มาซาฮิโระ ฮิกาชิเดะ เขียนอนิเมะเรื่องอะไรบ้างที่ดังในไทย

มีหลายคนอาจจะนึกถึง 'Mobile Suit Gundam' ฉบับแรกในปี 1979 ทันที เพราะถือเป็นผลงานสร้างชื่อที่พลิกโฉมวงการอนิเมะหุ่นยนต์ไปโดยสิ้นเชิง แต่ถ้าพูดถึงงานที่รู้สึกว่า 'ฮิกาชิเดะ' ใส่ใจรายละเอียดทางอารมณ์มากที่สุด สำหรับฉันแล้วคือ 'The Ideon: Be Invoked' ภาคสรุปของซีรีส์ 'Space Runaway Ideon' ที่เขาทำร่วมกับโยชิยูกิ โทมิโนะ แม้จะเป็นอนิเมะเก่าแต่การถ่ายทอดความสิ้นหวังและการดิ้นรนของมนุษย์ในจักรวาลยังทรงพลังไม่เลือน ตัวละครแต่ละคนมีชั้นเชิงทางจิตใจที่ซับซ้อน เหมาะกับคนที่ชอบปรัชญาลึกๆ แทรกอยู่ในเนื้อเรื่องวิทยาศาสตร์

ความลุ่มลึกทางจิตวิทยาในผลงานของฮิกาชิเดะดึงดูดความสนใจตั้งแต่หน้าแรก เล่ม 'The Five Star Stories' ไม่เพียงแค่เล่าเรื่องรบหรือโรแมนติก แต่เผยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครที่ซับซ้อน ตัวเอกอย่าง Ladios Sopp ต้องเผชิญกับความขัดแย้งภายในขณะรับบทบาทผู้นำ การออกแบบเมคานั้นละเอียดอ่อนจนกลายเป็นจุดขายเฉพาะตัว ภาพมูราเคิล ยูนิตที่ดูอ่อนช้อยแต่ทรงพลังสะท้อนแนวคิดเรื่องความงามในสงคราม บางครั้งรู้สึกว่าการต่อสู้แต่ละครั้งเหมือนการเต้นรำมากกว่าการประหัตประหาร

เคยได้ยินชื่อ 'มาซาฮิโระ ฮิกาชิเดะ' ครั้งแรกตอนอ่านหนังสือประวัติศาสตร์การ์ตูนญี่ปุ่นเลยนะ เคยสงสัยเหมือนกันว่ามีผลงานไหนโดดเด่นพอจะถูกดัดแปลงเป็นละครบ้าง จริงๆ แล้วเขามีผลงานสำคัญอย่าง 'Giant Robo' ที่ถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะหลายครั้ง แต่ส่วนตัวยังไม่เจอละครคนแสดงที่ดัดแปลงจากงานเขาโดยตรง ถ้ามองในแง่สไตล์การเขียนของฮิกาชิเดะ งานเขามักเน้นธีมหนักๆ เกี่ยวกับสงครามและมนุษยธรรม ซึ่งอาจจะทําให้ดัดแปลงเป็นละครชีวิตหรือดราม่าสมัยใหม่ได้ยากหน่อย แต่อย่าง 'The Big O' ที่เขาเขียนบทก็เคยถูกนํามาทําเป็นอนิเมะแนว noir ที่ลงตัวมาก อาจเป็นเพราะธีมแฟนตาซีวิทยาศาสตร์นี่แหละที่เหมาะกับจอภาพยนตร์มากกว่า

ชื่อ 'มาซาจิกะ' ฟังดูไม่ค่อยคุ้นในวงกว้างเมื่อเทียบกับชื่อตัวละครหลักจากซีรีส์ฮิตหลายเรื่อง ผมมักจะเจอชื่อนี้ในบริบทของตัวละครสมทบหรือชื่อญี่ปุ่นที่สะกดต่างกันไปตามการแปล ซึ่งทำให้คนหลายคนสับสนว่าหมายถึงใครกันแน่ ผมเลยมองว่าเมื่อมีคนถามว่า 'มาซาจิกะ คือใคร' บ่อยครั้งมันอาจจะเป็นการจดจำชื่อที่เพี้ยนจากตัวละครชื่อใกล้เคียงหรือจากมังงะ/นิยายแทนอนิเมะหลักๆ ที่คนรู้จักมากกว่า มุมมองของผมคือ ถ้าต้องตีความบทบาทตามชื่อที่ดูหนักแน่นแบบนี้ ผู้ที่ใช้ชื่อนี้ในงานเล่าเรื่องมักจะถูกวางบทเป็นบุคคลอาวุโส มีภูมิหลังบางอย่าง หรือเป็นตัวละครเชื่อมเรื่องราว เช่น ครูหรือหัวหน้ากลุ่ม ที่คอยผลักดันตัวเอกให้เปลี่ยนแปลง เหมือนบทครูที่เราเห็นใน 'Naruto' นั่นล่ะ แต่ถ้าคุณมีภาพหรือบริบทที่ชัดขึ้น ผมก็อยากเล่าให้ลึกกว่านี้ด้วยความยินดี

ภาพของผู้นำผู้ทะลวงด้วยเสน่ห์และความทะเยอทะยานมักโผล่ในงานแนวย้อนยุคหลายชิ้น และตอนที่อ่านหรือดูเหล่านั้น ผมมักจะนั่งเปรียบเทียบว่าฮิเดโยชิถูกเขียนยังไงในแต่ละเรื่อง ผมชอบที่ใน 'Sengoku Basara' ฮิเดโยชิถูกปั้นเป็นตัวละครที่พลังและคาริสม่าแรง แบบฉบับแอ็กชันจ๋า เหมาะกับฉากสาดกระสุนและท่าไม้ตายสุดอลังการ ขณะที่ใน 'Nobunaga Concerto' เขาได้รับมุมมองที่หนักไปทางดราม่าและความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำ ทำให้เห็นด้านความคิดคำนวณและการเติบโตจากนักรบสู่ผู้ปกครอง อีกผลงานที่ผมชอบจับมาเทียบคือ 'Oda Nobuna no Yabou' ที่เล่นกับไอเดียเปลี่ยนเพศตัวละคร ทำให้บทบาทของฮิเดโยชิกลายเป็นคนที่มีเสน่ห์แบบติดตลกและเป็นมิตร แตกต่างจากเวอร์ชันดุดันในบางเรื่อง การเห็นเขาในหลายมุมช่วยให้ความเป็นมนุษย์ของบุคคลประวัติศาสตร์คนนี้ดูมีมิติและสนุก ทำให้ผมมองฮิเดโยชิไม่ใช่แค่ชื่อในตำรา แต่เป็นตัวละครที่ถูกตีความได้หลากหลายตามสไตล์ของผู้สร้าง

แว่วข่าวลือเรื่องการดัดแปลงมักมาก่อนแถลงการณ์ทางการเสมอ ฉันชอบมองว่าการจะเห็นงานของใครสักคนถูกยกระดับเป็นอนิเมะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง ไม่ใช่แค่ความนิยมของงานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสัญญาลิขสิทธิ์ ความพร้อมของทีมงานผู้สร้าง และว่าผลงานนั้นเหมาะกับการแปลงรูปแบบหรือไม่ บางครั้งความสัมพันธ์ระหว่างสำนักพิมพ์กับบริษัทผลิตจะเป็นตัวชี้เป็นชี้ตาย เห็นได้จากกรณีของ 'Monster' ที่ถูกเลือกให้เป็นอนิเมะเพราะมีเนื้อหาลุ่มลึกและบริษัทเห็นโอกาสจะทำซีรีส์ที่เข้มข้น ฉันมักคิดว่าแม้งานของมาซาฮิโระ นากาอิ จะมีแฟนคลับเหนียวแน่น แต่ถ้าโครงเรื่องหรือโทนไม่เข้ากับแนวทางตลาดช่วงนั้น ก็อาจต้องรอไปก่อน สิ่งที่ทำให้ฉันตื่นเต้นคือสัญญาณเล็กๆ อย่างการจดทะเบียนลิขสิทธิ์ใหม่ ประกาศจากสำนักพิมพ์ หรือการที่นักวาดคนดังถูกเชิญมาพูดถึงโปรเจกต์ร่วมกัน นี่ไม่ใช่คำยืนยัน แต่เคยเห็นเหตุการณ์แบบนี้นำไปสู่การประกาศใหญ่ได้จริง ดังนั้นยังไงก็คอยตามข่าวอย่างใจเย็นและเปิดรับ เพราะอนาคตก็มีความเป็นไปได้ทั้งสองทางอยู่เสมอ

ชื่อ 'ฮิโระเรียวตะ' ที่ตามด้วยคำว่า 'mf' เป็นหนึ่งในชื่อที่ผมเจอมาพร้อมความสับสนพอสมควรในวงการแฟนคลับและฐานข้อมูลเครดิตต่างๆ ในฐานะคนที่ติดตามเครดิตและสตาฟแบบจดจำเล็กๆ น้อยๆ ผมรู้สึกว่าไม่มีรายการอนิเมะที่ชัดเจนซึ่งเชื่อมโยงกับชื่อแบบตรงไปตรงมาว่า 'ฮิโระเรียวตะ (mf)' ในแหล่งข้อมูลสาธารณะที่แฟนๆ มักอ้างอิงกัน ข้อสับสนมักเกิดจากการสะกดชื่อแบบต่างกันหรือการใช้ชื่อย่อ เช่น อาจเป็นชื่อปากกา นามแฝง หรือคำย่อของกลุ่ม/สำนักพิมพ์ ทำให้ชื่อเดียวกันปรากฏในรูปแบบหลากหลายและไม่ง่ายที่จะจับคู่กับเครดิตอนิเมะทันที ถ้าลองคิดในมุมของการมีส่วนร่วมที่เป็นไปได้ ผมมักนึกถึงบทบาทหลายอย่างที่คนหนึ่งคนอาจทำได้ เช่น ผู้ออกแบบตัวละคร นักวาดคีย์แอนิเมชัน ผู้อำนวยการตอน หรือนักประพันธ์เพลง แต่บทบาทเหล่านี้จะมีการบันทึกไว้ชัดเจนในเครดิตตอนท้ายของแต่ละตอนหรือในหน้าข้อมูลของผลงาน ตัวอย่างง่ายๆ ที่ผมใช้เป็นมาตรฐานสังเกตคือรายการสตาฟใน 'Neon Genesis Evangelion' ซึ่งแสดงให้เห็นว่าชื่อคนทำงานแต่ละตำแหน่งจะถูกจดไว้อย่างละเอียด การไม่มีชื่อที่ตรงกับ 'ฮิโระเรียวตะ mf' ในฐานข้อมูลแบบเดียวกันจึงทำให้ผมสรุปได้อย่างระมัดระวังว่า ณ จุดนี้ยังไม่มีรายการอนิเมะที่ยืนยันได้แน่ชัดว่ามีส่วนร่วม สิ่งที่ทำให้ผมยังคงอยากติดตามต่อคือความเป็นไปได้ของนามแฝงและการทำงานข้ามบทบาท—บางคนเริ่มจากวงการมังงะหรือไลท์โนเวลแล้วค่อยมีส่วนร่วมกับอนิเมะภายหลัง ซึ่งการเชื่อมโยงแบบนั้นมักมาเป็นข่าวประกาศหรือปรากฏในเครดิตอย่างเป็นทางการ ถ้าวันหนึ่งเห็นชื่อ 'ฮิโระเรียวตะ' ปรากฏในเครดิตสตาฟของอนิเมะ ผมคงดีใจและอยากอ่านเบื้องหลังการมีส่วนร่วมของเขา เพราะมุมมองจากคนทำงานจริงๆ มักเติมชีวิตให้กับผลงานที่เรารัก

เจอสัมภาษณ์น่าสนใจของมาซาฮิโระ ฮิกาชิเดะในนิตยสาร 'Newtype' ฉบับเดือนมีนาคม 2018 ที่พูดถึงเบื้องหลังการสร้าง 'Gundam Reconguista in G' เขาเล่าถึงความท้าทายในการออกแบบโลกใหม่ที่แตกต่างจาก Universal Century แบบเดิม ส่วนอีกที่ที่คุยเรื่องลึกๆ คือรายการวิทยุ 'Anime Mania' ตอนปี 2020 ที่เขาให้ความเห็นเกี่ยวกับอนิเมะแนวเมchaสมัยใหม่ด้วยน้ำเสียงเป็นกันเอง บรรยากาศเหมือนฟังเพื่อนสนทนาเลยล่ะ

บอกเลยว่าภาพจำของคำว่า 'มาโซคิส' ในวงการอนิเมะ/มังงะที่คนไทยคุ้นเคย มักจะมาในหลายรูปแบบไม่เหมือนกันเลย — บางเรื่องเป็นมุกตลกเชิงเอ็กซ์ชี่ บางเรื่องเป็นประเด็นจิตวิทยาลึก ๆ ที่ทำให้คนดูขนลุก ผมคิดถึง 'Prison School' เป็นอันดับแรกเพราะที่นี่มีการนำเสนอมาโซคิสชัดเจนที่สุดในเชิงตลกเสียดสี ตัวละครถูกลงโทษทางกายอย่างเกินจริงและมีการเล่นกับความอับอาย ความสุขที่ได้จากความเจ็บปวดถูกขยายจนกลายเป็นมุก ทำให้แฟนไทยที่ชอบแนวตลกเอ็กซ์ชี่มักยกเรื่องนี้ขึ้นมาเป็นตัวอย่าง ในทางกลับกัน 'Kakegurui' ให้ความรู้สึกของมาโซคิสทางจิตใจมากกว่า ตัวละครอย่างยูเมโกะมีความสุขจากความเสี่ยงและความเจ็บปวดทางอารมณ์ ซึ่งทำให้คนดูที่ชอบจิตวิทยาและเกมเดิมพันรู้สึกตื่นเต้น สุดท้ายถ้าพูดถึงมาโซคิสแบบเปราะบางและซับซ้อนด้านจิตใจ คนไทยหลายคนยังดู 'Neon Genesis Evangelion' เพราะชินจิสะท้อนด้านที่ยอมรับความเจ็บปวดเพื่อความใกล้ชิดและการหลบหนีตัวเอง เรื่องนี้ทำให้การพูดถึงมาโซคิสไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องเซ็กซ์ แต่เชื่อมโยงกับความเปราะบางของตัวละครและประเด็นการเติบโตภายใน ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมแฟน ๆ ยังคุยกันเรื่องนี้อย่างไม่รู้จบ

ความงดงามของงานฮิกาชิเดะคือการผสมผสานระหว่างความโศกเศร้าและความหวังอย่างลงตัว เขามักเล่าเรื่องที่ตัวละครต้องเผชิญกับความสูญเสียและความขัดแย้งภายใน แต่ก็ยังคงมีแสงสว่างเล็กๆ คอยประคับประคองจิตใจ เหมือนใน 'The Ideon: Be Invoked' ที่ถึงแม้จะจบด้วยโศกนาฏกรรม แต่ก็ทิ้งข้อความเรื่องการต่อสู้เพื่อความหมายในชีวิตไว้ สไตล์การเล่าของเขามีจังหวะที่ค่อยเป็นค่อยไป คล้ายกับการค่อยๆ เปิดเผยปริศนาชิ้นเล็กชิ้นน้อย โดยใช้ฉากดำเนินเรื่องที่เรียบง่ายแต่ซ่อนนัยยะลึกซึ้ง เขามักเล่นกับแนวคิดปรัชญาเกี่ยวกับการมีอยู่และจุดหมายของมนุษย์ โดยไม่ยัดเยียดคำตอบสำเร็จรูปให้ผู้ชม