ผู้แต่ง Manga จีน คนไหนมีผลงานที่แปลเป็นไทยบ่อย?

ชื่อ 'aob' มักจะโผล่ในวงการอินดี้มากกว่าจะเป็นชื่อที่มีงานแปลเชิงพาณิชย์ชัดเจน ผมติดตามความเคลื่อนไหวของกลุ่มนักเขียนและวงการแปลไทยมานานพอสมควร และเท่าที่เห็นงานที่ใช้แฮนด์เดิล 'aob' มักเป็นนิยายสั้นหรือมังงะอัพลงแพลตฟอร์มส่วนตัว เช่น 'pixiv' หรือหน้าเพจผู้สร้างเอง มากกว่าจะไปอยู่ในตารางพิมพ์ของสำนักพิมพ์ใหญ่ ความแตกต่างสำคัญที่ผมสังเกตคือถ้ามีการแปลไทยแบบเป็นทางการ จะมีการประกาศจากสำนักพิมพ์พร้อม ISBN และวางขายในร้านหนังสือทั่วไป ซึ่งกรณีของ 'aob' ยังไม่ปรากฏหลักฐานเช่นนั้นโดยชัดเจน งานส่วนใหญ่ที่เกี่ยวข้องจึงมักเป็นงานแปลแฟนซับหรือโพสต์แปลบนบอร์ดกับกลุ่มแฟนคลับมากกว่า ดังนั้นคนที่สนใจผลงานของผู้เขียนท่านนี้น่าจะติดตามช่องทางของผู้สร้างโดยตรงเพื่อรอฟังข่าวประกาศอย่างเป็นทางการมากกว่าการหาซื้อเล่มแปลตามร้านทั่วไป

เล่าให้ฟังแบบตรงไปตรงมาว่า เรื่องของผู้แปลจีน-ไทยมันไม่ได้มีชื่อเดียวหรือที่มาชัดเจนเสมอไป ฉันมักเห็นว่าฉบับที่จัดพิมพ์อย่างเป็นทางการจะมีการให้เครดิตผู้แปลไว้ชัดเจนในหน้าข้อมูลหนังสือหรือคำนำ บางครั้งผู้แปลเป็นบุคคลจริง ๆ ที่รับงานจากสำนักพิมพ์ บางครั้งเป็นทีมแปลที่ใช้ชื่อกลุ่มและลงชื่อเป็นนามปากกา ซึ่งจะต่างจากงานแปลที่แฟนคลับทำแจกฟรีบนเว็บหรือฟอรัม ที่มักใช้ชื่อซ่อนและอาจไม่มีการบอกรายละเอียดลิขสิทธิ์ครบถ้วน ตัวอย่างเช่นเมื่อคนไทยพูดถึงงานแปลของ 'Mo Dao Zu Shi' เวอร์ชันภาษาไทย หลายคนจะอ้างถึงฉบับที่สำนักพิมพ์นำเข้าเพราะมีเครดิตชัดเจน แต่ก็ยังมีแฟนแปลที่แปลลงชุมชนออนไลน์ที่คนรุ่นใหม่ติดตามอยู่ ฉันเองพอใจเมื่อเห็นชื่อผู้แปลถูกเขียนไว้ชัด เพราะมันให้เกียรติความพยายามของคนแปลและช่วยให้ติดตามผลงานของเขาต่อไปได้

เรื่องการออกฉบับแปลไทยของมังงะจีนมักจะมีรายละเอียดเยอะกว่าที่คนอ่านนึกถึง เพราะไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ความอยากของนักแปลหรือสำนักพิมพ์เท่านั้น ผมเป็นคนที่ติดตามการประกาศลิขสิทธิ์และการวางจำหน่ายมานานจึงเริ่มเห็นภาพชัดขึ้น ปัจจัยหลักๆ คือการเจรจาลิขสิทธิ์ระหว่างผู้ถือสิทธิ์จีนกับสำนักพิมพ์ไทย ถ้าผลงานนั้นโด่งดังในจีน ผู้ถือสิทธิ์อาจตั้งเงื่อนไขสูงหรือขอค่าลิขสิทธิ์ที่แพง ทำให้สำนักพิมพ์ต้องพิจารณาความเสี่ยงทางการเงิน อีกส่วนคือการแปลและตรวจปรูฟ ภาษาและวัฒนธรรมบางจุดต้องใช้การปรับให้เข้าใจง่ายในกลุ่มผู้อ่านไทย การหาคนแปลที่เชี่ยวชาญภาษาต้นฉบับและมีความเข้าใจวัฒนธรรมก็ใช้เวลา นี่ยังไม่นับเรื่องการจัดพิมพ์-การผลิตและการขนส่งที่บางครั้งล่าช้าเพราะปัจจัยภายนอก อีกมุมที่ผมเห็นบ่อยคือรูปแบบการเผยแพร่ปัจจุบันมีทั้งแบบดิจิทัลกับแบบเล่ม กระแสดิจิทัลเพิ่มแรงกดดันให้สำนักพิมพ์ต้องตัดสินใจเร็วขึ้น เพราะผู้อ่านสามารถอ่านสแกนหรืออ่านบนแพลตฟอร์มต่างประเทศได้ทันที แต่การขายแบบเล่มยังมีฐานแฟนที่ชอบสะสม นั่นหมายความว่าสำนักพิมพ์จะต้องวางแผนทั้งตลาดออนไลน์และออฟไลน์พร้อมกัน ทำให้เวลาการออกฉบับแปลไทยอาจแตกต่างกันมาก บางเรื่องใช้เวลาไม่กี่เดือนหลังประกาศลิขสิทธิ์ แต่บางเรื่องอาจกินเวลาเป็นปี ทั้งนี้ยังมีเรื่องการเซ็นเซอร์เนื้อหาที่บางครั้งต้องคุยกับสำนักพิมพ์ต้นทางอีกชั้น เมื่อพิจารณาจากปัจจัยทั้งหมด ผมมักบอกคนรอบตัวว่าอย่าแปลกใจถ้าต้องรอ: ถ้าเป็นผลงานอย่าง 'Heaven Official's Blessing' หรือ 'Douluo Dalu' ที่มีฐานแฟนใหญ่ การออกฉบับแปลไทยมีโอกาสเร็วกว่าผลงานอินดี้ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นกับการเจรจาและนโยบายของสำนักพิมพ์ด้วย สำหรับคนที่อยากติดตามจริงจัง ให้มองประกาศจากสำนักพิมพ์ไทยและติดตามช่องทางโซเชียลของผู้ผลิตต้นฉบับ การรอในบางครั้งทำให้เราได้ฉบับแปลที่คุณภาพดีและถูกลิขสิทธิ์มากกว่าการอ่านสแกนที่อาจทำลายตลาดในระยะยาว แต่สุดท้ายก็ต้องยอมรับว่าระยะเวลาเปลี่ยนไปตามกรณีและไม่มีสูตรตายตัว นี่คือมุมมองจากคนที่ติดตามวงการนี้มานานและยังคงตื่นเต้นกับการมีเล่มใหม่บนชั้นหนังสือเสมอ

ดิฉันติดตามวงการนิยายแปลจีนอยู่นาน และถ้าพูดถึงชื่อ 'หลานหลิงหวาง' แล้ว สิ่งแรกที่อยากเล่าให้ฟังคือยังไม่ค่อยเห็นฉบับแปลไทยแบบจัดพิมพ์ออกมาจริงจังนัก จากมุมมองของคนอ่านที่ติดตามทั้งหนังสือและอีบุ๊ก การจะเจอผลงานแปลไทยแบบเป็นทางการมักมาพร้อมป้ายสำนักพิมพ์ ชื่อผู้แปล และเลข ISBN ซึ่งสำหรับผู้เขียนคนนี้ ฉันไม่เคยเห็นเล่มที่มีข้อมูลครบถ้วนแบบนั้นวางจำหน่ายตามร้านใหญ่ ๆ หรือตามแพลตฟอร์มอีบุ๊กหลัก ๆ อย่าง MEB หรือ Ookbee ยังพอมีการพูดคุยและแปลแบบแฟนซับในฟอรัมเล็ก ๆ หรือกลุ่มเฟซบุ๊กของแฟนคลับชาวไทย แต่สิ่งเหล่านั้นมักเป็นการแปลไม่ครบชุดหรือเป็นการสรุปเนื้อหามากกว่า ถาแม้บางคนจะแปลฉบับย่อ ๆ ให้เพื่อนอ่าน ถ้าต้องการฉบับเป็นทางการจริง ๆ แนะนำให้สังเกตป้ายสำนักพิมพ์ ชื่อผู้แปล และเลข ISBN ก่อนซื้อ ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนว่าผลงานนั้นได้รับการแปลและเผยแพร่อย่างถูกต้องตามลิขสิทธิ์ ส่วนตัวแล้วชอบสนับสนุนงานแปลที่มีเครดิตชัดเจนเพราะช่วยให้ทั้งนักเขียนและนักแปลมีแรงใจ หากใครอยากตามต่อ ลองติดตามร้านหนังสือใหญ่ ๆ หรือตั้งแจ้งเตือนคำค้นบนแพลตฟอร์มอีบุ๊กเอาไว้ เผื่อมีข่าวการซื้อสิทธิ์มาแปลออกมาในอนาคต

ฉันเคยสังเกตเห็นความเคลื่อนไหวของวงการแปลมานาน และถ้าต้องเลือกงานที่มีฉบับแปลไทยมากที่สุดในหมวดมังงะจีน (manhua) ผมเห็นว่าหนึ่งในชื่อที่โดดเด่นสุดคือ 'Tales of Demons and Gods' เรื่องนี้ถูกแปลทั้งแบบแฟนซับและบางส่วนมีลิขสิทธิ์ไทย ทำให้จำนวนหน้าที่อ่านได้เป็นภาษาไทยเติบโตอย่างต่อเนื่อง เหตุผลที่ทำให้เรื่องนี้มีฉบับแปลเยอะคือโครงเรื่องดูดผู้ชมได้ง่าย—การกลับชาติมาเกิดพลิกโฉมชีวิตของตัวเอก บวกกับฉากต่อสู้และระบบพลังที่แฟนไทยชอบ ส่วนหนึ่งก็เพราะซีรีส์มีต้นฉบับยาวและมีมังงะ/มานฮวาแยกย่อยออกมาหลายเวอร์ชัน ทำให้กลุ่มแปลทั้งอิสระและสำนักพิมพ์หยิบมาแปลซ้ำซ้อน อีกอย่างคือแฟนเบสชาวไทยค่อนข้างใหญ่ จึงมีแรงผลักดันให้แปลไปเรื่อยๆ ผลลัพธ์คือก่อนจะมีลิขสิทธิ์เต็มรูปแบบ บางช่วงผู้อ่านไทยสามารถตามอ่านได้จนเกือบครบ ทำให้ภาพรวมฉบับแปลไทยของเรื่องนี้ดูหนาและหลากหลายกว่าหลายเรื่องอื่นๆ

บอกเลยว่าชื่อ 'โฮชิโนะ' นำพาความงงงวยมาพอสมควรเมื่อต้องตอบตรงๆ ว่ามีฉบับแปลไทยหรือไม่ ผมเองคุ้นเคยกับผลงานของ Yukinobu Hoshino ซึ่งมีชื่อเสียงในวงการมังงะสายไซไฟและนิยายภาพ เช่น '2001 Nights' ที่คนอ่านต่างประเทศพูดถึงบ่อย แต่การมีฉบับแปลไทยอย่างเป็นทางการนั้นไม่ค่อยสม่ำเสมอ บางครั้งฉบับที่คนไทยหาได้คือหนังสือนำเข้าจากต่างประเทศหรือฉบับพิมพ์เก่าที่ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์เล็กๆ ในช่วงเวลาหนึ่ง ทำให้บางเรื่องอาจวางตลาดแล้วหายไป หรือมีเฉพาะในร้านหนังสือมือสองกับห้องสมุดของคนสะสม จากมุมมองคนที่ตามซื้อหนังสือ ผมมองว่าโอกาสที่จะเจอผลงานของโฮชิโนะในแผงไทยมีทั้งแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ ขึ้นอยู่กับความนิยมและการตัดสินใจของสำนักพิมพ์ ถ้าอยากรู้ให้แน่นอนที่สุด ให้ลองมองหาชื่อเรื่องเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาญี่ปุ่นควบคู่ไปด้วย จะช่วยให้เจอฉบับนำเข้าหรือฉบับเก่าที่ยังหลงเหลืออยู่

ตื่นเต้นทุกครั้งเมื่อมีซีรีส์จีนพากย์ไทยใหม่ที่ได้ยินเสียงพากย์ไทยชัด ๆ เพราะมันทำให้เนื้อเรื่องใกล้ตัวขึ้นมาก ในมุมมองของคนชอบดูละครแนวโรแมนติก-แอ็กชัน ฉันขอส่องที่นักแสดงอย่าง Yang Yang ที่กลับมารับบทนำในซีรีส์อย่าง 'Who Rules the World' ซึ่งพากย์ไทยออกมาให้แฟน ๆ ได้ฟังกันแล้วในหลายพื้นที่ การดู Yang Yang เล่นแล้วได้ยินพากย์ไทยทำให้ฉันนึกถึงพลังคาแร็กเตอร์ของเขาที่ยังคงคมและเย้ายวน เสียงพากย์ไทยช่วยลดกำแพงภาษา ช่วยให้จังหวะตลกและซีนดราม่าเข้าถึงง่ายขึ้น ฉันชอบฉากบู๊ที่ไม่ใช่แค่โชว์ท่ายาก แต่ยังสื่ออารมณ์ผ่านสายตาและจังหวะการตัดต่อ เหมือนเสียงพากย์ไทยเติมน้ำหนักให้บทมากขึ้นอีกขั้น สำหรับคนที่ติดตามผลงานของเขา การเห็นชื่อ Yang Yang ในเครดิตพากย์ไทยคือสัญญาณว่าแพลตฟอร์มใหญ่ให้ความสำคัญกับซีรีส์นั้น ๆ และฉันคิดว่านี่เป็นโอกาสดีที่จะชวนเพื่อนที่ไม่ถนัดอ่านซับมาดูด้วยกัน จะได้คุยกันเรื่องมู้ดของเรื่องและเลือกฉากโปรดสักฉากไว้เม้ามอยกันต่อ เสียงพากย์ไทยถ้าทำมาดี มันทำให้ความรู้สึกแบบละครจีนยิ่งเข้าถึงง่ายและสนุกขึ้นจริง ๆ

รายชื่อมังงะญี่ปุ่นที่มีฉบับแปลไทยเยอะจนเดาทางไม่ยากคือพวกที่เป็นปรากฏการณ์ระดับโลก ผมมักเห็นชื่อเหล่านี้วางเรียงบนชั้นในร้านหนังสือใหญ่ๆ อยู่บ่อยๆ 'One Piece' ของ Eiichiro Oda คือหนึ่งในตัวอย่างชัดเจน—แปลไทยครบเล่มและมีแฟนฐานเหนียวแน่น เรื่องราวการผจญภัยที่ยาวนานทำให้สำนักพิมพ์ต่างๆ ลงทุนแปลออกมาอย่างต่อเนื่อง อีกคนที่เรียกเสียงฮือฮาได้เสมอคือ Masashi Kishimoto กับ 'Naruto' ซึ่งฉบับแปลไทยก็มีครบเช่นกัน ถ้าชอบความคลาสสิกของยุคก่อน อย่าลืม 'Dragon Ball' ของ Akira Toriyama และงานชูบอิชที่เข้าถึงคนหลากหลายอย่าง 'Bleach' ของ Tite Kubo ด้วย ผมรู้สึกว่าสำหรับคนที่เริ่มสะสมมังงะแปลไทย เรื่องพวกนี้มักเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีและยิ่งอ่านยิ่งอิน

เรื่องการแปลโดจิน 'Overlord' ในวงการไทยกระจัดกระจายอยู่ในหลายกลุ่ม และไม่มีชื่อเดียวที่ยืนเหนือใครไปเลย ผมเป็นคนที่ติดตามแฟนคอนเทนต์แบบกระจัดกระจาย: บางครั้งงานแปลมาจากคนเดียวที่ชอบแปลเป็นงานอดิเรกแล้วโพสต์บน 'Pixiv' หรือทวิตเตอร์ บางชุดเป็นผลงานกลุ่มเล็กๆ ที่แชร์กันในกลุ่มปิดของแฟนคลับในเฟซบุ๊กหรือ Discord งานบางชิ้นก็แปลสไตล์บ้านๆ แต่ก็น่ารัก เช่น โดจินที่โฟกัสซีนระหว่าง Ainz กับ Albedo ที่มักถูกแปลกระจายโดยหลายคนคนละเวอร์ชัน ถาสนใจติดตามแบบไม่พลาด ผมมักเช็คแท็กแปลไทยและชื่อวงเล็กๆ ที่ความต่อเนื่องของสไตล์ชัดเจน เพราะผู้แปลสมัครเล่นมักมีลายมือในการใช้คำและการลงบับเบิลที่เด่น ข้อดีคือบางครั้งการแปลเวอร์ชันสมัครเล่นให้มุมมองที่สดใหม่ แม้คุณภาพจะขึ้นลงได้ แต่ความตั้งใจในการสื่ออารมณ์ทำให้หลายชิ้นน่าติดตามไปอีกแบบ

ปัจจุบันฉากมังงะที่วาดโดยศิลปินไทยมีความหลากหลายจนยากจะชี้ชัดว่าใครคือเบอร์หนึ่งจริง ๆ สถิติเดียวที่ผมมองบ่อยคือแพลตฟอร์มและชุมชน: บน 'LINE Webtoon' หรือเพจ Facebook บางเพจหนึ่งคนอาจมีผู้ติดตามหลักแสน แต่ถาวรของความนิยมมักแตกต่างกันไปตามกลุ่มคน—แฟน BL อาจยกศิลปินคนหนึ่งให้เป็นสุดยอด ขณะที่แฟนสายแฟนตาซีหรือสายคอมเมดี้อาจชอบอีกคน การวัดความนิยมจากยอดไลก์ ยอดแชร์ หรือยอดคอมเมนต์ช่วยได้ แต่มันไม่ได้ให้ภาพรวมทั้งหมด เพราะบางคนนิยมเฉพาะในวงแคบแต่มีแรงสะท้อนสูงมาก ผมมักดูสัญญาณจากข่าวการดัดแปลงหรือการร่วมงานข้ามประเทศ เช่น ถ้ามีผลงานถูกหยิบไปทำอนิเมะ ซีรีส์ หรือนิตยสารต่างชาติ จำนวนผู้ติดตามมักพุ่งขึ้นอย่างชัดเจน นอกจากนี้งานแฟนอาร์ตและการคอสเพลย์ที่ตามมาเป็นดัชนีชวนให้สังเกต ว่าถ้าคุณอยากชั่งน้ำหนักจริง ๆ ให้แบ่งตาม 'แพลตฟอร์ม' และ 'ประเภทผลงาน' แล้วจะเห็นชื่อที่โดดเด่นแตกต่างกันออกไป หนังสือพิมพ์หรือบล็อกรีวิวบางฉบับอาจทำสรุปยอดนิยมปีต่อปี ซึ่งถ้าอยากได้ชื่อคนที่กำลังฮอตที่สุดชั่วขณะ การดูอันดับบนแพลตฟอร์มจะตอบโจทย์ได้ดีที่สุด