หนังไทยใหม่2019 มีรายได้สูงสุดเรื่องใดในปีนั้น?

นึกไม่ถึงเลยว่าปีนี้ภาพยนตร์ฮอลลีวูดที่คนพูดถึงมากที่สุดในเมืองไทยจะเป็น 'Dune: Part Two' — สำหรับฉันมันไม่ใช่แค่หนังไซไฟธรรมดาแต่เป็นเหตุการณ์ของแฟนหนังจริงจัง ฉากสเกลกว้างใหญ่ของทะเลทราย การออกแบบงานภาพที่อลังการ และเสียงประกอบที่ดึงอารมณ์ ทำให้ผู้คนยอมจ่ายตั๋วนั่งในโรง IMAX กันแน่นขนัด ดูได้จากแถวตั้งแต่เช้าจนค่ำ ทั้งวัยรุ่น นักศึกษา ไปจนถึงกลุ่มคนที่ชอบหนังฝีมือ ผู้ชมในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดพูดถึงฉากสำคัญหลายฉากจนกลายเป็นมีมในโซเชียล มีทั้งการแต่งคอสเพลย์ งานเสวนา และของที่ระลึกขายดี ทำให้รายได้รวมในประเทศพุ่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด มุมมองส่วนตัวคือชื่นชมการเล่าเรื่องแบบกล้าเสี่ยงของผู้กำกับที่ยังรักษาความเป็นนิยายต้นฉบับไว้ได้ ทั้งเทคนิคการถ่ายทำที่ตอบโจทย์คนชอบภาพและเสียง ถ้าใครเคยดูรอบพิเศษจะรู้สึกถึงพลังของภาพยนตร์เรื่องนี้ มันเป็นหนึ่งในไม่กี่เรื่องที่ทำให้การไปดูหนังในโรงยังคงมีเสน่ห์และคุ้มค่าต่อการจ่ายเงิน

ลองคิดจากบรรยากาศในโรงช่วงนี้เลย — บอกตามตรงว่าตัวเลขรายได้ในไทยเปลี่ยนเร็วมากและมักถูกครอบงำโดยหนังบล็อกบัสเตอร์ต่างประเทศที่เปิดตัวยิ่งใหญ่ แต่ยังมีปีที่หนังไทยหรือหนังเอเชียเข้ามาแย่งตำแหน่งสูงสุดได้เหมือนกัน ผมมองว่าเวลาพูดถึงหนังที่ 'ทะลุรายได้สูงสุดในไทยปีนี้' มันไม่ได้ขึ้นอยู่แค่คุณภาพของหนัง แต่เกี่ยวกับช่วงเวลาเปิดตัว การตลาด และกระแสคนดูด้วย ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังต่างประเทศที่มีแฟนคลับเยอะ มักจะกวาดรายได้มหาศาลภายในสัปดาห์แรก ส่วนหนังไทยที่ออกตรงเทศกาลหรือมีการพูดถึงหนักๆ บนโซเชียลก็มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งท็อปได้เช่นกัน ถ้าต้องสรุปแบบคนดูที่ติดตามโรงหนัง ผมแนะนำให้มองทั้งสองด้าน: หนังตะวันตกที่เล่นยาวทั้งเดือนและหนังไทยที่วิ่งดีเฉพาะถิ่น อย่างเช่นบางปีจะเห็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดกวาดรายได้ครึ่งปีแรก แล้วมีหนังไทยเด่นๆ เข้ามาตีตื้นช่วงปลายปี นี่แหละคือพลวัตที่ทำให้การคาดเดาน่าสนใจและสนุกที่จะติดตาม

พูดถึงภาพยนตร์ไทยที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล คงต้องยกให้ 'พี่มาก..พระโขนง' เป็นตัวอย่างชัดเจนที่ผมมักเอามาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังเสมอ ผมยังจำได้ถึงบรรยากาศตอนที่หนังเรื่องนี้ฉายครั้งแรก — มันกลายเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม ไม่ใช่แค่เพราะเนื้อเรื่องที่ผสมความตลกกับสยองอย่างลงตัว แต่เพราะการจับคู่ระหว่างนักแสดงยอดนิยม ลักษณะการเล่าเรื่องที่เข้าถึงง่าย และการวางเวลาเข้าฉายในช่วงเทศกาล ทำให้ผู้คนอยากดูซ้ำ ดูพร้อมกันเป็นกลุ่มครอบครัว หนังเรื่องนี้กวาดรายได้สูงจนขึ้นแท่นเป็นหนังไทยที่ทำเงินมากที่สุด โดยประมาณรายได้ในประเทศนั้นสูงกว่าเกณฑ์หลักร้อยล้านจนไปถึงระดับพันล้านบาท ซึ่งนั่นถือว่าเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จเชิงพาณิชย์ที่เหนือกว่าแค่คำวิจารณ์ มุมมองของผมในฐานะคนที่ดูหนังไทยมาหลายปีคือ ความสำเร็จแบบนี้ไม่ได้เกิดจากโชคฝ่ายเดียว มันคือผลรวมของหลายปัจจัย: แนวหนังที่เข้าถึงผู้ชมจำนวนมาก การตลาดที่ดี การเลือกช่วงฉายที่เหมาะสม และกระแสปากต่อปากที่เกิดจากฉากหรือมุกบางมุกที่คนพูดถึงกันทั่วเมือง สำหรับคนที่อยากเข้าใจว่าทำไมหนังไทยบางเรื่องถึงทำเงินมหาศาล ให้ลองมองที่องค์ประกอบทั้งหลายนี้ มันเป็นบทเรียนสำหรับคนทำหนังและนักดูหนังเหมือนกัน — ว่าการจับจังหวะและความเข้าใจผู้ชมสำคัญแค่ไหน และสำหรับผม การได้เห็นหนังไทยที่สร้างความฮือฮาแบบนี้ มันทำให้รู้สึกภูมิใจในความสามารถของวงการภาพยนตร์ไทยมากขึ้น

โปสเตอร์กับตัวอย่างหนังของ '4 Kings 2' ทำให้ผมรีบจองตั๋วตั้งแต่สัปดาห์แรกเลย ความดิบของฉากโรงเรียน การแสดงที่เป็นธรรมชาติ และการเล่าเรื่องที่ไม่ยืดยาด ทำให้หนังเรื่องนี้กลายเป็นหนังไทยที่ทำรายได้สูงสุดในปี 2023 สำหรับผม การดูครั้งแรกคือการได้สัมผัสพลังของคนดูเยาวชนที่มารวมตัวกันในโรงหนัง ฉากบู๊ที่ใส่ความจริงจังและความสนิทสนมระหว่างตัวละครทำให้คนพูดถึงต่อกันจนเต็มโรง มองในมุมของคนที่ชอบเปรียบเทียบกับหนังไทยเรื่องอื่น ผมรู้สึกว่าความสำเร็จของ '4 Kings 2' แตกต่างจากความสำเร็จเชิงคอมเมดี้อย่าง 'Pee Mak' เพราะธีมของ '4 Kings 2' พุ่งไปที่ความเป็นจริงและความดิบของสังคมวัยรุ่น ซึ่งดึงคนกลุ่มใหม่ๆ เข้าสู่โรงหนังได้มากกว่า และการตลาดที่เน้นคอนเนกชันกับแฟนคลับก็ช่วยให้รายได้พุ่งขึ้น สรุปแบบไม่ต้องพิธีมาก ผมคิดว่าความเป็นหนังที่มีพลังทางอารมณ์และการพูดถึงในสื่อสังคมเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก ทำให้ '4 Kings 2' กลายเป็นผู้นำบ็อกซ์ออฟฟิศไทยในปีนั้น และประทับใจตรงที่มันทำให้คนกลับมาคุยเรื่องโรงเรียน ความสัมพันธ์ และผลพวงของความรุนแรงในวงเพื่อนได้อีกครั้ง

บรรยากาศการไปดูหนังในปี 2022 ในไทยกลายเป็นเรื่องพูดคุยกันเยอะมากเมื่อ 'Top Gun: Maverick' ขึ้นแท่นทำรายได้สูงสุดของปี ถ้าจะบอกเหตุผลแบบตรงไปตรงมา การผสมผสานระหว่างความคิดถึงความคลาสสิกจากภาคแรกกับการใส่ลูกเล่นสมัยใหม่ทำให้คนหลากรุ่นอยากกลับเข้ามาดูในโรงอีกครั้ง จังหวะหนังที่ตึงและฉากการบินที่ถ่ายแบบจริงๆ บนหน้าจอใหญ่ช่วยดึงคนที่อยากได้ประสบการณ์ฉายใหญ่ ส่วนการตลาดและรีวิวปากต่อปากก็เข้ามาช่วยขยายกลุ่มคนดูให้กว้างขึ้นจนกลายเป็นปรากฏการณ์ในช่วงครึ่งปีแรก มุมมองส่วนตัวผมคือความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเทคโนโลยีอย่างเดียว แต่เพราะหนังมีหัวใจที่ทำให้คนผูกพันได้แบบเดียวกับที่หนังฮีโร่บางเรื่องเคยทำไว้ เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' แม้จะมาในแนวต่างกันก็ตาม ฉากที่คนรวมตัวไปดูพร้อมกันและคุยกันหลังหนังจบกลายเป็นหนึ่งในความทรงจำของปีนั้นสำหรับวงการหนังไทย เพราะท้ายที่สุดแล้วการได้เห็นคนกลับมาเติมเต็มบรรยากาศโรงและแชร์ความประทับใจร่วมกันมันคือสิ่งที่ช่วยให้ตัวเลขตั๋วพุ่ง ไม่ใช่แค่สถิติที่อ่านแล้วผ่านตา แต่เป็นเรื่องราวของคนดูที่ยังเล่าให้ผมฟังได้จนถึงตอนนี้

การฉายของ 'G.I. Joe: Retaliation' ในไทยค่อนข้างโดดเด่นจนผมคิดว่านี่แหละคือผลงานของแชนนนิง เททัม ที่ทำรายได้สูงสุดในบ้านเรา เมื่อมองจากองค์ประกอบต่างๆ — แนวแอ็กชันเต็มสูบ โปรดักชันหวือหวา และการตลาดที่จับกลุ่มคอหนังบล็อกบัสเตอร์ — มันตอบโจทย์คนดูไทยได้ดีมากกว่าคอมเมดี้วัยรุ่นหรือดราม่าโรแมนติก โดยเฉพาะฉากแอ็กชันระดับมหากาพย์ที่เปิดตัวประเทศในช่วงปีที่หนังเข้าฉาย ทำให้มีแรงดึงชวนให้ไปดูซ้ำ บริบทแบบนี้ต่างจาก '22 Jump Street' ซึ่งฮาและมีแฟนคลับแต่ไม่ถึงกับดึงจำนวนคนดูวงกว้างเท่า ผมยังจำความรู้สึกตอนเห็นโรงเต็มในวันเสาร์เย็นได้ — คนดูชอบหนังที่ให้ทั้งความตื่นเต้นและความสะใจแบบตรงไปตรงมา นั่นทำให้ 'G.I. Joe: Retaliation' มีความได้เปรียบทางรายได้ในตลาดไทยอย่างชัดเจน เหมือนเป็นหนังแบบที่คนอยากเห็นบนจอใหญ่ สรุปเลยว่าถ้าวัดเป็นรายได้รวมในไทย ผลงานชิ้นนี้น่าจะยืนหนึ่งสำหรับแชนนนิง เททัม และนั่นทำให้ผมยังยิ้มเมื่อคิดถึงซีนบู๊แบบไม่คิดมากของเขา

บอกตรง ๆ ว่าปี 2022 ในไทยภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งความสำเร็จของมันไม่ได้เกิดขึ้นเพราะฉากเครื่องบินเพียงอย่างเดียว แต่เพราะความรู้สึกรวมที่ผลักดันผู้คนให้กลับเข้าโรงอย่างต่อเนื่อง ผมจำความตื่นเต้นจากการเห็นคิวคนรอซื้อตั๋วยาว ๆ ในวันหยุดได้ชัด — นั่นคือสัญญาณว่ามันไม่ใช่แค่แฟนหนังสายแอ็กชัน แต่รวมถึงคนทั่วไปที่อยากหาอะไรมาเติมพลังใจหลังช่วงเวลาหยุดชะงักของโรงหนัง บรรยากาศในโรง IMAX และโรงฟอร์แมตใหญ่ช่วยดันรายได้อย่างเห็นได้ชัด บทของหนังที่ผูกความทรงจำเก่า ๆ กับการเล่าเรื่องใหม่ ๆ ทำให้กลุ่มผู้ชมหลากหลายทั้งคนที่โตมากับของเดิมและคนรุ่นใหม่อยากมาดูด้วยกัน ส่วนตัวรู้สึกว่าเคมีของตัวเอกและการใส่ใจรายละเอียดฉากแอ็กชันแบบเรียลทำให้คนยอมจ่ายมากขึ้น อีกหนึ่งปัจจัยที่ผมสังเกตคือการโปรโมตที่เน้นงานอีเวนต์และรอบพิเศษ ทำให้เกิดกระแสปากต่อปากในไทยไวมาก เปรียบเทียบกับหนังบล็อกบัสเตอร์แนวซูเปอร์ฮีโร่ที่ออกในปีเดียวกัน เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' ผู้ชมกลุ่มเฉพาะตอบรับดี แต่ความกว้างของฐานผู้ชมไม่เท่าเพราะสเกลความทรงจำและความคลาสสิกที่ 'Top Gun: Maverick' มี ความจริงคือแต่ละเรื่องดึงคนคนละกลุ่ม แต่เมื่อมองภาพรวมของไทย ปีนั้นคนเลือกไปดูหนังที่ทำให้รู้สึก “คุ้ม” กับการนั่งในโรง ตรงนี้แหละเป็นจุดที่ผลักดันสถิติรายได้ให้สูงสุด สุดท้ายแล้วความรู้สึกหลังออกจากโรงที่ยังคุยกันต่อถึงฉากโปรดและเพลงประกอบ แสดงให้เห็นว่าบางหนังไม่ได้ขายแค่ภาพ แต่ขายความทรงจำด้วย

ยังตื่นเต้นไม่หายกับบรรยากาศโรงหนังไทยปีนี้ เพราะมีทั้งหนังตลาดที่คนพูดถึงเยอะและหนังอิสระที่แอบเซอร์ไพรส์ในรายได้ด้วย ความเห็นแบบคนชอบจอใหญ่: ถ้าต้องเลือกหนังไทยที่ปีนี้น่าดูและทำรายได้สูงจริง ๆ ผมชอบแนวที่บาลานซ์ระหว่างความสนุกกับเรื่องเล่าที่จับใจ เช่นหนังคอเมดี้-โรแมนติกที่คนไทยชอบมาดูกันเป็นกลุ่มใหญ่ ซึ่งมักทำเงินดีแบบตัวอย่างของ 'Fast and Feel Love' ที่ทำให้คนหัวเราะและอินไปกับตัวละครได้ง่าย ส่วนหนังที่ฉลาดและกระแสดังแบบ 'Bad Genius' ก็ยังเป็นพอยท์อ้างอิงว่าหนังไทยทำรายได้สูงได้ด้วยไอเดียไม่ธรรมดา อีกมุมหนึ่งที่ผมมองคือหนังผีผสมคอมเมดี้หรือผีสยองขวัญที่มีจุดขายชัดก็ขึ้นทำเนียนเป็นรายได้สูง เช่นความสำเร็จของหนังตลาดใหญ่ที่ดึงคนดูได้ทั้งครอบครัวและกลุ่มเพื่อน ปีนี้มีหลายเรื่องที่ใช้จุดแข็งแบบนี้จนตั๋วขายดี ถ้าอยากไปดูแบบไม่ผิดหวัง เลือกหนังที่มีความคอนซิสเทนต์ชัดและรีวิวบนโซเชียลดี รับรองว่าคุ้มค่าเวลา สรุปแบบเป็นกันเอง: ผมแนะนำให้ลองจับตาหนังที่คนพูดถึงในสื่อกับคนรอบตัวควบคู่กัน บางเรื่องอาจไม่ได้เป็นงานอาร์ตล้วนแต่กลับเรียกคนเข้าโรงได้เป็นล้าน นั่นแหละสัญญาณว่าควรไปดูสักหน่อย

ลิสต์บ็อกซ์ออฟฟิศปี 2022 ในไทยอ่านแล้วยิ้มเลย เพราะหนังที่ครองแชมป์สุดท้ายคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งเป็นหนังที่ฉันรู้สึกว่าตีกรอบความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์กลับมาอย่างชัดเจน การดู 'Top Gun: Maverick' ในโรงบ้านเราเป็นประสบการณ์ที่ไม่เหมือนกันกับการดูโปสเตอร์หรือเทรลเลอร์ ฉันจำได้ดีว่าฉากเครื่องบินโฉบเฉี่ยวและซาวด์แทร็กที่ฮึกเหิมทำให้คนในโรงลุกขึ้นเฮกันหลายครั้ง นั่นล่ะคือสาเหตุหนึ่งที่ช่วยให้หนังทำรายได้ดีในตลาดไทย เพราะความรู้สึกร่วมของผู้ชมเวลานั่งดูในโรงมันคูณทวี บวกกับช่วงเวลาที่หนังเข้าฉายหลังจากที่คนโหยหาประสบการณ์ชมหนังใหญ่ในโรงกันมานาน จึงดึงให้คนกลับมาเสียตังค์ซื้อตั๋วอีกครั้ง มองในมุมการตลาด ฉันเห็นว่าการจับจุดเสน่ห์ของหนังแบบคลาสสิกผสมเทคนิคการถ่ายทำสมัยใหม่ช่วยให้หนังร้องเรียกคนหลายกลุ่ม ทั้งแฟนหนังเก่า ผู้ชมวัยรุ่น และคนชอบแอ็กชัน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของชื่อหรือความคาดหวัง แต่เป็นการมอบประสบการณ์ที่คนอยากมีร่วมกันในโรง นั่นทำให้แชมป์บ็อกซ์ออฟฟิศปีนั้นเป็นเรื่องที่ไม่น่าแปลกใจเลยสำหรับฉัน