บาร์ บี้ นางเงือก คอสตูมออกแบบโดยใคร

พอพูดถึงภาพยนตร์แอนิเมชันบาร์บี้ที่เป็นเรื่องนางเงือก หนึ่งในชื่อที่แฟนคลับมักเอ่ยถึงบ่อยสุดคือ 'Barbie in A Mermaid Tale' ซึ่งนักพากย์นำของเรื่องก็คือ Kelly Sheridan—เธอให้เสียงเป็น Merliah Summers ที่โดดเด่นแบบเป็นตัวของตัวเอง เหมือนบาร์บี้คนหนึ่งที่ออกไปเตะคลื่นและไม่ยอมหยุดตามกรอบเดิม ๆ ความรู้สึกเวลาฟังเสียง Kelly ในบทนี้คือการเจอเพื่อนที่กล้าพูดความจริงและมีจังหวะฮึดสู้ในตัว เรื่องราวกับตัวละครสนับสนุนของหนังทำให้บทบาทของเธอดูครบและมีมิติ พอเป็นภาคต่อ 'Barbie in A Mermaid Tale 2' เธอก็กลับมารับบทเดิม ทำให้โทนและความต่อเนื่องของตัวละครยังแน่นและคงอยู่ในความทรงจำแฟน ๆ ไปอีกนาน

เคยสงสัยไหมว่าทำไมชุดของ 'นางศกุนตลา' ในแต่ละเวอร์ชันจึงมีสไตล์ต่างกันจนเหมือนคนละคนกันเลย เห็นแบบนี้ฉันมองว่าคอสตูมของตัวละครนี้ไม่ได้มีนักออกแบบเพียงคนเดียวตายตัว แต่เป็นผลของการตีความทางวัฒนธรรมและบริบทของการผลิตนั้นๆ ฉันชอบคิดว่าเมื่อเวทีเป็นของละครคลาสสิก ชุดจะถูกตีความโดยช่างท้องถิ่นและครูช่างที่เข้าใจเรื่องผ้าแบบดั้งเดิมมากกว่า ดีเทลอย่างการจับจีบ การปัก หรือการเลือกผ้าทอ มักสะท้อนงานหัตถกรรมของพื้นที่นั้น ๆ ขณะที่เวอร์ชันภาพยนตร์หรือเวทีสมัยใหม่ มักจะมีทีมออกแบบเครื่องแต่งกายที่รวมดีไซเนอร์ ระดับช่างตัดและนักประวัติศาสตร์ศิลป์มาช่วยกันกำหนดโทน ฉันเองเคยเห็นการแสดงที่เลือกโทนสีพาสเทลกับผ้าลื่น ๆ เพื่อสื่อความอ่อนโยน และอีกครั้งที่เลือกผ้าหนา ๆ ตกแต่งลายทองเพื่อเน้นความยิ่งใหญ่ของราชสำนัก ซึ่งทั้งสองแบบต่างก็สร้างอารมณ์ของเรื่องได้ชัดเจน ถ้าจะเอาชื่อคนเดียวมารับผิดชอบคงไม่ยุติธรรมกับความหลากหลายนี้ ฉันมักจะมองเครดิตของแต่ละการผลิตเป็นคำตอบที่แท้จริงมากกว่า เพราะแต่ละคนที่เข้ามาเกี่ยวข้อง—ตั้งแต่ช่างทอถึงผู้กำกับศิลป์—ต่างมีอิทธิพลต่อรูปลักษณ์สุดท้ายของ 'นางศกุนตลา' มากกว่าจะเป็นงานของนักออกแบบคนเดียว

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เห็นชุดของ 'Ben 10' ฉันชอบการผสมสีเขียว-ดำที่ทำให้มันดูทันสมัยและจำง่าย การออกแบบคอนเซ็ปต์หลักมาจากกลุ่มผู้สร้างที่เรียกว่า Man of Action (Duncan Rouleau, Joe Casey, Joe Kelly และ Steven T. Seagle) ซึ่งเป็นคนวางโครงร่างตัวละครและลักษณะทั่วไป แต่รายละเอียดของคอสตูม—เช่นการวางตำแหน่งของ Omnitrix และสัดส่วนเสื้อผ้า—ถูกขัดเกลาโดยทีมออกแบบตัวละครและฝั่งสตูดิโอที่ทำงานกับซีรีส์ ภาพรวมคือทีมสร้างให้ความสำคัญกับความเรียบง่ายและการสื่ออารมณ์ทางสายตา จึงออกแบบชุดที่เด็กๆ สามารถจดจำได้ง่ายและแปลงลงของเล่นได้สะดวก ฉันมองว่าความเป็นมิตรของเส้นสายกับพาเล็ตต์สีช่วยให้ตัวละครดูเป็นฮีโร่แบบเข้าถึงได้ การรีดีไซน์ในซีรีส์หลังๆ ก็ยังคงยึดแก่นนี้ แต่ปรับสัดส่วนและรายละเอียดให้เข้ากับโทนเรื่อง—นั่นแหละคือเหตุผลที่ชุดเดิมยังคงถูกยกย่องว่าเป็นงานออกแบบที่ได้ผลทั้งทางฟังก์ชันและการตลาด

ขอบอกเลยว่าพอเริ่มคิดถึงต้นตอของเรื่องราวนางเงือกในงานของเล่นหรือภาพยนตร์พวกนี้ ฉันมักจะย้อนไปหาแหล่งกำเนิดแบบคลาสสิกก่อนเสมอ แล้วที่โผล่มาชัดเจนสุดก็คือเรื่องสั้นชวนคิดซึ้งของฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซน นั่นคือ 'The Little Mermaid' (หรือชื่อเดนมาร์กเดิม 'Den lille Havfrue') ฉากการแลกเปลี่ยนเสียงกับความเป็นมนุษย์ ภาพการจากลาเพื่อรักที่อาจไม่ได้สมหวัง และโทนเศร้าผสมสวยงาม — นี่แหละคือแก่นที่ฉันเห็นสะท้อนกลับมาบ่อยๆ ในงานที่หยิบยกตัวละครนางเงือกมาดัดแปลงหรือเล่าใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการทำให้เธอเข้มแข็งขึ้น เปลี่ยนบทบาท หรือใส่บริบทสมัยใหม่เข้าไป แอนเดอร์เซนให้โครงอารมณ์กับสัญลักษณ์ที่คนเอาไปตีความต่อได้เยอะ สรุปง่ายๆ ฉันมองว่าแหล่งอ้างอิงสำคัญที่หลายงานหยิบมาใช้คือ 'The Little Mermaid' ของแอนเดอร์เซน แต่สิ่งที่ทำให้เวอร์ชันสมัยใหม่อย่างงานของ 'บาร์บี้' มีเสน่ห์คือการนำแก่นนั้นไปขัดเกลา เติมความอ่อนโยน ปรับมุมมองทางเพศและสิทธิตัวตน ให้กลายเป็นเรื่องราวที่พูดกับผู้ชมยุคนี้ได้ทันที

เพลงเปิดของ 'Barbie in A Mermaid Tale' มีพลังมากจนทำให้ฉากแรกที่เห็นโลกใต้น้ำดูสวยและกว้างขึ้นอย่างน่าประหลาดใจ เพลงนั้นไม่ได้แค่เป็นพื้นหลัง แต่ทำหน้าที่ชักนำความอยากรู้อยากเห็นให้กับผู้ชม ทำให้ฉากการเปลี่ยนร่างหรือการค้นพบตัวตนของตัวเอกยิ่งมีน้ำหนักขึ้น ฉันชอบวิธีที่เมโลดี้ค่อยๆ ขยายตัวและเพิ่มชั้นเสียงตั้งแต่เปียโนเรียบๆ จนถึงสตริงที่เต็มไปด้วยความอบอุ่น ซึ่งเข้ากับภาพของฟองอากาศ แสงจากผิวน้ำ และการเคลื่อนไหวของผมได้ดี มุมมองส่วนตัวที่เป็นแฟนทำให้ฉันจับจุดเล็กๆ ของเพลงได้ง่าย เช่น แม้บทเพลงจะเป็นแนวป๊อปสำหรับเด็ก แต่ก็มีช่วงสั้นๆ ที่ใช้คอร์ดแปลกๆ ช่วยสร้างความตึงเครียดก่อนจะปล่อยให้ท่อนฮุกสดใสขึ้น ซึ่งฉากต่อจากนั้นมักเป็นฉากสนุกหรือฉากมิตรภาพ เพลงแบบนี้ทำให้ฉากเต้น เล่นน้ำ หรือแข่งขันกันมีไดนามิกขึ้นมาก และนั่นเองที่ทำให้เพลงเปิดในเรื่องนี้โดดเด่นเหนือเพลงประกอบในภาพยนตร์เด็กเรื่องอื่นๆ

ชอบชุดที่ 'แมรีโพซ่า' ใส่ในฉากงานกาล่ามาก — มันหวานแต่ไม่หวานเลี่ยน เป็นการผสมระหว่างความคลาสสิกของตุ๊กตาบาร์บี้กับกลิ่นอายแฟชั่นสมัยใหม่ที่ลงตัว ชุดหลักที่เธอสวมเป็นเดรสยาวสีพาสเทลโทนชมพู-ลาเวนเดอร์ ตัดเย็บด้วยผ้าซาตินเงางาม มีช่วงเอวเข้ารูปแล้วฟูออกที่กระโปรงแบบบอลกาวน์ ทำให้ทรงดูเป็นตุ๊กตา แต่รายละเอียดเล็กๆ ต่างหากที่ทำให้ฉันชอบ — มีลายปีกผีเสื้อปักผสมเลื่อมรอบชายกระโปรง กับแผ่นหลังเปิดเล็กน้อยที่ประดับด้วยคริสตัล ทำให้การเดินช่วงสั้น ๆ ของเธอดูมีมิติและแสงวิบวับแบบกล้องจับภาพ แอ็กเซสเซอรี่อย่างถุงมือยาวสีเดียวกัน ต่างหูรูปหัวใจ และส้นสูงโปร่งใสเพิ่มความโมเดิร์นให้ชุดโดยไม่ฉุดความเป็นตุ๊กตา ในฉากแสงนวล ๆ เสื้อผ้าชุดนี้สะท้อนทั้งความฝันและการแสดงออกตนเองของตัวละคร สำหรับฉัน มันเป็นสมดุลที่ดีระหว่างแฟชั่นเวทีกับภาพลักษณ์คลาสสิคของ 'Barbie' — ดูสดใสและยังมีเอกลักษณ์พอจะจำได้ทันทีเมื่อเห็นกลับมาอีกครั้ง

ชุดที่เห็นใน 'เจิ น หวน จอม นาง คู่ แผ่นดิน' ทำให้ใจผมกระตุกทุกครั้งเพราะรายละเอียดปักและการเลือกผ้าเต็มไปด้วยรสนิยมแบบราชสำนักเก่า เราอยากบอกแบบตรงๆ ว่าชุดเหล่านั้นไม่ได้มาจากดีไซเนอร์เดี่ยวคนเดียว แต่เป็นผลงานของทีมคอสตูมของการผลิตซีรีส์ที่ร่วมกับทีมศิลป์ฉากและช่างปักโดยอ้างอิงรูปแบบเครื่องแต่งกายราชสำนักสมัยชิงเป็นหลัก พวกเขาปรับให้เหมาะกับการถ่ายทำ ทั้งในแง่การเคลื่อนไหวและการสะท้อนแสง จึงเห็นความเป็นนิยายประวัติศาสตร์ปะปนกับความสมจริงของงานฝีมือ เหตุผลที่ไม่ค่อยมีชื่อดีไซเนอร์เป็นหลักๆ ก็เพราะงานแบบนี้มักเป็นเครดิตของทั้งแผนกคอสตูมและเวิร์กช็อปงานปัก ถ้าตั้งใจอยากได้ชุดแบบเดียวกัน ทางเลือกที่จริงจังที่สุดคือสั่งตัดหรือสั่งทำจากช่างฝีมือ: มีช่างในจีนที่รับทำสำเนาแบบ 'ชุดราชสำนักชิง' ตามรูปถ่ายและการวัดตัว และมักใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงเดือน ในทางปฏิบัติเรามักหาสำเนาที่ขายบนแพลตฟอร์มจีนอย่าง Taobao/Tmall หรือในร้านจำหน่ายชุดยุคโบราณและร้านคอสเพลย์ระดับพรีเมียมในไทยบางเจ้า ราคาและคุณภาพต่างกันมาก จึงแนะนำให้ดูรูปงานจริงจากลูกค้าที่ซื้อแล้วและถามเรื่องวัสดุก่อนสั่ง ผลสุดท้าย การใส่ชุดพวกนี้มันต่างจากชุดสมัยใหม่ตรงความหนักและวิธีเก็บรักษา แต่ถ้าได้ลองเดินในชุดแบบนั้นสักครั้งจะเข้าใจว่าทำไมคนถึงหลงรักการออกแบบชุดราชทัณฑ์แบบนี้

พอพูดถึงเวอร์ชันนางเงือกของ 'บาร์บี้' แล้วใจพองโตทุกที — ของอย่างเป็นทางการมีให้เลือกเยอะกว่าที่คิดจริงๆ เราเริ่มจากสิ่งที่เด่นสุดก่อนก็คือตุ๊กตา: มีตั้งแต่รุ่นเล่นสำหรับเด็กที่มาพร้อมครีบพลาสติกหรือผ้า ไปจนถึงรุ่นที่ทำออกมาเป็นธีมเมอร์เมดในซีรีส์ต่าง ๆ พร้อมอุปกรณ์เสริมอย่างมงกุฎ ชุดแฟชั่น และแอ็กเซสเซอรีส์สำหรับแต่งตามสไตล์นางเงือก นอกจากตุ๊กตาแล้ว ยังมีเพลย์เซ็ตที่เป็นฉากใต้น้ำ ปราสาททะเล หรือเรือเล็ก ๆ ที่เข้าชุดกับตุ๊กตาเป็นชุดเซ็ตให้เล่นครบ ของใช้ประจำวันและสินค้าแฟชั่นก็มีเยอะ — หมวดเสื้อผ้าเด็ก ผ้าห่ม หมอน กระเป๋าเครื่องเขียน ไปจนถึงชุดแฟนซีครีบสำหรับแต่งตัว โดยทั้งหมดนี้ส่วนใหญ่เป็นสินค้าลิขสิทธิ์จากแบรนด์เจ้าของลิขสิทธิ์หรือผู้ผลิตที่ได้รับอนุญาต ถ้าชอบแบบสะสมให้มองหาฉลากหรือป้ายรับรองความเป็นทางการ เพราะจะต่างจากของทำเลียนแบบทั้งวัสดุและรายละเอียดการออกแบบเยอะ เรามักจะเลือกเก็บรุ่นที่มีชิ้นส่วนพิเศษหรือบรรจุภัณฑ์สวย ๆ ไว้โชว์ เพราะมันทำให้คอลเลกชันดูมีเอกลักษณ์มากขึ้น

ฉากที่ฉันยังยิ้มทุกครั้งที่นึกถึงจาก 'Barbie in A Mermaid Tale' คือช่วงที่ตัวเอกเปลี่ยนลุคจากนักโต้คลื่นเป็นนางเงือกกลางแสงสว่าง การเปลี่ยนแปลงนั้นไม่ได้มีแค่ลุคแต่มันแฝงความหมายของการค้นหาตัวตนและการยอมรับความแตกต่างของตัวเองด้วย ฉากต่อมาเมื่อเธอโต้คลื่นกลับไปช่วยเพื่อน ทำให้ฉันชอบความสมดุลระหว่างฉากผจญภัยกับมิตรภาพในเรื่องนี้มากกว่าแค่เอฟเฟกต์ วิชวลที่สดใสกับเพลงประกอบที่ติดหูสอดประสานกันจนฉากหนึ่งดูเป็นบทเพลงของการเติบโต การดูซ้ำครั้งหลังๆ ฉันมักจะโฟกัสที่ท่าทางเล็กๆ เช่นการจับมือปลอบ การแลกยิ้ม ซึ่งทำให้ฉากแอ็กชันนั้นมีน้ำหนักทางอารมณ์ด้วย ถ้านับความเป็นแฟนตัวยงของสไตล์แฟนตาซีสำหรับเด็ก ฉากเปลี่ยนร่างกับฉากช่วยเหลือกันเป็นคู่ที่ห้ามพลาด เพราะมันแสดงให้เห็นว่าภาพสวยๆ จะทรงพลังขึ้นเมื่อมีเรื่องราวและความสัมพันธ์คอยขับเคลื่อนอยู่เบื้องหลัง มองแล้วอบอุ่นอย่างประหลาด เหมือนฟังเพลงที่เคยฟังตอนเด็กแล้วกะทันหันคิดถึงวันวาน