สมบัติ จันทรวงศ์ มีผลงานแปลเป็นภาษาอังกฤษไหม

ค่อนข้างน่าเสียดายที่ภาพรวมของงานแปลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับผลงานของสมบัติ จันทรวงศ์ยังไม่แพร่หลายเท่าที่ควรและยังไม่มีการเห็นหนังสือแปลเป็นเล่มใหญ่ ๆ ที่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง

ผมเป็นคนที่ติดตามงานเขียนไทยมานาน แล้วก็มักจะตามหาเวอร์ชันภาษาอังกฤษของนักเขียนที่ชอบด้วยใจ แต่กับสมบัติ พบว่ามีเพียงชิ้นงานแปลสั้น ๆ หรือบทความวิชาการที่หยิบยกไปอภิปรายในบริบทการศึกษามากกว่าเจ้าของงานแปลเชิงพาณิชย์หรือหนังสือรวมเรื่องแปลแบบจัดพิมพ์เป็นเล่ม ส่วนการปรากฏตัวในนิตยสารภาษาอังกฤษหรือคอลเล็กชันเรื่องสั้นข้ามชาติไม่ค่อยเห็นเท่าไร นั่นทำให้คนต่างชาติที่จะเข้าถึงงานเขียนของเขาได้โดยตรงค่อนข้างจำกัด

มุมมองส่วนตัวผมคิดว่าสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ทั้งปริมาณงานแปลจากภาษาไทยที่มีข้อจำกัดด้านตลาดกับต้นทุนการแปล และการคัดสรรของสำนักพิมพ์ภาษาอังกฤษที่มักให้ความสำคัญกับชื่อที่มีฐานผู้อ่านระดับนานาชาติอยู่แล้ว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีเลย — นักแปลอิสระ นักวิชาการ และงานสัมมนาวรรณกรรมบางงานมักจะนำบทความหรือเรื่องสั้นบางตอนมาแปลเพื่ออภิปรายหรือเผยแพร่ในวงจำกัด ผมเองเคยเจอการอ้างอิงงานของเขาในบทความวิชาการและในคอลเล็กชันของมหาวิทยาลัย ซึ่งช่วยให้เห็นแนวคิดและสำนวนของเขาได้บ้างแม้จะไม่ครบถ้วน

สรุปคือ หากอยากอ่านงานของสมบัติในภาษาอังกฤษ โอกาสที่เจอฉบับแปลเต็มรูปแบบในท้องตลาดยังน้อย แต่มีความหวังอยู่ในรูปแบบบทความวิชาการ การรวบรวมทางมหาวิทยาลัย หรืองานแปลสั้น ๆ ที่เผยแพร่ในสื่อเฉพาะทาง ซึ่งสำหรับคนอ่านต่างชาติจะต้องพึ่งพาแหล่งเหล่านี้เป็นหลักกว่าการหาหนังสือแปลทั่วไป แต่อย่างน้อยก็ได้เห็นความงามของถ้อยคำบางช่วงและมุมมองที่น่าสนใจของเขาในบริบทภาษาอื่นบ้าง ซึ่งทำให้ผมติดตามด้วยความคาดหวังว่าจะมีการแปลแบบยิ่งใหญ่ขึ้นในอนาคต

พูดตรงๆ เลยว่าโอกาสเจอผลงานแปลเป็นภาษาอังกฤษของสมบัติ จันทรวงศ์มีน้อยจนแทบจะเรียกว่าไม่ค่อยมีวางขายทั่วไป

ในฐานะคนที่ชอบไล่หาเทียบอ่านต้นฉบับกับฉบับแปล ฉันสังเกตเห็นว่าที่มีมักเป็นชิ้นสั้น ๆ ที่ถูกเอาไปตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ บทความวิจารณ์ หรือรวมอยู่ในเอกสารประกอบการสอน มากกว่าจะเป็นหนังสือเล่มหนึ่งที่แปลทั้งเล่ม ซึ่งหมายความว่าผู้อ่านภาษาอังกฤษอาจเจอเพียงภาพตัดตอนของงานแทนที่จะได้สัมผัสเรื่องราวทั้งหมด

ความรู้สึกส่วนตัวคือมันน่าเสียดายเพราะงานของเขามีทั้งสำนวนและบริบทวัฒนธรรมที่น่าสนใจ ถ้ามีการแปลแบบครบเล่มจะช่วยเปิดมุมมองให้คนอ่านต่างชาติได้เข้าใจสังคมและภาษาไทยในมิติที่ลึกขึ้น แต่ยังพอมีทางเลือกให้คนอยากอ่าน เช่น มองหาเอกสารวิชาการหรือคอลเล็กชันเชิงวิจัยที่มักจะแปลตอนสำคัญไว้ ฉันคิดว่าถ้ามีคนจัดรวมผลงานในรูปแบบเล่มแปลอย่างเป็นทางการจริงๆ คงจะเป็นเรื่องน่าดีใจและทำให้ผลงานของเขาเข้าถึงผู้คนได้กว้างขึ้น