ซีรีส์โทรทัศน์ช่องใดมีตัวละครขงจื่อปรากฏบ่อย

เราเป็นคนที่ชอบดูละครประวัติศาสตร์และสารคดีเชิงวัฒนธรรม จึงสังเกตได้ชัดเจนว่าช่องโทรทัศน์และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งของจีนแผ่นดินใหญ่เป็นแหล่งที่ตัวละครหรือการอ้างอิงถึงขงจื้อปรากฏบ่อยที่สุด กลุ่มช่องรัฐอย่าง CCTV มักมีการออกอากาศทั้งสารคดีเชิงประวัติศาสตร์ รายการวิเคราะห์แนวปรัชญา และละครพีเรียดที่มักสอดแทรกตัวละครผู้สอนแบบขงจื้อหรือบริบทของลัทธิขงจื้อมาเป็นองค์ประกอบสำคัญ ตัวอย่างที่ชัดเจนคือผลงานที่ใช้ธีมและชื่อของขงจื้อ เช่น '孔子' ซึ่งถูกนำเสนอทั้งในรูปแบบภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ ทำให้คนไทยที่ติดตามงานแปลหรือซับไทยสามารถเห็นภาพการตีความขงจื้อหลากหลายรูปแบบได้ค่อนข้างบ่อย

ฝั่งแพลตฟอร์มออนไลน์อย่าง iQiyi, Tencent Video, Youku และ Bilibili ก็มีบทบาทใหญ่ เพราะพวกเขาผลิตและรวบรวมละครประวัติศาสตร์จำนวนมาก ที่มักมีตัวละครนักปราชญ์ ครูบาอาจารย์ หรือบทพูดที่ดัดแปลงจากคิดทางขงจื้อมาใช้ในโครงเรื่อง แม้บางครั้งการนำเสนอจะไม่ได้พูดถึงขงจื้อโดยตรง แต่แนวคิดเช่นความสำคัญของพิธี การยกย่องศาสตร์และความถูกต้องทางศีลธรรม จะสื่อถึงอิทธิพลของขงจื้อได้ชัดเจนกว่าในละครของช่องบันเทิงเชิงพาณิชย์ทั่วไป

มุมมองของคนดูอย่างเราอีกอย่างคือช่องรายการเชิงวัฒนธรรมและสารคดี (เช่นช่องวิทยาศาสตร์และการศึกษา) มักจะทำซีรีส์พิเศษหรือสารคดีช่วงครบรอบ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ หรือสัมมนาเกี่ยวกับขงจื้อ ทำให้ผู้ชมที่อยากได้เนื้อหาลึกๆ มีแหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ ส่วนช่องบันเทิงในฮ่องกงหรือไต้หวันจะหยิบยกตัวตนเชิงปราชญ์มาน้อยกว่า แต่มีการอภิปรายและรีแอ็กชันในรายการวาไรตี้หรือสารคดีเชิงวัฒนธรรมบ้าง ในภาพรวมแล้ว ถาไปที่ช่องและแพลตฟอร์มเหล่านี้จะพบการปรากฏของขงจื้อในระดับที่บ่อยและหลากหลายกว่าช่องในประเทศอื่นๆ สุดท้ายแล้วการตีความหลากหลายแบบนี้ทำให้ผมชอบจับคู่ละครกับสารคดีอ่านเพิ่มเติม เพราะมันช่วยให้เห็นมุมมองที่ต่างกันของตัวละครขงจื้อและแนวคิดของเขาอย่างชัดเจน

ข้าพเจ้ามองอีกมุมหนึ่งว่าไม่ใช่แค่ช่องเดียวที่ทำให้ขงจื้อเด่น แต่เป็นประเภทของรายการที่ทำให้เขามาปรากฏบ่อย รายการสารคดีเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม รวมถึงรายการอภิปรายเชิงปรัชญาบนช่องที่เน้นความรู้ มักจะพาเรื่องราวจาก '论语' มาพูดถึงเป็นธรรมดา ช่องอย่าง CCTV-10 หรือช่องสารคดีในเครือรัฐมักมีซีรีส์พิเศษเมื่อมีวันครบรอบหรือเมื่อรัฐบาลสนับสนุนกิจกรรมวัฒนธรรม นอกจากนั้น แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งยังเปิดพื้นที่ให้ซีรีส์พีเรียดที่แทรกแนวคิดขงจื้อในบทสนทนาและคาแรกเตอร์ของบรรดาครูปราชญ์ ตัวละครแบบขงจื้อมักถูกวางให้เป็นสัญลักษณ์ของคุณธรรมหรือความขัดแย้งทางจริยธรรมในเรื่อง ซึ่งทำให้เขาปรากฏเป็นเสี้ยวสำคัญในละครหลายเรื่องมากกว่าจะเป็นตัวเอกโดยตรง

จากมุมผู้ชมที่ติดตามทั้งสารคดีและละคร อยากชี้ว่าใครอยากเห็นการนำเสนอเชิงลึกให้เน้นที่ช่องสารคดีหรือคิวเรตเพลย์ลิสต์ของสตรีมมิ่ง เพราะนั่นคือที่ที่บทสนทนาเกี่ยวกับขงจื้อจะไม่ถูกย่อจนกลายเป็นเพียงกรอบเนื้อเรื่องเท่านั้น สิ่งที่ได้จากช่องพวกนี้คือความหลากหลายของการตีความ ไม่ว่าจะเป็นการมองแบบประวัติศาสตร์ เชิงปรัชญา หรือเชิงวรรณกรรม ซึ่งช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจตัวตนของขงจื้อในวัฒนธรรมร่วมสมัยได้ครบขึ้นกว่าการดูละครเพียงอย่างเดียว