หนังใหม่2022 เรื่องไหนทำรายได้สูงสุดในไทย?

บอกตรง ๆ ว่าปี 2022 ในไทยภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งความสำเร็จของมันไม่ได้เกิดขึ้นเพราะฉากเครื่องบินเพียงอย่างเดียว แต่เพราะความรู้สึกรวมที่ผลักดันผู้คนให้กลับเข้าโรงอย่างต่อเนื่อง ผมจำความตื่นเต้นจากการเห็นคิวคนรอซื้อตั๋วยาว ๆ ในวันหยุดได้ชัด — นั่นคือสัญญาณว่ามันไม่ใช่แค่แฟนหนังสายแอ็กชัน แต่รวมถึงคนทั่วไปที่อยากหาอะไรมาเติมพลังใจหลังช่วงเวลาหยุดชะงักของโรงหนัง บรรยากาศในโรง IMAX และโรงฟอร์แมตใหญ่ช่วยดันรายได้อย่างเห็นได้ชัด บทของหนังที่ผูกความทรงจำเก่า ๆ กับการเล่าเรื่องใหม่ ๆ ทำให้กลุ่มผู้ชมหลากหลายทั้งคนที่โตมากับของเดิมและคนรุ่นใหม่อยากมาดูด้วยกัน ส่วนตัวรู้สึกว่าเคมีของตัวเอกและการใส่ใจรายละเอียดฉากแอ็กชันแบบเรียลทำให้คนยอมจ่ายมากขึ้น อีกหนึ่งปัจจัยที่ผมสังเกตคือการโปรโมตที่เน้นงานอีเวนต์และรอบพิเศษ ทำให้เกิดกระแสปากต่อปากในไทยไวมาก เปรียบเทียบกับหนังบล็อกบัสเตอร์แนวซูเปอร์ฮีโร่ที่ออกในปีเดียวกัน เช่น 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' ผู้ชมกลุ่มเฉพาะตอบรับดี แต่ความกว้างของฐานผู้ชมไม่เท่าเพราะสเกลความทรงจำและความคลาสสิกที่ 'Top Gun: Maverick' มี ความจริงคือแต่ละเรื่องดึงคนคนละกลุ่ม แต่เมื่อมองภาพรวมของไทย ปีนั้นคนเลือกไปดูหนังที่ทำให้รู้สึก “คุ้ม” กับการนั่งในโรง ตรงนี้แหละเป็นจุดที่ผลักดันสถิติรายได้ให้สูงสุด สุดท้ายแล้วความรู้สึกหลังออกจากโรงที่ยังคุยกันต่อถึงฉากโปรดและเพลงประกอบ แสดงให้เห็นว่าบางหนังไม่ได้ขายแค่ภาพ แต่ขายความทรงจำด้วย

ลิสต์บ็อกซ์ออฟฟิศปี 2022 ในไทยอ่านแล้วยิ้มเลย เพราะหนังที่ครองแชมป์สุดท้ายคือ 'Top Gun: Maverick' ซึ่งเป็นหนังที่ฉันรู้สึกว่าตีกรอบความเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์กลับมาอย่างชัดเจน การดู 'Top Gun: Maverick' ในโรงบ้านเราเป็นประสบการณ์ที่ไม่เหมือนกันกับการดูโปสเตอร์หรือเทรลเลอร์ ฉันจำได้ดีว่าฉากเครื่องบินโฉบเฉี่ยวและซาวด์แทร็กที่ฮึกเหิมทำให้คนในโรงลุกขึ้นเฮกันหลายครั้ง นั่นล่ะคือสาเหตุหนึ่งที่ช่วยให้หนังทำรายได้ดีในตลาดไทย เพราะความรู้สึกร่วมของผู้ชมเวลานั่งดูในโรงมันคูณทวี บวกกับช่วงเวลาที่หนังเข้าฉายหลังจากที่คนโหยหาประสบการณ์ชมหนังใหญ่ในโรงกันมานาน จึงดึงให้คนกลับมาเสียตังค์ซื้อตั๋วอีกครั้ง มองในมุมการตลาด ฉันเห็นว่าการจับจุดเสน่ห์ของหนังแบบคลาสสิกผสมเทคนิคการถ่ายทำสมัยใหม่ช่วยให้หนังร้องเรียกคนหลายกลุ่ม ทั้งแฟนหนังเก่า ผู้ชมวัยรุ่น และคนชอบแอ็กชัน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของชื่อหรือความคาดหวัง แต่เป็นการมอบประสบการณ์ที่คนอยากมีร่วมกันในโรง นั่นทำให้แชมป์บ็อกซ์ออฟฟิศปีนั้นเป็นเรื่องที่ไม่น่าแปลกใจเลยสำหรับฉัน

บอกเลยว่าฉีนึกภาพตอนคนแห่เข้าโรงช่วงสุดสัปดาห์แรกได้ชัดมาก — หนังที่ทำรายได้สูงสุดในไทยปี 2022 คือ 'Top Gun: Maverick' และไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจสำหรับคนที่ชอบซีนการบินสุดมันส์แบบเรียลๆ การกลับมาของแฟรนไชส์ด้วยความรู้สึกของความคลาสสิกผสมกับเทคนิคสมัยใหม่ ทำให้โรงหนังเต็มไปด้วยกลุ่มแฟนหลากรุ่น, ฉันเองชอบความละเอียดของงานภาพที่ทำให้ซีนการบินดูใกล้ตัวมากขึ้นกว่าภาคก่อน ๆ ทั้งยังมีองค์ประกอบของความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครที่ดึงคนมาซื้อบัตรซ้ำ ด้วยพลังของการตลาด, บรรยากาศที่คนอยากดูบนจอใหญ่ และเวลาฉายที่ลงตัว ทำให้รายได้รวมในไทยขึ้นไปเป็นอันดับหนึ่งของปีนั้น ถ้ามองแบบแฟนหนังที่นั่งดูหลายรอบ ฉันคิดว่าความสำเร็จของ 'Top Gun: Maverick' มาจากการจับจุดทั้งความคลาสสิกและความร่วมสมัยได้พอดี — นี่แหละเหตุผลที่คนยังพูดถึงมันอยู่

สัปดาห์นี้กระแสที่ชัดเจนบนตารางรายได้คือภาพยนตร์ภาคต่อแฟรนไชส์ใหญ่ที่เพิ่งเข้าฉาย ผมรู้สึกได้ทันทีว่าคนส่วนใหญ่มายืนต่อคิวเพื่อความตระการตาแบบเต็มรูปแบบ—เสียงระเบิด ภาพเอฟเฟกต์ และฉากแอ็กชั่นที่เขย่าหัวใจ ทำให้ชื่อ 'Battlefront: Dawn' ถูกพูดถึงทั่วทั้งโรงหนังในคืนวันศุกร์ เสียงเชียร์เวลามีซีเควนซ์สำคัญกับการฉาย IMAX ทำให้บรรยากาศเหมือนเป็นงานเทศกาลมากกว่าการดูหนังธรรมดา ด้านเหตุผลที่ผมคิดว่ามันขึ้นเป็นอันดับหนึ่งคงเพราะการวางโปรแกรมฉายที่กว้างมาก มีสาขาจำนวนมาก และเจาะกลุ่มแฟนคลับที่รอภาคต่อนี้มานาน แคมเปญโปรโมตทั้งออนไลน์และออฟไลน์ก็หนักหน่วง ทำให้คนทั่วไปที่ไม่ใช่แฟนเดิมอยากลองเข้าไปดูบรรยากาศด้วย การขายตั๋วพรีเมียมอย่างที่นั่ง VIP และรอบพิเศษคืนพรีเมียร์ก็ช่วยดันยอดด้วย ถ้าถามความเห็นส่วนตัว ผมชอบที่หนังยังรู้จักบาลานซ์ระหว่างสเปกตาเคิลกับเรื่องราวของตัวละคร แม้จะเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์ที่มุ่งเน้นความยิ่งใหญ่ แต่ก็มีช่วงที่ให้เวลาให้ตัวละครหายใจ ซึ่งทำให้คนออกจากโรงแล้วคุยกันต่อได้ นี่แหละคือเหตุผลที่ผมคิดว่ามันค้างหัวตารางในสัปดาห์นี้ ไม่ใช่แค่อาศัยเอฟเฟกต์เท่านั้น

ในปี 2018 ฉันเห็นภาพรวมของโรงหนังเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน เพราะมีหนังบล็อกบัสเตอร์ที่กระชากคนเข้าโรงจนเต็มแทบทุกรอบนั้นก็คือ 'Avengers: Infinity War' ฉันเป็นคนหนึ่งที่ชอบนั่งสังเกตความแตกต่างระหว่างหนังฮอลลีวูดยักษ์กับหนังท้องถิ่น วันฉาย 'Avengers: Infinity War' ที่ไปดูนั้นบรรยากาศเหมือนงานเทศกาล ทั้งเสียงเชียร์และการพูดคุยหลังฉากต่อฉาก ทำให้เห็นว่าความร่วมสมัยของจักรวาลซูเปอร์ฮีโร่และการตลาดระดับโลกส่งผลให้รายได้ในไทยทะยานมากกว่าหนังอื่น ๆ ในปีเดียวกัน แม้บางเรื่องอย่าง 'Black Panther' จะได้รับคำชมเชิงวัฒนธรรม แต่ตัวเลขในไทยของปี 2018 ถูกครอบงำโดยความยิ่งใหญ่และความคาดหวังที่ผนวกกับแฟนเบสของตัวละครหลายรุ่น นั่งลงดูหนังเรื่องนั้นเสร็จแล้วผมรู้สึกเหมือนได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ระดับโลก ซึ่งนั่นก็ช่วยดันรายได้ให้สูงสุดในปีนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย

ในมุมมองของคนที่ติดตามการฉายต่างประเทศในโรงหนังไทยมาอย่างใกล้ชิด ฉันมองว่าเรื่องหนึ่งที่โดดเด่นมากคือ 'The Battle at Lake Changjin' เพราะมันไม่ใช่แค่หนังบล็อกบัสเตอร์ธรรมดา แต่เป็นปรากฏการณ์ที่ข้ามพรมแดนทางวัฒนธรรม ความรู้สึกที่เกิดจากการเห็นโรงหนังในหลายประเทศรวมถึงไทยโปรโมตหนังกว้างขวาง รวมกับเนื้อหาที่ฉายในช่วงเวลาที่คนให้ความสนใจกับหนังสงครามและประวัติศาสตร์ ทำให้คนกลุ่มกว้างอยากไปดู บรรยากาศในโรงพยาบาล ฉากแอ็กชันที่เต็มตา และการตลาดที่เน้นความยิ่งใหญ่ของเรื่อง ล้วนเป็นปัจจัยที่ผลักดันให้รายได้ในตลาดระหว่างประเทศสูงขึ้น ฉันคิดว่าปัจจัยสำคัญไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่เป็นการที่หนังจับจังหวะความสนใจของผู้ชมไทยได้ดีในช่วงนั้น สรุปสั้นๆ ว่า ถาวรภาพของรายได้สูงสุดสำหรับหนังจีนใหม่ที่เข้าฉายในไทย ถ้ามองจากปรากฏการณ์เชิงพาณิชย์และการตอบรับของคนดูในวงกว้างแล้ว 'The Battle at Lake Changjin' เป็นตัวเต็งที่น่าพูดถึงอย่างแรง และเป็นตัวอย่างว่าหนังจีนรุ่นใหม่สามารถทำตลาดข้ามประเทศได้จริง

ลองคิดจากบรรยากาศในโรงช่วงนี้เลย — บอกตามตรงว่าตัวเลขรายได้ในไทยเปลี่ยนเร็วมากและมักถูกครอบงำโดยหนังบล็อกบัสเตอร์ต่างประเทศที่เปิดตัวยิ่งใหญ่ แต่ยังมีปีที่หนังไทยหรือหนังเอเชียเข้ามาแย่งตำแหน่งสูงสุดได้เหมือนกัน ผมมองว่าเวลาพูดถึงหนังที่ 'ทะลุรายได้สูงสุดในไทยปีนี้' มันไม่ได้ขึ้นอยู่แค่คุณภาพของหนัง แต่เกี่ยวกับช่วงเวลาเปิดตัว การตลาด และกระแสคนดูด้วย ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังต่างประเทศที่มีแฟนคลับเยอะ มักจะกวาดรายได้มหาศาลภายในสัปดาห์แรก ส่วนหนังไทยที่ออกตรงเทศกาลหรือมีการพูดถึงหนักๆ บนโซเชียลก็มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งท็อปได้เช่นกัน ถ้าต้องสรุปแบบคนดูที่ติดตามโรงหนัง ผมแนะนำให้มองทั้งสองด้าน: หนังตะวันตกที่เล่นยาวทั้งเดือนและหนังไทยที่วิ่งดีเฉพาะถิ่น อย่างเช่นบางปีจะเห็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดกวาดรายได้ครึ่งปีแรก แล้วมีหนังไทยเด่นๆ เข้ามาตีตื้นช่วงปลายปี นี่แหละคือพลวัตที่ทำให้การคาดเดาน่าสนใจและสนุกที่จะติดตาม

โปสเตอร์กับตัวอย่างหนังของ '4 Kings 2' ทำให้ผมรีบจองตั๋วตั้งแต่สัปดาห์แรกเลย ความดิบของฉากโรงเรียน การแสดงที่เป็นธรรมชาติ และการเล่าเรื่องที่ไม่ยืดยาด ทำให้หนังเรื่องนี้กลายเป็นหนังไทยที่ทำรายได้สูงสุดในปี 2023 สำหรับผม การดูครั้งแรกคือการได้สัมผัสพลังของคนดูเยาวชนที่มารวมตัวกันในโรงหนัง ฉากบู๊ที่ใส่ความจริงจังและความสนิทสนมระหว่างตัวละครทำให้คนพูดถึงต่อกันจนเต็มโรง มองในมุมของคนที่ชอบเปรียบเทียบกับหนังไทยเรื่องอื่น ผมรู้สึกว่าความสำเร็จของ '4 Kings 2' แตกต่างจากความสำเร็จเชิงคอมเมดี้อย่าง 'Pee Mak' เพราะธีมของ '4 Kings 2' พุ่งไปที่ความเป็นจริงและความดิบของสังคมวัยรุ่น ซึ่งดึงคนกลุ่มใหม่ๆ เข้าสู่โรงหนังได้มากกว่า และการตลาดที่เน้นคอนเนกชันกับแฟนคลับก็ช่วยให้รายได้พุ่งขึ้น สรุปแบบไม่ต้องพิธีมาก ผมคิดว่าความเป็นหนังที่มีพลังทางอารมณ์และการพูดถึงในสื่อสังคมเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก ทำให้ '4 Kings 2' กลายเป็นผู้นำบ็อกซ์ออฟฟิศไทยในปีนั้น และประทับใจตรงที่มันทำให้คนกลับมาคุยเรื่องโรงเรียน ความสัมพันธ์ และผลพวงของความรุนแรงในวงเพื่อนได้อีกครั้ง

ปี 2019 ตลาดหนังไทยมีเรื่องที่ทำเงินสูงสุดและชื่อเรื่องนั้นคือ 'นาคี 2' ในนามคนที่ตามวงการหนังไทยอยู่บ้าง ผมเห็นว่าเหตุผลไม่ใช่แค่ความนิยมของต้นฉบับจากละครโทรทัศน์เท่านั้น แต่เป็นการรวมกันของปัจจัยหลายด้านที่ดึงคนเข้าฉายได้จริง ผมว่าการเป็นภาคต่อจากงานที่คนคุ้นเคยช่วยให้ฐานคนดูมาเร็วและกว้างขึ้น อีกอย่างคือการโปรโมตที่เข้มข้นและการเลือกช่วงปล่อยตัวที่ไม่ชนกับหนังต่างประเทศยักษ์ใหญ่ ทำให้โอกาสในการรักษามาตรฐานรายได้ต่อสัปดาห์ทำได้ดี พอรวมกันแล้วก็เลยทำให้ 'นาคี 2' กลายเป็นหนังไทยใหม่ที่มีรายได้สูงสุดในปีนั้น ท้ายที่สุดมองในเชิงประสบการณ์ส่วนตัว เรื่องนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนว่าแฟนฐานเดิมพ่วงกับการใช้สื่อใหม่ ๆ ได้ผลดี ทีมงานรู้จักเล่นกับความคาดหวังของคนดู ซึ่งทำให้ผมรู้สึกว่าการทำหนังเชิงพาณิชย์ยังต้องบาลานซ์ระหว่างความบันเทิงกับความคาดหวังของแฟน ๆ ให้ดี

พูดถึงภาพยนตร์ไทยที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล คงต้องยกให้ 'พี่มาก..พระโขนง' เป็นตัวอย่างชัดเจนที่ผมมักเอามาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังเสมอ ผมยังจำได้ถึงบรรยากาศตอนที่หนังเรื่องนี้ฉายครั้งแรก — มันกลายเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม ไม่ใช่แค่เพราะเนื้อเรื่องที่ผสมความตลกกับสยองอย่างลงตัว แต่เพราะการจับคู่ระหว่างนักแสดงยอดนิยม ลักษณะการเล่าเรื่องที่เข้าถึงง่าย และการวางเวลาเข้าฉายในช่วงเทศกาล ทำให้ผู้คนอยากดูซ้ำ ดูพร้อมกันเป็นกลุ่มครอบครัว หนังเรื่องนี้กวาดรายได้สูงจนขึ้นแท่นเป็นหนังไทยที่ทำเงินมากที่สุด โดยประมาณรายได้ในประเทศนั้นสูงกว่าเกณฑ์หลักร้อยล้านจนไปถึงระดับพันล้านบาท ซึ่งนั่นถือว่าเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จเชิงพาณิชย์ที่เหนือกว่าแค่คำวิจารณ์ มุมมองของผมในฐานะคนที่ดูหนังไทยมาหลายปีคือ ความสำเร็จแบบนี้ไม่ได้เกิดจากโชคฝ่ายเดียว มันคือผลรวมของหลายปัจจัย: แนวหนังที่เข้าถึงผู้ชมจำนวนมาก การตลาดที่ดี การเลือกช่วงฉายที่เหมาะสม และกระแสปากต่อปากที่เกิดจากฉากหรือมุกบางมุกที่คนพูดถึงกันทั่วเมือง สำหรับคนที่อยากเข้าใจว่าทำไมหนังไทยบางเรื่องถึงทำเงินมหาศาล ให้ลองมองที่องค์ประกอบทั้งหลายนี้ มันเป็นบทเรียนสำหรับคนทำหนังและนักดูหนังเหมือนกัน — ว่าการจับจังหวะและความเข้าใจผู้ชมสำคัญแค่ไหน และสำหรับผม การได้เห็นหนังไทยที่สร้างความฮือฮาแบบนี้ มันทำให้รู้สึกภูมิใจในความสามารถของวงการภาพยนตร์ไทยมากขึ้น