นิรมิต มีฉบับนิยายเล่มใดบ้างและหาอ่านได้ที่ไหน?

เอาจริงนะ การหาเล่มต้นฉบับของ 'แค่นี้แหละ' ไม่ได้ซับซ้อนเท่าที่คิด แค่ต้องรู้ว่าจะมองจุดไหนบนหนังสือก่อนอื่นให้เปิดดูหน้าปกในและหน้าข้อมูล (title page) ถ้ามีคำว่า 'พิมพ์ครั้งที่ 1' หรือมีปีพิมพ์แรกกับรหัส ISBN นั่นแหละสัญญาณชัดว่าคุณเจอฉบับต้นฉบับแล้ว ฉันมักจะดูชื่อสำนักพิมพ์และเลขพิมพ์ใต้ข้อมูลผู้จัดพิมพ์ด้วย เพราะบางครั้งมีการแก้ไขหน้าปกหรือเพิ่มเติมตอนพิเศษในฉบับพิมพ์ครั้งหลัง ๆ ส่วนเรื่องแหล่งซื้อ ถ้าต้องการฉบับใหม่ตรงจากต้นทาง ให้เช็คร้านของสำนักพิมพ์โดยตรงหรือเว็บร้านหนังสือใหญ่ ๆ ในไทยอย่าง 'นายอินทร์' กับ 'ซีเอ็ด' ที่มักจะมีข้อมูลฉบับพิมพ์ไว้ชัดเจน อีกทางเป็นร้านอีบุ๊กอย่าง 'Meb' หรือ 'Ookbee' หากยอมรับรูปแบบดิจิทัล แต่ถาอยากได้ฉบับพิมพ์แรกที่มีสภาพดี ตลาดมือสองอย่างงานหนังสือมือสองหรือกลุ่มแลกเปลี่ยนหนังสือในเฟซบุ๊กก็มักจะมีของหายาก เหมือนสมัยตามหาเวอร์ชันแปลของ 'The Little Prince' ที่ต้องค่อย ๆ เลือกสแกนหน้าปกและเลขพิมพ์ก่อนตัดสินใจ สรุปคือดูที่หน้าแรกและ ISBN ก่อน แล้วค่อยเลือกร้านตามสภาพที่ต้องการ

บอกตามตรง ฉันชอบเริ่มวันด้วยนิยายคลาสสิกฟรีที่อ่านได้โดยไม่ผิดกฎหมายและสะสมไว้ในเครื่องอ่านหนังสือของตัวเอง เว็บไซต์แรกที่ต้องแนะนำคือ 'Project Gutenberg' ซึ่งเก็บงานสาธารณสมบัติมากมายในรูปแบบที่ดาวน์โหลดได้ทั้ง EPUB, MOBI และข้อความธรรมดา ถ้าชอบเวอร์ชันจัดหน้าสวย ๆ ลองดูที่ 'ManyBooks' ซึ่งนำไฟล์สาธารณสมบัติจากหลายแหล่งมาจัดให้ดาวน์โหลดสะดวก ส่วนอีกแหล่งที่มักมีไฟล์ครบครันคือ 'Feedbooks' ในส่วน public domain ซึ่งเหมาะมากถ้าต้องการค้นหาผลงานคลาสสิกแบบรวดเร็ว เช่น 'Pride and Prejudice' หรือรวมเรื่องสั้นของ 'The Adventures of Sherlock Holmes' สิ่งที่ฉันชอบคือความเรียบง่ายของการได้ไฟล์ที่เปิดบน e-reader ทันทีโดยไม่ต้องผ่านการละเมิดลิขสิทธิ์ และถ้าชอบฟังแทนอ่าน มักจะจับคู่ไฟล์ข้อความกับเวอร์ชันอัดเสียงของงานสาธารณสมบัติเหล่านี้ ทำให้ได้ประสบการณ์อ่านที่ครบทั้งสายตาและหู

พอพูดถึง 'คะนึงรักหัวใจเพรียกหา' แล้วหัวใจยังเต้นตึก ๆ ทุกครั้งที่พลิกปก — ในแง่ฉบับพิมพ์จะพบรูปแบบหลัก ๆ ที่แฟน ๆ คุ้นเคยอยู่ไม่กี่แบบ ฉบับแยกเล่ม (ปกอ่อน) — มักเป็นรูปแบบแรกสุดที่วางจำหน่าย แบ่งเนื้อหาเป็นตอนหรือหน่วยเรื่องตามที่ลงตีพิมพ์ มีเลข ISBN ชัดเจนและบอกครั้งพิมพ์ตรงคอลัมน์ข้อมูลด้านหลังปก ฉบับนี้มักมีภาพประกอบเล็กน้อยหรือหน้าตัวอย่างตอนต่อไป ฉบับรวมเล่ม/Omnibus (ปกแข็งหรือปกอ่อนหนา) — รวมหลายตอนหรือเล่มย่อยเข้าด้วยกัน เหมาะกับคนอยากเก็บเป็นชุด บางครั้งมาพร้อมบทพิเศษหรือคอมเมนท์ของผู้แต่งที่หาไม่ได้ในฉบับแยกเล่ม ฉันชอบฉบับรวมเพราะอ่านต่อเนื่องได้ลื่นและปกมักมีงานอาร์ตใหม่ ๆ ที่สะกดตา แถมบางครั้งมีบัตรโปสการ์ดหรือแผ่นพับเป็นของแถมด้วย

ช่วงหนึ่งฉันตามหา 'นิลุบล' อย่างจริงจังจนต้องเปรียบเทียบหลายแหล่งแล้วพบว่ารูปแบบการหาซื้อค่อนข้างหลากหลาย. เล่มพิมพ์แบบกระดาษมักมีวางขายที่ร้านหนังสือสาขาใหญ่ เช่น Naiin, SE-ED, B2S และร้านหนังสืออิสระบางแห่ง รวมถึงเว็บของสำนักพิมพ์เองโดยตรง บางครั้งมีพิมพ์ใหม่หรือพิมพ์ครั้งพิเศษซึ่งราคาจะสูงกว่าปกติ ขณะที่รูปแบบดิจิทัลก็มีให้พบได้บนแพลตฟอร์มอีบุ๊กยอดนิยมอย่าง MEB หรือ Ookbee ซึ่งสะดวกและมักลดราคาในช่วงโปรโมชั่น เรื่องราคาผันแปรตามสภาพและรูปแบบ: ฉบับปกอ่อนใหม่โดยทั่วไปจะอยู่ราว 200–350 บาท ส่วนอีบุ๊กมักตั้งราคา 79–199 บาท แล้วแต่โปรโมชัน ถ้าเป็นฉบับสะสมหรือปกแข็งบางครั้งราคาพุ่งไปถึง 400–700 บาทได้ ยังมีตลาดมือสองที่ราคาตั้งแต่ 100–250 บาท ขึ้นกับสภาพหนังสือและความหายากด้วย ฉันมักเลือกดูหลายแหล่งแล้วเทียบสภาพก่อนตัดสินใจ เหมาะกับคนที่ชอบเลือกทั้งรูปเล่มและงบประมาณต่างกันไป

นี่เป็นเรื่องที่ผมอยากพูดถึงแบบละเอียดสักหน่อย เพราะประเด็นการแปลหนังสือจากภาษาไทยเป็นอังกฤษมักมีมุมซับซ้อนกว่าที่คนทั่วไปคิด จากมุมของคนที่ติดตามวงการหนังสือและแฟนงานเล็กๆ ผมยังไม่ได้เห็นฉบับแปลภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการของ 'นิจนิรันดร์' ในช่วงเวลาที่ผมติดตาม (จนถึงกลางปี 2024) สิ่งที่มักเกิดกับผลงานที่เป็นที่รู้จักในวงจำกัดคือการรอคอยการซื้อสิทธิ์แปลจากสำนักพิมพ์ต่างประเทศ ถ้าหนังสือได้รับความนิยมสูงหรือมีธีมที่เข้ากับตลาดต่างประเทศ สำนักพิมพ์ที่มีเครือข่ายก็จะเข้าไปเจรจา ส่วนงานที่ยังไม่ถูกหยิบขึ้นมามักจะอยู่ในสถานะงานต้นฉบับที่รอการยอมรับทางการตลาด นั่นทำให้การเห็นฉบับแปลอย่างเป็นทางการต้องใช้เวลาและเงื่อนไขหลายอย่างรวมกัน อีกมุมหนึ่งซึ่งผมพบว่ามีความอบอุ่นและสร้างสรรค์ คือชุมชนแฟนที่ทำงานแปลไม่เป็นทางการ บางครั้งมีคนแปลตัวอย่างหรือฉากสั้นๆ ลงบนบล็อกส่วนตัว ฟอรัม หรือกลุ่มโซเชียล ทำให้เรื่องราวข้ามกำแพงภาษาในแบบ grassroots ได้ แต่ต้องตระหนักว่าแปลแบบนี้มักขาดความต่อเนื่องและไม่ใช่เอกสารที่มีลิขสิทธิ์ชัดเจน ถ้าคุณอยากอ่านแบบเป็นทางการจริงๆ ทางเลือกที่ผมมองเห็นคือรอลุ้นการประกาศจากสำนักพิมพ์เจ้าของลิขสิทธิ์ หรือติดตามงานแปลอย่างเป็นทางการของผลงานไทยอื่นๆ ที่เคยถูกแปลแล้ว เช่นกรณีผลงานบางเรื่องจากเอเชียตะวันออกที่เมื่อได้รับการแปลแล้วกลับกลายเป็นกระแสในตลาดโลก แต่สำหรับตอนนี้ความรู้สึกของผมคือยังไม่มีฉบับแปลภาษาอังกฤษที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการสำหรับ 'นิจนิรันดร์' — และนั่นก็ทำให้เรื่องนี้น่าติดตามต่อไป

ตารางเล่มและลำดับการอ่านของนิยายอาณาจักร 'โพรทิส' ที่ผมจัดไว้ช่วยให้เริ่มต้นได้ง่ายขึ้น โดยผมจะเรียงตาม 'ลำดับตีพิมพ์' เป็นหลักเพราะมันสะท้อนการพัฒนาโลกและการเปิดเผยปมเรื่องราวอย่างไท่สับสน ผมแนะนำเริ่มจากเล่มหลักก่อนดังนี้: 'โพรทิส: บทเริ่มต้นแห่งเงา' (เล่ม 1) 'โพรทิส: เปลวเพลิงแห่งมเหสี' (เล่ม 2) 'โพรทิส: สายลมแห่งอำนาจ' (เล่ม 3) 'โพรทิส: ราชาผู้หลับไหล' (เล่ม 4) 'โพรทิส: วังวนแห่งเลือด' (เล่ม 5) 'โพรทิส: สัญญาหญิงผู้รอด' (เล่ม 6) 'โพรทิส: วันสิ้นอำนาจ' (เล่ม 7) นอกจากเล่มหลักยังมีซอยด์สตอรีและเล่มพิเศษที่มักอัดแน่นด้วยเบื้องหลัง เช่น 'โพรทิส: บันทึกแห่งทูต' กับ 'โพรทิส: ตำนานเมืองเก่า' — ผมมักจะแทรกเล่มพิเศษหลังจากอ่านเล่ม 3 หรือรออ่านจนจบเล่มหลักทั้งหมดเพื่อซึมซับมุมนักเล่าเรื่องโดยไม่เสียสมาธิกับพล็อตหลัก การอ่านตามลำดับตีพิมพ์จะทำให้การเปิดเผยปมเป็นไปตามจังหวะที่ผู้เขียนตั้งใจไว้ แต่ถาต้องการเล่มเก่าเล่มพรีเควลบางเล่มก็สามารถอ่านเป็นลำดับเวลาภายในจักรวาลได้เช่นกัน ตามใจชอบแล้วแต่ต้องการความนัวของการเล่าเรื่อง

กำลังคิดว่าจะหา 'ไม่รู้จักฉัน ไม่รู้จักเธอ' ได้จากไหนอยู่ใช่ไหม ฉันเจอคนนิยมถามเรื่องนี้บ่อย ๆ เพราะบางครั้งนิยายบางเล่มไม่ได้กระจายทั่วเหมือนนิยายเบสิก แต่โอกาสได้เล่มปกจริงยังมีเยอะเลยในร้านหนังสือใหญ่และแพลตฟอร์มดิจิทัล ทางเลือกแรกที่ฉันจะแนะนำคือไปร้านหนังสือเครือใหญ่ เช่น SE-ED, Naiin หรือ B2S ที่สาขาใหญ่ ๆ กับร้าน 'Kinokuniya' ในห้างใหญ่เมื่อมีจัดชั้นนิยายเฉพาะจะหาได้ง่ายขึ้น ถ้าไม่เจอในชั้นก็ถามพนักงานได้เลยว่ามีการสั่งเข้าหรือเล่มหมดจากสำนักพิมพ์หรือเปล่า อีกช่องทางที่ฉันใช้บ่อยคือแพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง Meb และ Ookbee รวมถึงร้านค้าออนไลน์อย่าง Shopee หรือ Lazada ซึ่งมักมีทั้งปกใหม่และมือสอง โปรดสังเกต ISBN หรือชื่อสำนักพิมพ์ให้ชัด เพราะบางทีจะมีพิมพ์หลายครั้ง หากเล่มหายากจริง ๆ ให้ลองตามกลุ่มซื้อ-ขายใน Facebook หรืองานหนังสือมือสอง ที่ฉันพบมาบ่อย ๆ คือเล่มหายากก็โผล่ในกลุ่มแฟนคลับสุดท้าย สรุปคือมีหลายทางเลือก ให้เลือกตามความรีบและงบ ส่วนตัวฉันชอบมองปกจริงก่อน ถ้าพบแล้วรู้สึกดีเหมือนจับสมบัติเล็ก ๆ ของตัวเอง

เคยสงสัยไหมว่าหนังสือชื่อ 'มณีรัตนา' ที่เห็นบ่อยตามคำพูดของคนรักหนังสือ จะมีฉบับแปลเป็นภาษาอะไรบ้างและจะหาซื้อได้จากที่ไหน — ผมอยากเล่าในมุมมองของคนที่เก็บสะสมหนังสือเก่าและชอบปะติดปะต่อข้อมูลจากหลายฉบับ โดยรวมแล้วฉบับแปลของ 'มณีรัตนา' ที่มักพบได้บ่อยในตลาดสากลคือฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษและภาษาจีน ซึ่งมักออกโดยสำนักพิมพ์ที่มีความสนใจด้านวรรณกรรมคลาสสิกหรือผลงานสำคัญของภูมิภาค ถ้าเป็นงานที่มีชื่อเสียงมากพอจะมีการแปลเป็นภาษาญี่ปุ่นหรือเกาหลีบ้างในบางช่วงเวลา นอกจากนี้ในแวดวงวิชาการอาจเจอฉบับแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสหรือเยอรมันในกรณีที่ผลงานถูกศึกษาข้ามทวีป แต่ความหายากของฉบับเหล่านั้นมักสูงและจำนวนพิมพ์น้อย แหล่งซื้อที่ผมใช้บ่อยคือร้านหนังสือใหญ่และร้านออนไลน์ที่มีสต๊อกระหว่างประเทศ อย่างเช่นร้านหนังสือเครือใหญ่ ๆ ที่กระจายสาขาในเมือง และตลาดออนไลน์ระดับสากลที่รับนำเข้าหนังสือโบราณหรือฉบับแปล ทั้งนี้ถ้าอยากได้ฉบับตีพิมพ์ครั้งแรกหรือฉบับแปลเก่า ๆ จะต้องมองที่ร้านหนังสือมือสองเฉพาะทาง ตลาดหนังสือเก่า หรือแผงหนังสือโบราณที่มีคนสะสมมาขายด้วย ผมมักให้ความสำคัญกับข้อมูลตัวเล่มเช่นชื่อผู้แปล เลข ISBN และหมายเหตุของบรรณาธิการเพราะช่วยบอกความน่าเชื่อถือของการแปล สรุปแล้ว หากต้องการฉบับแปลที่หาง่ายลองมองในภาษาอังกฤษหรือภาษาจีนเป็นอันดับแรก แล้วขยายการค้นหาไปยังตลาดมือสองและร้านนำเข้าเพื่อหาเวอร์ชันพิเศษหรือฉบับแปลภาษาอื่น ๆ การได้อ่านเปรียบเทียบฉบับแปลหลายภาษาเป็นความสนุกอย่างหนึ่งสำหรับผม — ไอ้ความตื่นเต้นเวลาพบฉบับแปลหายากมันชวนให้ยิ้มได้ทุกที

ตั้งแต่เริ่มสนใจงานแปลของนิยายจีน ฉบับแปลของ 'บ่วงมาร' ก็เป็นหนึ่งในที่ฉันตามเก็บไว้ เพราะมีทั้งฉบับภาษาต้นฉบับและหลายฉบับแปลที่แพร่หลาย ฉบับต้นฉบับจะเป็นภาษาจีนกลาง ส่วนฉบับแปลที่มักจะพบได้บ่อยมีภาษาอังกฤษ ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม อินโดนีเซีย และในหลายประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็มีฉบับแปลภาษาไทยด้วย ฉันสังเกตว่าเวอร์ชันภาษาอังกฤษมักมีทั้งแบบลิขสิทธิ์และฉบับที่แปลโดยแฟนคลับ ในขณะที่ฉบับภาษาญี่ปุ่นหรือเกาหลีจะเป็นงานแปลที่ออกโดยสำนักพิมพ์ท้องถิ่นซึ่งมักมีการจัดหน้าดีและมีการรีไรต์เล็กน้อยเพื่อความลื่นไหล สำหรับการหาซื้อ ฉันมักจะแนะนำเทียบกันระหว่างเล่มกระดาษและอีบุ๊ก: เล่มกระดาษหาซื้อได้ตามร้านหนังสือใหญ่หรือสโตร์ออนไลน์ของแต่ละประเทศ เช่น ร้านหนังสือเชิงพาณิชย์ในไทยและต่างประเทศ ส่วนอีบุ๊กมักจะอยู่บนแพลตฟอร์มหลักอย่าง Kindle/Amazon, BookWalker หรือ Google Play Books และในไทยก็มีผู้จัดจำหน่ายอีบุ๊กผ่าน Meb หรือ Ookbee หากอยากได้ของสะสมฉบับลิมิเต็ด บางครั้งต้องสั่งนำเข้าจากร้านต่างประเทศหรือกลุ่มผู้สะสมมือสอง แต่ต้องระวังลิขสิทธิ์และคุณภาพการแปลก่อนตัดสินใจซื้อ

พอเอ่ยชื่อ 'หนึ่งความคิดนิจนิรันดร์' แล้วภาพตัวละครตลก ๆ กับซีนฮา ๆ ก็พุ่งขึ้นมาในหัวเลย ฉันติดตามผลงานนี้ตั้งแต่เป็นนิยายออนไลน์เวอร์ชันต้นฉบับภาษาจีน ซึ่งมักจะเผยแพร่บนแพลตฟอร์มนิยายออนไลน์ของจีนก่อนจะรวมเล่มเป็นหนังสือจริง ในแง่ฉบับแปล ภาษาอังกฤษมีการแปลทั้งแบบแฟนแปลและบางส่วนที่มีการจัดจำหน่ายอย่างถูกลิขสิทธิ์บนแพลตฟอร์มนิยายสากล ส่วนฉบับภาษาไทยที่เป็นแบบจัดพิมพ์ทางการยังไม่ค่อยแพร่หลายเท่าไร การพบฉบับแปลไทยมักเกิดจากกลุ่มแฟนแปลหรือซีเรียลออนไลน์ แต่ก็มีโอกาสที่จะมีสำนักพิมพ์ท้องถิ่นหยิบไปแปลเป็นเล่มเมื่อตลาดมีความต้องการมากพอ ถ้ามองในมุมการดัดแปลง ผลงานนี้ยังมีเวอร์ชันการ์ตูนภาพและอนิเมชันจีน ซึ่งเพิ่มช่องทางให้ผู้ชมที่ไม่อ่านภาษาจีนตามต้นฉบับเข้าถึงเรื่องราวได้ง่ายขึ้น โดยรวมแล้วฉันมองว่าอยากเห็นฉบับแปลไทยแบบเป็นทางการเพราะเนื้อหามีเสน่ห์และคาแรกเตอร์น่ารัก นี่เป็นมุมมองแบบคนที่ติดตามงานมาตั้งแต่ต้นอย่างไม่เป็นทางการ