบไม่ต้องปรับอะไร นอกจากนั้น ร้านค้าออนไลน์ใหญ่ ๆ ในไทยอย่างร้านขายแผ่นหรือแพลตฟอร์มขายหนังดิจิทัลมักระบุไว้ชัดเจนว่ามีเสียงพากย์ไทยหรือซับไทยหรือไม่ ถ้าอยากความสะดวก ให้ตรวจสอบในบริการเช่าหรือซื้อหนังออนไลน์ที่ถูกลิขสิทธิ์ (เช่น ร้านค้าในมือถือหรือทีวีสตรีมมิ่งที่มีการอนุญาต) เพราะบางครั้งเวอร์ชันที่สตรีมมีตัวเลือกภาษาให้เลือกตรง ๆ — นี่เป็นวิธีที่ทั้งสะดวกและสบายใจว่าซับที่ได้จะตรงกับพากย์และถูกต้องตามลิขสิทธิ์

คำถามนี้พาฉันย้อนกลับไปสมัยที่เทปวิดีโอกับการดูหนังพากย์ไทยเป็นเรื่องปกติในบ้านเรา ในความทรงจำเก่า ๆ ไม่มีบันทึกที่ชัดเจนบอกว่าใครเป็นนักพากย์หลักของเวอร์ชันไทยของ 'Back to the Future' ฉบับดั้งเดิมที่ฉันเคยดูตอนเด็ก — หลายครั้งเสียงพากย์ที่ได้ยินมาจากฉบับโทรทัศน์หรือแผ่นวีซีดีที่ไม่ได้ใส่เครดิตเอาไว้ ทำให้คนดูจำได้แค่ว่าเสียงชินหู แต่ไม่รู้ชื่อผู้พากย์จริง ๆ ผมมักจะเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังว่าการค้นหาชื่อผู้พากย์ของหนังยุค 80-90 ในไทยมักเป็นเรื่องยาก เพราะมีการพากย์หลายรุ่น ทั้งเวอร์ชันโรง รายการทีวี และแผ่นที่วางขาย แต่ถ้าต้องพูดถึงความรู้สึกส่วนตัว เสียงตัวเอกในฉบับไทยที่ผมคุ้นที่สุดมีโทนกระฉับกระเฉงและเบา ๆ คล้ายกับสไตล์การพากย์ที่พบในหนังต่างประเทศยุคเดียวกัน ซึ่งทำให้ภาพจำของหนังยังคงชัดอยู่จนถึงวันนี้