นักพากย์ของปลาเค้าในพากย์ไทยคือใคร?

ในความทรงจำของการดูการ์ตูนแนวทะเล มีภาพของตัวปลาที่ชอบพูดจากวน ๆ อยู่กับฉากสว่าง ๆ ในหัวเสมอ และเมื่อพูดถึง 'ปลาออสก้า' สิ่งแรกที่ฉันทำคือคิดถึงตัวละครปลาที่มีบทโดดเด่นในหนังสำหรับครอบครัว แต่ตอนนี้ต้องยอมรับว่าชื่อไทยบางครั้งแปลไม่ตรงกับชื่ออังกฤษ ทำให้เวอร์ชันไทย/สากลสับสนได้ง่าย ฉันมักดูเวอร์ชันพากย์ไทยหลายครั้งจนคุ้นเสียงแต่ไม่ได้จำชื่อผู้พากย์เสมอไป เสียงพากย์ที่น่าจดจำของตัวปลาออสก้ามักมีน้ำเสียงร่าเริงและคาแรกเตอร์แบบตลกชวนขำ ถ้าต้องการทราบชื่อผู้พากย์อย่างแน่ชัด ให้มองหาชื่อในเครดิตตอนจบของแผ่นดีวีดีหรือในหน้ารายละเอียดของผู้จัดจำหน่ายไทย เพราะที่นั่นมักระบุทีมพากย์ครบถ้วน นอกจากนี้เพจแฟนคลับหรือฟอรัมการ์ตูนภาษาไทยมักมีคนรวบรวมข้อมูลพากย์ไว้เรียบร้อย เสียงพากย์ไทยบางครั้งเปลี่ยนไปตามการนำเข้าและรอบการฉาย ต่างสตูดิโออาจใช้ทีมนักพากย์ที่ต่างกัน ซึ่งเป็นเหตุผลที่คนดูบางคนสับสนว่ารายชื่อใครเป็นเสียงใคร สรุปสั้น ๆ ไม่ได้ใช้คำนี้ แต่โดยส่วนตัวฉันคิดว่าการเช็กเครดิตเป็นวิธีที่ชัวร์ที่สุด และการฟังย้อนหลังจะช่วยยืนยันว่าเสียงคุ้นเคยเป็นของนักพากย์คนเดิมหรือเปลี่ยนไป

เราเป็นคนที่ชอบดูฉากพากย์เสียงจนสังเกตเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่บ่อย ๆ และเมื่อได้ยินคำถามว่า 'ใครพากย์เสียงตัวละครปลาคาบในภาพยนตร์' สิ่งแรกที่ต้องพูดคือมันขึ้นกับว่าหมายถึงเวอร์ชันไหน — ภาษาอังกฤษต้นฉบับหรือเวอร์ชันพากย์ไทย เพราะหลายครั้งตัวละครสัตว์ทะเลในหนังมีเสียงพากย์แตกต่างกันตามภาษาหรือฉบับจำหน่าย ในมุมของแฟนแอนิเมชัน ผมมักจะเช็คเครดิตตอนท้ายหรือป้ายข้อมูลของฉบับที่ดูว่าเขียนว่าใครรับผิดชอบเสียงนั้น เพราะบางเรื่องตัวละครที่ดูเหมือนตัวเล็ก ๆ ก็ได้รับการพากย์โดยนักพากย์ชื่อดังหรือดาราที่ผู้อื่นอาจไม่คาดคิด ตัวอย่างผลงานที่มีตัวละครปลาโดดเด่นอย่าง 'Finding Nemo' กับ 'The Little Mermaid' ก็มีการเลือกนักพากย์ที่เหมาะกับคาแรกเตอร์ ทำให้เสียงมีเอกลักษณ์ต่างกันในแต่ละภาษาที่ฉาย ถ้าตั้งใจอยากรู้แบบชัวร์ ๆ ให้ลองเทียบฉบับที่เห็นว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน — เวอร์ชันโรงภาพยนตร์, เวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์ หรือเวอร์ชันพากย์ไทย — แล้วดูเครดิตของเวอร์ชันนั้น การจับคู่ว่าใครพากย์ในเวอร์ชันที่คุณดูจะให้คำตอบที่ตรงที่สุด เพราะมีกรณีที่ตัวละครเดียวกันถูกพากย์โดยคนละคนในแต่ละประเทศ ซึ่งทำให้เสียงและบุคลิกแตกต่างไปได้มากทีเดียว

พูดถึง 'จีนี่' ฉบับการ์ตูนคลาสสิกแล้วผมมักนึกถึงของเดิมที่เต็มไปด้วยมุกและจังหวะการพูดที่เร็วทันใจ ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษตัวละครนี้ถูกให้เสียงโดย Robin Williams ซึ่งทิ้งร่องรอยสไตล์การเล่นเสียงไว้ชัดเจน แต่เมื่อมาพากย์เป็นไทย เรื่องนี้ซับซ้อนกว่าที่คนทั่วไปคิดเยอะ เพราะมีการพากย์ใหม่หลายรอบตามช่องทางการจัดจำหน่ายและการฉาย โดยรวมแล้วไม่มีชื่อคนพากย์ไทยเพียงคนเดียวที่ครอบคลุมทุกเวอร์ชันของ 'Aladdin' (1992) ที่ฉายในไทย ผมสังเกตว่าบางเวอร์ชันที่ออกเป็นวิดีโอหรือดีวีดี จะใช้ทีมพากย์หนึ่งชุด ขณะที่เวอร์ชันที่ออกอากาศทางโทรทัศน์หรือฉายซ้ำในภายหลังอาจใช้ทีมพากย์อีกชุด ซึ่งทำให้เสียง 'จีนี่' ในความทรงจำของคนไทยแต่ละกลุ่มไม่เหมือนกันเลย ส่วนตัวผมชอบฟังทั้งสองแบบเทียบกัน เพราะเสียงพากย์ไทยแต่ละชุดจะตีความมุกและจังหวะต่างกัน บางชุดเน้นความตลกจัด บางชุดปรับให้อ่อนลงเพื่อเข้ากับกลุ่มผู้ชมเด็ก แต่หัวใจเดียวกันคือพากย์ไทยพยายามรักษาความสนุกและคาแรกเตอร์ของ 'จีนี่' ไว้ให้คนไทยได้สัมผัสความเป็นตัวละครเหมือนต้นฉบับ

ชื่อเรื่อง 'Stranger' ที่คุณหมายถึงอาจสร้างความสับสนได้เพราะมีสองผลงานที่คนไทยมักพูดถึงกันบ่อย ๆ — ฝั่งซีรีส์เกาหลีเรื่องที่บางคนเรียกว่ารูปแบบสั้นๆ ว่า 'Stranger' (ซึ่งมีชื่ออีกแบบว่า 'Secret Forest') กับฝั่งซีรีส์อเมริกันสุดฮิต 'Stranger Things' ทั้งสองงานนี้มีการพากย์ไทยในบางเวอร์ชัน แต่รายชื่อคนพากย์หลักมักไม่ปรากฏเป็นข่าวใหญ่เท่าไหร่ เมื่อผมลองย้อนความทรงจำจากการดูแบบพากย์ไทย พบว่าแพลตฟอร์มที่ฉายเป็นตัวกำหนดคนพากย์มาก — บางครั้งทีวีกระจายเสียงเวอร์ชันหนึ่ง ส่วน Netflix หรือบลูเรย์มีเวอร์ชันพากย์อีกชุดหนึ่ง ทำให้ชื่อคนพากย์เปลี่ยนได้ตามผู้จัดจำหน่าย การจะบอกชื่อคนพากย์ไทยของตัวละครหลักอย่างแน่นอนจึงต้องดูเครดิตตอนท้ายของแต่ละเวอร์ชันหรือหน้าแคสต์ในบริการที่ฉาย สำหรับความรู้สึกส่วนตัว ผมมักชอบสังเกตว่าเวอร์ชันพากย์ที่ทำได้เข้าถึงอารมณ์ตัวละครมากที่สุดคือเวอร์ชันที่ใช้ทีมนักพากย์ที่คุ้นเคยกันมานาน เพราะพวกเขาเข้าใจโทนเสียงและจังหวะการพูดของนักแสดงต้นฉบับ ถาคที่อยากให้ลองตรวจดูคือเครดิตของตอนสุดท้ายหรือรายละเอียดเสียง/ภาษาในหน้ารายละเอียดของแพลตฟอร์มที่คุณดู — นั่นมักบอกชื่อคนพากย์หรือทีมพากย์ไว้ ถ้ามองในมุมแฟน คนพากย์ที่เหมาะสมจะทำให้ตัวละครมีชีวิตขึ้นมาบนหน้าจอได้จริง ๆ

เครดิตตอนท้ายของ 'วาสนาของ ปลาเค็ม' บอกเราว่าเวอร์ชันพากย์ไทยไม่ได้ยึดติดกับนักพากย์คนเดียวตลอดทุกตอน แต่ใช้ทีมพากย์ประจำซีรีส์ที่รับบทตามตัวละครหลักต่าง ๆ ผมเป็นคนดูซีรีส์พากย์ไทยบ่อย ๆ จึงค่อนข้างสังเกตว่าในกรณีของ 'วาสนาของ ปลาเค็ม' เสียงของตัวเอกมีความคงที่ตลอดซีซั่น แต่คนที่ทำหน้าที่หลักจริง ๆ มักเป็นกลุ่มนักพากย์ประจำสตูดิโอเดียวกันมากกว่าการใช้บุคคลเพียงคนเดียว นั่นแปลว่าเมื่อมองเครดิตแบบรวมทั้งหมด เราจะเห็นชื่อหลายคนที่วนเวียนกันรับบทตัวละครหลักและรอง ในมุมมองส่วนตัว ผมคิดว่าวิธีนี้ช่วยให้การแสดงพากย์มีมิติและสีสัน ไม่ได้ยึดอยู่กับน้ำเสียงของคนคนเดียว ซึ่งเหมาะกับงานที่มีตัวละครหลากหลายและต้องการเน้นการสื่ออารมณ์แบบแตกต่างกันไป

ชื่อ 'เสวียน' มักจะทำให้คนงงได้ง่ายเพราะมีตัวละครหลายคนในสื่อจีนและญี่ปุ่นที่ถูกถ่ายทอดชื่อแบบนี้ ซึ่งผมเองก็มักจะต้องขอรายละเอียดเพิ่มเติมก่อนจะระบุชื่อนักพากย์ไทยให้แน่ชัด ถ้าอยากได้คำตอบตรงจุดจริง ๆ บอกชื่อเรื่องหรือสื่อที่ตัวละครปรากฏ (เช่น อนิเมะ เกม ซีรีส์) แล้วผมจะบอกให้ชัดเจนว่าเวอร์ชันพากย์ไทยใช้เสียงโดยใคร — จะเป็นงานพากย์ทีวี งานพากย์สำหรับแผ่นดีวีดี หรืองานพากย์ออนไลน์ก็มีความเป็นไปได้ต่างกัน เกร็ดเล็กน้อยคือบางครั้งตัวละครเดียวกันก็มีนักพากย์ไทยคนละคนในเวอร์ชันต่าง ๆ กันด้วยนะ จบตรงนี้ก่อนแล้วค่อยลงชื่อคนพากย์ให้แบบแน่นอน

บอกเลยว่าเรื่องนักพากย์ไทยมักมีรายละเอียดเล็กๆ ที่แฟนๆ ชอบตามหาอยู่เสมอ ความจริงผมเองจำชื่อคนพากย์ตัวละคร 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ไม่ได้แบบชัวร์ร้อยเปอร์เซ็นต์จากความทรงจำตรงๆ แต่เท่าที่นึกได้ ชื่อของนักพากย์มักจะปรากฏในเครดิตตอนท้ายของคลิปหรือในคำบรรยายใต้คลิปของช่องที่ลงงานนั้น หากเป็นงานระดับซีรีส์หรือแอนิเมชันอย่างเช่นที่เราเห็นใน 'One Piece' ก็จะมีการลงชื่อนักพากย์ค่อนข้างชัดเจน ซึ่งช่วยให้ตามต่อได้ง่าย ถ้าอยากรู้ชัวร์จริงๆ ผมมักจะแนะนำให้เช็คเครดิตของตอนที่ตัวละครปรากฏครั้งแรก หรือดูหน้าข่าวสารของสตูดิโอที่ทำพากย์ บางครั้งแฟนคอมมูนิตี้หรือเพจแฟนเพจก็รวบรวมข้อมูลไว้เรียบร้อย การได้เห็นชื่อจริงในเครดิตมันให้ความพึงพอใจแบบแฟนๆ มากกว่าการเดา และยังทำให้รู้ผลงานอื่นๆ ของนักพากย์คนนั้นด้วย เท่าที่จำได้ เสียงของตัวละครแบบนี้มักจะมาจากนักพากย์ที่มีสไตล์ตลกและยืดหยุ่น ถ้าเจอเครดิตแล้วจะยิ่งสนุกขึ้นมาก

ชื่อ 'กระดึง' ทำให้ฉันนึกถึงภาพลักษณ์เสียงทุ้มหยาบ ๆ ที่มักปรากฏในตัวละครแนวทหารหรือคนป่า แต่ก็คงต้องบอกว่าแค่ชื่ออย่างเดียวไม่พอจะสรุปได้ชัดเจน เพราะในวงการพากย์ไทยมีการทำซับและดับบ์มาแล้วหลายรอบ หลายผลงานที่ถูกนำเข้าไทยถูกพากย์ซ้ำหลายเวอร์ชัน ทำให้ตัวละครเดียวกันในต่างยุคอาจได้เสียงคนละคน ในมุมมองของคนที่ติดตามการพากย์มานาน เสียงของตัวละครแบบ 'กระดึง' มักได้รับบทโดยนักพากย์ที่เล่นท่วงทำนองแบบดิบ ๆ หรือคาแรกเตอร์ขี้เล่นแบบหยาบกร้าน ซึ่งถ้าต้องการยืนยันจริง ๆ ให้ดูเครดิตตอนจบของเวอร์ชันพากย์ไทยหรือเช็กข้อมูลจากแหล่งที่รวบรวมรายชื่อนักพากย์ของงานนั้น ๆ บ่อยครั้งชื่อบริษัทรับพากย์หรือสตูดิโอก็เป็นเบาะแสสำคัญ บางครั้งที่ผมคุยกับเพื่อน ๆ ในชุมชน เรามักใช้เทคนิคฟังจังหวะการพูด การเน้นคำ และมุกประจำของนักพากย์เพื่อระบุว่าเป็นใคร อย่างไรก็ตาม ถ้าตัวละครที่ว่านั้นมาจากอนิเมะหรือภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียง การค้นเครดิตหรือดูคลิปต้นฉบับพร้อมคำบรรยายมักให้คำตอบชัดเจนขึ้น สรุปแล้วชื่อตัวละครเดียวอย่าง 'กระดึง' ยังไม่พอจะบอกชื่อผู้พากย์ได้ทันที แต่การสังเกตเสียงและตรวจเครดิตจะพาไปถึงคำตอบได้แน่นอน

รายชื่อผู้พากย์หลักในเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Incredibles 2' อาจไม่ติดอยู่ในความทรงจำของฉันอย่างชัดเจนแต่ฉันยังจำบรรยากาศของเสียงพากย์ไทยในโรงหนังได้ดี ฉันเป็นคนชอบฟังพากย์ไทยมากกว่าซับในบางเรื่อง เพราะการเลือกน้ำเสียงและจังหวะการพูดสามารถเปลี่ยนอารมณ์ทั้งฉากได้ สำหรับ 'Incredibles 2' ฉันจำได้ว่าเสียงตัวเอกทั้งคู่—คุณพ่อและคุณแม่—ถูกทำให้มีคาแร็กเตอร์ชัดเจน เสียงคุณพ่อจะออกทุ้มหนักพร้อมอารมณ์แบบฮีโร่ที่มีมิติ ขณะที่เสียงคุณแม่จะมีความยืดหยุ่นและสัมผัสทั้งความอบอุ่นและความมั่นใจ ส่วนตัวละครรองอย่างเด็ก ๆ กับเพื่อนสนิทที่เป็นฮีโร่เพื่อนบ้านก็ได้พวงนักพากย์ที่จับโทนวัยหนุ่มสาวได้ดี เมื่อฟังรวมกันแล้วพากย์ไทยของหนังเรื่องนี้ยังคงรักษาความสนุกและน้ำหนักอารมณ์ไว้ได้ ไม่แพ้เวอร์ชันต้นฉบับ ท้ายสุดฉันชอบที่ทีมพากย์ไม่ได้แปลตรงตัวจนเสียความเป็นต้นฉบับ แต่ปรับจังหวะคำพูดให้เข้ากับวัฒนธรรมการเล่าเรื่องของคนไทย แม้จะจำชื่อคนพากย์หลักไม่ได้ทั้งหมด แต่การได้ยินเสียงพวกเขาบนจอใหญ่ยังทำให้ฉันยิ้มได้ และนั่นแหละคือสิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับฉัน

ได้ยินชื่อเรื่องนี้แล้วหัวใจยังเต้นแรงเหมือนดูใหม่ ๆ — เวอร์ชั่นพากย์ไทยของ 'คุณคือป้อมปราการของฉัน' ตอนที่ 11 มีรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ชวนให้ผมสังเกตนักพากย์มากกว่าตอนอื่น ๆ ในตอนนั้นฉากอารมณ์หนัก ๆ ถูกถ่ายทอดด้วยน้ำเสียงที่ลงตัวจนทำให้ฉากดูมีมิติมากขึ้น ตอนจบของตอนมักเป็นที่รวมเครดิตของทีมพากย์ ถ้าต้องการทราบชื่อนักพากย์แบบชัดเจนที่สุด ผมมักจะเลื่อนดูเครดิตตอนท้ายก่อนเลยเพราะจะระบุชื่อผู้พากย์ของแต่ละตัวละครอย่างตรงไปตรงมา อีกแหล่งที่ผมใช้เป็นนิสัยคือช่องทางของผู้จัดจำหน่ายหรือสตูดิโอพากย์ในโซเชียลมีเดีย ทางนั้นมักลงข้อมูลทีมงานหรือโพสต์ภาพเบื้องหลังซึ่งยืนยันชื่อได้แน่นอน บางครั้งคำอธิบายวิดีโอที่ปล่อยบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งก็มีเครดิตด้วย หากตอน 11 ที่คุณหมายถึงเป็นเวอร์ชั่นที่ฉายในทีวีหรือเผยแพร่โดยผู้ให้บริการเจ้าใดเจ้าหนึ่ง ตรงนั้นจะเป็นข้อมูลที่ชัดเจนที่สุดสำหรับการอ้างอิง ส่วนวิธีง่าย ๆ ที่ผมทำเมื่ออยากเช็กรวดเร็วก็คือดูเครดิตท้าย ฉากหลังเครดิตมักมีชื่อผู้พากย์เรียงตามตัวละคร ถ้าชอบนักพากย์คนนั้นจริง ๆ การบันทึกชื่อจากเครดิตแล้วตามไปหาข้อมูลเพิ่มเติมจะช่วยให้รู้ผลงานอื่น ๆ ของเขาได้ดี — นี่เป็นวิธีที่ผมยึดเวลาต้องการยืนยันชื่อพากย์โดยไม่ต้องเดาจากเฉพาะเสียง