ชื่อพระเอกของภาพยนตร์ Harry Potter แสดงโดยใคร

ใครเป็นใครในโลกของ 'Harry Potter' ไม่ได้ยากอย่างที่คิดเมื่อมองที่หน้าจอแล้วจำหน้าคนแสดงได้ทันที — นี่คือมุมมองจากคนที่โตมากับหนังชุดนี้และชอบสังเกตรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ บนโปสเตอร์และในเครดิต ผมเริ่มจากแกนหลักก่อน: แฮร์รี พอตเตอร์ ถูกแสดงโดย Daniel Radcliffe ซึ่งเสกตัวละครให้โตขึ้นจริงจังตามหนัง ภายในวงสามคนหลัก เฮอร์ไมโอนี่ คือ Emma Watson ที่เติมความเฉียบคมให้ตัวละคร ส่วนรอน วีสลีย์ เล่นโดย Rupert Grint ที่ทำให้ความเป็นเพื่อนอบอุ่นและตลกออกมาชัดเจน ด้านหัวหน้าผู้คุมวิทย์อย่างศาสตราจารย์ดัมเบิลดอร์ ผู้ดูแลปวงเวทมนตร์ สองคนที่เล่นบทนี้คือ Richard Harris (สองภาคแรก) แล้วต่อด้วย Michael Gambon ที่ทิ้งรอยอารมณ์หนักแน่นลงไป บทของศาสตราจารย์สเนป รับบทโดย Alan Rickman ซึ่งเป็นตัวอย่างการแสดงที่ลืมไม่ลง ทั้งความเย็นและความซับซ้อนของตัวละคร ส่วนฮักก์ ร็อบบี Coltrane นั่นคือเสียงหัวใจอบอุ่นของเรื่อง ฝั่งตัวร้ายระดับตำนานลอร์ดโวลเดอมอร์ เล่นโดย Ralph Fiennes ที่ปล่อยความน่ากลัวและซาดิสม์ออกมาชัดเจน นอกจากนั้นยังมี Tom Felton เป็นดราโก มัลฟอย และ Maggie Smith รับบทแม็คโกนากัล ซึ่งทุกคนล้วนเติมมิติให้โลกของ 'Harry Potter' สมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นฉากเล็กหรือบทพูดประโยคเดียวก็มักเป็นภาพจำของคนดูไปแล้ว

บอกเลยว่า ใครเล่นเป็นแฮร์รี่ในภาคแรกนั้นชัดเจนและค่อนข้างเป็นสัญลักษณ์ของยุคหนึ่ง — ฉันนึกภาพเด็กผู้ชายที่มีแววตาใสและปอยผมตามหนังสือได้ทันที ฉันพูดถึงแดเนี่ยล แรดคลิฟฟ์ (Daniel Radcliffe) ซึ่งรับบทแฮร์รี่ พอตเตอร์ในภาพยนตร์ 'Harry Potter and the Philosopher's Stone' เขาเป็นวัยรุ่นตอนต้นเมื่อเริ่มถ่าย ท่าทางอายๆ ผสมกับสายตาที่มีความกล้าบางอย่าง ทำให้ตัวละครจากหน้ากระดาษกลายเป็นคนที่คนดูเชื่อจริง ๆ การที่เขาเริ่มต้นบทบาทนี้ตั้งแต่ยังเด็กทำให้ภาพของแฮร์รี่ในใจแฟน ๆ ติดตาไปตลอด และการแสดงในภาคแรกกลายเป็นรากฐานสำคัญที่พาแฟรนไชส์ไปต่อได้หนักแน่น พอเห็นฉากแรกๆ ที่เขาเดินเข้ามาในโลกเวทมนตร์ ฉันก็รู้เลยว่าเคมีระหว่างนักแสดงกับโลกที่สร้างขึ้นมันลงตัวแบบหายห่วง

พอพูดถึงฉบับแปลไทยของ 'Harry Potter' ภาค 5 ผมมักนึกถึงความแตกต่างของแต่ละพิมพ์ที่เคยผ่านมือมา ฉบับแปลไทยของเล่มนี้มีหลายเวอร์ชันตามสำนักพิมพ์ที่ได้ลิขสิทธิ์และการพิมพ์ซ้ำ โดยทั่วไปฉบับแปลไทยฉบับแรก ๆ ถูกออกตามหลังฉบับภาษาอังกฤษไม่กี่ปี ดังนั้นถ้าถามว่าออกเมื่อไร ก็ต้องดูว่าหมายถึงพิมพ์ครั้งแรกของสำนักพิมพ์ใด เพราะบางสำนักพิมพ์ออกฉบับรีพริ้นท์หรือฉบับปรับปรุงภายหลัง ส่วนชื่อนักแปลจะระบุไว้ชัดเจนในหน้าพิมพ์หรือหน้าปกหลังของแต่ละฉบับ ซึ่งผมมักชอบเปิดดูตรงนั้นเพราะจะเห็นว่าผู้แปลเลือกถ้อยคำแบบไหน ตัวอย่างเช่นคำเรียกบางตัวในนิยายชุดนี้มักมีหลายแบบในไทย ฉะนั้นหากต้องการยืนยันชื่อผู้แปลและปีที่ออกจริง ๆ ให้เช็กที่หน้าข้อมูลสิทธิของหนังสือ (หน้าแรก ๆ ที่มีข้อมูลพิมพ์ครั้งและลิขสิทธิ์) จะได้คำตอบตรงตามฉบับที่คุณถืออยู่ ถ้าพูดถึงการอ่านในมุมความรู้สึก ผมชอบเปรียบเทียบฉบับต่าง ๆ ดูว่าคำแปลไหนจับโทนมืดของเล่ม 5 ได้ดีหรือไม่ แต่ไม่ว่าจะเป็นฉบับไหน แก่นเรื่องและพลังของตัวละครก็ยังคงทำให้ผมติดตามจนวางไม่ลง

รายชื่อดาราหลักในหนัง 'Harry Potter' ที่แฟนๆ ทั่วโลกจดจำได้ชัดเจนมีหลายคน โดยภาพรวมจะเริ่มจากนักแสดงเด็กที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของซีรีส์และกลุ่มตัวละครรอบตัวเขา Daniel Radcliffe รับบทเป็น 'Harry Potter' ตั้งแต่เด็กจนโต เป็นแกนกลางของเรื่องที่เราติดตามการเติบโตของเขาอย่างใกล้ชิด Rupert Grint รับบทเป็น 'Ron Weasley' ที่ให้ความเป็นมิตรและอารมณ์ขัน Emma Watson ในบท 'Hermione Granger' ทำให้บทนี้มีความเฉียบคมและหนักแน่น ส่วน Tom Felton ในบท 'Draco Malfoy' ทำหน้าที่เป็นคู่แข่งที่ซับซ้อน จากผู้ใหญ่ที่สำคัญยังมี Alan Rickman เป็น 'Severus Snape' ผู้ที่ฝากการแสดงแบบมีชั้นเชิง Maggie Smith ในบท 'Minerva McGonagall' ให้ความเฉียบขรึมและอบอุ่น Ralph Fiennes รับบท 'Voldemort' ในฐานะศัตรูสำคัญ และ Robbie Coltrane เป็น Hagrid ที่กลายเป็นหนึ่งในหน้าตาของจักรวาลนี้ ฉันชอบว่าสมดุลของนักแสดงเด็กและผู้ใหญ่ทำให้ซีรีส์ทั้งทางอารมณ์และภาพลักษณ์ลงตัว

ฉบับภาษาไทยของ 'Harry Potter and the Goblet of Fire' มักจะมีการตีพิมพ์จากหลายสำนักพิมพ์ ทำให้ชื่อผู้แปลอาจต่างกันไปตามฉบับที่วางตลาดและการร้องขอสิทธิ์ของสำนักพิมพ์นั้นๆ ในฐานะแฟนที่สะสมเล่มนี้ไว้หลายฉบับ ผมสังเกตว่าเล่มที่วางขายครั้งแรกกับเล่มพิมพ์ซ้ำบางครั้งให้เครดิตผู้แปลเป็นรายบุคคล ในขณะที่บางฉบับจะระบุเป็นทีมบรรณาธิการหรือคณะแปลแทน ดังนั้นหากต้องการรู้แน่ชัดว่าฉบับที่อยู่ในมือแปลโดยใคร ให้ดูที่หน้าสิทธิ์ (copyright page) ของเล่มนั้น เพราะที่นั่นจะมีชื่อผู้แปลและข้อมูลการพิมพ์อย่างชัดเจน สะดวกและตรงจุดที่สุดสำหรับคนที่อยากยืนยันข้อมูลเฉพาะฉบับ

ฉันไม่คิดว่าจะมีนักแสดงคนไหนที่สวมบทสเนปได้สมบูรณ์แบบไปกว่า Alan Rickman เลย สำหรับฉันภาพของเขาเป็นทั้งความลึกลับและความเศร้าอยู่ในคนเดียวกัน เขามีวิธีใช้เสียงต่ำและจังหวะการพูดที่ทำให้คำพูดธรรมดากลายเป็นการข่มขวัญหรือการปกปิดความเจ็บปวดได้อย่างน่าทึ่ง การแสดงของ Rickman ในฉากที่ต้องบาลานซ์ระหว่างความแข็งกร้าวและความอ่อนโยน—อย่างฉากเผชิญหน้ากับเด็กนักเรียนใน 'Harry Potter and the Philosopher's Stone'—เป็นตัวอย่างความสามารถของเขา เขาไม่จำเป็นต้องตะโกนเพื่อให้เราเชื่อว่าเขาคุมห้องเรียนหรือมีอดีตที่หนักหนา แล้วเมื่อมาถึงการเปิดเผยความจริงในช่วงท้ายซึ่งแสดงถึงความเสียสละ จังหวะเดียวกันนั้นก็ทำให้ความสัมพันธ์ของตัวละครทั้งหมดมีความหมายมากขึ้น ผลงานแบบนี้ทำให้ชื่อ Alan Rickman กับบทศาสตราจารย์สเนปกลายเป็นสิ่งที่คนรักเรื่องนี้จำได้ตลอดไป

ฉากเปิดและบรรยากาศใน 'Harry Potter and the Chamber of Secrets' ยังคงทำให้ผู้ชมย้อนกลับไปคิดถึงนักแสดงชุดเก่าๆ ได้เสมอ รายชื่อหลักที่เด่นชัดในภาคนี้ได้แก่ Daniel Radcliffe รับบทเป็น Harry Potter, Rupert Grint เป็น Ron Weasley และ Emma Watson เป็น Hermione Granger — สามคนนี้ยังคงเป็นแกนกลางของเรื่องและการแสดงของพวกเขาเติบโตขึ้นจากภาคแรกอย่างชัดเจน นักแสดงรุ่นใหญ่อีกหลายคนก็กลับมาสร้างสีสัน เช่น Richard Harris ในบท Albus Dumbledore, Maggie Smith ในบท Minerva McGonagall, Robbie Coltrane ในบท Rubeus Hagrid และ Alan Rickman ในบท Severus Snape ส่วนตัวละครใหม่ที่สอดแทรกเข้ามาได้แก่ Kenneth Branagh ที่รับบทเป็น Gilderoy Lockhart กับ Bonnie Wright ในบท Ginny Weasley ซึ่งทั้งสองคนเพิ่มมิติใหม่ให้เรื่องได้อย่างมาก ความสมดุลระหว่างนักแสดงรุ่นเยาว์กับรุ่นเก่าทำให้ภาคสองมีอารมณ์ทั้งน่าขำ น่ากลัว และอบอุ่นไปพร้อมกัน

เวลาที่แฟนคลับเอ่ยถึง 'พี่พระเอกกับเด็กหมาในกอง' ผมมักจะตีความว่าเป็นการเรียกคู่ที่มีไดนามิกแบบพี่ใหญ่คอยดูแลและเด็กน้อยที่ซื่อสัตย์เหมือนลูกสุนัข ซึ่งในหลายกรณีคนพูดถึงภาพเบื้องหลังหรือโมเมนต์นอกบทมากกว่าจะหมายถึงตัวละครในฉากเดียวกัน จากมุมมองของคนดูที่ติดตามซีรีส์หนัก ๆ ผมจะบอกว่าไม่มีคำตอบตรง ๆ ถ้าไม่ได้ระบุชื่อเรื่อง แต่ถ้าให้ยกตัวอย่างที่ทำให้คนเรียกคู่แบบนี้บ่อย ๆ ก็คิดถึงบรรยากาศแบบใน '2gether' ที่ความสัมพันธ์ของคู่พระเอกมีทั้งมุมน่ารักและการปกป้อง หรือจะเป็น 'Bad Buddy' ที่ความสัมพันธ์เพื่อนกัดกันจนกลายเป็นความผูกพัน ทั้งสองเรื่องนี้แสดงให้เห็นว่าคำว่า 'เด็กหมา' มักเป็นคำเล่นที่แฟนคลับตั้งให้กับฝ่ายที่มีท่าทางซื่อ ๆ รักง่าย และถูกปกป้องโดยฝ่ายที่เป็นพี่ ถ้าคุณต้องการชื่อจริงของนักแสดงสำหรับคู่ที่กำลังพูดถึงจริง ๆ วิธีที่ชัดเจนที่สุดคือดูเครดิตตอนจบหรือโพสต์จากกองถ่าย เพราะชื่อบทกับชื่อนักแสดงจะถูกระบุไว้ตรงนั้น ส่วนความรู้สึกที่ผมมีต่อคู่แบบนี้คือมันอบอุ่นและเต็มไปด้วยโมเมนต์เล็ก ๆ ที่แฟนคลับสามารถเอาไปจิ้นต่อได้โดยไม่ต้องพยายามมากนัก

พอคิดถึงฉากเปิดของ 'Harry Potter and the Philosopher's Stone' ในหัวจะโผล่มาเลยว่าตัวเรื่องหมุนรอบเด็กหนุ่มคนนั้นมากที่สุด — นั่นทำให้ฉันมองว่า Daniel Radcliffe ในบท Harry เป็นคนที่เล่นบทสำคัญที่สุดของภาคนี้ ฉันชอบว่าการแสดงของ Daniel ไม่ได้ต้องการทักษะการแสดงฉูดฉาด เขาทำให้คนดูเชื่อได้ว่าเป็นเด็กกำพร้าผู้อ่อนล้าแต่กล้าหาญ เมื่อเขาได้เจอโลกเวทมนตร์ครั้งแรก หลายฉากสำคัญทั้งหมดพุ่งมาเกี่ยวกับมุมมองของ Harry—จากฉากที่ได้รับจดหมายเข้าโรงเรียน จนถึงการเผชิญหน้าที่กระทบใจอย่างกระจกแห่งความปรารถนา (Mirror of Erised) และฉากในห้องใต้บันไดก่อนจะค้นพบความจริงเกี่ยวกับตัวเอง อีกอย่างคือโครงเรื่องของหนังวางตัวละครหลักไว้ชัดเจน ทุกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตั้งใจให้สะท้อนความเปลี่ยนแปลงของ Harry ทำให้การกระทำของคนอื่น ๆ แม้จะทรงพลัง—อย่าง Hagrid หรือ Dumbledore—ก็ทำงานเป็นเงาของการเติบโตของเขา สรุปคือในมุมเล่าเรื่องและอารมณ์ หนังภาคแรกวาง Harry เป็นแกนกลางชัดเจน และ Daniel Radcliffe คือคนที่แบกแกนนี้ไว้จนทำให้หนังรู้สึกลงตัวและน่าจดจำ

เราเผลอยิ้มทุกครั้งที่เห็น Gary Oldman ปรากฏตัวในฉากแรก ๆ ของ 'Harry Potter and the Prisoner of Azkaban' — เขาเป็นคนที่ยกระดับหนังให้มีมิติของความลึกลับและความปวดร้าวพร้อมกัน ในมุมมองของคนชอบวิเคราะห์การแสดง ผมชอบวิธีที่เขาเล่นตัวละครสองด้าน คือทั้งความสับสนและความอ่อนโยนที่ซ่อนอยู่หลังภาพลักษณ์ของผู้ต้องหา Oldman ทำให้การเปิดเผยตัวตนของ Sirius Black ในฉากกับ Harry และฉากที่พบใน Shrieking Shack มีน้ำหนักทางอารมณ์มากกว่าแค่การเล่าเรื่อง เขาใช้สายตา ท่าทางเล็ก ๆ และจังหวะหายใจเป็นเครื่องมือในการสื่อสารความผิดหวัง ความโหยหา และความรักที่มีต่อน้องชาย/เพื่อนเก่า ซึ่งฉันคิดว่านี่แหละคือสิ่งที่ทำให้บทนี้ยังคงตราตรึง คนดูรู้สึกเชื่อมโยงมากกว่าแค่การเป็นตัวร้ายหรือฮีโร่ ฉากที่เขาระบายความเป็นมนุษย์ออกมาหลังการหนีจากความอยุติธรรม นั่นแหละที่ทำให้ผมเห็นว่า Oldman ไม่ได้เล่นแค่บทใหญ่ แต่กำลังเล่าเรื่องชีวิตของคน ๆ หนึ่งอยู่ — ทิ้งอิมแพ็คที่ยาวนานหลังจากเครดิตขึ้น