ร.5 การ์ตูน มีกี่ตอน?

เป็นคำถามที่ตอบยากพอสมควรเพราะแต่ละเรื่องกำหนดจำนวนตอนไม่เหมือนกัน บางเรื่องยาวเป็นร้อยตอนอย่าง 'One Piece' ที่ตอนนี้ก็ยังไม่จบ ขณะที่บางเรื่องอาจจบใน 12 ตอนแบบอนิเมะซีซั่นเดียว เคยนั่งนับตอน 'Detective Conan' กับเพื่อนแล้วปวดหัวเลย เพราะมีทั้งตอนหลัก ตอนพิเศษ ตอนพิเศษฉบับผู้กำกับ ยากจะระบุจำนวนที่แน่นอน ถ้าอยากรู้จำนวนตอนเฉพาะเรื่อง ควรเช็คจากแหล่งข้อมูลอย่างเป็นทางการจะแม่นยำที่สุด

การนับฉากหวานใน 'เชอ ร์ รี่' คงต้องใช้เวลาอยู่พอสมควร เพราะแต่ละตอนมักมีโมเมนต์น่ารักๆ แทรกอยู่ตลอด ซีรีส์นี้มีทั้งหมด 12 ตอน แต่ละตอนยาวประมาณ 24 นาที ซึ่งถือว่าเป็นระยะที่เหมาะกับการพัฒนาความสัมพันธ์ของตัวละคร จากที่จับตาดูมา อย่างน้อยก็มีฉากเด็ดๆ อย่างตอนที่สองตัวละครหลักช่วยกันทำเค้ก หรือช่วงที่ต้องซ่อนตัวในห้องเก็บของด้วยกัน นี่แค่ยกตัวอย่างบางส่วนเท่านั้น ถ้าใครติดตามจริงๆ อาจนับได้มากกว่านี้ เพราะความน่ารักของตัวละครทำให้แทบทุกๆ การโต้ตอบดูหวานไปหมด

การ์ตูนไทยในยุค ร.5 นั้นน่าสนใจเพราะสะท้อนชีวิตและวัฒนธรรมสมัยนั้นได้อย่างมีชีวิตชีวา อย่าง 'สมบัติผู้ดี' ที่เล่าเรื่องราวของชนชั้นสูงผ่านมุมมองที่ทั้งขบขันและคมคาย ภาพลายเส้นแบบโบราณผสมกับเนื้อหาที่เต็มไปด้วยอารมณ์ขันแบบไทยๆ ทำให้เห็นถึงวิถีชีวิตในยุคที่เริ่มรับอิทธิพลตะวันตก ส่วน 'จันทโครพ' ก็เป็นอีกเรื่องที่ควรค่าแก่การพูดถึง เพราะหยิบเอาวรรณคดีไทยมาถ่ายทอดใหม่ในรูปแบบการ์ตูน เส้นสายการวาดดูคลาสสิกแต่แฝงด้วยความโมเดิร์น ที่สำคัญคือการใส่รายละเอียดของเครื่องแต่งกายและสถาปัตยกรรมสมัยรัชกาลที่ 5 ได้อย่างแม่นยำ นี่ไม่ใช่แค่การ์ตูนสวยๆ แต่คือหน้าต่างสู่ประวัติศาสตร์เลยล่ะ

การ์ตูน 'One Piece' ตอนที่เอส เสียชีวิตในศึกมารีนฟอร์ดเป็นช่วงที่ยิ่งใหญ่และสะเทือนใจแฟนๆ ทั่วโลก ภาพที่ลูฟี่ต้องนั่งจับมือพี่ชายที่กำลังจะจากไปท่ามกลางความโกลาหลของสงคราม ทำให้ฉากนี้ตราตรึงใจผู้ชมมาจนถึงทุกวันนี้ มันไม่ใช่แค่การตายของตัวละครสำคัญ แต่เป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้เรื่องราวก้าวเข้าสู่ช่วงใหม่ทั้งหมด ความเจ็บปวดที่แสดงออกมาผ่านลายเส้นของโอดะทำให้เราเห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างพี่น้องที่แท้จริง

มองกลับไปที่เวอร์ชันดั้งเดิมของการ์ตูนเรื่องนี้ กลุ่มคนส่วนใหญ่จะนึกถึงชุดการ์ตูนในยุค 1980 ที่มาพร้อมกับภาพยนตร์และสปินออฟต่าง ๆ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วคนมักจะอ้างถึงจำนวนตอนที่ออกอากาศเป็นชุดใหญ่หนึ่งชุด ฉันเองโตมากับเวอร์ชันนั้นและจำได้ว่าการนับตอนของชุดดั้งเดิมมักจะอ้างถึงตัวเลขประมาณ 65 ตอนสำหรับซีรีส์ทางโทรทัศน์หลักในยุคนั้น ซึ่งเป็นตัวเลขที่พอดีสำหรับการออกอากาศแบบสั้นต่อเนื่องและการขายให้กับสถานีต่าง ๆ ความซับซ้อนอยู่ตรงที่บางแหล่งนับเป็นตอนย่อย (segment) แยกกัน ในขณะที่บางครั้งนับเป็นตอนครึ่งชั่วโมงที่มีสองพาร์ต ดังนั้นถ้านับเป็นพาร์ตสั้น ๆ ตัวเลขรวมอาจมากกว่า แต่ถานับตามมาตรฐานโครงสร้างตอนครึ่งชั่วโมงของทีวี ยอดที่คุ้นเคยก็จะอยู่รอบ ๆ ตัวเลขดังกล่าว นอกจากซีรีส์ทีวีแล้วยังมีภาพยนตร์เช่น 'The Care Bears Movie' ซึ่งคนรุ่นฉันมักเอามาเล่าให้นึกถึงบรรยากาศร่วมด้วย สรุปคือ ถาพรวมถ้าพูดถึงเวอร์ชันต้นฉบับในยุค 80 ที่คนไทยคุ้นเคย จะเจอการอ้างอิงจำนวนตอนราว ๆ 65 ตอน แต่ต้องระวังการนับแบบพาร์ตสั้นที่ทำให้ตัวเลขเปลี่ยนได้ อย่างน้อยตัวเลขนี้ช่วยให้คนที่คิดถึงความทรงจำเก่า ๆ หวนกลับไปนึกถึงเพลงเปิดและตัวละครสีสันสดใสได้อย่างชัดเจน

ย้อนไปตอนยังเป็นเด็กทีวีช่องเดียวที่บ้านมักเปิดฉายการ์ตูนผึ้งที่เรียกว่า 'ผึ้งน้อยมายุ' ให้ดูบ่อย ๆ แม้ภาพจะเก่าแต่ความทรงจำนั้นชัดเจน เรื่องนี้ในเวอร์ชันอนิเมะดั้งเดิมมีทั้งหมด 52 ตอน โดยแต่ละตอนมักยาวประมาณ 24–26 นาทีตามมาตรฐานของอนิเมะช่วงนั้น (รวมเวลาโฆษณาหรือไม่ขึ้นอยู่กับตารางฉายของแต่ละช่อง) ผมชอบที่แต่ละตอนเล่าเหตุการณ์สั้น ๆ จบในตัว ทำให้เด็กดูได้ง่ายและจำตัวละครได้ไว อีกสิ่งที่สังเกตคือความยืดหยุ่นของความยาวในบางประเทศ—บางสถานีอาจตัดต่อเพื่อให้พอดีกับช่วงเวลารายการ แต่โดยรวมแล้วการอ้างอิงทั่วไปจะบอกว่า 52 ตอน เท่ากับซีรีส์ยาวพอสมควรสำหรับยุคทีวีสมัยก่อน สุดท้ายผมมองว่าความยาวตอนประมาณสองสิบห้านาทีนั้นลงตัวสำหรับการสร้างโลกเล็ก ๆ ของตัวละครผึ้ง—ไม่ยาวจนเด็กเบื่อ และไม่สั้นจนเรื่องเล่าไม่จบ การได้กลับมาดูบางตอนอีกครั้งตอนโตทำให้เห็นรายละเอียดในการสร้างฉากและบทสนทนาที่ไม่เคยสังเกตตอนเด็ก ๆ ซึ่งเป็นเสน่ห์ของอนิเมะรุ่นเก่านี่แหละ

พูดถึง 'ร.5' แล้วอดไม่ได้ที่จะนึกถึงความประทับใจแรกที่ได้อ่านตอนมัธยม ตัวการ์ตูนไทยเรื่องนี้สร้างสรรค์โดยคุณธนาชัย ธีรพัฒนพงศ์ นำเสนอพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในรูปแบบที่เข้าถึงง่าย แต่ยังคงความเคารพ เรื่องนี้จบลงอย่างสมบูรณ์ในตัวเองที่ 5 เล่ม โดยไม่มีแผนทำภาคต่ออย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม แฟนๆ ยังคงพูดคุยกันในชุมชนว่าอยากเห็นเรื่องราวของรัชกาลอื่นๆ ในรูปแบบเดียวกัน คิดว่าถ้ามีโอกาส ก็น่าจะเป็นโปรเจกต์ที่น่าสนใจไม่น้อยเลย

เคยนั่งนับตอนใน 'การ์ตูน ก ไก่' ด้วยความสงสัยเหมือนกันนะ ตอนเด็กๆ นี่ดูเพลินมาก แถมแต่ละตอนสอนคำศัพท์ได้น่ารักสุดๆ จากที่จำได้ ซีรีส์นี้มีประมาณ 44 ตอนตามพยัญชนะไทย 44 ตัว แต่ละตอนเน้นสอนการออกเสียงผ่านเรื่องราวง่ายๆ อย่างตอน 'ก กับ กบ' ที่ใช้กบมาเป็นตัวละครหลัก ออกอากาศทางช่อง 9 อารมณ์ดีอบอุ่นแบบรายการเด็กยุค 90s ที่ทำให้การเรียนรู้ภาษาไทยไม่น่าเบื่อเลย

ใครจะไปคิดว่า 'Strawberry' การ์ตูนเรื่องนี้จะสร้างความประทับใจให้แฟนๆ ได้มากขนาดนี้! จากการติดตามอย่างใกล้ชิดในชุมชนออนไลน์ ซีรีส์นี้มีทั้งหมด 24 ตอนเต็มๆ แบ่งออกเป็น 2 คอร์ด้วยกัน คอร์แรกเริ่มฉายเดือนเมษายน ส่วนคอร์สองตามมาติดๆ ในเดือนตุลาคมของปีเดียวกัน ความพิเศษของ 'Strawberry' ไม่ใช่แค่จำนวนตอน แต่คือการพัฒนาตัวละครที่ค่อยเป็นค่อยไปในแต่ละตอน หลายคนในวงการยกย่องว่าการเล่าเรื่องแบบนี้หายากในวงการอนิเมะสมัยใหม่ที่มักเร่ง节奏 บทสรุปของเรื่องให้ความรู้สึกสมบูรณ์แบบแม้จะมีตอนไม่มากนัก แตกต่างจากอนิเมะอื่นๆ ที่มักยืดเยื้อ

เป็นโอกาสดีที่จะได้พูดถึงผลงานคลาสสิกที่หลายคนอาจจะยังไม่รู้จักดีพอ! 'ร.5 การ์ตูน' เป็นผลงานที่สร้างสรรค์โดย 'สมบัติ จำปาเงิน' ศิลปินไทยผู้มีเอกลักษณ์ในการผสานประวัติศาสตร์กับจินตนาการได้อย่างลงตัว ผมประทับใจวิธีที่เขานำเสนอพระบรมรูปทรงม้าอันเป็นสัญลักษณ์ของรัชกาลที่ 5 ให้กลายเป็นตัวละครที่มีมิติ ไม่ใช่แค่การ์ตูนประวัติศาสตร์แห้งๆ แต่เต็มไปด้วยอารมณ์ขันและมุมมองใหม่ๆ ที่ทำให้เยาวชนไทยสนใจประวัติศาสตร์ชาติมากขึ้น ความพิเศษของสมบัติคือการค้นคว้าข้อมูลอย่างหนักก่อนเริ่มงานทุกครั้ง ทำให้แม้แต่รายละเอียดเล็กๆ เช่นเครื่องทรงหรือฉากหลังก็มีความถูกต้องทางประวัติศาสตร์ แถมยังใส่เกมลับๆ ให้ผู้อ่านตามหาความรู้เพิ่มเติมอีกด้วย!