นักพากย์ที่รับบทปลาดุกบิ๊กอุย คือใคร

ปรากฏการณ์ของ 'นารูโตะ ตำนานวายุสลาตัน' ในบ้านเรามีความซับซ้อนกว่าที่หลายคนคิด และนั่นเองทำให้คำตอบสำหรับคำถามว่าใครพากย์ไทยบทหลักไม่ง่ายนัก ผมเติบโตมากับการดูอนิเมะพากย์ไทยช่วงยุคแรก ๆ ที่เครดิตมักไม่ชัดเจน บ่อยครั้งที่รายการพากย์ออกอากาศทางทีวีหรือเอาไปทำเป็นแผ่น VCD/DVD โดยสตูดิโอท้องถิ่นหลายแห่ง แต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมนักพากย์ที่ต่างกัน ในทางตรงกันข้ามนักพากย์ต้นฉบับภาษาญี่ปุ่นคือ 'Junko Takeuchi' และฉบับภาษาอังกฤษที่คนทั่วโลกคุ้นเคยคือ 'Maile Flanagan' ทำให้การอ้างอิงง่ายสุดคือเปรียบเทียบกับเสียงต้นฉบับ แต่สำหรับพากย์ไทยแล้ว ผมมองว่ามันมีหลายเวอร์ชันและยังขาดเอกสารยืนยันชัดเจน ทำให้คนไทยบางกลุ่มอาจจำเสียงที่ได้ยินจากเวอร์ชันที่ตัวเองดูเป็นนักพากย์หลักไปโดยปริยาย สุดท้ายนี้ผมคิดว่าการยอมรับความไม่แน่นอนนี้เองก็เป็นเสน่ห์—มันทำให้ชุมชนแฟน ๆ ต้องช่วยกันจำ ช่วยกันแลกเปลี่ยนความทรงจำกันไปเรื่อย ๆ

เราเชื่อว่าปลาดุกบิ๊กอุยเป็นตัวละครที่ผสมความน่ารักกับความแสบสันได้อย่างลงตัว — เขาไม่ใช่แค่ปลาธรรมดาแต่มีเสน่ห์แบบทำให้คนรอบตัวหยุดหัวเราะไม่ได้ บุคลิกของเขาคือความกล้าแหย่แบบไม่กลัวใคร ชอบยั่วยุศัตรูด้วยท่าทางตลก ขณะเดียวกันก็มีมุมอ่อนโยนกับเพื่อนฝูงและเด็ก ๆ ในชุมชน แม้จะพูดไม่เก่ง แต่การกระทำของเขาพูดแทนได้หมด เช่น ในงานเทศกาลริมคลองที่เขาช่วยกันจัด ฉากที่เขาโผล่ขึ้นมาจากโคลนแล้วใช้หนวดลูบหัวเด็ก ๆ ทำให้บรรยากาศอบอุ่นและฮาไปพร้อมกัน ด้านความสามารถ ปลาดุกบิ๊กอุยมีความไวในการรับรู้สภาพแวดล้อมผ่านหนวด อาศัยการสั่นสะเทือนจับทิศทางและอารมณ์คนรอบข้างได้ดี เขายังว่ายลื่นไหลในน้ำที่ขุ่นที่สุด พุ่งด้วยแรงเฉียบและพลิกตัวเร็วแบบที่ศัตรูคาดไม่ถึง ความสามารถพิเศษอีกอย่างคือการปล่อยเมือกเหนียวช่วยหลบหนีหรือป้องกันเพื่อน ๆ ในเหตุการณ์ฉุกเฉิน เห็นแบบนี้ก็มีข้อจำกัด — ถ้าถูกกดทับบนบกนาน ๆ จะเคลื่อนไหวช้าลง แต่ภาพรวมแล้วเขาเป็นตัวละครที่ให้ความรู้สึกอบอุ่นและสนุกแบบหมั่นเขี้ยว เหมือนเพื่อนบ้านแปลก ๆ ที่คุณอยากให้มาอยู่ใกล้ ๆ สักคน

ได้ยินชื่อ 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ตอนแรกก็คิดว่าเป็นมุขตลกขำๆ แต่พอได้เห็นต้นฉบับจริงแล้วกลับหลงใหลในความเรียบง่ายที่เต็มไปด้วยจินตนาการ ฉันติดตามต้นทางของตัวละครนี้จากการ์ตูนแผงลอยและหนังสือภาพเด็กเล่มหนึ่ง ซึ่งเป็นแหล่งที่ทำให้ตัวละครมีบุคลิกชัดเจน—ทั้งท่าทางหน้าตาที่โดดเด่นและบทสนทนาสั้น ๆ ที่แฝงมุข คอนเซปต์นี้ถูกนำไปขยายต่อในรูปแบบหนังสือภาพที่วางขายเป็นชุดสำหรับเด็กเล็ก ทำให้คนที่ไม่ใช่แฟนการ์ตูนก็สามารถเข้าถึงได้ง่าย ต่อมาได้เห็น 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ปรากฏในมินิซีรีส์แอนิเมชั่นสั้นบนแพลตฟอร์มวิดีโอออนไลน์ ซึ่งเป็นเวอร์ชันที่มีการเคลื่อนไหวและเสียงประกอบ ช่วยขยายฐานแฟนให้กว้างขึ้น นอกจากนี้ยังมีการร่วมมือเชิงพาณิชย์บางอย่างที่ทำให้อิมเมจของตัวละครออกมาในรูปแบบของตุ๊กตาและของใช้สำหรับเด็ก ทำให้ตัวละครกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำวัยเด็กของหลายคน โดยรวมแล้วมองว่า 'ปลาดุกบิ๊กอุย' เป็นตัวละครที่ยืดหยุ่น: เริ่มจากกระดาษสู่หน้าจอและสินค้าที่จับต้องได้ แต่จุดที่ชอบที่สุดคือความเรียบง่ายของการเล่าเรื่องซึ่งทำให้มันยังคงน่ารักและเข้าถึงง่ายในทุกสื่อที่ปรากฏ

แนะนำให้เริ่มจากตอนที่ 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ปรากฏตัวครั้งแรกในเรื่อง เพราะนั่นคือจุดที่ตัวตนและมุกเฉพาะตัวของเขาถูกวางบทไว้ชัดที่สุด ผมชอบเวอร์ชันแรก ๆ ของตัวละครเพราะมันยังสดและไม่ซับซ้อนมาก ในตอนเดบิวต์จะเห็นคาแรกเตอร์พื้นฐาน—นิสัยประหลาด ความคิดรวบยอดตลก ๆ และวิธีที่คนรอบข้างตอบโต้ ซึ่งช่วยให้เข้าใจว่าทำไมเขาถึงกลายเป็นที่รักได้ง่าย ๆ จากนั้นค่อย ๆ ไล่ไปยังตอนที่มีแฟลชแบ็กหรือเล่าที่มาของเขา เพราะหลายครั้งฉากหลังเหล่านั้นเติมความหมายให้มุกและการกระทำที่ดูเพียงผิวเผิน ถ้าชอบการดูแบบให้บริบทเพิ่มอีกนิด แนะนำดูตอนที่ตัวละครมีปฏิสัมพันธ์กับคนสำคัญในชีวิตเขา—ฉากบ้านเกิดหรือฉากตลาดมักเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้เห็นด้านอ่อนโยนหรือความตั้งใจของเขาชัดขึ้น สุดท้ายผมมักจะแวะดูคลิปสั้น ๆ และคอมเมนต์แฟน ๆ หลังดูตอนใหญ่ ๆ เพื่อเก็บมุมมองที่แตกต่างและมุขที่อาจหลุดไปตอนดูครั้งแรก การเริ่มจากตอนเดบิวต์แล้วตามด้วยตอนที่เล่าต้นกำเนิดและฉากเชิงอารมณ์จะทำให้เข้าใจ 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ได้ลึกขึ้นและสนุกขึ้นมาก

ฉันเคยเห็นภาพของ 'ปลาดุกบิ๊กอุย' โผล่มาบนฟีดโซเชียลหลายครั้งจนรู้สึกคุ้นหน้า แต่นั่นไม่ใช่ตัวละครที่ดัดแปลงมาจากนวนิยายหรือเกมชื่อดังใด ๆ จังหวะการแพร่ภาพของมันคือลักษณะของมส์ (meme) แบบท้องถิ่น—ภาพวาดหรือลายเส้นง่าย ๆ ที่คนเอาไปใส่คำคอมเมนต์ บ้างเอาไปทำสติกเกอร์ บ้างตัดต่อเป็นคลิปสั้น ๆ ผมสังเกตเห็นว่าผลงานพวกนี้เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของคนทำภาพเดียว ๆ แล้วกลายเป็นไวรัลเพราะความตลกและความเรียบง่าย ไม่ได้มีพล็อตหรือแบ็กกราวนด์เชิงวรรณกรรมเหมือนกับตัวละครในนิยาย พอพูดถึงต้นกำเนิดที่ชัดเจน มักจะเจอชื่อเพจหรือกลุ่มในแพลตฟอร์มต่าง ๆ มากกว่าหนังสือหรือเกมอย่างเป็นทางการ นั่นทำให้ 'ปลาดุกบิ๊กอุย' ถูกใช้อย่างเสรี ทั้งในชุมชนคอมเมนต์และในสื่อสั้น ๆ ของไทย ถ้ามองอย่างผม มันเป็นตัวอย่างของวัฒนธรรมอินเทอร์เน็ตมากกว่าจะเป็นตัวละครจากงานเรื่องยาวหรือเกมที่มีสตอรี่อย่างชัดเจน — นี่คือความสนุกแบบโฮมเมดที่คนเอาไปเล่นต่อกันเองและขยายความหมายตามบริบทของแต่ละชุมชน

เราเป็นคนที่ชอบดูฉากพากย์เสียงจนสังเกตเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่บ่อย ๆ และเมื่อได้ยินคำถามว่า 'ใครพากย์เสียงตัวละครปลาคาบในภาพยนตร์' สิ่งแรกที่ต้องพูดคือมันขึ้นกับว่าหมายถึงเวอร์ชันไหน — ภาษาอังกฤษต้นฉบับหรือเวอร์ชันพากย์ไทย เพราะหลายครั้งตัวละครสัตว์ทะเลในหนังมีเสียงพากย์แตกต่างกันตามภาษาหรือฉบับจำหน่าย ในมุมของแฟนแอนิเมชัน ผมมักจะเช็คเครดิตตอนท้ายหรือป้ายข้อมูลของฉบับที่ดูว่าเขียนว่าใครรับผิดชอบเสียงนั้น เพราะบางเรื่องตัวละครที่ดูเหมือนตัวเล็ก ๆ ก็ได้รับการพากย์โดยนักพากย์ชื่อดังหรือดาราที่ผู้อื่นอาจไม่คาดคิด ตัวอย่างผลงานที่มีตัวละครปลาโดดเด่นอย่าง 'Finding Nemo' กับ 'The Little Mermaid' ก็มีการเลือกนักพากย์ที่เหมาะกับคาแรกเตอร์ ทำให้เสียงมีเอกลักษณ์ต่างกันในแต่ละภาษาที่ฉาย ถ้าตั้งใจอยากรู้แบบชัวร์ ๆ ให้ลองเทียบฉบับที่เห็นว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน — เวอร์ชันโรงภาพยนตร์, เวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์ หรือเวอร์ชันพากย์ไทย — แล้วดูเครดิตของเวอร์ชันนั้น การจับคู่ว่าใครพากย์ในเวอร์ชันที่คุณดูจะให้คำตอบที่ตรงที่สุด เพราะมีกรณีที่ตัวละครเดียวกันถูกพากย์โดยคนละคนในแต่ละประเทศ ซึ่งทำให้เสียงและบุคลิกแตกต่างไปได้มากทีเดียว

คำถามนี้พาไปคิดถึงฉากสัตว์ประหลาดหรือสัตว์เลี้ยงที่บินได้ในงานหลายเรื่องเลย — แต่แค่คำว่า 'เจ้าของเต่าบิน' ยังไม่ชัดว่าหมายถึงตัวละครไหนจากงานใด งานพากย์เสียงมักจะแตกต่างกันไปตามภาษาที่พากย์ (ญี่ปุ่น อังกฤษ ไทย ฯลฯ) จึงเป็นไปได้ว่าชื่อของนักพากย์ที่คุณต้องการจะเปลี่ยนไปตามเวอร์ชันที่พูดถึง ในมุมของคนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันต้นฉบับและดับเบิลต่างประเทศ ฉันมองว่าการระบุชื่อนักพากย์ได้ต้องชัดเจนเรื่องต้นฉบับ เช่น ถ้าเป็นเต่ายักษ์ที่บินได้แบบในหนังล้างแผลหรือหนังปีศาจ (เช่นตัวอย่างของเต่ายักษ์จากหนังคลาสสิกญี่ปุ่น) มักจะมีเสียงที่เป็นเอฟเฟกต์หรือเสียงคำรามมากกว่าจะเป็นการ 'พากย์บทพูด' แบบตัวละครมนุษย์ ในขณะที่ถ้าเป็นเต่าสัตว์เลี้ยงที่มีเจ้าของปรากฏในอนิเมะหรือเกม ตัวเจ้าของเต่าเองจะมีนักพากย์ที่ชัดเจนและระบุได้จากเครดิตตอนท้ายหรือฐานข้อมูลพากย์ สรุปความคิดแบบแฟน ๆ: ชื่อของนักพากย์ขึ้นกับงานและภาษาพากย์ ถ้าคุณหมายถึงผลงานชิ้นใดชิ้นหนึ่งโดยเฉพาะ ชื่อที่ชัดเจนมักอยู่ในเครดิตหรือในฐานข้อมูลแฟนคลับของซีรีส์นั้น ๆ — ความแตกต่างระหว่างเวอร์ชันทำให้คำตอบเปลี่ยนไปได้พอสมควร

พูดตามตรงเลย เสียงพากย์ไทยของ 'Big Mouth' ที่ได้ยินในฉบับพากย์ไทยไม่ได้มีการประชาสัมพันธ์หรือใส่ชื่อตัวพากย์หลักอย่างชัดเจนบนหน้ารายการที่ฉันดู ดังนั้นสิ่งที่ฉันทำได้คือบอกแนวทางและความประทับใจเกี่ยวกับเสียงที่ได้ยิน: เสียงของตัวละคร Park Chang-ho ให้ความรู้สึกหนักแน่น มีมิติทางอารมณ์และทุ้มคล้ายกับนักพากย์ชายที่ชำนาญบทดราม่า ส่วนเสียงของ Go Mi-ho ให้สัมผัสที่นุ่มและมีโทนอบอุ่น เหมาะกับบทที่ต้องผสมความเข้มแข็งกับความอ่อนโยน การสังเกตแบบนี้ช่วยให้แยกได้ว่าทีมพากย์ใช้คนที่มีประสบการณ์พอสมควร ไม่ใช่คนใหม่หัดพากย์ เพราะลีลาการเข้าคิวเสียง (timing) และการปรับโทนตามอารมณ์ฉากทำได้เนียน อย่างไรก็ดี ถาต้องการชื่อผู้พากย์จริงๆ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูเครดิตตอนจบของแต่ละตอนหรือเช็กข้อมูลจากเพจและช่องทางของสตูดิโอพากย์ที่รับงานนั้นๆ ซึ่งแพลตฟอร์มบางแห่งอาจไม่ได้โชว์เครดิตทั้งหมดบนหน้าเพจหลัก สุดท้ายเป็นความเห็นส่วนตัว: ฉบับพากย์ไทยของ 'Big Mouth' ทำหน้าที่ดีพอจะพาเราเข้าไปในไทม์ไลน์อารมณ์ของตัวละคร แต่ถาคุณอยากติดตามงานของนักพากย์เหล่านั้นต่อ แนะนำให้เก็บตอนจบหรือค้นเครดิตบนวิดีโอที่ปล่อยครบตอนแล้ว เพราะนั่นจะบอกชื่อจริงของคนที่อยู่เบื้องหลังเสียงเหล่านั้นได้อย่างชัดเจน